Przejdź do treści
PolskiCert.pl

Źródła i metodologia

Źródła i metodologia

Ta strona mówi, skąd pochodzi każda liczba w serwisie, czego tu nie ma, gdzie materiał może się mylić i co się zmieni po 1 stycznia 2027 r. Nie prosimy, żeby brać cokolwiek na słowo.

Podstawa prawna

Egzamin certyfikatowy opisują dwa akty:

  • Ustawa z 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 81), rozdział 2a. To ona tworzy Państwową Komisję do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego i mówi, kto wydaje certyfikat.
  • Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 14 lutego 2025 r. w sprawie egzaminów z języka polskiego jako obcego (Dz.U. 2025 poz. 217), obowiązujące od 22 lutego 2025 r. To ono opisuje przebieg egzaminu, czasy, punktację i warunki zdania. Załącznik nr 1 do tego rozporządzenia zawiera standardy wymagań i jest jedynym urzędowym źródłem zakresu treści.

Uwaga na powielany błąd. Większość szkół językowych, część uczelni i niemal wszystkie poradniki w sieci cytują do dziś rozporządzenie z 26 lutego 2016 r. Jest nieaktualne. Serwis cytuje wyłącznie Dz.U. 2025 poz. 217, a po jego uchyleniu będzie cytował akt, który je zastąpi.

Co bierzemy wprost z rozporządzenia

Przepis Co z niego wynika
§ 14 ust. 1 maksymalny czas części pisemnej: 190 minut na B1, 250 minut na B2 i C1
§ 14 ust. 2 czas pojedynczego modułu wyznacza Komisja na arkuszu, nie rozporządzenie
§ 16 ust. 1 pkt 3 przerwa między modułami: co najmniej dziesięć minut
§ 17 ust. 2 część ustna: do 15 minut na B1 i B2, do 20 minut na C1
§ 21 standardy wymagań = załącznik nr 1
§ 23 warunek zdania: B1 co najmniej 50% z każdego modułu części pisemnej i z ustnej, B2 i C1 co najmniej 60% z każdego modułu i z ustnej
§ 25 wynik w ciągu 3 dni od protokołu, wgląd w pracę na wniosek złożony w ciągu 21 dni
§ 27 certyfikat w ciągu 30 dni

Z § 23 wynika najważniejsze zdanie tego serwisu: punkty z modułów się nie sumują. Nie ma średniej i nie ma odrabiania jednego modułu drugim.

Osobna reguła dotyczy grupy dostosowanej do potrzeb dzieci i młodzieży: tam na wszystkich poziomach wystarczy 50% z całej części pisemnej i 50% z ustnej, czyli moduły jednak się sumują. To częsty błąd w opracowaniach, które przenoszą tę zasadę na dorosłych.

Skąd znamy format zadań

Rozporządzenie nie opisuje, jak wygląda pojedyncze zadanie. Wiemy to z arkuszy przykładowych publikowanych przez Komisję dla poziomów B1, B2 i C1 (roczniki 2017, 2019 i 2020) razem z transkrypcjami i kluczami odpowiedzi. Z nich pochodzą liczby, których nie ma w żadnym akcie prawnym:

Moduł B1 B2 C1
Rozumienie ze słuchu 5 zadań, 30 min, 30 pkt 5 zadań, 40 min, 40 pkt 5 zadań, 40 min, 40 pkt
Rozumienie tekstów pisanych 5 zadań, 40 min, 30 pkt 5 zadań, 60 min, 40 pkt 5 zadań, 60 min, 40 pkt
Poprawność gramatyczna 8 zadań, 45 min, 30 pkt 8 zadań, 60 min, 40 pkt 7 zadań, 60 min, 40 pkt
Pisanie 75 min, 30 pkt 90 min, 40 pkt 90 min, 40 pkt
Razem część pisemna 190 min, 120 pkt 250 min, 160 pkt 250 min, 160 pkt

Powielana w sieci informacja „każdy moduł jest za 30 punktów” jest prawdziwa wyłącznie dla B1. Na B2 i C1 moduł jest za 40 punktów. Ponieważ czasy modułów Komisja podaje na arkuszu, mogą się one różnić między sesjami. Traktuj je jako rząd wielkości do treningu, a nie jako gwarancję.

Zastrzeżenie prawnoautorskie

Arkusze egzaminacyjne Komisji są utworem chronionym prawem autorskim. Nie wolno ich przepisywać ani rozpowszechniać, a serwis, który obiecuje „prawdziwe zadania z egzaminu”, albo łamie prawo, albo zmyśla.

