Rekcja czasownika

Jakiego przypadku wymaga dany czasownik. Czasowniki z dopełniaczem, celownikiem i narzędnikiem, czasowniki z przyimkiem oraz różnice rekcji między polskim a językami wschodniosłowiańskimi.

Poziomy: B1 · B2 · C1 · 54 zadania

Czytaj artykuł

1. (B1)

Codziennie rano słucham ... w radiu.
1. A. muzyki
2. B. muzyce
3. C. muzykę
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „słuchać” łączy się z dopełniaczem, dlatego poprawna jest forma „muzyki”. Forma „muzykę” jest biernikiem, a „muzyce” celownikiem. Użycie biernika po „słuchać” jest częstym błędem cudzoziemców, ale nie jest poprawne w polszczyźnie wzorcowej.

Reguła: czasownik słuchać rządzi dopełniaczem
2. (B1)

Czy przeszkadzam ... w rozmowie?
1. A. was
2. B. wam
3. C. wami
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „przeszkadzać” wymaga celownika osoby: przeszkadzać komu? Forma „was” jest biernikiem albo dopełniaczem, a „wami” jest narzędnikiem. Poprawna konstrukcja to „przeszkadzać komuś w czymś”.

Reguła: czasownik przeszkadzać rządzi celownikiem osoby i przyimkiem w z miejscownikiem rzeczy
3. (B1)

Do pracy potrzebuję ... .
1. A. komputer
2. B. komputera
3. C. komputerowi
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „potrzebować” wymaga dopełniacza, dlatego poprawna jest forma „komputera”. Forma „komputer” jest biernikiem równym mianownikowi, a „komputerowi” jest celownikiem. W polszczyźnie ogólnej po „potrzebować” nie używa się biernika.

Reguła: czasownik potrzebować rządzi dopełniaczem
4. (B1)

Głośna muzyka z mieszkania obok przeszkadza ... w pracy.
1. A. mojego sąsiada
2. B. moim sąsiadem
3. C. mojemu sąsiadowi
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „przeszkadzać” łączy się z celownikiem: przeszkadzać komuś. Forma „mojego sąsiada” jest biernikiem albo dopełniaczem, a „moim sąsiadem” jest narzędnikiem. To częsty błąd wynikający z przenoszenia rekcji z innych języków.

Reguła: czasownik przeszkadzać rządzi celownikiem osoby
5. (B1)

Jutro rano jadę do centrum ... .
1. A. tramwaju
2. B. tramwajem
3. C. tramwaj
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy mówimy o środku transportu, po czasowniku „jechać” używamy narzędnika: jechać czym? Forma „tramwaj” jest mianownikiem albo biernikiem, a „tramwaju” jest dopełniaczem. W polszczyźnie poprawne jest połączenie „jechać tramwajem”.

Reguła: czasownik jechać ze środkiem transportu rządzi narzędnikiem
6. (B1)

Na lekcji nie używaj ... .
1. A. telefonem
2. B. telefon
3. C. telefonu
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „używać” łączy się w języku polskim z dopełniaczem: używać czego? Forma „telefon” jest mianownikiem albo biernikiem, a „telefonem” jest narzędnikiem. Błędy tego typu często wynikają z przenoszenia rekcji z innych języków.

Reguła: czasownik używać rządzi dopełniaczem
7. (B1)

Na lotnisko pojedziemy jutro ... .
1. A. taksówce
2. B. taksówką
3. C. taksówkę
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy mówimy o środku transportu po czasowniku „jechać” lub „pojechać”, używamy narzędnika. Poprawna forma to „taksówką”. Formy „taksówce” i „taksówkę” odpowiadają innym przypadkom i nie pasują do tego znaczenia.

Reguła: czasownik jechać z nazwą środka transportu rządzi narzędnikiem
8. (B1)

Nie wierzę ... w tej sprawie.
1. A. ten kolega
2. B. temu koledze
3. C. tego kolegi
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „wierzyć” w znaczeniu „ufać czyimś słowom” wymaga celownika, dlatego poprawna jest forma „temu koledze”. Forma „tego kolegi” jest dopełniaczem, a „ten kolega” mianownikiem. Kontekst „w tej sprawie” wskazuje, że chodzi o osobę, której słowom ktoś nie ufa.

