Rozumienie ze słuchu: typy zadań i strategie

Krótkie wypowiedzi po jednym odsłuchaniu, dialogi po dwóch, wywiad z zadaniami prawda i fałsz, dobieranie osób do opinii, łączenie kolumn. Co robić przed nagraniem, w trakcie i po nim.

Poziomy: B1 · B2 · C1 · 54 zadania

Czytaj artykuł

1. (B1)

Gdzie najprawdopodobniej słyszysz komunikat: „Pociąg do Lublina wjedzie wyjątkowo na tor drugi przy peronie trzecim”?
1. A. w przychodni lekarskiej
2. B. na dworcu kolejowym
3. C. w urzędzie miasta
4. D. w sklepie spożywczym
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrazy „pociąg”, „tor” i „peron” są typowe dla komunikatów kolejowych. Taki komunikat słyszy się na dworcu kolejowym. Sklep, przychodnia i urząd mają inne typowe słownictwo, na przykład „kasa”, „gabinet” albo „wniosek”.

Reguła: formuła komunikatu na dworcu rozpoznawana po słownictwie kolejowym
2. (B1)

Jaką intencję ma odpowiedź: „Czy pożyczy mi pani samochód na weekend? - Ależ skąd! Potrzebuję go codziennie”?
1. A. radę
2. B. prośbę
3. C. odmowę
4. D. zaproszenie
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „Ależ skąd!” może oznaczać silne zaprzeczenie, a dalsze zdanie „Potrzebuję go codziennie” wyjaśnia brak zgody. Cała wypowiedź jest odmową pożyczenia samochodu. Nie jest to prośba, zaproszenie ani rada, bo mówiący nie prosi, nie zaprasza i nie doradza.

Reguła: uprzejma lub stanowcza odmowa jako funkcja komunikacyjna
3. (B1)

Kto najprawdopodobniej mówi: „Dzień dobry, chciałbym złożyć wniosek o wymianę dowodu. Gdzie mam pobrać numerek?”
1. A. pasażer w pociągu
2. B. sprzedawca w sklepie
3. C. petent w urzędzie
4. D. pacjent w przychodni
Poloniusz wyjaśnia:

Słowa „złożyć wniosek”, „wymiana dowodu” i „pobrać numerek” wskazują na sytuację urzędową. Osoba, która załatwia sprawę w urzędzie, to petent. Warianty „sprzedawca”, „pacjent” i „pasażer” nie pasują do słownictwa użytego w wypowiedzi.

Reguła: rola komunikacyjna petenta rozpoznawana po słownictwie urzędowym
4. (B1)

Kto najprawdopodobniej mówi: „Proszę poczekać pod gabinetem numer pięć, lekarz zaraz pana przyjmie”?
1. A. pacjent po badaniu
2. B. pasażer autobusu
3. C. petent w urzędzie
4. D. pracownik rejestracji
Poloniusz wyjaśnia:

Zwroty „gabinet” i „lekarz przyjmie” wskazują na przychodnię. Osoba kierująca pacjenta pod gabinet to zwykle pracownik rejestracji. Pacjent, pasażer i petent nie wydają takiego polecenia w tej sytuacji.

Reguła: rola komunikacyjna pracownika przychodni rozpoznawana po słownictwie medycznym
5. (B1)

Słyszysz w telefonie: „Gabinet dentystyczny, słucham.” Która odpowiedź jest właściwa na początku rozmowy?
1. A. Do widzenia, dziękuję bardzo za rozmowę.
2. B. Proszę wydać resztę do tego paragonu.
3. C. Czy pociąg ma dzisiaj duże opóźnienie?
4. D. Dzień dobry, chciałbym umówić wizytę.
Poloniusz wyjaśnia:

Formuła „słucham” w telefonie zaprasza rozmówcę do przedstawienia sprawy. Odpowiedź o umówieniu wizyty pasuje do gabinetu dentystycznego i do początku rozmowy. Zdanie „Do widzenia” kończy rozmowę, a wypowiedzi o paragonie i pociągu należą do innych sytuacji komunikacyjnych. Wariant poprawny został pozostawiony w krótkiej, naturalnej formie odpowiedniej na początek rozmowy telefonicznej.

