Ortografia i interpunkcja

Pisownia ó i u, rz i ż, ch i h, wielka litera, pisownia łączna i rozdzielna, przecinek przed spójnikiem, dwukropek, myślnik i cudzysłów w tekście pisanym.

Poziomy: B1 · B2 · C1 · 54 zadania

Czytaj artykuł

1. (B1)

Anna pochodzi z Czech, więc jest ...
1. A. Czechką
2. B. Czeszką
3. C. czeszką
Poloniusz wyjaśnia:

Nazwy mieszkańców państw piszemy w języku polskim wielką literą, a poprawna forma żeńska od nazwy Czech to „Czeszka”. Po czasowniku „być” używamy narzędnika, dlatego poprawna forma brzmi „Czeszką”. Zapis „czeszką” łamie zasadę wielkiej litery, a „Czechką” nie jest poprawną formą tego wyrazu.

Reguła: pisownia wielką literą i słowotwórstwo nazw mieszkańców państw
2. (B1)

Dzisiaj odwiedziła mnie moja ...
1. A. ciocia
2. B. ćiocia
3. C. ćocia
Poloniusz wyjaśnia:

Przed samogłoską miękkość głoski oznaczamy zwykle przez połączenie „ci”, a nie przez literę „ć”. Dlatego poprawny jest zapis „ciocia”. Formy „ćocia” i „ćiocia” łamią zasadę zapisu spółgłosek miękkich przed samogłoską.

Reguła: zapis ci przed samogłoską
3. (B1)

Ewa urodziła się w Toruniu, więc jest ...
1. A. torunianką
2. B. Torunianką
3. C. toruńianką
Poloniusz wyjaśnia:

Nazwy mieszkańców miast piszemy w języku polskim małą literą. Dlatego po nazwie miasta Toruń poprawny jest zapis „torunianką”. Forma „Torunianką” ma błędnie wielką literę, a „toruńianką” błędnie zapisuje miękkość przed „i”.

Reguła: mała litera w nazwach mieszkańców miast
4. (B1)

Jutro będzie ważny ... dla naszej rodziny.
1. A. dzień
2. B. dzien
3. C. dźeń
Poloniusz wyjaśnia:

W wyrazie „dzień” głoskę dź przed e zapisujemy jako dzi, a miękkie n na końcu wyrazu jako ń. Zapis „dźeń” błędnie oddaje miękkość przed samogłoską. Forma „dzien” jest niepoprawna, bo brakuje w niej znaku miękkości na końcu wyrazu.

Reguła: pisownia miękkich spółgłosek: dzi przed e i ń w wygłosie
5. (B1)

Jutro mamy wolny ...
1. A. dzien
2. B. dźeń
3. C. dzień
Poloniusz wyjaśnia:

Przed samogłoską „e” zapisujemy połączenie „dzi”, a na końcu wyrazu piszemy literę „ń”. Zapis „dźeń” błędnie używa „dź” przed samogłoską. Zapis „dzien” pomija znak diakrytyczny nad „ń”.

Reguła: pisownia dzi przed samogłoską i ń w wygłosie
6. (B1)

Który zapis jest niepoprawny?
1. A. ftorek
2. B. wtorek
3. C. ławka
Poloniusz wyjaśnia:

W wyrazie „wtorek” piszemy na początku literę „w”, chociaż w wymowie może ona brzmieć jak „f”. Zapis „ftorek” jest błędem wynikającym z pisania zgodnie z wymową. Formy „wtorek” i „ławka” są poprawnymi zapisami polskich wyrazów.

Reguła: pisownia spółgłoski dźwięcznej w przed spółgłoską bezdźwięczną
7. (B1)

Mam jedną małą ... do nauczyciela.
1. A. proszbę
2. B. prośbę
3. C. proźbę
Poloniusz wyjaśnia:

W wyrazie „prośba” i jego formach piszemy „ś”, mimo że przed „b” w wymowie może pojawić się głoska zbliżona do „ź”. Zapis „proźbę” jest błędem fonetycznym. Zapis „proszbę” błędnie zastępuje miękkie „ś” połączeniem „sz”.

