Słownictwo: nauka i edukacja

Szkoła i uczelnia, przedmioty i egzaminy, dyplom i nostryfikacja, uczenie się języka, życie studenckie.

Poziomy: B1 · B2 · C1 · 54 zadania

Czytaj artykuł

1. (B1)

Dziś wieczorem ... do jutrzejszego sprawdzianu z biologii.
1. A. uczę
2. B. uczę się
3. C. studiuję
4. D. prowadzę
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy ktoś przygotowuje się do sprawdzianu, mówimy, że „uczy się do sprawdzianu”. „Studiować” dotyczy zwykle nauki na uczelni, a nie przygotowania do jednego sprawdzianu. „Uczę” wymaga dopełnienia, na przykład „uczę brata”, a „prowadzę” nie łączy się w tym znaczeniu ze sprawdzianem.

Reguła: rekcja czasownika uczyć się z przyimkiem do w znaczeniu przygotowania
2. (B1)

Jako student chodzę na lektorat, bo chcę lepiej mówić po polsku; dlatego regularnie ... języka polskiego.
1. A. uczę się
2. B. studiuję
3. C. nauczam
4. D. uczę
Poloniusz wyjaśnia:

Kiedy zdobywamy wiedzę dla siebie, mówimy „uczę się” i łączymy ten czasownik z dopełniaczem: „języka polskiego”. „Uczę” i „nauczam” znaczą, że ktoś jest nauczycielem, więc nie pasują do podanego celu. „Studiuję języka” ma błędny przypadek, a sam czasownik „studiować” odnosi się przede wszystkim do kierunku na uczelni.

Reguła: rekcja czasownika uczyć się z dopełniaczem i uczyć kogoś czegoś
3. (B1)

Jutro mam sprawdzian z historii, więc dziś wieczorem będę się ...
1. A. studiować
2. B. nauczać
3. C. uczyć
4. D. zdawać
Poloniusz wyjaśnia:

Kiedy przygotowujemy się do sprawdzianu, mówimy „uczyć się”. „Nauczać” znaczy uczyć innych ludzi, a „zdawać” odnosi się do egzaminu lub sprawdzianu. „Studiować” dotyczy przede wszystkim nauki na uczelni albo bardzo dokładnego analizowania czegoś.

Reguła: różnica znaczeniowa między uczyć się, nauczać, studiować i zdawać
4. (B1)

Jutro o 9.00 będę ... egzamin ustny, a wynik poznam dopiero za tydzień.
1. A. oddać
2. B. zdawać
3. C. pisać
4. D. zaliczyć
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy mówimy o przystępowaniu do egzaminu, używamy czasownika „zdawać”. „Pisać” pasuje do egzaminu pisemnego, „oddać” łączy się na przykład z pracą domową, a „zaliczyć” oznacza uzyskanie pozytywnego wyniku.

Reguła: łączliwość czasownika „zdawać” z rzeczownikiem „egzamin”
5. (B1)

Jutro o dziewiątej zaczynam egzamin ustny. Będę go wtedy ...
1. A. uczyć
2. B. dostać
3. C. zdać
4. D. zdawać
Poloniusz wyjaśnia:

W zdaniu chodzi o czynność trwającą w czasie egzaminu, dlatego poprawne jest „zdawać”. Forma „zdać” oznacza wynik egzaminu i nie tworzy poprawnej konstrukcji z „będę” w tym znaczeniu. „Dostać” i „uczyć” nie pasują znaczeniowo do rzeczownika „egzamin” w tym kontekście.

Reguła: użycie czasownika zdawać w znaczeniu przystępować do egzaminu
6. (B1)

Jutro o ósmej będę ... egzamin ustny, więc spóźnię się na ćwiczenia.
1. A. studiować
2. B. zdać
3. C. zdawać
4. D. zaliczyć
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy mówimy o przystępowaniu do egzaminu, używamy formy „zdawać egzamin”. „Zdać” oznacza pozytywny wynik egzaminu, a w czasie przyszłym ma formę „zdam”, nie „będę zdać”. „Studiować” nie łączy się z egzaminem, a „będę zaliczyć” jest formą niepoprawną.

Reguła: różnica aspektowa między zdawać a zdać egzamin
7. (B1)

Marta jest studentką. W październiku zaczęła pierwszy ... studiów.
1. A. egzamin
2. B. świadectwo
3. C. klasę
4. D. rok
Poloniusz wyjaśnia:

Na uczelni mówi się o pierwszym, drugim albo trzecim roku studiów. „Klasa” dotyczy szkoły, a nie studiów wyższych. „Świadectwo” i „egzamin” nie nazywają etapu nauki.