Reguła: czasownik wierzyć rządzi celownikiem osoby
9. (B1)

Po lekcji dziękuję ... za wyjaśnienie.
1. A. nauczycielem
2. B. nauczycielowi
3. C. nauczyciela
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „dziękować” wymaga celownika osoby, dlatego poprawna jest forma „nauczycielowi”. Forma „nauczyciela” jest dopełniaczem lub biernikiem, a „nauczycielem” narzędnikiem. Błąd z biernikiem może wynikać z wpływu języków wschodniosłowiańskich, w których podobny czasownik łączy się z innym przypadkiem.

Reguła: czasownik dziękować rządzi celownikiem osoby i przyimkiem za z biernikiem rzeczy
10. (B1)

Po praktykach Piotr został ... w tej restauracji.
1. A. kelnerem
2. B. kelnera
3. C. kelner
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „zostać” w znaczeniu objęcia zawodu łączy się z narzędnikiem. Poprawna jest forma „kelnerem”. Formy „kelnera” i „kelner” nie spełniają wymagań rekcji w tym zdaniu.

Reguła: czasownik zostać w znaczeniu objęcia zawodu rządzi narzędnikiem
11. (B1)

Po przeprowadzce życzymy wam ... w nowym mieszkaniu.
1. A. szczęście
2. B. szczęścia
3. C. szczęściem
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „życzyć” wymaga celownika osoby i dopełniacza rzeczy: życzyć komu? czego? Forma „szczęście” jest mianownikiem albo biernikiem, a „szczęściem” jest narzędnikiem. Te formy nie pasują do rekcji czasownika „życzyć”.

Reguła: czasownik życzyć rządzi celownikiem osoby i dopełniaczem rzeczy
12. (B1)

Po tej sytuacji nie ufam ... .
1. A. tego sąsiada
2. B. temu sąsiadowi
3. C. tym sąsiadem
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „ufać” wymaga celownika: ufać komu? Forma „tego sąsiada” ma przypadek dopełniacza albo biernika, a „tym sąsiadem” ma narzędnik. W polszczyźnie nie mówi się „ufać kogo” ani „ufać kim”.

Reguła: czasownik ufać rządzi celownikiem
13. (B1)

Po zebraniu kierownik dziękował ... za pomoc.
1. A. koleżance
2. B. koleżankę
3. C. koleżanką
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „dziękować” wymaga celownika osoby: dziękować komuś. Forma „koleżankę” jest biernikiem, a „koleżanką” jest narzędnikiem. W języku polskim nie mówi się „dziękować kogoś”.

Reguła: czasownik dziękować rządzi celownikiem osoby i przyimkiem za z biernikiem rzeczy
14. (B1)

Podczas wyjazdu Kasia opiekowała się ... przyjaciółki.
1. A. synem
2. B. synowi
3. C. syna
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „opiekować się” wymaga narzędnika: opiekować się kimś. Forma „synowi” jest celownikiem, a „syna” jest biernikiem albo dopełniaczem. Zaimek „się” nie zmienia rekcji tego czasownika.

Reguła: czasownik opiekować się rządzi narzędnikiem
15. (B1)

W księgarni kupuję ... dla siostry.
1. A. książką
2. B. książkę
3. C. książce
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „kupować” łączy się z biernikiem, dlatego poprawna jest forma „książkę”. Forma „książką” jest narzędnikiem, a „książce” celownikiem, więc nie odpowiadają rekcji tego czasownika.

Reguła: czasownik kupować rządzi biernikiem
16. (B1)

W sklepie sportowym kupiłem ... na wycieczkę.
1. A. ciepła kurtka
2. B. ciepłej kurtki
3. C. ciepłą kurtkę
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „kupować” i jego forma dokonana „kupić” wymagają biernika, gdy zdanie jest twierdzące. Poprawna forma to „ciepłą kurtkę”. Forma „ciepłej kurtki” jest dopełniaczem, a „ciepła kurtka” jest mianownikiem.

Reguła: czasownik kupować i kupić w zdaniu twierdzącym rządzi biernikiem rzeczy
17. (B1)

W sobotę pomagam ... w przeprowadzce.
1. A. koleżankę
2. B. koleżance
3. C. koleżanki
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „pomagać” wymaga celownika osoby, dlatego poprawna jest forma „koleżance”. Forma „koleżankę” jest biernikiem, a „koleżanki” dopełniaczem. W języku polskim nie mówimy „pomagać kogoś”, lecz „pomagać komuś”.