Reguła: pisownia ś przed spółgłoską dźwięczną
8. (B1)

Moja ... mieszka blisko szkoły.
1. A. ćiocia
2. B. ciocia
3. C. ćocia
Poloniusz wyjaśnia:

Przed samogłoską miękkość spółgłoski ć zapisujemy za pomocą połączenia ci. Dlatego poprawny zapis to „ciocia”. Formy „ćocia” i „ćiocia” błędnie używają litery ć tam, gdzie w polskiej pisowni potrzebne jest ci.

Reguła: pisownia miękkiej spółgłoski ć przed samogłoską jako ci
9. (B1)

Na deser mama upiekła ... z jabłkami.
1. A. ciasto
2. B. czasto
3. C. ćasto
Poloniusz wyjaśnia:

Przed samogłoską miękkość spółgłoski „c” zapisujemy przez połączenie „ci”. Dlatego poprawny jest zapis „ciasto”. Formy „ćasto” i „czasto” nie są poprawnym zapisem tego wyrazu.

Reguła: pisownia ci przed samogłoską
10. (B1)

Nasza nowa koleżanka pochodzi z Litwy. Jest ...
1. A. litwinką
2. B. Litwinką
3. C. Litwińką
Poloniusz wyjaśnia:

Nazwy mieszkańców państw piszemy wielką literą. Dlatego kobieta pochodząca z Litwy to „Litwinka”, a w zdaniu potrzebna jest forma „Litwinką”. Zapis „litwinką” ma błędnie małą literę, a „Litwińką” zawiera niepoprawną literę „ń”.

Reguła: wielka litera w nazwach mieszkańców państw
11. (B1)

Nowy ... z trzeciego piętra często pomaga mi nosić zakupy.
1. A. sąsiad
2. B. somsiad
3. C. sąsiat
Poloniusz wyjaśnia:

Na końcu wyrazu spółgłoska d może być wymawiana jak t, ale w pisowni zachowujemy d. Poprawny zapis potwierdza forma „sąsiada”, w której słychać d. Zapis „sąsiat” idzie za wymową, a „somsiad” dodatkowo błędnie zastępuje literę ą połączeniem om.

Reguła: d w wygłosie mimo wymowy bezdźwięcznej
12. (B1)

O trzynastej jem gorący ...
1. A. objad
2. B. obiad
3. C. obiat
Poloniusz wyjaśnia:

Na końcu wyrazu piszemy literę „d”, jeśli należy ona do tematu wyrazu, choć często słyszymy głoskę podobną do „t”. Zapis „obiat” jest fonetyczny i błędny. W zapisie „objad” błędnie użyto „j” zamiast „i” po spółgłosce „b”.

Reguła: pisownia i jako znaku miękkości przed samogłoską oraz d w wygłosie
13. (B1)

Po wejściu do mieszkania zostaw buty w ...
1. A. przed pokoju
2. B. przedpokoju
3. C. przetpokoju
Poloniusz wyjaśnia:

W wyrazie „przedpokój” piszemy d, choć przed bezdźwięcznym p może ono brzmieć jak t. Zapis „przetpokoju” jest fonetyczny i błędny. Wyrażenie „przed pokoju” nie pasuje do tego znaczenia i ma niepoprawny przypadek po przyimku.

Reguła: d przed spółgłoską bezdźwięczną w wyrazie przedpokój
14. (B1)

Przed szkołą stoi drewniana ...
1. A. łafka
2. B. ławga
3. C. ławka
Poloniusz wyjaśnia:

Przed spółgłoską bezdźwięczną „k” litera „w” może brzmieć jak „f”, ale w piśmie pozostaje „w”. Dlatego zapis „łafka” jest błędem fonetycznym. Zapis „ławga” również jest niepoprawny, bo w tym wyrazie nie piszemy „g”.

Reguła: pisownia spółgłoski dźwięcznej w przed spółgłoską bezdźwięczną
15. (B1)

W oficjalnym e-mailu do nauczycielki napiszemy: Dziękuję ... za odpowiedź.
1. A. Pani
2. B. Pańi
3. C. pani
Poloniusz wyjaśnia:

W listach i oficjalnych e-mailach zwroty do adresata piszemy wielką literą. Dlatego w tym kontekście poprawny jest zapis „Pani”. Forma „pani” nie zachowuje zasady grzecznościowej, a „Pańi” ma błędny zapis litery „n”.

