Źródła i metodologia
Źródła i metodologia
Ta strona mówi, skąd pochodzi każda liczba w serwisie, czego tu nie ma, gdzie materiał może się mylić i co się zmieni po 1 stycznia 2027 r. Nie prosimy, żeby brać cokolwiek na słowo.
Podstawa prawna
Egzamin certyfikatowy opisują dwa akty:
- Ustawa z 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 81), rozdział 2a. To ona tworzy Państwową Komisję do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego i mówi, kto wydaje certyfikat.
- Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 14 lutego 2025 r. w sprawie egzaminów z języka polskiego jako obcego (Dz.U. 2025 poz. 217), obowiązujące od 22 lutego 2025 r. To ono opisuje przebieg egzaminu, czasy, punktację i warunki zdania. Załącznik nr 1 do tego rozporządzenia zawiera standardy wymagań i jest jedynym urzędowym źródłem zakresu treści.
Uwaga na powielany błąd. Większość szkół językowych, część uczelni i niemal wszystkie poradniki w sieci cytują do dziś rozporządzenie z 26 lutego 2016 r. Jest nieaktualne. Serwis cytuje wyłącznie Dz.U. 2025 poz. 217, a po jego uchyleniu będzie cytował akt, który je zastąpi.
Co bierzemy wprost z rozporządzenia
| Przepis | Co z niego wynika |
|---|---|
| § 14 ust. 1 | maksymalny czas części pisemnej: 190 minut na B1, 250 minut na B2 i C1 |
| § 14 ust. 2 | czas pojedynczego modułu wyznacza Komisja na arkuszu, nie rozporządzenie |
| § 16 ust. 1 pkt 3 | przerwa między modułami: co najmniej dziesięć minut |
| § 17 ust. 2 | część ustna: do 15 minut na B1 i B2, do 20 minut na C1 |
| § 21 | standardy wymagań = załącznik nr 1 |
| § 23 | warunek zdania: B1 co najmniej 50% z każdego modułu części pisemnej i z ustnej, B2 i C1 co najmniej 60% z każdego modułu i z ustnej |
| § 25 | wynik w ciągu 3 dni od protokołu, wgląd w pracę na wniosek złożony w ciągu 21 dni |
| § 27 | certyfikat w ciągu 30 dni |
Z § 23 wynika najważniejsze zdanie tego serwisu: punkty z modułów się nie sumują. Nie ma średniej i nie ma odrabiania jednego modułu drugim.
Osobna reguła dotyczy grupy dostosowanej do potrzeb dzieci i młodzieży: tam na wszystkich poziomach wystarczy 50% z całej części pisemnej i 50% z ustnej, czyli moduły jednak się sumują. To częsty błąd w opracowaniach, które przenoszą tę zasadę na dorosłych.
Skąd znamy format zadań
Rozporządzenie nie opisuje, jak wygląda pojedyncze zadanie. Wiemy to z arkuszy przykładowych publikowanych przez Komisję dla poziomów B1, B2 i C1 (roczniki 2017, 2019 i 2020) razem z transkrypcjami i kluczami odpowiedzi. Z nich pochodzą liczby, których nie ma w żadnym akcie prawnym:
| Moduł | B1 | B2 | C1 |
|---|---|---|---|
| Rozumienie ze słuchu | 5 zadań, 30 min, 30 pkt | 5 zadań, 40 min, 40 pkt | 5 zadań, 40 min, 40 pkt |
| Rozumienie tekstów pisanych | 5 zadań, 40 min, 30 pkt | 5 zadań, 60 min, 40 pkt | 5 zadań, 60 min, 40 pkt |
| Poprawność gramatyczna | 8 zadań, 45 min, 30 pkt | 8 zadań, 60 min, 40 pkt | 7 zadań, 60 min, 40 pkt |
| Pisanie | 75 min, 30 pkt | 90 min, 40 pkt | 90 min, 40 pkt |
| Razem część pisemna | 190 min, 120 pkt | 250 min, 160 pkt | 250 min, 160 pkt |
Powielana w sieci informacja „każdy moduł jest za 30 punktów” jest prawdziwa wyłącznie dla B1. Na B2 i C1 moduł jest za 40 punktów. Ponieważ czasy modułów Komisja podaje na arkuszu, mogą się one różnić między sesjami. Traktuj je jako rząd wielkości do treningu, a nie jako gwarancję.