Reguła: czasownik pomagać rządzi celownikiem osoby
18. (B1)

W weekendy moja mama zajmuje się ... .
1. A. ogrodem
2. B. ogród
3. C. ogrodu
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „zajmować się” wymaga narzędnika: zajmować się czym? Forma „ogród” jest mianownikiem albo biernikiem, a „ogrodu” jest dopełniaczem. Połączenie „zajmować się” nie łączy się tutaj z biernikiem ani dopełniaczem.

Reguła: czasownik zajmować się rządzi narzędnikiem
19. (B2)

Audytor przypomniał, że administratorzy muszą dbać ... aktualność kopii zapasowych.
1. A. nad
2. B. za
3. C. o
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „dbać” wymaga przyimka „o” i biernika, gdy wskazujemy sprawę, którą ktoś się zajmuje i którą chroni. Poprawna konstrukcja to „dbać o aktualność”. Przyimki „za” i „nad” są niepoprawne w tej rekcji; „nad” bywa błędnie przenoszone z czasowników typu „pracować nad”.

Reguła: czasownik dbać rządzi przyimkiem o z biernikiem
20. (B2)

Kurs uczy uczestników ... oficjalnych pism.
1. A. redagowanie
2. B. redagowaniu
3. C. redagowania
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „uczyć” ma rekcję dwumiejscową: uczyć kogoś czegoś. Nazwa umiejętności lub czynności występuje wtedy w dopełniaczu, dlatego potrzebna jest forma „redagowania”. Formy „redagowanie” i „redagowaniu” reprezentują inne przypadki i łamią wymagany schemat.

Reguła: czasownik uczyć rządzi biernikiem osoby i dopełniaczem rzeczy
21. (B2)

Mentor uczy nowych pracowników ...
1. A. jasnym formułowaniem wniosków
2. B. jasnego formułowania wniosków
3. C. jasne formułowanie wniosków
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „uczyć” ma rekcję dwumiejscową: uczyć kogoś czegoś. Osoba występuje w bierniku, a umiejętność lub treść nauczania w dopełniaczu. Formy „jasne formułowanie wniosków” i „jasnym formułowaniem wniosków” mają niewłaściwy przypadek.

Reguła: czasownik uczyć rządzi biernikiem osoby i dopełniaczem rzeczy
22. (B2)

Na koniec szkolenia trener życzył ... szybkich postępów w pracy.
1. A. uczestników
2. B. uczestnikom
3. C. uczestnikami
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „życzyć” ma rekcję dwumiejscową: życzymy komuś czegoś. Osoba, do której kierujemy życzenia, występuje w celowniku, dlatego poprawna jest forma „uczestnikom”. Formy „uczestników” i „uczestnikami” odpowiadają innym przypadkom i nie pasują do tego schematu.

Reguła: czasownik życzyć rządzi celownikiem osoby i dopełniaczem rzeczy
23. (B2)

Od pół godziny czekamy ... profesora, który ma podpisać dokumenty.
1. A. na profesora
2. B. za profesorem
3. C. profesora
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „czekać” wymaga przyimka „na” i biernika: czekać na kogo? na co? Forma „profesora” bez przyimka odzwierciedla rekcję znaną z języków wschodniosłowiańskich, ale po polsku jest tu błędna. Wyrażenie „za profesorem” ma niewłaściwy przyimek i przypadek.

Reguła: czasownik czekać rządzi przyimkiem na z biernikiem
24. (B2)

Ostateczna cena usługi zależy ... i terminu realizacji.
1. A. z zakresu prac
2. B. od zakresu prac
3. C. na zakresie prac
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „zależeć” w znaczeniu bycia uwarunkowanym czymś wymaga przyimka „od” i dopełniacza. Wyrażenia z przyimkami „z” i „na” mają niewłaściwe przyimki, dlatego nie pasują do konstrukcji „cena zależy od czegoś”.

Reguła: rekcja czasownika zależeć: od + dopełniacz
25. (B2)

Ostateczny harmonogram wdrożenia zależy ... dostępności testowego serwera.
1. A. na
2. B. z
3. C. od
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „zależeć” w znaczeniu bycia uwarunkowanym czymś wymaga przyimka „od” i dopełniacza. Poprawna konstrukcja to „zależy od dostępności”. Formy z przyimkami „z” i „na” nie pasują do tej rekcji; „zależeć na” wymagałoby innej budowy zdania, na przykład „komuś zależy na czymś”.