Reguła: kolokacja pierwszy rok studiów
8. (B1)

Moja córka ma cztery lata i codziennie chodzi do ...
1. A. przedszkola
2. B. liceum
3. C. uczelni
4. D. technikum
Poloniusz wyjaśnia:

Dzieci w wieku czterech lat chodzą do „przedszkola”. „Liceum” i „technikum” to szkoły dla starszej młodzieży, a „uczelnia” to szkoła wyższa dla studentów.

Reguła: dobór nazwy typu szkoły do wieku ucznia
9. (B1)

Na ćwiczeniach z biologii obecność jest obowiązkowa; kto opuści trzy spotkania, nie dostanie ...
1. A. wykładu
2. B. zaliczenia
3. C. lekcji
4. D. świadectwa
Poloniusz wyjaśnia:

Na uczelni lub na kursie można otrzymać zaliczenie z przedmiotu, jeśli spełni się wymagania prowadzącego. „Świadectwo” to dokument po roku szkolnym albo po ukończeniu szkoły, nie po pojedynczych ćwiczeniach. „Wykład” i „lekcja” nazywają typ zajęć, a nie wynik przedmiotu.

Reguła: kolokacja: dostać zaliczenie
10. (B1)

Na koniec roku dostałem dokument z ocenami ze wszystkich przedmiotów. To było ...
1. A. ćwiczenia
2. B. zaliczenie
3. C. świadectwo
4. D. technikum
Poloniusz wyjaśnia:

Dokument z ocenami, który uczeń dostaje na koniec roku, to „świadectwo”. „Technikum” oznacza typ szkoły, a nie dokument. „Zaliczenie” jest wynikiem przedmiotu lub zajęć, natomiast „ćwiczenia” to forma zajęć.

Reguła: nazwy dokumentów szkolnych
11. (B1)

Na uczelni chodzę na ... języka polskiego; dużo mówimy, piszemy i słuchamy nagrań.
1. A. technikum
2. B. świadectwo
3. C. przedszkole
4. D. lektorat
Poloniusz wyjaśnia:

Zajęcia językowe na uczelni nazywa się lektoratem. „Świadectwo” to dokument z ocenami, a „przedszkole” i „technikum” to typy placówek edukacyjnych. Te wyrazy nie pasują do nazwy zajęć z języka.

Reguła: kolokacja lektorat języka obcego
12. (B1)

Na uczelni mam dwa razy w tygodniu zajęcia z języka polskiego. To jest ...
1. A. świadectwo
2. B. technikum
3. C. wykład
4. D. lektorat
Poloniusz wyjaśnia:

Zajęcia z języka obcego na uczelni to „lektorat”. „Wykład” to zajęcia, podczas których prowadzący mówi do studentów na określony temat. „Świadectwo” jest dokumentem, a „technikum” to typ szkoły średniej.

Reguła: kolokacje w polszczyźnie akademickiej dotyczące zajęć językowych
13. (B1)

Na uczelni okres zajęć od października do czerwca to ...
1. A. rok szkolny
2. B. klasa szkolna
3. C. ocena końcowa
4. D. rok akademicki
Poloniusz wyjaśnia:

W odniesieniu do uczelni używa się wyrażenia „rok akademicki”. „Rok szkolny” dotyczy szkół, a nie studiów. „Klasa szkolna” oznacza grupę uczniów albo salę, a „ocena końcowa” to stopień na koniec nauki.

Reguła: kolokacje w polszczyźnie akademickiej
14. (B1)

Na uczelni z wychowania fizycznego nie mam egzaminu pisemnego; muszę tylko dostać ...
1. A. świadectwo
2. B. zaliczenie
3. C. dyplom
4. D. wykład
Poloniusz wyjaśnia:

Na uczelni można dostać „zaliczenie” z przedmiotu, czyli potwierdzenie, że wymagania zostały spełnione. „Wykład” to rodzaj zajęć, nie wynik nauki. „Dyplom” i „świadectwo” to dokumenty, które otrzymuje się po ukończeniu etapu edukacji, a nie za pojedynczy przedmiot.