Zastrzeżenie prawnoautorskie
Arkusze egzaminacyjne Komisji są utworem chronionym prawem autorskim. Nie wolno ich przepisywać ani rozpowszechniać, a serwis, który obiecuje „prawdziwe zadania z egzaminu”, albo łamie prawo, albo zmyśla.
Odwzorowujemy wyłącznie format: typ zadania, liczbę pozycji w zadaniu, punktację i sposób sformułowania polecenia. Ani jedno zadanie, żaden tekst źródłowy do czytania i żadne nagranie nie zostało przepisane z arkusza Komisji. Wszystkie teksty, zadania, dystraktory, wyjaśnienia i nagrania w tym serwisie napisaliśmy sami.
Teksty aktów prawnych są materiałami urzędowymi i nie podlegają ochronie prawnoautorskiej, więc cytujemy je bez ograniczeń. Standardy wymagań z załącznika nr 1 są częścią rozporządzenia i wolno się na nie powoływać.
Jak powstaje zadanie
- Zagadnienie. Punkt wyjścia to konkretna pozycja z listy zagadnień gramatycznych albo z katalogu tematycznego w załączniku nr 1, przypisana do poziomu.
- Typ zadania. Dobieramy typ tak, jak robi to arkusz na danym poziomie. To nie jest ozdoba, tylko sedno: udział zadań zamkniętych spada wraz z poziomem. Na B1 połowa zadań gramatycznych to wybór jednej z trzech form, na B2 takie są cztery zadania, a na C1 ani jedno. Serwis oparty wyłącznie na pytaniach ABC odwzorowałby B1 dobrze, B2 połowicznie, a C1 wcale. Dlatego obok wyboru mamy zadania z ramką wyrazów, dobieranie, przekształcenia i wpisywanie własnej formy, sprawdzane co do litery.
- Wyjaśnienie. Przy każdej pozycji jest reguła, nie sama poprawna odpowiedź. Wyjaśnienie linkuje do artykułu gramatycznego o tej regule, więc od błędu można przejść od razu do przyczyny.
- Kontrole automatyczne. Zanim zadanie trafi na stronę, przechodzi zestaw testów:
- analiza morfologiczna poprawnej formy, żeby klucz nie zawierał formy, której w polszczyźnie nie ma,
- korekta językowa treści zadania i wyjaśnienia,
- sprawdzenie, czy klucz nie jest najdłuższą odpowiedzią w zestawie wariantów. Odpowiedź poprawna bywa pisana staranniej i dłużej od błędnych, a wtedy test da się rozwiązać regułą „wybieraj najdłuższą”, bez żadnej znajomości języka,
- tasowanie kolejności wariantów, żeby litera odpowiedzi nie niosła informacji,
- deduplikacja w obrębie działu. Dwa identyczne zadania z różnym kluczem nie są scalane po cichu, tylko zgłaszane do przejrzenia, bo oznaczają, że co najmniej jedno z nich jest błędne.
- Przegląd przez człowieka. Zadania, które kontrole uznają za wątpliwe, oraz próbka pozostałych trafiają do przeglądu redakcyjnego przed publikacją. W serwisie o poprawności języka polskiego to nie jest krok, który wolno pominąć.
Nagrania do modułu słuchania robimy sami, z własnych tekstów. Nie kopiujemy nagrań Komisji. Część nagrań czyta syntezator mowy i piszemy o tym wprost, bo na egzaminie usłyszysz nagranie z żywym lektorem. Nasze nagrania mają dać osłuchanie z tempem, długością i typem zadania, a nie udawać oryginału.
Jak oznaczamy stan prawny
W stopce każdej strony jest data, na którą sprawdziliśmy stan prawny. Progi i czasy opisujemy zawsze z zakresem: dotyczą egzaminów przeprowadzanych do 31 grudnia 2026 r. Egzamin próbny liczy wynik według obecnych progów i mówi to wprost na ekranie wyniku.
Co się zmienia od 1 stycznia 2027 r.
Ustawa z 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o języku polskim oraz ustawy o NAWA (Dz.U. 2026 poz. 676) wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. Tego samego dnia rozporządzenie Dz.U. 2025 poz. 217 zostaje uchylone. Nowe rozporządzenie wykonawcze nie zostało jeszcze wydane.
Część zmian obowiązuje już teraz. Od 8 czerwca 2026 r. obowiązują nowe poziomy certyfikatu wydawanego bez egzaminu: stopień doktora daje C2, studia drugiego stopnia albo jednolite magisterskie C1, studia pierwszego stopnia B2, szkoła średnia z polskim językiem nauczania B2, pozostałe formy nauczania B1. Wszystkie starsze opracowania podają tu wartości sprzed nowelizacji.