Odwzorowujemy wyłącznie format: typ zadania, liczbę pozycji w zadaniu, punktację i sposób sformułowania polecenia. Ani jedno zadanie, żaden tekst źródłowy do czytania i żadne nagranie nie zostało przepisane z arkusza Komisji. Wszystkie teksty, zadania, dystraktory, wyjaśnienia i nagrania w tym serwisie napisaliśmy sami.

Teksty aktów prawnych są materiałami urzędowymi i nie podlegają ochronie prawnoautorskiej, więc cytujemy je bez ograniczeń. Standardy wymagań z załącznika nr 1 są częścią rozporządzenia i wolno się na nie powoływać.

Jak powstaje zadanie

  1. Zagadnienie. Punkt wyjścia to konkretna pozycja z listy zagadnień gramatycznych albo z katalogu tematycznego w załączniku nr 1, przypisana do poziomu.
  2. Typ zadania. Dobieramy typ tak, jak robi to arkusz na danym poziomie. To nie jest ozdoba, tylko sedno: udział zadań zamkniętych spada wraz z poziomem. Na B1 połowa zadań gramatycznych to wybór jednej z trzech form, na B2 takie są cztery zadania, a na C1 ani jedno. Serwis oparty wyłącznie na pytaniach ABC odwzorowałby B1 dobrze, B2 połowicznie, a C1 wcale. Dlatego obok wyboru mamy zadania z ramką wyrazów, dobieranie, przekształcenia i wpisywanie własnej formy, sprawdzane co do litery.
  3. Wyjaśnienie. Przy każdej pozycji jest reguła, nie sama poprawna odpowiedź. Wyjaśnienie linkuje do artykułu gramatycznego o tej regule, więc od błędu można przejść od razu do przyczyny.
  4. Kontrole automatyczne. Zanim zadanie trafi na stronę, przechodzi zestaw testów:
    • analiza morfologiczna poprawnej formy, żeby klucz nie zawierał formy, której w polszczyźnie nie ma,
    • korekta językowa treści zadania i wyjaśnienia,
    • sprawdzenie, czy klucz nie jest najdłuższą odpowiedzią w zestawie wariantów. Odpowiedź poprawna bywa pisana staranniej i dłużej od błędnych, a wtedy test da się rozwiązać regułą „wybieraj najdłuższą”, bez żadnej znajomości języka,
    • tasowanie kolejności wariantów, żeby litera odpowiedzi nie niosła informacji,
    • deduplikacja w obrębie działu. Dwa identyczne zadania z różnym kluczem nie są scalane po cichu, tylko zgłaszane do przejrzenia, bo oznaczają, że co najmniej jedno z nich jest błędne.
  5. Przegląd przez człowieka. Zadania, które kontrole uznają za wątpliwe, oraz próbka pozostałych trafiają do przeglądu redakcyjnego przed publikacją. W serwisie o poprawności języka polskiego to nie jest krok, który wolno pominąć.

Nagrania do modułu słuchania robimy sami, z własnych tekstów. Nie kopiujemy nagrań Komisji. Część nagrań czyta syntezator mowy i piszemy o tym wprost, bo na egzaminie usłyszysz nagranie z żywym lektorem. Nasze nagrania mają dać osłuchanie z tempem, długością i typem zadania, a nie udawać oryginału.

Jak oznaczamy stan prawny

W stopce każdej strony jest data, na którą sprawdziliśmy stan prawny. Progi i czasy opisujemy zawsze z zakresem: dotyczą egzaminów przeprowadzanych do 31 grudnia 2026 r. Egzamin próbny liczy wynik według obecnych progów i mówi to wprost na ekranie wyniku.

Co się zmienia od 1 stycznia 2027 r.

Ustawa z 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o języku polskim oraz ustawy o NAWA (Dz.U. 2026 poz. 676) wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. Tego samego dnia rozporządzenie Dz.U. 2025 poz. 217 zostaje uchylone. Nowe rozporządzenie wykonawcze nie zostało jeszcze wydane.

Część zmian obowiązuje już teraz. Od 8 czerwca 2026 r. obowiązują nowe poziomy certyfikatu wydawanego bez egzaminu: stopień doktora daje C2, studia drugiego stopnia albo jednolite magisterskie C1, studia pierwszego stopnia B2, szkoła średnia z polskim językiem nauczania B2, pozostałe formy nauczania B1. Wszystkie starsze opracowania podają tu wartości sprzed nowelizacji.