Reguła: kolokacja dostać zaliczenie z przedmiotu
15. (B1)

Nie jestem jeszcze na uczelni; po szkole podstawowej wybrałem szkołę, w której będę przygotowywać się do matury. To ...
1. A. przedszkole
2. B. liceum
3. C. uczelnia
4. D. lektorat
Poloniusz wyjaśnia:

Po szkole podstawowej można wybrać między innymi „liceum”, czyli szkołę średnią przygotowującą do matury. „Uczelnia” jest szkołą wyższą, więc pojawia się dopiero po maturze. „Przedszkole” jest dla małych dzieci, a „lektorat” to zajęcia z języka, nie typ szkoły.

Reguła: nazwy typów szkół
16. (B1)

Pani Anna pracuje w szkole podstawowej i ... dzieci matematyki.
1. A. uczy się
2. B. uczy
3. C. zdaje
4. D. studiuje
Poloniusz wyjaśnia:

Konstrukcja „uczyć kogoś czegoś” oznacza przekazywanie komuś wiedzy. „Uczyć się” oznacza zdobywać wiedzę samemu, więc nie pasuje do nauczycielki w tym zdaniu. „Studiuje” i „zdaje” nie łączą się poprawnie z wyrażeniem „dzieci matematyki”.

Reguła: rekcja czasownika uczyć kogoś czegoś
17. (B1)

W soboty Ola pomaga młodszemu bratu i ... go geografii.
1. A. uczy
2. B. zdaje
3. C. uczy się
4. D. studiuje
Poloniusz wyjaśnia:

Kiedy przekazujemy komuś wiedzę, mówimy „uczyć kogoś czegoś”, na przykład „uczy go geografii”. „Uczyć się” oznacza zdobywać wiedzę samemu, więc nie pasuje do zaimka „go”. „Studiuje” dotyczy studiów wyższych, a „zdaje” łączy się z egzaminem lub sprawdzianem.

Reguła: rekcja czasownika uczyć kogoś czegoś
18. (B1)

Wczoraj Marek miał egzamin z biologii. Dostał pozytywną ocenę, więc egzamin ...
1. A. studiował
2. B. uczył się
3. C. zdał
4. D. zdawał
Poloniusz wyjaśnia:

Jeśli ktoś dostał pozytywną ocenę z egzaminu, mówimy, że egzamin „zdał”. „Zdawał” opisuje przystępowanie do egzaminu albo jego przebieg, a nie końcowy wynik. „Studiował” i „uczył się” nie tworzą poprawnej kolokacji z rzeczownikiem „egzamin” w tym zdaniu.

Reguła: różnica aspektowa między zdawać a zdać egzamin
19. (B2)

Aby kontynuować naukę w Polsce po szkole za granicą, kandydat złożył dokumenty potrzebne do ... wykształcenia zdobytego poza krajem.
1. A. uznania
2. B. rekrutacji
3. C. sesji
4. D. obrony
Poloniusz wyjaśnia:

„Uznanie wykształcenia” to administracyjne potwierdzenie poziomu edukacji zdobytej za granicą. „Obrona” dotyczy pracy dyplomowej, „rekrutacja” procesu przyjęcia na studia, a „sesja” okresu egzaminów.

Reguła: kolokacja uznanie wykształcenia
20. (B2)

Lekarka, która ukończyła studia poza Unią Europejską, złożyła na polskiej uczelni wniosek o ..., aby jej dyplom dawał w Polsce odpowiednie uprawnienia.
1. A. sesję dyplomu
2. B. obronę dyplomu
3. C. nostryfikację dyplomu
4. D. rekrutację dyplomu
Poloniusz wyjaśnia:

„Nostryfikacja dyplomu” to procedura uznania dyplomu uzyskanego za granicą. „Obrona dyplomu” dotyczy zakończenia studiów, a „rekrutacja” przyjmowania kandydatów na studia. „Sesja dyplomu” nie jest poprawnym połączeniem w polszczyźnie akademickiej.

Reguła: kolokacja nostryfikacja dyplomu
21. (B2)

Maria była chora, więc w pierwszym terminie nie mogła ... do egzaminu z prawa administracyjnego.
1. A. przystąpić
2. B. zdać
3. C. obronić
4. D. zaliczyć
Poloniusz wyjaśnia:

Poprawne połączenie to „przystąpić do egzaminu”, czyli wziąć w nim udział. „Zdać” i „zaliczyć” łączą się bezpośrednio z nazwą egzaminu lub przedmiotu i oznaczają uzyskanie pozytywnego wyniku, a „obronić” odnosi się do pracy dyplomowej.