Reguła: czasownik zależeć rządzi przyimkiem od z dopełniaczem
26. (B2)

Po kilku miesiącach w nowej firmie wreszcie przyzwyczaiłem się ...
1. A. do szybkiego tempa pracy
2. B. na szybkie tempo pracy
3. C. szybkim tempem pracy
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „przyzwyczaić się” łączy się z przyimkiem „do” i dopełniaczem. Formy „na szybkie tempo pracy” oraz „szybkim tempem pracy” naruszają wymaganą rekcję tego czasownika. Błąd z przyimkiem „na” często wynika z przenoszenia schematów z innych języków lub z innych polskich czasowników.

Reguła: czasownik przyzwyczaić się rządzi przyimkiem do z dopełniaczem
27. (B2)

Po kilku tygodniach pracy zdalnej zespół przyzwyczaił się ... codziennych odpraw online.
1. A. na
2. B. do
3. C. z
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „przyzwyczaić się” wymaga przyimka „do” i dopełniacza. Poprawnie mówimy „przyzwyczaić się do codziennych odpraw”. Przyimki „na” i „z” nie tworzą w polszczyźnie ogólnej poprawnej rekcji z tym czasownikiem.

Reguła: czasownik przyzwyczaić się rządzi przyimkiem do z dopełniaczem
28. (B2)

Po udanej prezentacji kierownik życzył całemu zespołowi ... w dalszych negocjacjach.
1. A. sukces
2. B. sukcesu
3. C. sukcesem
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „życzyć” łączy się z celownikiem osoby i dopełniaczem rzeczy: życzyć komuś czegoś. Wyrażenie „całemu zespołowi” jest poprawnym celownikiem, więc rzecz życzona musi mieć formę dopełniacza. Formy „sukces” i „sukcesem” naruszają tę rekcję.

Reguła: czasownik życzyć rządzi celownikiem osoby i dopełniaczem rzeczy
29. (B2)

Po zakończeniu negocjacji dyrektor życzył partnerom ... .
1. A. dalszą współpracę
2. B. dalszej współpracy
3. C. dalszą współpracą
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „życzyć” w konstrukcji „życzyć komuś czegoś” wymaga celownika osoby i dopełniacza rzeczy. W zdaniu osoba jest wyrażona formą „partnerom”, a rzecz musi mieć formę dopełniacza: „dalszej współpracy”. Formy „dalszą współpracę” i „dalszą współpracą” reprezentują inne przypadki.

Reguła: czasownik życzyć w konstrukcji życzyć komuś czegoś rządzi celownikiem osoby i dopełniaczem rzeczy
30. (B2)

Podczas wdrożenia mentorka uczyła nowych pracowników ... systemu archiwizacji.
1. A. obsługą
2. B. obsługę
3. C. obsługi
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „uczyć” w konstrukcji „uczyć kogoś czegoś” wymaga biernika osoby i dopełniacza rzeczy. Dlatego poprawna jest forma „obsługi”. Formy „obsługę” i „obsługą” naruszają rekcję tego czasownika, bo wprowadzają odpowiednio biernik i narzędnik zamiast dopełniacza.

Reguła: czasownik uczyć w konstrukcji uczyć kogoś czegoś rządzi biernikiem osoby i dopełniaczem rzeczy
31. (B2)

Przed spotkaniem online proszę przygotować się ...
1. A. o przebiegu krótkiej prezentacji wyników
2. B. z omówienia krótkiej prezentacji wyników
3. C. do krótkiej prezentacji wyników
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „przygotować się” w tym znaczeniu wymaga przyimka „do” i dopełniacza, dlatego poprawne jest tylko „do krótkiej prezentacji wyników”. Warianty „z omówienia krótkiej prezentacji wyników” oraz „o przebiegu krótkiej prezentacji wyników” brzmią rzeczowo, ale nie pasują do rekcji tego czasownika. Chodzi o przygotowanie siebie do wykonania określonego zadania, a nie o przygotowanie z czegoś ani o czymś.