Reguła: formuła rozpoczynająca rozmowę telefoniczną
6. (B1)

Usłyszysz dialog: „Czy te buty są w rozmiarze trzydzieści osiem? - Sprawdzę w magazynie. Niestety, został tylko rozmiar trzydzieści dziewięć”. Co wynika z dialogu?
1. A. Klientka pyta o cenę butów.
2. B. Klientka kupuje rozmiar trzydzieści osiem.
3. C. Sprzedawca zamawia nowe buty.
4. D. W sklepie nie ma potrzebnego rozmiaru.
Poloniusz wyjaśnia:

Klientka pyta o rozmiar trzydzieści osiem, a sprzedawca informuje, że został tylko rozmiar trzydzieści dziewięć. To znaczy, że potrzebnego rozmiaru nie ma. Dialog nie dotyczy ceny, zamawiania towaru ani zakupu rozmiaru trzydzieści osiem.

Reguła: rozumienie szczegółowe krótkiego dialogu w sklepie
7. (B1)

Usłyszysz dialog: „Czy ten bilet jest ważny na kurs o osiemnastej dziesięć? - Tak, ale proszę wsiadać przednimi drzwiami i skasować go po wejściu.” Kim jest pierwsza osoba?
1. A. sprzedawcą przy kasie
2. B. lekarzem w gabinecie
3. C. pasażerem autobusu
4. D. urzędnikiem w okienku
Poloniusz wyjaśnia:

Pytanie o ważność biletu na konkretny kurs oraz informacja o wsiadaniu przednimi drzwiami pasują do komunikacji autobusowej. Osoba, która pyta o bilet i wejście do pojazdu, jest pasażerem. Pozostałe role nie łączą się z takimi formułami.

Reguła: rozpoznawanie roli pasażera po słownictwie komunikacyjnym
8. (B1)

Usłyszysz dialog: „Dzień dobry, zamawiałam kurtkę przez internet, ale przyszła w złym rozmiarze. - Proszę wypełnić formularz zwrotu i pokazać paragon.” Co ma zrobić klientka?
1. A. zadzwonić do kuriera i od razu odmówić paczkę
2. B. zapłacić za nową kurtkę i zamówić jej odbiór
3. C. napisać reklamację i potem czekać miesiąc
4. D. wypełnić formularz zwrotu i pokazać paragon
Poloniusz wyjaśnia:

W krótkim dialogu trzeba wychwycić konkretną instrukcję rozmówcy. Formuły „proszę wypełnić” i „pokazać paragon” wskazują dokładnie, jakie czynności są wymagane. Dlatego poprawna jest odpowiedź o wypełnieniu formularza zwrotu i pokazaniu paragonu. Pozostałe odpowiedzi brzmią rzeczowo, ale dodają działania, których w dialogu nie ma.

Reguła: rozumienie szczegółowe krótkiego dialogu usługowego
9. (B1)

Usłyszysz komunikat: „Osoby zarejestrowane do doktor Kowalskiej proszone są o podejście do rejestracji. Wizyty zaczynają się z półgodzinnym opóźnieniem.” Gdzie można usłyszeć taki komunikat?
1. A. w przychodni
2. B. na dworcu kolejowym
3. C. w urzędzie miasta
4. D. w sklepie spożywczym
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrazy „doktor”, „rejestracja” i „wizyty” wskazują na przychodnię. W tym kontekście „rejestracja” oznacza miejsce, gdzie potwierdza się wizytę u lekarza. Sklep, dworzec i urząd mają inne typowe formuły komunikatów.

Reguła: rozpoznawanie miejsca wypowiedzi po słownictwie przychodni
10. (B1)

Usłyszysz komunikat: „Uwaga, podróżni. Pociąg do Gdyni wjedzie wyjątkowo na tor trzeci przy peronie piątym. Prosimy nie wsiadać do składu stojącego przy peronie drugim.” Co powinni zrobić pasażerowie?
1. A. kupić bilet w kasie numer trzy
2. B. wsiąść do składu przy peronie drugim
3. C. wyjść z dworca na przystanek
4. D. czekać przy peronie piątym
Poloniusz wyjaśnia:

Komunikat podaje zmianę toru i peronu, więc najważniejsza informacja dotyczy miejsca oczekiwania. Formuła „nie wsiadać do składu stojącego przy peronie drugim” wyraźnie wyklucza tę możliwość. Informacje o kasie i przystanku nie pojawiają się w komunikacie.

Reguła: rozumienie szczegółowe komunikatu dworcowego
11. (B1)

Usłyszysz rozmowę telefoniczną: „Dzień dobry, czy mogę rozmawiać z panią Anną Zielińską? - Przykro mi, pomyłka, tu nie ma takiej osoby.” Jaka odpowiedź jest właściwa?
1. A. Czy mogę wejść do gabinetu?
2. B. Proszę skasować mój bilet.
3. C. Przepraszam, to pomyłka.
4. D. Poproszę dwa kilo jabłek.
Poloniusz wyjaśnia:

W rozmowie telefonicznej informacja „pomyłka, tu nie ma takiej osoby” oznacza, że rozmówca wybrał zły numer. Właściwą reakcją jest przeproszenie za pomyłkę, na przykład: „Przepraszam, pomyliłem numer” albo krócej „Przepraszam, to pomyłka”. Pozostałe odpowiedzi należą do innych sytuacji: w autobusie, w sklepie albo w przychodni.