Reguła: wielka litera w zwrotach do adresata listu
16. (B1)

W oficjalnym e-mailu do nauczycielki zaczniemy: „Szanowna ...,”
1. A. Pani anno
2. B. Pani Anno
3. C. pani Anno
Poloniusz wyjaśnia:

W zwrotach do adresata listu lub e-maila wyrazy grzecznościowe, takie jak „Pani”, zapisujemy wielką literą. Imiona własne również piszemy wielką literą, dlatego potrzebny jest zapis „Pani Anno”. W formie „pani Anno” małą literą zapisano zwrot grzecznościowy, a w formie „Pani anno” błędnie zapisano imię.

Reguła: wielka litera w zwrotach do adresata listu i w imionach
17. (B1)

W ogrodzie rośnie stara ...
1. A. wiśńa
2. B. wiśnia
3. C. wisnia
Poloniusz wyjaśnia:

W wyrazie „wiśnia” miękkość głoski „ś” zapisujemy literą z kreską, bo stoi ona przed spółgłoską. Miękkość głoski „n” przed samogłoską zapisujemy jako „ni”, nie jako „ń”. Zapis „wisnia” pomija polski znak, a „wiśńa” błędnie używa „ń” przed samogłoską.

Reguła: zapis ś przed spółgłoską i ni przed samogłoską
18. (B1)

Wskaż poprawny zapis imienia.
1. A. Łukaś
2. B. Lukasz
3. C. Łukasz
Poloniusz wyjaśnia:

Polskie imiona zapisujemy z odpowiednimi znakami alfabetu, jeśli występują one w standardowej formie imienia. W imieniu „Łukasz” potrzebna jest litera „Ł”, a końcową spółgłoskę zapisujemy jako „sz”. Zapis „Lukasz” pomija polski znak, a „Łukaś” zmienia końcówkę imienia.

Reguła: polskie znaki diakrytyczne w imionach
19. (B2)

Dział ... przygotował raport o wynikach za ostatni kwartał.
1. A. sprzedarzy
2. B. sprzedaży
3. C. spżedaży
Poloniusz wyjaśnia:

Poprawna forma rzeczownika to „sprzedaży”. W tym wyrazie piszemy „rz” po spółgłosce „p”, a na końcu tematu rzeczownika „sprzedaż” pozostaje „ż”. Zapisy „sprzedarzy” i „spżedaży” mylą miejsca występowania „rz” oraz „ż”.

Reguła: rz po spółgłosce p oraz ż w wyrazie sprzedaż
20. (B2)

Firma ... jeszcze wszystkich załączników, choć termin minął wczoraj.
1. A. nie-dostarczyła
2. B. niedostarczyła
3. C. nie dostarczyła
Poloniusz wyjaśnia:

Partykułę „nie” z osobowymi formami czasowników piszemy rozdzielnie, dlatego poprawna jest forma „nie dostarczyła”. Zapis „niedostarczyła” błędnie traktuje czasownik jak przymiotnik lub rzeczownik. Forma „nie-dostarczyła” jest niepoprawna, ponieważ między „nie” a czasownikiem nie stawia się dywizu.

Reguła: nie z osobowymi formami czasowników pisane rozdzielnie
21. (B2)

Firma przeniosła biuro do budynku ... urzędu, żeby klienci łatwiej nas znaleźli.
1. A. na przeciw ko
2. B. naprzeciwko
3. C. na przeciwko
Poloniusz wyjaśnia:

Wyraz „naprzeciwko” w znaczeniu miejsca położonego po drugiej stronie pisze się łącznie. Zapisy „na przeciwko” i „na przeciw ko” są błędne, bo rozdzielają elementy jednego wyrazu. Taki błąd często wynika z traktowania pierwszej sylaby jak samodzielnego przyimka „na”.