Reguła: czasownik przygotować się rządzi przyimkiem do z dopełniaczem
32. (B2)

Regularne konsultacje z ekspertami wpływają ...
1. A. na jakość projektu
2. B. z jakością projektu
3. C. od jakości projektu
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „wpływać” w znaczeniu oddziaływania na coś łączy się z przyimkiem „na” i biernikiem. Połączenia „od jakości projektu” oraz „z jakością projektu” są błędne przy tym czasowniku. Można powiedzieć, że coś „wpływa na jakość”, czyli zmienia ją lub kształtuje.

Reguła: czasownik wpływać rządzi przyimkiem na z biernikiem
33. (B2)

Rodzice martwią się ... córkę, która pierwszy raz wyjechała sama za granicę.
1. A. o córkę
2. B. za córkę
3. C. córkę
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy chodzi o niepokój dotyczący osoby, czasownik „martwić się” łączy się z przyimkiem „o” i biernikiem. Wyrażenie „za córkę” ma błędny przyimek, a forma „córkę” pomija przyimek wymagany przez ten czasownik w podanym znaczeniu.

Reguła: czasownik martwić się rządzi przyimkiem o z biernikiem osoby
34. (B2)

W piśmie do urzędu firma prosiła ... przedłużenie terminu składania dokumentów.
1. A. na
2. B. o
3. C. za
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „prosić” łączy się z przyimkiem „o” i biernikiem, gdy wskazujemy rzecz lub działanie, którego ktoś oczekuje. Poprawna konstrukcja to „prosić o przedłużenie terminu”. Przyimki „za” i „na” są tu błędne; mogą wynikać z przenoszenia rekcji z innych czasowników, na przykład „czekać na”.

Reguła: czasownik prosić rządzi przyimkiem o z biernikiem rzeczy
35. (B2)

W sprawie nowego regulaminu kierownik co tydzień spotyka się ...
1. A. do przedstawicieli całego zespołu
2. B. z przedstawicielami zespołu
3. C. przedstawicieli całego zespołu
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „spotykać się” wymaga przyimka „z” i narzędnika: spotykać się z kim? Dlatego poprawne jest tylko „z przedstawicielami zespołu”. Forma „przedstawicieli całego zespołu” jest bez przyimka i ma niewłaściwy przypadek. Wyrażenie „do przedstawicieli całego zespołu” zawiera przyimek, ale nie łączy się z tym czasownikiem w podanym znaczeniu.

Reguła: rekcja czasownika „spotykać się”: przyimek „z” z narzędnikiem
36. (B2)

Wynik negocjacji będzie zależał przede wszystkim ...
1. A. na decyzję zarządu
2. B. z decyzji zarządu
3. C. od decyzji zarządu
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „zależeć” wymaga przyimka „od” oraz dopełniacza. Wyrażenia „z decyzji zarządu” i „na decyzję zarządu” nie spełniają tej rekcji. W tym znaczeniu chodzi o źródło lub warunek, od którego coś jest uzależnione.

Reguła: czasownik zależeć rządzi przyimkiem od z dopełniaczem
37. (C1)

Audytorzy stwierdzili, że instytucja jest zdolna do ... zobowiązań wobec beneficjentów programu.
1. A. wykonaniu
2. B. wykonania
3. C. wykonaniem
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „zdolny” łączy się z przyimkiem „do”, po którym występuje dopełniacz, dlatego poprawna jest forma „wykonania”. Formy „wykonaniu” i „wykonaniem” naruszają wymagania składniowe wyrażenia „zdolny do czegoś”.

Reguła: przymiotnik zdolny łączy się z przyimkiem do i dopełniaczem
38. (C1)

Dopiero dokonanie ... wpisu w rejestrze usunęło rozbieżności.
1. A. korekty
2. B. korekcie
3. C. korektą
Poloniusz wyjaśnia:

Rzeczownik odczasownikowy „dokonanie” zachowuje rekcję czasownika „dokonać”: dokonuje się czegoś. Dlatego potrzebny jest dopełniacz „korekty”, a nie celownik lub miejscownik „korekcie” ani narzędnik „korektą”.

Reguła: rzeczownik odczasownikowy dokonanie zachowuje rekcję czasownika dokonać i wymaga dopełniacza
39. (C1)

Instrukcja udzielania ... zwrotnej recenzentom została doprecyzowana.
1. A. informację
2. B. informacją
3. C. informacji
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „udzielać” ma schemat: udzielać komuś czegoś, a rzeczownik odczasownikowy „udzielanie” zachowuje tę rekcję. „Informację” to biernik, a „informacją” to narzędnik, których ta konstrukcja nie dopuszcza.