Reguła: formuła reakcji na pomyłkę w rozmowie telefonicznej
12. (B1)

Usłyszysz wypowiedź: „Ależ skąd, dzisiaj nie dam rady zostać dłużej w pracy”. Jaka jest jej intencja?
1. A. zgoda na propozycję
2. B. stanowcza odmowa
3. C. prośba o informację
4. D. zaproszenie do pracy
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „ależ skąd” w takim kontekście oznacza zaprzeczenie, a zdanie „nie dam rady” wzmacnia odmowę. Mówiący nie zgadza się zostać dłużej w pracy. Nie jest to zaproszenie ani pytanie o informację.

Reguła: rozpoznawanie intencji wypowiedzi: stanowcza odmowa
13. (B1)

Usłyszysz wypowiedź: „Chciałbym złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu. Czy mam podejść do okienka numer trzy?” Kim jest mówiący?
1. A. pasażerem w pociągu
2. B. pacjentem w przychodni
3. C. petentem w urzędzie
4. D. sprzedawcą w sklepie
Poloniusz wyjaśnia:

Słowa „wniosek”, „zaświadczenie”, „zameldowanie” i „okienko” są typowe dla sytuacji urzędowej. Osoba, która załatwia sprawę w urzędzie, to petent. Pozostałe role nie pasują do użytego słownictwa.

Reguła: rozpoznawanie roli komunikacyjnej po słownictwie urzędowym
14. (B1)

Usłyszysz wypowiedź: „Czy mógłby pan otworzyć okno? Jest tu bardzo duszno”. Która reakcja jest właściwa?
1. A. Nie szkodzi, nic się nie stało.
2. B. Dziękuję, nawzajem.
3. C. Oczywiście, już otwieram.
4. D. Tak, mam na imię Anna.
Poloniusz wyjaśnia:

Pytanie „Czy mógłby pan...” jest grzeczną prośbą o wykonanie czynności. Reakcja „Oczywiście, już otwieram” bezpośrednio odpowiada na tę prośbę. Pozostałe reakcje pasują do przeprosin, przedstawiania się albo życzeń, więc nie są odpowiedzią na prośbę o otwarcie okna.

Reguła: właściwa reakcja na grzeczną prośbę
15. (B1)

Usłyszysz wypowiedź: „Dziękuję za zaproszenie, ale niestety w sobotę nie mogę przyjść”. Jaka jest jej intencja?
1. A. nowe zaproszenie
2. B. prośba o pomoc
3. C. skarga na kogoś
4. D. uprzejma odmowa
Poloniusz wyjaśnia:

Zwrot „dziękuję za zaproszenie” pokazuje, że ktoś reaguje na zaproszenie, a informacja „nie mogę przyjść” oznacza odmowę. Nie jest to nowe zaproszenie ani prośba, bo mówiący nie proponuje spotkania i o nic nie prosi. Nie ma tu też skargi, ponieważ nikt nie mówi o problemie ani o czyimś złym zachowaniu.

Reguła: intencja wypowiedzi rozpoznawana po formule grzecznościowej
16. (B1)

Usłyszysz wypowiedź: „Gdybym była na twoim miejscu, poszłabym z tym do lekarza”. Jaka jest jej intencja?
1. A. złożenie skargi
2. B. udzielenie rady
3. C. odmowa pomocy
4. D. przyjęcie zaproszenia
Poloniusz wyjaśnia:

Konstrukcja „gdybym była na twoim miejscu” często wprowadza radę. Mówiąca sugeruje, co druga osoba powinna zrobić w danej sytuacji. Nie skarży się, nie odpowiada na zaproszenie i nie odmawia pomocy.

Reguła: intencja wypowiedzi rozpoznawana po formule udzielania rady
17. (B1)

Usłyszysz wypowiedź: „Proszę dowód osobisty i wypełniony wniosek. Proszę podpisać tutaj”. Kto najprawdopodobniej mówi?
1. A. klient w sklepie
2. B. pacjent w przychodni
3. C. urzędnik w urzędzie
4. D. pasażer w autobusie
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrazy „dowód osobisty”, „wniosek” i „podpisać” są typowe dla sytuacji w urzędzie. Mówiący prosi o dokumenty i podpis, więc występuje w roli urzędnika. Pacjent, klient ani pasażer zwykle nie wydają takich poleceń w tych sytuacjach.