Reguła: przysłówek i przyimek naprzeciwko pisany łącznie
22. (B2)

Kierownik nie zatwierdził budżetu ... nie podpisał umowy.
1. A. ani
2. B. , ani
3. C. , ani,
Poloniusz wyjaśnia:

Przed pojedynczym spójnikiem „ani” łączącym równorzędne części zdania zwykle nie stawia się przecinka. Poprawny zapis to „ani” bez przecinka. Warianty z przecinkiem przed spójnikiem albo z przecinkami po obu stronach błędnie oddzielają człony połączone pojedynczym spójnikiem.

Reguła: brak przecinka przed pojedynczym spójnikiem ani
23. (B2)

Kontynuowaliśmy rozmowy ... negocjacje były trudne.
1. A. mimo że
2. B. mimo, że
3. C. , mimo że
Poloniusz wyjaśnia:

Złożonego spójnika „mimo że” nie rozdziela się przecinkiem. Jeśli zdanie podrzędne z tym spójnikiem występuje po zdaniu głównym, przecinek stawia się przed całym spójnikiem. Zapisy „mimo że” bez przecinka oraz „mimo, że” z przecinkiem wewnątrz spójnika są w tym zdaniu błędne.

Reguła: przecinek przed złożonym spójnikiem podrzędnym mimo że
24. (B2)

Na reklamację trzeba odpowiedzieć ... niż w terminie 14 dni.
1. A. nie później
2. B. nie-później
3. C. niepóźniej
Poloniusz wyjaśnia:

Partykułę „nie” z przysłówkami w stopniu wyższym pisze się rozdzielnie, dlatego poprawne jest „nie później”. Zapis „niepóźniej” myli tę regułę z pisownią łączną przysłówków w stopniu równym. Zapis „nie-później” jest błędny, bo w tej konstrukcji nie stosuje się dywizu.

Reguła: pisownia nie z przysłówkami w stopniu wyższym
25. (B2)

Najpierw omówimy koszty, a ... harmonogram wdrożenia.
1. A. z-kolei
2. B. z kolei
3. C. zkolei
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „z kolei” pisze się rozdzielnie, ponieważ jest połączeniem przyimka z rzeczownikiem. Zapis „zkolei” jest błędnym złączeniem wyrazów. Zapis „z-kolei” jest niepoprawny, bo w tym wyrażeniu nie używa się dywizu.

Reguła: wyrażenie z kolei pisane rozdzielnie
26. (B2)

Nie rozumiem, dlaczego w tym raporcie ... pominięto koszty transportu.
1. A. w ogóle
2. B. w ogule
3. C. wogóle
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „w ogóle” pisze się rozdzielnie i z literą „ó” w drugim wyrazie. Zapis „wogóle” błędnie łączy przyimek z rzeczownikiem. Forma „w ogule” jest niepoprawna, ponieważ zastępuje „ó” literą „u”.

Reguła: wyrażenie przyimkowe w ogóle pisane rozdzielnie z ó
27. (B2)

Nie wysyłaj formularza, ... danych kontaktowych.
1. A. niesprawdzając
2. B. nie sprawdzając
3. C. nie-sprawdzając
Poloniusz wyjaśnia:

Partykułę „nie” z imiesłowami przysłówkowymi pisze się rozdzielnie. Forma „nie sprawdzając” jest imiesłowem przysłówkowym współczesnym z zaprzeczeniem. Zapisy „niesprawdzając” i „nie-sprawdzając” są błędne, bo przenoszą zasady pisowni innych części mowy.

Reguła: pisownia nie z imiesłowami przysłówkowymi
28. (B2)

Nie zmieniajmy terminu szkolenia ... jest już zatwierdzony.
1. A. , bo charmonogram
2. B. bo harmonogram
3. C. , bo harmonogram
Poloniusz wyjaśnia:

Przed spójnikiem „bo”, który wprowadza zdanie podrzędne przyczyny, stawia się przecinek. Wyraz „harmonogram” pisze się przez „h”, dlatego zapis „charmonogram” jest niepoprawny. W tym zdaniu potrzebne są jednocześnie przecinek przed „bo” i poprawna pisownia wyrazu „harmonogram”.