Reguła: rekcja czasownika przystąpić do egzaminu i znaczenie czasowników zdać oraz zaliczyć
22. (B2)

Na formularzu rekrutacyjnym kandydat wybrał kierunek „informatyka”, a jako ... wskazał cyberbezpieczeństwo.
1. A. akademik
2. B. specjalność
3. C. sesję
4. D. stypendium
Poloniusz wyjaśnia:

„Specjalność” to węższy obszar kształcenia w ramach wybranego kierunku studiów. „Stypendium” oznacza wsparcie finansowe, „sesja” to okres egzaminów, a „akademik” to miejsce zamieszkania studentów.

Reguła: różnica znaczeniowa między kierunkiem a specjalnością studiów
23. (B2)

Na studiach magisterskich wybrałem „ekonomię” jako kierunek, a „analiza finansowa” to moja ... .
1. A. specjalność
2. B. nostryfikacja
3. C. rekrutacja
4. D. sesja
Poloniusz wyjaśnia:

„Specjalność” to węższy obszar wybrany w ramach kierunku studiów. „Sesja” oznacza okres egzaminów, „rekrutacja” dotyczy przyjmowania kandydatów, a „nostryfikacja” jest procedurą uznania dyplomu zagranicznego. Te wyrazy nie nazywają części programu wybranej w obrębie kierunku.

Reguła: rozróżnienie terminów kierunek i specjalność
24. (B2)

Na trzecim semestrze wybiera się ..., czyli węższy zakres studiów w ramach kierunku.
1. A. stypendium
2. B. sesję
3. C. indeks
4. D. specjalność
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie akademickiej „specjalność” oznacza węższy profil kształcenia w ramach danego kierunku. „Sesja” to okres egzaminów, „indeks” to dokument albo elektroniczny zapis przebiegu studiów, a „stypendium” to forma wsparcia finansowego.

Reguła: kolokacje i nazwy pojęć w polszczyźnie akademickiej
25. (B2)

Nie mogę dziś dyżurować w samorządzie, bo jutro mam egzamin poprawkowy z prawa konstytucyjnego i muszę ... .
1. A. uczyć się do egzaminu
2. B. studiować do egzaminu
3. C. uczyć do egzaminu
4. D. nauczać się egzaminu
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy ktoś sam przygotowuje się do egzaminu, mówi się, że „uczy się do egzaminu”. „Uczyć do egzaminu” oznaczałoby nauczanie kogoś, a nie własną naukę. „Studiować do egzaminu” jest kalką z angielskiego, a „nauczać się egzaminu” jest konstrukcją niepoprawną.

Reguła: rekcja i znaczenie czasowników uczyć się, uczyć i studiować
26. (B2)

Nie prowadzę zajęć, tylko sam ... polskiego na kursie językowym.
1. A. uczę się
2. B. studiuję
3. C. nauczam
4. D. uczę
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „uczyć się” łączy się z dopełniaczem i oznacza zdobywanie wiedzy: „uczę się polskiego”. „Uczę” i „nauczam” znaczą, że ktoś prowadzi zajęcia dla innych, co przeczy kontekstowi. „Studiuję” dotyczy przede wszystkim studiów wyższych, a w tym zdaniu dodatkowo nie pasuje do formy „polskiego”.

Reguła: rekcja czasownika uczyć się z dopełniaczem i różnica między uczyć się a uczyć
27. (B2)

Osobą, pod której kierunkiem student przygotowuje pracę dyplomową, jest ...
1. A. rekrutacja
2. B. promotor
3. C. akademik
4. D. semestr
Poloniusz wyjaśnia:

„Promotor” to nauczyciel akademicki opiekujący się studentem podczas pisania pracy dyplomowej. „Rekrutacja” oznacza przyjmowanie kandydatów na studia, „semestr” to część roku akademickiego, a „akademik” to dom studencki.

Reguła: nazwy osób i instytucji w polszczyźnie akademickiej
28. (B2)

Osoba z zagranicznym dyplomem, która chce potwierdzić jego równoważność w Polsce, składa wniosek o ...
1. A. nostryfikację dyplomu
2. B. stypendium socjalne
3. C. rekrutację na studia
4. D. obronę pracy
Poloniusz wyjaśnia:

„Nostryfikacja dyplomu” to procedura potwierdzania równoważności dyplomu uzyskanego za granicą. „Stypendium socjalne” dotyczy pomocy finansowej, „rekrutacja na studia” przyjmowania kandydatów, a „obrona pracy” końcowego etapu studiów.