Reguła: rozpoznawanie roli komunikacyjnej mówiącego po słownictwie urzędowym
18. (B1)

W sklepie słyszysz: „Przepraszam, ta bluzka ma plamę. Czy mogę dostać inny egzemplarz?” Jaka odpowiedź sprzedawcy jest właściwa?
1. A. Nie ma takiego numeru, proszę zadzwonić później.
2. B. Proszę usiąść pod gabinetem i poczekać na lekarza.
3. C. Pociąg przyjedzie na peron trzeci z opóźnieniem.
4. D. Oczywiście, zaraz sprawdzę, czy mamy taki rozmiar.
Poloniusz wyjaśnia:

Klient zgłasza problem z towarem i prosi o inny egzemplarz, więc właściwa reakcja sprzedawcy dotyczy sprawdzenia produktu. Zdanie o gabinecie pasuje do przychodni, komunikat o pociągu do dworca, a informacja o numerze telefonu do rozmowy telefonicznej. Tylko odpowiedź o rozmiarze i egzemplarzu pasuje do sytuacji w sklepie.

Reguła: właściwa reakcja sprzedawcy na skargę i prośbę klienta
19. (B2)

„Dzień dobry, tu sekretariat Instytutu Języka Polskiego, Katarzyna Wójcik. Przełączę pana do działu rekrutacji.” Kto wypowiada te słowa?
1. A. pracownica instytucji odbierająca telefon
2. B. klient zostawiający wiadomość po sygnale
3. C. dziennikarka zapowiadająca rozmowę w studiu
4. D. uczestniczka egzaminu prosząca o wynik
Poloniusz wyjaśnia:

Formuła „tu sekretariat” oraz podanie imienia i nazwiska osoby przy telefonie są typowe dla oficjalnej rozmowy telefonicznej. Zapowiedź przełączenia rozmówcy wskazuje na pracownicę instytucji, która odebrała telefon. Nie jest to wiadomość nagrywana po sygnale, zapowiedź radiowa ani prośba uczestnika egzaminu.

Reguła: formuła rozpoczynająca oficjalną rozmowę telefoniczną
20. (B2)

„No tak, świetny pomysł: zamknąć punkt informacyjny akurat w dniu rekrutacji, kiedy wszyscy potrzebują informacji.” Jaka jest intencja mówiącego?
1. A. mówiący neutralnie podaje termin decyzji
2. B. mówiący prosi o wyjaśnienie decyzji
3. C. mówiący szczerze chwali decyzję
4. D. mówiący ironicznie krytykuje decyzję
Poloniusz wyjaśnia:

Połączenie pochwały „świetny pomysł” z sytuacją wyraźnie niekorzystną sygnalizuje ironię. Mówiący nie chwali decyzji, lecz ją krytykuje. Nie zadaje też pytania ani nie przekazuje neutralnej informacji o terminie.

Reguła: rozpoznawanie ironii przez sprzeczność między oceną a kontekstem
21. (B2)

Pan Nowak odbiera telefon i słyszy: „Dzień dobry, mówi Anna Wolska z działu kadr. Czy mogę rozmawiać z panem Nowakiem?”. Która odpowiedź jest właściwa, jeśli to pan Nowak jest przy telefonie?
1. A. Nie ma za co, do usłyszenia.
2. B. Przy telefonie, słucham pani.
3. C. Już go wołam, proszę chwilę poczekać.
4. D. Proszę mówić do telefonu głośniej.
Poloniusz wyjaśnia:

W polskiej rozmowie telefonicznej osoba, o którą proszą, może odpowiedzieć „przy telefonie”, potwierdzając swoją tożsamość. „Już go wołam” byłoby właściwe tylko wtedy, gdyby telefon odebrał ktoś inny. „Proszę mówić do telefonu głośniej” dotyczy problemu technicznego, a „nie ma za co, do usłyszenia” kończy rozmowę, zanim się zaczęła.