Reguła: przecinek przed spójnikiem bo oraz pisownia h w wyrazie harmonogram
29. (B2)

Po konferencji uczestnicy spotkali się w ... hotelu.
1. A. cholu
2. B. hollu
3. C. holu
Poloniusz wyjaśnia:

Wyraz „hol” pisze się przez samo „h” i jedno „l”, a w miejscowniku ma formę „holu”. Zapis „cholu” błędnie zastępuje „h” przez „ch”. Forma „hollu” jest niepoprawna w polskiej pisowni, choć może wynikać z wpływu angielskiego słowa „hall”.

Reguła: pisownia h w wyrazach częstych
30. (B2)

Po nocnym ... chodniki były śliskie i posypano je piaskiem.
1. A. mrózie
2. B. mrozie
3. C. mruzie
Poloniusz wyjaśnia:

W wyrazie „mróz” litera „ó” wymienia się w odmianie na „o”: „mróz”, ale „po mrozie”. Zapis „mrózie” błędnie zachowuje „ó” tam, gdzie w formie przypadkowej występuje „o”. Zapis „mruzie” jest zapisem fonetycznym i również narusza zasadę ortograficzną.

Reguła: ó wymienne na o w odmianie wyrazu mróz
31. (B2)

Po spotkaniu wróciłem ... do biura, żeby wysłać protokół jeszcze tego samego dnia.
1. A. z powrotem
2. B. spowrotem
3. C. zpowrotem
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „z powrotem” pisze się rozdzielnie, ponieważ składa się z przyimka i rzeczownika. Zapisy „spowrotem” oraz „zpowrotem” są niepoprawne, choć często pojawiają się pod wpływem wymowy. W polszczyźnie nie łączy się tu elementów w jeden wyraz.

Reguła: wyrażenie przyimkowe z powrotem pisane rozdzielnie
32. (B2)

Po ulewie poziom wody w ... szybko się podniósł.
1. A. rzece
2. B. żece
3. C. rzecze
Poloniusz wyjaśnia:

Formy wyrazu „rzeka” pisze się przez „rz”, dlatego poprawna jest forma „rzece”. Zapis „żece” wynika z pisania zgodnego z wymową, ale narusza zasadę ortograficzną. Forma „rzecze” nie jest formą rzeczownika „rzeka” wymaganą po przyimku „w” w tym zdaniu.

Reguła: rz w wyrazach częstych
33. (B2)

Raport przyjęto ... wymagał jeszcze kilku poprawek.
1. A. , chociaż
2. B. , chociaż,
3. C. chociaż
Poloniusz wyjaśnia:

Zdanie podrzędne wprowadzane przez spójnik „chociaż” oddziela się przecinkiem od zdania nadrzędnego. Przecinek powinien stać przed całym spójnikiem, a nie po nim. Zapis „chociaż” bez przecinka nie oddziela zdań składowych, a zapis „, chociaż,” niepotrzebnie odcina sam spójnik.

Reguła: przecinek przed spójnikiem chociaż w zdaniu złożonym
34. (B2)

To był ... pomysł, dlatego komisja poprosiła o dodatkowe wyjaśnienia.
1. A. nie-typowy
2. B. nietypowy
3. C. nie typowy
Poloniusz wyjaśnia:

Partykułę „nie” z przymiotnikami w stopniu równym piszemy łącznie, więc poprawna jest forma „nietypowy”. Zapis „nie typowy” byłby możliwy tylko w wyraźnym przeciwstawieniu, którego w tym zdaniu nie ma. Forma „nie-typowy” jest błędna, ponieważ nie używa się tu dywizu.

Reguła: nie z przymiotnikami w stopniu równym pisane łącznie
35. (B2)

W styczniu przez kilka dni panował silny ...
1. A. mruz
2. B. mruż
3. C. mróz
Poloniusz wyjaśnia:

Wyraz „mróz” pisze się przez „ó”, ponieważ w odmianie następuje wymiana na „o”: „mrozu”. Zapis „mruz” oddaje wymowę, ale jest niepoprawny ortograficznie, a w zapisie „mruż” błędnie użyto zarówno „u”, jak i „ż”.