Reguła: kolokacje dotyczące dyplomu i uznania wykształcenia
29. (B2)

Po obronie licencjatu Ewa kontynuuje naukę na tym samym kierunku; od października rozpoczyna ... .
1. A. studia pierwszego stopnia
2. B. obronę dyplomu
3. C. nostryfikację dyplomu
4. D. studia drugiego stopnia
Poloniusz wyjaśnia:

Po uzyskaniu licencjatu naturalnym etapem dalszej nauki na tym samym kierunku są „studia drugiego stopnia”. „Studia pierwszego stopnia” prowadzą do licencjatu albo inżyniera, więc nie są kontynuacją po licencjacie na tym samym kierunku. „Obrona dyplomu” i „nostryfikacja dyplomu” nie oznaczają rozpoczęcia kolejnego etapu studiów.

Reguła: nazwy poziomów studiów po licencjacie
30. (B2)

Po obronie pracy dyplomowej absolwent otrzymuje ... ukończenia studiów.
1. A. dyplom
2. B. indeks
3. C. sesję
4. D. akademik
Poloniusz wyjaśnia:

Dokumentem potwierdzającym ukończenie studiów jest „dyplom”. „Indeks” służy do zapisywania przebiegu studiów, „sesja” to okres egzaminacyjny, a „akademik” oznacza miejsce zamieszkania studentów.

Reguła: kolokacje dotyczące ukończenia studiów
31. (B2)

Po uzyskaniu licencjatu i pozytywnym wyniku rekrutacji Paweł rozpoczął ...
1. A. stypendium naukowe
2. B. sesję poprawkową
3. C. obronę magisterską
4. D. studia drugiego stopnia
Poloniusz wyjaśnia:

Po licencjacie naturalnym kolejnym etapem kształcenia na uczelni są „studia drugiego stopnia”. „Sesja poprawkowa” oznacza okres egzaminów, „obrona magisterska” jest jednorazowym wydarzeniem, a „stypendium naukowe” to forma wsparcia finansowego, nie etap studiów.

Reguła: nazwy etapów studiów wyższych
32. (B2)

Student chce pisać pracę magisterską o dwujęzyczności, dlatego musi najpierw znaleźć ..., który zgodzi się ją prowadzić.
1. A. promotora
2. B. semestr
3. C. akademik
4. D. indeks
Poloniusz wyjaśnia:

Pracę dyplomową prowadzi „promotor”, czyli nauczyciel akademicki opiekujący się studentem podczas pisania pracy. „Indeks” to dokument lub element systemu ocen, „semestr” to część roku akademickiego, a „akademik” to dom studencki.

Reguła: kolokacje w polszczyźnie akademickiej: promotor pracy dyplomowej
33. (B2)

Uczelnia wymaga, aby kandydat z dyplomem spoza Unii przedstawił decyzję o ... dyplomu.
1. A. nostryfikacji
2. B. obronie
3. C. sesji
4. D. rekrutacji
Poloniusz wyjaśnia:

„Nostryfikacja dyplomu” to formalne potwierdzenie równoważności dyplomu uzyskanego za granicą. „Rekrutacja” dotyczy przyjmowania kandydatów, „sesja” okresu egzaminów, a „obrona” pracy dyplomowej.

Reguła: kolokacja nostryfikacja dyplomu
34. (B2)

W podaniu o przeniesienie na inną uczelnię trzeba podać numer ..., żeby dziekanat mógł sprawdzić dotychczasowe zaliczenia w systemie.
1. A. stypendium
2. B. promotora
3. C. akademika
4. D. indeksu
Poloniusz wyjaśnia:

W kontekście studiów używa się połączenia „numer indeksu”, bo indeks identyfikuje studenta i jego przebieg studiów. „Akademik” to dom studencki, „stypendium” to świadczenie finansowe, a „promotor” to opiekun pracy dyplomowej. Te wyrazy nie służą do identyfikacji ocen i zaliczeń w systemie uczelni.

Reguła: kolokacja numer indeksu
35. (B2)

Wczoraj od 9.00 do 12.00 ... egzamin z pedagogiki; wyniki poznam dopiero jutro.
1. A. zdałem
2. B. zdawałem
3. C. oddałem
4. D. uczyłem
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „zdawać” oznacza przystępowanie do egzaminu albo bycie w trakcie egzaminu, bez informacji o wyniku. „Zdać” znaczy uzyskać wynik pozytywny, więc nie pasuje do zdania, w którym wyniki będą znane dopiero jutro. „Oddać” łączy się na przykład z pracą pisemną, a „uczyć” wymaga innej konstrukcji: „uczyć się do egzaminu”.