Reguła: formuła rozpoczynająca rozmowę telefoniczną i potwierdzanie tożsamości rozmówcy
22. (B2)

Prezenter mówi: „Tyle o kosztach. Przejdźmy teraz do konsekwencji społecznych tej decyzji”. Co sygnalizuje ta formuła?
1. A. zamknięcie jednego wątku i rozpoczęcie następnego
2. B. zakończenie całej audycji bez dalszego komentarza
3. C. powrót do informacji podanych na początku audycji
4. D. prośbę o telefon od słuchacza z pytaniem
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „tyle o...” zamyka omawiany fragment, a „przejdźmy teraz do...” wprowadza nowy temat. Nie jest to powrót do początku audycji ani prośba o kontakt ze słuchaczami, bo takie treści nie padają w wypowiedzi. Nie jest to także zakończenie programu, ponieważ prezenter zapowiada dalszą część.

Reguła: wyrażenia sygnalizujące zmianę tematu w wypowiedzi radiowej
23. (B2)

„Proszę zapisać: koordynatorka to pani Łucja Nowak, numer wewnętrzny pięćdziesiąt trzy, nie trzydzieści pięć.” Które dane należy zanotować?
1. A. Lucyna Nowak, numer 53
2. B. Łucja Nowak, numer 35
3. C. Łucja Nowak, numer 53
4. D. Łucja Nowacka, numer 53
Poloniusz wyjaśnia:

Mówiący podaje imię i nazwisko „Łucja Nowak” oraz poprawia możliwą pomyłkę w numerze: „pięćdziesiąt trzy, nie trzydzieści pięć”. Trzeba więc odróżnić podobnie brzmiące liczby i nazwiska. Warianty z numerem 35, imieniem „Lucyna” albo nazwiskiem „Nowacka” zmieniają dane z wypowiedzi.

Reguła: wyłapywanie liczb i nazw własnych w potoku mowy
24. (B2)

Reporter mówi: „Według raportu miasta liczba pasażerów wzrosła o 12 procent, ale moim zdaniem nadal jeździmy zbyt rzadko”. Która informacja jest faktem, a nie opinią reportera?
1. A. liczba pasażerów wzrosła o 12 procent
2. B. reporter nie ufa oficjalnym danym miasta
3. C. mieszkańcy nadal jeżdżą zbyt rzadko
4. D. raport miasta jest niewystarczająco dokładny
Poloniusz wyjaśnia:

Fakt jest oparty na źródle i da się go sprawdzić, dlatego informacja z raportu o wzroście o 12 procent ma charakter faktograficzny. Sformułowanie „moim zdaniem” wprowadza ocenę reportera, więc „mieszkańcy nadal jeżdżą zbyt rzadko” jest opinią. Twierdzenia o niedokładności raportu i braku zaufania do danych nie zostały w wypowiedzi podane.

Reguła: odróżnianie faktu od opinii w wypowiedzi radiowej
25. (B2)

„Rozumiem państwa argumenty, jednak nie mogę poprzeć tego wniosku w obecnym kształcie.” Jaką intencję ma mówiący?
1. A. uprzejmie odmawia poparcia tego wniosku
2. B. bez zastrzeżeń popiera przedstawiony wniosek
3. C. podsumowuje przebieg zakończonej dyskusji
4. D. prosi o doprecyzowanie treści tego wniosku
Poloniusz wyjaśnia:

Zwrot „rozumiem państwa argumenty” łagodzi odmowę, ale wyrażenie „nie mogę poprzeć” jednoznacznie oznacza brak zgody na przedstawiony wniosek w obecnej formie. Nie jest to pełne poparcie ani prośba o dodatkowe informacje. Wypowiedź nie zawiera też formuły podsumowania dyskusji.

Reguła: uprzejma odmowa jako osobna funkcja komunikacyjna
26. (B2)

„Skoro już mowa o dojazdach, przejdźmy do kwestii parkingu dla gości.” Co robi mówiący?
1. A. sygnalizuje przejście do nowego wątku
2. B. kończy wypowiedź krótkim wnioskiem
3. C. wprowadza przykład z poprzedniego tematu
4. D. zapowiada powrót do wcześniejszej sprawy
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „skoro już mowa o” łączy poprzedni temat z następnym, a czasownik „przejdźmy” zapowiada zmianę wątku. Nie jest to podsumowanie, bo nie pojawia się wniosek. Nie ma też powrotu do wcześniejszej sprawy ani przykładu ilustrującego poprzedni temat.