Reguła: ó wymienne na o
36. (B2)

Wykonawca spóźnił się z pierwszym etapem, ale ... otrzymał drugą szansę.
1. A. mimoto
2. B. mimo to
3. C. mimo-to
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „mimo to” pisze się rozdzielnie jako połączenie przyimka i zaimka. Zapis „mimoto” jest błędnym złączeniem elementów wyrażenia. Zapis „mimo-to” jest niepoprawny, bo nie ma tu podstaw do użycia dywizu.

Reguła: wyrażenie mimo to pisane rozdzielnie
37. (C1)

Decyzję podpisano ... w siedzibie urzędu.
1. A. 3 kwietnia 2025 r.
2. B. 3 Kwietnia 2025 r.
3. C. 3 kwiecień 2025 r.
Poloniusz wyjaśnia:

W zapisie daty nazwy miesięcy pisze się małą literą, a po liczebniku dnia używa się dopełniacza: „kwietnia”. Zapis „Kwietnia” jest błędny, ponieważ polskie nazwy miesięcy nie wymagają wielkiej litery. Zapis „kwiecień” narusza składnię daty, w której nie występuje mianownik miesiąca.

Reguła: mała litera w nazwach miesięcy i dopełniacz w zapisie dat
38. (C1)

... komisja odstąpiła od dalszych czynności dowodowych.
1. A. Przeanalizowawszy materiał dowodowy,
2. B. Przeanalizowawszy, materiał dowodowy
3. C. Przeanalizowawszy materiał dowodowy
Poloniusz wyjaśnia:

Imiesłowowy równoważnik zdania oddziela się przecinkiem od zdania głównego. Dlatego po wyrażeniu „Przeanalizowawszy materiał dowodowy” potrzebny jest przecinek. Brak przecinka narusza zasadę interpunkcyjną, a przecinek po samym imiesłowie niepotrzebnie rozdziela go od dopełnienia.

Reguła: przecinek przy imiesłowowym równoważniku zdania
39. (C1)

Recenzent stwierdził, że autor ... nie odniósł się do wcześniejszych badań nad tym zagadnieniem.
1. A. wogóle
2. B. w ogule
3. C. w ogóle
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „w ogóle” pisze się rozdzielnie i z literą „ó” w drugim członie. Zapis „wogóle” jest błędną pisownią łączną, a „w ogule” odzwierciedla wymowę, ale narusza zasadę pisowni „ó”. To jeden z częstych błędów wynikających z zapisu ze słuchu.

Reguła: wyrażenie przyimkowe w ogóle pisane rozdzielnie z ó
40. (C1)

Skargę w tej sprawie wniesiono do ...
1. A. Naczelnego Sądu Administracyjnego
2. B. naczelnego Sądu Administracyjnego
3. C. Naczelnego sądu administracyjnego
Poloniusz wyjaśnia:

Pełne oficjalne nazwy instytucji i organów państwowych zapisuje się wielkimi literami w członach znaczących. Dlatego poprawny jest zapis „Naczelnego Sądu Administracyjnego”. Zapisy „Naczelnego sądu administracyjnego” i „naczelnego Sądu Administracyjnego” naruszają zasadę pisowni wielką literą w nazwach własnych instytucji.

Reguła: wielka litera w pełnych nazwach instytucji i organów państwowych
41. (C1)

Uchwała[...] zachowuje moc do końca roku budżetowego.
1. A. , zdaniem Biura Analiz Sejmowych,
2. B. zdaniem Biura Analiz Sejmowych,
3. C. , zdaniem Biura Analiz Sejmowych
Poloniusz wyjaśnia:

Wtrącenie umieszczone wewnątrz zdania wydziela się przecinkami z obu stron. Wyrażenie „zdaniem Biura Analiz Sejmowych” nie należy do podstawowego toku składniowego zdania, dlatego wymaga zarówno przecinka otwierającego, jak i zamykającego.

Reguła: przecinek przy wtrąceniu
42. (C1)

W analizie uwzględniono ... orzeczenia sądów administracyjnych.
1. A. m. in.
2. B. min.
3. C. m.in.
Poloniusz wyjaśnia:

Skrót wyrażenia „między innymi” zapisuje się jako „m.in.”, bez spacji po pierwszej kropce. Zapis „m. in.” jest błędny, ponieważ rozdziela elementy skrótu. Zapis „min.” ma inne znaczenia, na przykład „minuta” lub „minimum”, więc nie pasuje do podanego kontekstu.