Reguła: różnica aspektowa między zdawać a zdać egzamin
36. (B2)

Wczoraj Piotr po raz pierwszy ... do egzaminu z języka akademickiego; wyniki komisja ogłosi za tydzień.
1. A. przystąpił
2. B. zaliczył
3. C. obronił
4. D. zdał
Poloniusz wyjaśnia:

Z przyimkiem „do” łączy się czasownik „przystąpić”: można „przystąpić do egzaminu”, czyli wziąć w nim udział. „Zdać” i „zaliczyć” łączą się bezpośrednio z biernikiem: „zdać egzamin”, „zaliczyć egzamin”, i oznaczają pozytywny wynik. „Obronić” odnosi się przede wszystkim do pracy dyplomowej, a nie do samego przystąpienia do egzaminu.

Reguła: rekcja czasownika przystąpić do egzaminu oraz różnica między przystąpić i zdać
37. (C1)

Absolwent zagranicznej uczelni złożył wniosek o ... dyplomu, aby móc kontynuować karierę akademicką w Polsce.
1. A. recenzję
2. B. bibliografię
3. C. nostryfikację
4. D. publikację
Poloniusz wyjaśnia:

Urzędowe uznanie zagranicznego dyplomu w Polsce nazywa się „nostryfikacją dyplomu”. „Publikacja” to ogłoszenie tekstu drukiem lub w internecie, „bibliografia” to wykaz źródeł, a „recenzja” to ocena pracy lub publikacji. Te rzeczowniki należą do języka akademickiego, ale nie oznaczają procedury uznania dyplomu.

Reguła: znaczenie rzeczownika nostryfikacja w kontekście akademickim
38. (C1)

Autor, cytując definicję, powinien w przypisie ... na źródło, a nie ograniczać się do ogólnej bibliografii.
1. A. podać się
2. B. przypisać się
3. C. powołać się
4. D. oprzeć się
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik zwrotny „powołać się” wymaga przyimka „na” i biernika: „na źródło”. „Oprzeć się” wymaga miejscownika po „na”, więc nie pasuje do formy „na źródło”. „Przypisać się” i „podać się” mają inne znaczenia i nie tworzą poprawnej konstrukcji w tym kontekście.

Reguła: rekcja czasownika powołać się na coś
39. (C1)

Komisja wyjaśniła, że osoby, które w czerwcu nie ... egzaminu certyfikatowego, mogą przystąpić do niego ponownie we wrześniu.
1. A. oddawały
2. B. studiowały
3. C. zdały
4. D. zdawały
Poloniusz wyjaśnia:

W tym zdaniu chodzi o wynik egzaminu, dlatego poprawne jest „nie zdały egzaminu”. „Nie zdawały” oznaczałoby, że osoby w ogóle do egzaminu nie przystępowały, co kłóci się z informacją o ponownym terminie. „Studiowały egzamin” i „oddawały egzamin” są błędnymi połączeniami wyrazowymi.

Reguła: różnica znaczeniowa między zdać a zdawać egzamin
40. (C1)

Na warsztatach redaktor akademicki ... doktorantów sporządzania przypisów zgodnych z wymaganiami wydawnictwa.
1. A. zdaje
2. B. uczy
3. C. studiuje
4. D. uczy się
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy ktoś przekazuje komuś wiedzę, używa się czasownika „uczyć” z dopełnieniem osobowym i rzeczownikiem odczasownikowym w dopełniaczu: „uczyć doktorantów sporządzania”. „Uczyć się” oznacza przyswajanie wiedzy przez podmiot, a nie nauczanie innych. „Studiować” dotyczy studiów wyższych albo wnikliwej analizy, nie ma rekcji „studiować kogoś czegoś”; „zdawać” łączy się z egzaminem.

Reguła: rekcja czasownika uczyć kogoś czegoś i różnica między uczyć a uczyć się
41. (C1)

Od października Marta ... filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim i mieszka w domu studenckim.
1. A. uczy
2. B. naucza
3. C. studiuje
4. D. zdaje
Poloniusz wyjaśnia:

Nazwę kierunku na uczelni łączymy z czasownikiem „studiować”: można studiować filologię, prawo albo medycynę. „Uczyć” i „nauczać” oznaczają przekazywanie wiedzy innym osobom, a nie bycie studentem. „Zdawać” odnosi się do egzaminu, nie do kierunku studiów.