Reguła: rzeczownik odczasownikowy udzielanie zachowuje rekcję czasownika udzielać i wymaga dopełniacza rzeczy oraz celownika osoby
40. (C1)

Mimo deklarowanej bezstronności autor ekspertyzy hołduje ... nieomylności rynku.
1. A. dogmatu
2. B. dogmatowi
3. C. dogmat
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „hołdować” rządzi celownikiem: hołduje się komuś albo czemuś. „Dogmat” ma formę mianownika lub biernika, a „dogmatu” jest dopełniaczem, więc nie pasują do tej rekcji.

Reguła: czasownik hołdować rządzi celownikiem
41. (C1)

Niestabilność przepisów podatkowych nie sprzyja ... długoterminowych inwestycji.
1. A. planowanie
2. B. planowaniem
3. C. planowaniu
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „sprzyjać” łączy się z celownikiem, dlatego należy powiedzieć „sprzyja planowaniu”. Formy „planowanie” i „planowaniem” mają inny przypadek i wynikają często z przenoszenia rekcji z czasowników typu „wspierać” albo „zajmować się”.

Reguła: czasownik sprzyjać rządzi celownikiem
42. (C1)

Nowe procedury mają zapobiegać ... dokumentów na etapie archiwizacji.
1. A. utraty
2. B. utratą
3. C. utracie
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „zapobiegać” wymaga celownika: zapobiegać czemuś. „Utraty” to dopełniacz, a „utratą” to narzędnik, więc obie formy naruszają rekcję tego czasownika.

Reguła: czasownik zapobiegać rządzi celownikiem
43. (C1)

Opinia po audycie była pełna ... wobec przyjętej metodologii.
1. A. zastrzeżeń
2. B. zastrzeżeniom
3. C. zastrzeżeniami
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „pełen” łączy się z dopełniaczem: pełen czegoś. Formy „zastrzeżeniom” i „zastrzeżeniami” reprezentują przypadki, których ten przymiotnik nie wymaga.

Reguła: przymiotnik pełen rządzi dopełniaczem
44. (C1)

Organ odwoławczy nie powinien zaniechać ... pełnej oceny materiału dowodowego.
1. A. dokonanie
2. B. dokonaniem
3. C. dokonania
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „zaniechać” rządzi dopełniaczem: zaniechać czegoś. Wymagana jest więc forma „dokonania”, a rzeczownik odczasownikowy zachowuje rekcję czasownika „dokonać”: dokonania czego, czyli „pełnej oceny”. Formy „dokonanie” i „dokonaniem” są odpowiednio mianownikiem lub biernikiem oraz narzędnikiem.

Reguła: czasownik zaniechać rządzi dopełniaczem, a rzeczownik dokonanie zachowuje rekcję czasownika dokonać
45. (C1)

Po otrzymaniu opinii ekspertów spółka postanowiła zaniechać ... na rynek zagraniczny.
1. A. wejście
2. B. wejściem
3. C. wejścia
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „zaniechać” rządzi dopełniaczem, dlatego poprawna jest forma „wejścia”. Formy „wejście” i „wejściem” mają inny przypadek; błąd polega zwykle na traktowaniu tego czasownika jak czasowników przechodnich łączących się z biernikiem.

Reguła: czasownik zaniechać rządzi dopełniaczem
46. (C1)

Podmiot ubiegający się o grant musi być zdolny do ... wkładu własnego.
1. A. wniesieniu
2. B. wniesienie
3. C. wniesienia
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „zdolny” w znaczeniu „mogący coś zrobić” łączy się z przyimkiem „do”, po którym występuje dopełniacz. „Wniesieniu” ma formę celownika lub miejscownika, a „wniesienie” jest biernikiem albo mianownikiem.

Reguła: przymiotnik zdolny łączy się z przyimkiem do i dopełniaczem
47. (C1)

Procedury antykorupcyjne mają zapobiegać uleganiu ... ze strony inwestorów.
1. A. nacisków
2. B. naciskom
3. C. naciskami
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „ulegać” rządzi celownikiem: ulegać komuś lub czemuś. W zdaniu potrzebna jest więc forma „naciskom”. Formy „nacisków” i „naciskami” odpowiadają dopełniaczowi i narzędnikowi, które nie są wymagane przez ten czasownik.