Reguła: wyrażenia sygnalizujące zmianę tematu w wypowiedzi
27. (B2)

Usłyszysz: „No dobrze, skoro państwu tak zależy, mogę przygotować ten raport, ale proszę nie oczekiwać go przed piątkiem”. Jaka jest intencja mówiącego?
1. A. zgadza się, lecz wyraźnie ogranicza termin wykonania
2. B. odmawia wykonania raportu z powodu braku czasu
3. C. kończy rozmowę i zapowiada zmianę tematu
4. D. bezwarunkowo przyjmuje prośbę i obiecuje natychmiastowy efekt
Poloniusz wyjaśnia:

Formuła „skoro państwu tak zależy” oraz zastrzeżenie „nie przed piątkiem” pokazują zgodę z ograniczeniem. Odpowiedź „bezwarunkowo przyjmuje prośbę i obiecuje natychmiastowy efekt” pomija warunek czasowy, a „odmawia wykonania raportu z powodu braku czasu” przeczy słowom „mogę przygotować”. Wypowiedź nie zawiera też formuły zamykającej rozmowę ani sygnału zmiany tematu.

Reguła: rozpoznawanie zgody z zastrzeżeniem w krótkiej wypowiedzi
28. (B2)

Usłyszysz: „Proszę zapisać: wykład przeniesiono z sali 217 do 127, a prowadzi go profesor Wilk, nie Witek”. Która notatka jest zgodna z wypowiedzią?
1. A. wykład w sali 217, prowadzi prof. Wilk
2. B. wykład w sali 217, prowadzi prof. Witek
3. C. wykład w sali 127, prowadzi prof. Witek
4. D. wykład w sali 127, prowadzi prof. Wilk
Poloniusz wyjaśnia:

W wypowiedzi pojawia się korekta: sala 217 jest dawnym miejscem, a właściwa jest sala 127. Podobnie nazwisko „Witek” zostaje odrzucone przez formułę „nie Witek”, więc trzeba zanotować „Wilk”. Błędy w pozostałych notatkach wynikają z nieuwzględnienia poprawki liczby, nazwiska albo obu tych elementów.

Reguła: wyłapywanie skorygowanych liczb i nazw własnych w potoku mowy
29. (B2)

Usłyszysz wypowiedź: „Czy mogłaby pani przesłać raport jeszcze dziś? Raczej nie sądzę, żebym zdążyła jeszcze dziś”. Jaka jest intencja drugiej osoby?
1. A. rozmówczyni pyta o dokładną godzinę zakończenia pracy
2. B. rozmówczyni uprzejmie odmawia spełnienia tej prośby
3. C. rozmówczyni przechodzi do innego tematu rozmowy
4. D. rozmówczyni wyraża gotowość do spełnienia tej prośby
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „raczej nie sądzę, żebym zdążyła jeszcze dziś” sygnalizuje powątpiewanie i w tym kontekście pełni funkcję uprzejmej odmowy. Nie jest to zgoda ani deklaracja gotowości, bo mówiąca wskazuje, że nie zdąży spełnić prośby w podanym terminie. Nie pada też pytanie o godzinę zakończenia pracy ani sygnał przejścia do innego tematu rozmowy.

Reguła: rozpoznawanie intencji wypowiedzi: uprzejma odmowa pośrednia
30. (B2)

Usłyszysz wypowiedź: „Dzień dobry, tu Anna Nowak z działu rekrutacji. Czy mogę rozmawiać z panem Kowalskim?”. Kto i w jakiej sytuacji wypowiada te słowa?
1. A. urzędnik ogłasza komunikat publiczny przez megafon dla zebranych
2. B. osoba dzwoniąca rozpoczyna rozmowę telefoniczną
3. C. recepcjonistka kończy rozmowę z gościem przy wejściu
4. D. klient składa reklamację w sklepie podczas rozmowy z obsługą
Poloniusz wyjaśnia:

Formuła „tu Anna Nowak” oraz pytanie „Czy mogę rozmawiać z panem Kowalskim?” są typowe dla rozpoczęcia rozmowy telefonicznej. Nadawczyni przedstawia się i prosi o połączenie z konkretną osobą, co wskazuje na początek kontaktu. Wypowiedź nie zawiera formuły pożegnania, więc nie kończy rozmowy. Nie ma też cech reklamacji składanej w sklepie ani publicznego komunikatu kierowanego do wielu osób.

Reguła: formuła rozpoczynająca rozmowę telefoniczną
31. (B2)

Usłyszysz wypowiedź: „Proszę zanotować: spotkanie przeniesiono z sali 214 do sali 241, a prowadzi je doktor Lis, nie doktor Lipski”. Którą informację należy zapisać?
1. A. spotkanie odbędzie się w sali 214 u doktora Lipskiego
2. B. spotkanie odbędzie się w sali 241 u doktora Lipskiego
3. C. spotkanie odbędzie się w sali 241 u doktora Lisa
4. D. spotkanie odbędzie się w sali 214 u doktora Lisa
Poloniusz wyjaśnia:

W wypowiedzi trzeba uchwycić korektę: spotkanie przeniesiono do sali „241”, a prowadzącym jest „doktor Lis”. Forma „nie doktor Lipski” wyraźnie odrzuca podobnie brzmiące nazwisko. Liczby i nazwy własne należy notować szczególnie uważnie, bo łatwo pomylić je w potoku mowy.