Reguła: użycie czasownika studiować w odniesieniu do studiów wyższych
42. (C1)

Po analizie ankiet zespół ... wniosek, że forma zdalna sprzyja konsultacjom indywidualnym.
1. A. sformułował
2. B. postąpił
3. C. przeprowadził
4. D. wykonał
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „sformułować” łączy się z rzeczownikiem „wniosek”, gdy chodzi o nadanie myśli postaci słownej po analizie lub rozumowaniu. „Przeprowadzić” łączy się z badaniem, ankietą lub eksperymentem, a „wykonać” z zadaniem albo czynnością techniczną. „Postąpić wniosek” nie jest poprawną kolokacją w języku polskim.

Reguła: kolokacje w polszczyźnie akademickiej: sformułować wniosek
43. (C1)

Po otrzymaniu recenzji autorka musiała ... uwagi recenzenta w nowej wersji artykułu.
1. A. wliczyć
2. B. policzyć
3. C. uwzględnić
4. D. zaliczyć
Poloniusz wyjaśnia:

W kontekście redagowania tekstu naukowego mówi się, że autor „uwzględnia uwagi” recenzenta, czyli bierze je pod uwagę i wprowadza poprawki. „Zaliczyć”, „policzyć” i „wliczyć” odnoszą się do innych czynności i nie tworzą poprawnej kolokacji z rzeczownikiem „uwagi” w tym znaczeniu.

Reguła: kolokacja uwzględnić uwagi recenzenta
44. (C1)

Po publicznej obronie rada dyscypliny nadała badaczce ... doktora nauk społecznych.
1. A. rangę
2. B. notę
3. C. ocenę
4. D. stopień
Poloniusz wyjaśnia:

W polskim systemie akademickim doktor jest stopniem naukowym, dlatego rada dyscypliny nadaje „stopień doktora”. „Ocena” i „nota” odnoszą się do wyniku oceniania, a „ranga” nie jest oficjalnym określeniem kwalifikacji akademickiej.

Reguła: terminologia akademicka: stopień naukowy doktora
45. (C1)

Po zajęciach doktorant przez dwie godziny ... do jutrzejszego kolokwium z metodologii badań.
1. A. uczy się
2. B. studiuje
3. C. naucza
4. D. uczy
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy mówimy o przygotowywaniu siebie do sprawdzianu lub egzaminu, używamy konstrukcji „uczyć się do czegoś”. Czasowniki „uczyć” i „nauczać” znaczą „przekazywać wiedzę” i w tym kontekście nie łączą się z przyimkiem „do”. „Studiować” odnosi się przede wszystkim do odbywania studiów wyższych albo wnikliwego analizowania materiału, nie do przygotowywania się do kolokwium.

Reguła: rekcja czasownika „uczyć się” w znaczeniu przygotowywania się do sprawdzianu
46. (C1)

Rada wydziału uznała, że zagraniczny dyplom nie daje jeszcze uprawnień zawodowych, dlatego absolwent rozpoczął procedurę ... w Polsce.
1. A. recenzji
2. B. akredytacji
3. C. ratyfikacji
4. D. nostryfikacji
Poloniusz wyjaśnia:

Uznanie zagranicznego dyplomu w polskim systemie nazywa się „nostryfikacją”. „Akredytacja” dotyczy zwykle instytucji lub kierunku studiów, a „ratyfikacja” odnosi się do umów międzynarodowych. „Recenzja” jest oceną tekstu lub dorobku, nie procedurą uznania dyplomu.

Reguła: znaczenie terminu nostryfikacja dyplomu
47. (C1)

W części teoretycznej autorka ... hipotezę, którą następnie weryfikuje w badaniu ankietowym.
1. A. wydaje
2. B. pisze
3. C. stawia
4. D. robi
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie akademickiej mówi się, że badacz „stawia” albo „formułuje” hipotezę. Formy „robi hipotezę”, „pisze hipotezę” i „wydaje hipotezę” są błędnymi kalkami lub nietrafnymi połączeniami wyrazowymi.