Reguła: pisownia skrótu m.in. bez spacji
43. (C1)

W bibliografii podano artykuł zatytułowany ...
1. A. „Granice jawności w administracji
2. B. „Granice jawności w administracji”
3. C. Granice jawności w administracji”
Poloniusz wyjaśnia:

Tytuł artykułu w bibliografii można zapisać w cudzysłowie, ale jeśli używa się cudzysłowu, musi on mieć znak otwierający i zamykający. Zapis „Granice jawności w administracji” jest kompletny, a zapis z samym znakiem otwierającym albo z samym znakiem zamykającym jest interpunkcyjnie niepełny.

Reguła: cudzysłów w zapisie tytułów artykułów
44. (C1)

W bibliografii poprawnie zapisano tytuł opracowania: ...
1. A. „Metody analizy dyskursu”
2. B. „metody analizy dyskursu”
3. C. „Metody Analizy Dyskursu”
Poloniusz wyjaśnia:

W polskich tytułach książek, raportów i opracowań wielką literą zapisuje się zasadniczo pierwszy wyraz tytułu oraz nazwy własne. Zapis „Metody Analizy Dyskursu” powiela angielski zwyczaj rozpoczynania wielką literą ważniejszych wyrazów. Zapis „metody analizy dyskursu” jest błędny, ponieważ pierwszy wyraz tytułu powinien zaczynać się wielką literą.

Reguła: wielka litera i cudzysłów w tytułach publikacji
45. (C1)

W komunikacie podano, że ... przyjęło nową strategię bezpieczeństwa.
1. A. Nato
2. B. N.A.T.O.
3. C. NATO
Poloniusz wyjaśnia:

Skrótowce nazw organizacji zapisuje się zwykle wielkimi literami i bez kropek między literami. Zapis „N.A.T.O.” błędnie wprowadza kropki, a zapis „Nato” nie zachowuje utrwalonej postaci tego skrótowca. W oficjalnym tekście właściwy jest zapis „NATO”.

Reguła: pisownia skrótowców bez kropek
46. (C1)

W komunikacie wymieniono następujące jednostki ... archiwum, bibliotekę i dział kadr.
1. A. ,
2. B. ;
3. C. :
Poloniusz wyjaśnia:

Dwukropek stawia się przed wyliczeniem, jeżeli zostało ono wyraźnie zapowiedziane w zdaniu, na przykład wyrazem „następujące”. W podanym zdaniu wyliczenie obejmuje jednostki organizacyjne, dlatego właściwy jest dwukropek. Przecinek i średnik nie pełnią tu funkcji wprowadzenia zapowiedzianego wyliczenia.

Reguła: dwukropek przed wyliczeniem zapowiedzianym wyrazem następujące
47. (C1)

W konkluzji raport wskazuje dwa zagrożenia ... wzrost kosztów i spadek dostępności usług.
1. A. ,
2. B. ;
3. C. :
Poloniusz wyjaśnia:

Dwukropek stawia się po zapowiedzi wyliczenia, zwłaszcza gdy poprzedza ją wyrażenie określające liczbę lub rodzaj elementów. W zdaniu zapowiedziano „dwa zagrożenia”, a następnie je wymieniono. Przecinek i średnik nie pełnią tu funkcji wprowadzenia zapowiedzianego wyliczenia.

Reguła: dwukropek po zapowiedzi wyliczenia
48. (C1)

W sprawozdaniu wskazano trzy obszary ryzyka ... finansowanie, nadzór i ochronę danych.
1. A. ;
2. B. ,
3. C. :
Poloniusz wyjaśnia:

Dwukropek stawia się przed wyliczeniem, które zostało zapowiedziane wyrażeniem nadrzędnym, na przykład „trzy obszary ryzyka”. Przecinek nie pełni tu funkcji wprowadzającej wyliczenie po takiej zapowiedzi. Średnik służy głównie do rozdzielania bardziej samodzielnych lub rozbudowanych członów, a nie do otwierania prostego wyliczenia.