Reguła: wyłapywanie liczb i nazw w potoku mowy
32. (B2)

Usłyszysz wypowiedź: „Świetny pomysł: zaczniemy remont w piątek po południu. Czy można wybrać gorszy termin?”. Jaką postawę wyraża mówiący?
1. A. mówiący szczerze chwali zaproponowany termin
2. B. mówiący podsumowuje ustalenia spotkania
3. C. mówiący ironicznie krytykuje wybrany termin
4. D. mówiący pyta o listę dostępnych terminów
Poloniusz wyjaśnia:

Pytanie „Czy można wybrać gorszy termin?” jest pytaniem retorycznym, a nie prośbą o informację. W połączeniu z pozorną pochwałą „świetny pomysł” tworzy ironię. Mówiący nie chwali terminu ani nie prosi o przedstawienie innych możliwości.

Reguła: rozpoznawanie ironii i pytania retorycznego w wypowiedzi
33. (B2)

Usłyszysz wypowiedź: „To tyle o wynikach sprzedaży. Przejdźmy teraz do planu szkoleń na jesień”. Co sygnalizuje mówiący?
1. A. mówca kończy rozmowę telefoniczną
2. B. mówca wyraża uprzejmą niezgodę
3. C. mówca prosi słuchaczy o pytania
4. D. mówca zapowiada zmianę tematu
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „to tyle o...” zamyka jedną część wypowiedzi, a „przejdźmy teraz do...” wprowadza nowy temat. Taka formuła pomaga słuchaczowi śledzić strukturę wystąpienia. Nie oznacza niezgody, prośby o pytania ani zakończenia rozmowy telefonicznej.

Reguła: wyrażenia sygnalizujące zmianę tematu w wypowiedzi
34. (B2)

Usłyszysz wypowiedź: „Według danych urzędu bezrobocie spadło do 4,8 procent. Moim zdaniem to wciąż zbyt wolne tempo zmian”. Która informacja jest przedstawiona jako fakt?
1. A. urząd ocenił tempo zmian negatywnie
2. B. tempo zmian jest zbyt wolne
3. C. bezrobocie jest wysokie dla wszystkich
4. D. bezrobocie spadło do 4,8 procent
Poloniusz wyjaśnia:

Fakt jest tu wprowadzony formułą „według danych urzędu” i zawiera konkretną liczbę: „4,8 procent”. Sformułowanie „moim zdaniem” wyraźnie zapowiada opinię, a nie informację sprawdzalną w ten sam sposób. W wypowiedzi nie ma stwierdzenia, że urząd negatywnie ocenił tempo zmian.

Reguła: odróżnianie faktu od opinii w wypowiedzi radiowej
35. (B2)

W dialogu pada zdanie: „Czy naprawdę mamy teraz zaczynać wszystko od nowa?”. Co ono oznacza w tej sytuacji, jeśli mówiący chwilę wcześniej skrytykował taki pomysł?
1. A. zgłasza gotowość natychmiastowego działania
2. B. wyraża sprzeciw i powątpiewanie wobec pomysłu
3. C. prosi o dokładną instrukcję rozpoczęcia pracy
4. D. pyta wyłącznie o godzinę rozpoczęcia spotkania
Poloniusz wyjaśnia:

Po wcześniejszej krytyce pytanie ma charakter retoryczny: nie służy zdobyciu informacji, lecz wyraża sprzeciw i niedowierzanie. Odpowiedzi „prosi o dokładną instrukcję rozpoczęcia pracy” i „pyta wyłącznie o godzinę rozpoczęcia spotkania” traktują pytanie dosłownie. „Zgłasza gotowość natychmiastowego działania” jest sprzeczne z krytycznym nastawieniem mówiącego.

Reguła: pytanie retoryczne jako wyraz sprzeciwu i powątpiewania
36. (B2)

„Według danych urzędu w czerwcu zarejestrowano 1200 wniosków, a moim zdaniem to dowód, że system działa coraz sprawniej.” Która informacja jest faktem, a nie opinią mówiącego?
1. A. To jest wyraźny dowód skuteczności systemu.
2. B. Urząd ocenia te zmiany raczej pozytywnie.
3. C. W czerwcu zarejestrowano 1200 wniosków.
4. D. System działa coraz sprawniej w ostatnim czasie.
Poloniusz wyjaśnia:

Faktem jest informacja oparta na danych urzędu: liczba wniosków zarejestrowanych w czerwcu. Sformułowania „moim zdaniem”, „to dowód” i „działa coraz sprawniej” wprowadzają ocenę mówiącego. Zdanie o pozytywnej ocenie urzędu nie wynika z wypowiedzi, bo ocenę wyraża osoba mówiąca, a nie urząd.