Od 1 stycznia 2027 r. zmienia się ponadto:
- Podział wiekowy. Zamiast „dorośli” i „dzieci i młodzież” decyduje wiek w dniu egzaminu: od 16 lat poziomy A1-C2, poniżej 16 lat poziomy A1-B2.
- Opłata za certyfikat i duplikat: 100 zł. Znika opłata 20 euro. O duplikat można wystąpić nie później niż 25 lat od otrzymania certyfikatu.
- Opłata za egzamin liczona jako procent przeciętnego wynagrodzenia z trzeciego kwartału roku poprzedniego: 6% dla A1 i A2, 7% dla B1 i B2, 9% dla C1 i C2, 4% dla osób poniżej 16 lat. Kwoty na 2027 rok jeszcze nie ma - podstawą będzie komunikat Prezesa GUS ogłaszany w listopadzie 2026 r. Nie podajemy szacunków, bo każdy byłby zgadywaniem.
- Nazwy i zestaw modułów. Ustawa wprowadza katalog sześciu możliwych modułów części pisemnej. Dzisiejsza „poprawność gramatyczna” nazywa się w nim „stosowanie struktur językowych”. To, który moduł obowiązuje na którym poziomie, ma określić nowe rozporządzenie.
- Odwołanie od oceny. Nowy przepis pozwala wystąpić o ponowne sprawdzenie pracy w ciągu 21 dni, za opłatą równą 20% opłaty egzaminacyjnej. Dziś takiego trybu nie ma.
- Kontrola losowa prac: co najmniej 15%. Część prasy branżowej podała podwyżkę „z 20% na 30%” - w tekście ustawy jest 15%.
- Sprawozdanie Komisji do 30 stycznia za rok poprzedni. Od 2027 r. pojawi się więc publiczne źródło danych o zdawalności, którego dziś nie ma.
Progi zdawalności po 2026 roku nie są znane
Piszemy to osobnym akapitem, bo to jedyna rzecz na tej stronie, której nie wiemy, a wszyscy chcieliby wiedzieć.
Próg 50% i 60% z każdego modułu żyje dziś wyłącznie w § 23 rozporządzenia Dz.U. 2025 poz. 217, które przestaje obowiązywać 1 stycznia 2027 r. Sprawdziliśmy w tekście nowelizacji: znowelizowana ustawa nie przenosi tego progu do ustawy, a upoważnienie do wydania nowego rozporządzenia nie wymienia warunków zdania egzaminu wśród spraw, które to rozporządzenie ma uregulować. Ustawa mówi tylko, że wynik ustala się na podstawie liczby punktów i podaje w procentach.
Dlatego żadna strona tego serwisu i żaden ekran wyniku nie twierdzi, jakie progi będą obowiązywać po 31 grudnia 2026 r. Kiedy nowe rozporządzenie zostanie ogłoszone, opiszemy je tutaj i zmienimy liczby w egzaminie próbnym. Do tego czasu każdy, kto podaje progi na 2027 rok, zgaduje.
Czego ten serwis nie zastąpi
- Rozmowy. Część ustna to rozmowa z egzaminatorem. Uczymy strategii, słownictwa i budowy wypowiedzi, ale mówienia uczy się mówiąc, do człowieka.
- Oceny wypracowania. Pokazujemy formy wypowiedzi, limity słów i trzy kryteria oceny. Punktów za Twój tekst nie postawi żaden algorytm.
- Zapisu na egzamin. Terminy, ośrodki i opłaty są po stronie Komisji i podmiotów upoważnionych do przeprowadzania egzaminu.
Znane ograniczenia
Materiał powstaje w dużej mierze maszynowo i jest maszynowo sprawdzany, więc mimo kontroli może zawierać błędy: zadanie dwuznaczne, wyjaśnienie mylące się opisowo, nagranie z dziwną intonacją. Wyjaśnienie i reguła są wskazówką, gdzie szukać, a nie orzeczeniem. W sprawie spornej rozstrzyga norma językowa opisana w słownikach i gramatykach, a nie nasze zdanie o niej.
Jeżeli znajdziesz błąd, napisz na kontakt@polskicert.pl i podaj adres strony. Poprawiamy, a znalezisko dokładamy do kontroli, żeby ten sam błąd nie wrócił przy kolejnej partii materiału.
Stan prawny na 2026-09-02.