Reguła: dwukropek przed wyliczeniem zapowiedzianym
49. (C1)

W uzasadnieniu decyzji wskazano datę doręczenia: ...
1. A. 7 listopada 2023 r.
2. B. 7 listopada 2023r.
3. C. 7 Listopada 2023 r.
Poloniusz wyjaśnia:

W polskim zapisie dat nazwy miesięcy pisze się małą literą. Skrót „r.”, oznaczający „rok”, oddziela się spacją od liczby. Zapis „7 Listopada 2023 r.” przenosi angielski zwyczaj wielkiej litery, a zapis „7 listopada 2023r.” pomija wymaganą spację.

Reguła: mała litera w nazwach miesięcy i spacja przed skrótem r. w zapisie daty
50. (C1)

W uzasadnieniu uchwały przywołano opinię ... dotyczącą nazw miejscowych.
1. A. Rady języka polskiego
2. B. Rady Języka Polskiego
3. C. rady języka polskiego
Poloniusz wyjaśnia:

W pełnych oficjalnych nazwach instytucji wielką literą zapisuje się wszystkie człony znaczące. Dlatego poprawny jest zapis „Rady Języka Polskiego”. Zapisy „Rady języka polskiego” i „rady języka polskiego” traktują nazwę własną jak wyrażenie pospolite albo zapisują wielką literą tylko pierwszy człon.

Reguła: wielka litera w nazwach instytucji
51. (C1)

Według komunikatu ... dynamika cen w ostatnim kwartale wyraźnie osłabła.
1. A. GUS-u
2. B. G.U.S.-u
3. C. GUSu
Poloniusz wyjaśnia:

Skrótowce zapisywane wielkimi literami odmienia się z końcówką oddzieloną dywizem, jeśli końcówka jest dopisana do skrótowca. Poprawny zapis to „GUS-u”. Forma „GUSu” pomija wymagany dywiz, a zapis „G.U.S.-u” błędnie wprowadza kropki między literami skrótowca.

Reguła: odmiana skrótowców z końcówką oddzieloną dywizem
52. (C1)

Wybierz poprawny zapis wtrącenia: Uchwała ... wchodzi w życie po upływie 14 dni.
1. A. , zgodnie z § 12 statutu
2. B. zgodnie z § 12 statutu,
3. C. , zgodnie z § 12 statutu,
Poloniusz wyjaśnia:

Wtrącenie wewnątrz zdania wydziela się przecinkami z obu stron. Zapis „, zgodnie z § 12 statutu,” poprawnie zaznacza granice wtrącenia. Pozostałe warianty pozostawiają jedną granicę niewydzieloną, dlatego są niepoprawne w podanym poleceniu.

Reguła: przecinki wydzielające wtrącenie
53. (C1)

... zespół odstąpił od pierwotnej hipotezy.
1. A. Przeanalizowawszy, zebrane dane,
2. B. Przeanalizowawszy zebrane dane,
3. C. Przeanalizowawszy zebrane dane
Poloniusz wyjaśnia:

Imiesłowowy równoważnik zdania oddziela się przecinkiem od zdania głównego. Przecinek powinien stać po całym wyrażeniu „Przeanalizowawszy zebrane dane”, a nie po samym imiesłowie. Brak przecinka przed zdaniem głównym narusza zasadę interpunkcji przy imiesłowach zakończonych na „-wszy” i „-łszy”.

Reguła: przecinek przy imiesłowowym równoważniku zdania
54. (C1)

... zespół rekomendował zmianę procedury.
1. A. Przeanalizowawszy, dokumentację
2. B. Przeanalizowawszy dokumentację
3. C. Przeanalizowawszy dokumentację,
Poloniusz wyjaśnia:

Imiesłowowy równoważnik zdania oddziela się przecinkiem od reszty wypowiedzenia. W wyrażeniu „Przeanalizowawszy dokumentację,” przecinek stoi po całym równoważniku, czyli we właściwym miejscu. Brak przecinka jest błędem interpunkcyjnym, a przecinek po samym imiesłowie niepoprawnie oddziela go od dopełnienia.

Reguła: przecinek po imiesłowowym równoważniku zdania