Od 1 stycznia 2027 r. zmienia się ponadto:

  • Podział wiekowy. Zamiast „dorośli” i „dzieci i młodzież” decyduje wiek w dniu egzaminu: od 16 lat poziomy A1-C2, poniżej 16 lat poziomy A1-B2.
  • Opłata za certyfikat i duplikat: 100 zł. Znika opłata 20 euro. O duplikat można wystąpić nie później niż 25 lat od otrzymania certyfikatu.
  • Opłata za egzamin liczona jako procent przeciętnego wynagrodzenia z trzeciego kwartału roku poprzedniego: 6% dla A1 i A2, 7% dla B1 i B2, 9% dla C1 i C2, 4% dla osób poniżej 16 lat. Kwoty na 2027 rok jeszcze nie ma - podstawą będzie komunikat Prezesa GUS ogłaszany w listopadzie 2026 r. Nie podajemy szacunków, bo każdy byłby zgadywaniem.
  • Nazwy i zestaw modułów. Ustawa wprowadza katalog sześciu możliwych modułów części pisemnej. Dzisiejsza „poprawność gramatyczna” nazywa się w nim „stosowanie struktur językowych”. To, który moduł obowiązuje na którym poziomie, ma określić nowe rozporządzenie.
  • Odwołanie od oceny. Nowy przepis pozwala wystąpić o ponowne sprawdzenie pracy w ciągu 21 dni, za opłatą równą 20% opłaty egzaminacyjnej. Dziś takiego trybu nie ma.
  • Kontrola losowa prac: co najmniej 15%. Część prasy branżowej podała podwyżkę „z 20% na 30%” - w tekście ustawy jest 15%.
  • Sprawozdanie Komisji do 30 stycznia za rok poprzedni. Od 2027 r. pojawi się więc publiczne źródło danych o zdawalności, którego dziś nie ma.

Progi zdawalności po 2026 roku nie są znane

Piszemy to osobnym akapitem, bo to jedyna rzecz na tej stronie, której nie wiemy, a wszyscy chcieliby wiedzieć.

Próg 50% i 60% z każdego modułu żyje dziś wyłącznie w § 23 rozporządzenia Dz.U. 2025 poz. 217, które przestaje obowiązywać 1 stycznia 2027 r. Sprawdziliśmy w tekście nowelizacji: znowelizowana ustawa nie przenosi tego progu do ustawy, a upoważnienie do wydania nowego rozporządzenia nie wymienia warunków zdania egzaminu wśród spraw, które to rozporządzenie ma uregulować. Ustawa mówi tylko, że wynik ustala się na podstawie liczby punktów i podaje w procentach.

Dlatego żadna strona tego serwisu i żaden ekran wyniku nie twierdzi, jakie progi będą obowiązywać po 31 grudnia 2026 r. Kiedy nowe rozporządzenie zostanie ogłoszone, opiszemy je tutaj i zmienimy liczby w egzaminie próbnym. Do tego czasu każdy, kto podaje progi na 2027 rok, zgaduje.

Czego ten serwis nie zastąpi

  • Rozmowy. Część ustna to rozmowa z egzaminatorem. Uczymy strategii, słownictwa i budowy wypowiedzi, ale mówienia uczy się mówiąc, do człowieka.
  • Oceny wypracowania. Pokazujemy formy wypowiedzi, limity słów i trzy kryteria oceny. Punktów za Twój tekst nie postawi żaden algorytm.
  • Zapisu na egzamin. Terminy, ośrodki i opłaty są po stronie Komisji i podmiotów upoważnionych do przeprowadzania egzaminu.

Znane ograniczenia

Materiał powstaje w dużej mierze maszynowo i jest maszynowo sprawdzany, więc mimo kontroli może zawierać błędy: zadanie dwuznaczne, wyjaśnienie mylące się opisowo, nagranie z dziwną intonacją. Wyjaśnienie i reguła są wskazówką, gdzie szukać, a nie orzeczeniem. W sprawie spornej rozstrzyga norma językowa opisana w słownikach i gramatykach, a nie nasze zdanie o niej.

Jeżeli znajdziesz błąd, napisz na kontakt@polskicert.pl i podaj adres strony. Poprawiamy, a znalezisko dokładamy do kontroli, żeby ten sam błąd nie wrócił przy kolejnej partii materiału.

Stan prawny na 2026-09-02.