Reguła: czasownik ulegać rządzi celownikiem
48. (C1)

Profesor, hołdujący zasadzie jawności, zgodził się przewodniczyć ... zespołu eksperckiego.
1. A. obradami
2. B. obradom
3. C. obrad
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „przewodniczyć” wymaga celownika: przewodniczyć komuś lub czemuś. Dlatego w tym zdaniu należy użyć formy „obradom”. Forma „obradami” bywa mylona pod wpływem czasownika „kierować”, który łączy się z narzędnikiem, ale nie pasuje do rekcji „przewodniczyć”.

Reguła: czasownik przewodniczyć rządzi celownikiem
49. (C1)

Przedłożona analiza nie dotyczy ... spółki, lecz trybu ich powoływania.
1. A. kompetencji organów
2. B. kompetencjom organów
3. C. kompetencjami organów
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „dotyczyć” rządzi dopełniaczem: dotyczyć czegoś. W tym kontekście wymagana jest forma „kompetencji organów”. Formy „kompetencjom organów” i „kompetencjami organów” są odpowiednio celownikiem i narzędnikiem, więc nie spełniają rekcji czasownika.

Reguła: czasownik dotyczyć rządzi dopełniaczem
50. (C1)

Przedstawiona w raporcie analiza dotyczy ... w procedurze wydawania decyzji administracyjnych.
1. A. nieprawidłowościami
2. B. nieprawidłowości
3. C. nieprawidłowościom
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „dotyczyć” rządzi dopełniaczem, dlatego poprawna jest forma „nieprawidłowości”. Formy „nieprawidłowościom” i „nieprawidłowościami” realizują odpowiednio celownik i narzędnik, których ten czasownik w tym znaczeniu nie wymaga.

Reguła: czasownik dotyczyć rządzi dopełniaczem
51. (C1)

Rozproszenie odpowiedzialności w urzędzie nie sprzyja ... jednolitych standardów obsługi.
1. A. wypracowaniu
2. B. wypracowania
3. C. wypracowaniem
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „sprzyjać” wymaga celownika: sprzyjać czemu. Dlatego właściwa jest forma „wypracowaniu”, a rzeczownik odczasownikowy zachowuje dopełniacz zależny: „jednolitych standardów”. Formy „wypracowania” i „wypracowaniem” są dopełniaczem oraz narzędnikiem, których nie wymaga czasownik „sprzyjać”.

Reguła: czasownik sprzyjać rządzi celownikiem
52. (C1)

Rząd zapewnia, że nowe regulacje mają zapobiegać ... w obrocie lekami.
1. A. nadużyciami
2. B. nadużyć
3. C. nadużyciom
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „zapobiegać” wymaga celownika, dlatego poprawna jest forma „nadużyciom”. Formy „nadużyć” i „nadużyciami” są odpowiednio dopełniaczem i narzędnikiem, a więc nie odpowiadają rekcji tego czasownika.

Reguła: czasownik zapobiegać rządzi celownikiem
53. (C1)

Rzecznik był wdzięczny organizacjom pozarządowym za ... wsparcia poszkodowanym.
1. A. udzielenie
2. B. udzieleniem
3. C. udzielenia
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „wdzięczny” łączy się z celownikiem osoby i przyimkiem „za” z biernikiem rzeczy: być wdzięcznym komu za co. Dlatego poprawna jest forma „udzielenie”. Formy „udzielenia” i „udzieleniem” są dopełniaczem i narzędnikiem; ponadto rzeczownik „udzielenie” zachowuje rekcję czasownika „udzielać”: udzielenie czego komu, czyli „wsparcia poszkodowanym”.

Reguła: przymiotnik wdzięczny łączy się z celownikiem osoby i przyimkiem za z biernikiem rzeczy; rzeczownik udzielenie zachowuje rekcję czasownika udzielać
54. (C1)

Zgodnie z regulaminem rektor będzie przewodniczyć ... senatu uczelni.
1. A. posiedzeniem
2. B. posiedzenie
3. C. posiedzeniu
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „przewodniczyć” wymaga celownika, dlatego poprawna jest forma „posiedzeniu”. Formy „posiedzenie” i „posiedzeniem” reprezentują inne przypadki i nie mogą wystąpić jako dopełnienie tego czasownika.

Reguła: czasownik przewodniczyć rządzi celownikiem