Reguła: kolokacja postawić hipotezę
48. (C1)

W maju kandydat tylko ... egzamin kwalifikacyjny, ponieważ wynik pozytywny uzyskał dopiero w czerwcu.
1. A. nostryfikował
2. B. zdawał
3. C. zdał
4. D. zaliczył
Poloniusz wyjaśnia:

Niedokonane „zdawać egzamin” oznacza przystępować do egzaminu lub być w trakcie egzaminu i nie przesądza o wyniku. Dokonane „zdać” oraz „zaliczyć” informują o wyniku pozytywnym, co przeczy dalszej części zdania. „Nostryfikować” dotyczy uznawania zagranicznego dyplomu, nie samego egzaminu.

Reguła: różnica aspektowa między zdawać a zdać egzamin
49. (C1)

W przypisie autor ... najnowszą monografię Kowalskiej jako źródło danych statystycznych.
1. A. powołuje się na
2. B. przeprowadza
3. C. nostryfikuje
4. D. formułuje
Poloniusz wyjaśnia:

W stylu naukowym można „powołać się na źródło”, czyli wskazać tekst, z którego pochodzą informacje. „Przeprowadza” łączy się z rzeczownikami takimi jak „badanie” lub „analiza”, nie z monografią jako źródłem. „Formułuje” pasuje do „tezy”, „hipotezy” lub „wniosku”, a „nostryfikuje” dotyczy uznawania zagranicznego dyplomu.

Reguła: kolokacja naukowa powołać się na źródło
50. (C1)

W przypisie doktorant ... na raport ministerstwa, podając pełny opis bibliograficzny.
1. A. powołuje się
2. B. przywołuje się
3. C. powołuje
4. D. cytuje się
Poloniusz wyjaśnia:

Poprawne wyrażenie ma postać „powołać się na źródło”. Czasownik wymaga zaimka „się” oraz przyimka „na”. Formy „cytuje się na”, „powołuje na” i „przywołuje się na” są niepoprawne w tym kontekście składniowym.

Reguła: rekcja wyrażenia powołać się na źródło
51. (C1)

W systemie widnieje informacja, że kandydat ... egzamin, ponieważ uzyskał 82% punktów.
1. A. zdawał
2. B. składał
3. C. oddawał
4. D. zdał
Poloniusz wyjaśnia:

Jeżeli podajemy pozytywny wynik egzaminu, używamy czasownika dokonanego „zdać”. „Zdawał” oznacza, że ktoś przystępował do egzaminu, ale nie informuje o wyniku. „Oddawał” i „składał” są kalkami lub błędnymi połączeniami w tym kontekście.

Reguła: różnica znaczeniowa między zdawać a zdać egzamin
52. (C1)

We wstępie artykułu autor powinien ... stan badań, a dopiero potem przejść do własnej analizy.
1. A. opowiedzieć
2. B. nauczyć
3. C. przedstawić
4. D. postawić
Poloniusz wyjaśnia:

W stylu naukowym używa się połączenia „przedstawić stan badań”, czyli omówić dotychczasowe ustalenia na dany temat. „Opowiedzieć stan badań”, „nauczyć stan badań” i „postawić stan badań” naruszają typową łączliwość tego wyrażenia.

Reguła: kolokacja przedstawić stan badań
53. (C1)

We wstępie do artykułu autorka ... hipotezę badawczą, którą następnie weryfikuje w części analitycznej.
1. A. powołuje
2. B. sporządza
3. C. formułuje
4. D. przeprowadza
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie akademickiej hipotezę się „formułuje”, „stawia” albo „wysuwa”, a badanie się „przeprowadza”. „Powołuje” łączy się z osobą na stanowisko albo, w konstrukcji zwrotnej, ze źródłem. „Sporządza” dotyczy na przykład bibliografii, protokołu lub spisu, nie hipotezy.

Reguła: kolokacje w polszczyźnie akademickiej: formułować hipotezę
54. (C1)

Za chwilę będę ... egzamin ustny przed komisją, dlatego proszę teraz nie dzwonić.
1. A. oddać
2. B. zdawać
3. C. złożyć
4. D. zdać
Poloniusz wyjaśnia:

Po formie „będę” w czasie przyszłym złożonym występuje bezokolicznik niedokonany, dlatego poprawne jest „będę zdawać”. „Zdać” jest czasownikiem dokonanym i oznacza pozytywny wynik egzaminu, nie samo przystępowanie do niego. „Oddać” i „złożyć” nie tworzą poprawnej kolokacji z rzeczownikiem „egzamin ustny” w tym kontekście.

Reguła: różnica aspektowa między zdawać a zdać egzamin