Gramatyka

Reguły gramatyczne wymagane na egzaminie, dział po dziale, z przykładami i typowymi błędami.

• Przypadki i odmiana rzeczownika

  Siedem przypadków i ich funkcje: kto co, kogo czego, komu czemu, kogo co, kim czym, o kim o czym, wołacz. Końcówki rodzaju męskiego, żeńskiego i nijakiego w liczbie pojedynczej i mnogiej, oboczności tematu, rzeczowniki uznawane za trudne oraz odmiana nazw własnych.

  B1 · B2 · C1

• Odmiana przymiotnika i zaimka

  Zgodność przymiotnika z rzeczownikiem w rodzaju, liczbie i przypadku. Zaimki osobowe, wskazujące, dzierżawcze, pytające, nieokreślone i przeczące oraz zaimek zwrotny, razem z ich formami krótkimi i długimi.

  B1 · B2 · C1

• Rodzaj gramatyczny i liczba mnoga

  Rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy, mianownik liczby mnogiej, rzeczowniki występujące tylko w liczbie mnogiej oraz zgoda orzeczenia z podmiotem w liczbie mnogiej.

  B1 · B2

• Liczebniki i ich składnia

  Liczebniki główne, porządkowe, zbiorowe i ułamkowe. Składnia liczebnika z rzeczownikiem i czasownikiem, formy męskoosobowe, daty, godziny, ceny i wyrażenia ilościowe.

  B1 · B2 · C1

• Czasy i koniugacje

  Cztery koniugacje, czas teraźniejszy, przeszły i przyszły prosty oraz złożony, czasowniki nieregularne i te uznawane za trudne, formy rodzajowe czasu przyszłego.

  B1 · B2

• Aspekt dokonany i niedokonany

  Pary aspektowe i sposoby ich tworzenia, aspekt a czas, aspekt po czasownikach modalnych, w przeczeniu i w trybie rozkazującym, znaczenie i użycie składniowe obu aspektów.

  B1 · B2 · C1

• Tryb rozkazujący i przypuszczający

  Tworzenie rozkaźnika, tryb przypuszczający, okresy warunkowe rzeczywiste i nierzeczywiste, zdania życzeniowe oraz konstrukcje z „niech”.

  B1 · B2 · C1

• Strona bierna i formy bezosobowe

  Konstrukcje z „być” i „zostać” oraz imiesłowem biernym, zdania bezpodmiotowe, formy zakończone na -no i -to, konstrukcje z „się” i ich zakres użycia.

  B2 · C1

• Imiesłowy

  Imiesłowy przymiotnikowe czynne i bierne, imiesłowy przysłówkowe współczesne i uprzednie, równoważniki zdań oraz zamiana zdań podrzędnych na konstrukcje imiesłowowe.

  B2 · C1

• Stopniowanie przymiotników i przysłówków

  Stopniowanie proste, opisowe i supletywne, konstrukcje porównawcze z „niż” i „od”, wyrażenia typu „coraz”, „im ... tym”, „jak najbardziej”.

  B1 · B2 · C1

• Słowotwórstwo

  Przedrostki i przyrostki, rzeczowniki odczasownikowe, nazwy wykonawców czynności, formy żeńskie, nazwy miejsc, przymiotniki od rzeczowników i od wyrażeń przyimkowych, zdrobnienia i zgrubienia.

  B2 · C1

• Przyimki i ich rekcja

  Który przypadek po którym przyimku. Przyimki miejsca, czasu, kierunku i celu, para „w” i „na” z nazwami miejsc oraz wyrażenia przyimkowe utrwalone w polszczyźnie.

  B1 · B2 · C1

• Rekcja czasownika

  Jakiego przypadku wymaga dany czasownik. Czasowniki z dopełniaczem, celownikiem i narzędnikiem, czasowniki z przyimkiem oraz różnice rekcji między polskim a językami wschodniosłowiańskimi.

  B1 · B2 · C1

• Czasowniki ruchu i przedrostki

  Pary „iść” i „chodzić”, „jechać” i „jeździć”, „nieść” i „nosić”. Przedrostki kierunkowe przy-, wy-, do-, prze-, ob-, pod- i zmiana znaczenia, jaką wnoszą.

  B1 · B2 · C1

• Przeczenie i dopełniacz negacji

  Dopełniacz po zaprzeczonym czasowniku przechodnim, podwójne przeczenie, przeczenie w zdaniach z czasownikiem modalnym, pisownia „nie” z częściami mowy.

  B1 · B2

• Spójniki i zdania złożone

  Zdania współrzędnie i podrzędnie złożone, spójniki przyczyny, celu, skutku, warunku i przyzwolenia, zdania wielokrotnie złożone oraz interpunkcja przy spójnikach.

  B1 · B2 · C1

• Mowa zależna

  Przekształcanie wypowiedzi na mowę zależną, zdania pytajne zależne, czasowniki wprowadzające oraz przesunięcia zaimków i okoliczników.

  B2 · C1

• Składnia i szyk wyrazów

  Szyk neutralny i emfatyczny, miejsce zaimka i partykuły, konstrukcje z bezokolicznikiem, rozwijanie i skracanie zdań pojedynczych, synonimia składniowa.

  B2 · C1

• Ortografia i interpunkcja

  Pisownia ó i u, rz i ż, ch i h, wielka litera, pisownia łączna i rozdzielna, przecinek przed spójnikiem, dwukropek, myślnik i cudzysłów w tekście pisanym.

  B1 · B2 · C1