Reguła: odróżnianie faktu od opinii w wypowiedzi radiowej
37. (C1)

Dziennikarz pyta: „Czy to prawda, że redakcja wycofała tekst pod naciskiem reklamodawcy?”. Redaktorka odpowiada: „Ależ skąd, tekst wróci po uzupełnieniu źródeł”. Co oznacza odpowiedź redaktorki?
1. A. Potwierdza nacisk reklamodawcy na redakcję.
2. B. Stanowczo zaprzecza sugestii zawartej w pytaniu.
3. C. Prosi dziennikarza o powtórzenie całego pytania.
4. D. Odmawia odpowiedzi ze względu na tajemnicę redakcji.
Poloniusz wyjaśnia:

Formuła „Ależ skąd” jest stanowczym zaprzeczeniem, a nie zgodą. Dalsza część wypowiedzi podaje inne wyjaśnienie sytuacji: tekst ma wrócić po uzupełnieniu źródeł. Interpretacje mówiące o potwierdzeniu, odmowie odpowiedzi lub prośbie o powtórzenie nie odpowiadają funkcji tej formuły.

Reguła: grzecznościowa i ekspresywna formuła zaprzeczenia w dialogu
38. (C1)

Komentator mówi: „Ten raport dowodzi fiaska programu, a właściwie: fiaska sposobu, w jaki go wdrożono”. Co robi mówiący w drugiej części wypowiedzi?
1. A. Zmienia temat z programu na autorów raportu.
2. B. Zapowiada przedstawienie danych statystycznych.
3. C. Całkowicie wycofuje wcześniejszą krytykę programu.
4. D. Precyzuje i zawęża zakres wcześniejszej oceny.
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „a właściwie” wprowadza autopoprawkę lub doprecyzowanie. Mówiący nie rezygnuje z krytyki, lecz przesuwa ją z samego programu na sposób jego wdrożenia. Interpretacje o zmianie tematu, danych statystycznych albo całkowitym wycofaniu oceny nie wynikają z wypowiedzi.

Reguła: wtrącenie korygujące i autopoprawka mówiącego
39. (C1)

Po zaproszeniu na debatę rozmówczyni odpowiada: „Bardzo dziękuję za zaproszenie, brzmi znakomicie, ale obawiam się, że w tym terminie raczej nie dam rady”. Jak należy rozumieć tę wypowiedź?
1. A. Jako uprzejmą odmowę udziału w zaproponowanym terminie.
2. B. Jako jasną deklarację, że rozmówczyni poprowadzi całe wydarzenie.
3. C. Jako wyraźną prośbę o podanie dokładnego miejsca wydarzenia.
4. D. Jako jednoznaczne potwierdzenie udziału w zaproponowanej debacie.
Poloniusz wyjaśnia:

Zwroty „obawiam się” i „raczej nie dam rady” łagodzą odmowę, ale jej nie zmieniają w zgodę. Pochwała zaproszenia ma funkcję grzecznościową i poprzedza odmowę. Dlatego nie należy odczytywać życzliwego tonu ani pozytywnej oceny propozycji jako potwierdzenia udziału.

Reguła: uprzejma odmowa jako osobna funkcja komunikacyjna
40. (C1)

Rozmówczyni odpowiada: „Bardzo dziękuję za zaproszenie, ale obawiam się, że w tym terminie nie dam rady”. Która reakcja rozmówcy jest właściwa?
1. A. Doskonale, proszę przyjść kwadrans wcześniej.
2. B. Rozumiem, może uda się spotkać innym razem.
3. C. Świetnie, wpisuję panią na listę gości.
4. D. W takim razie rezerwuję dla pani miejsce.
Poloniusz wyjaśnia:

Formuła „obawiam się, że nie dam rady” jest uprzejmą odmową, mimo że zaczyna się od podziękowania. Właściwa reakcja powinna przyjąć odmowę do wiadomości. Odpowiedzi o wpisaniu na listę, rezerwacji miejsca i wcześniejszym przyjściu błędnie traktują odmowę jako zgodę.

Reguła: uprzejma odmowa jako osobna funkcja komunikacyjna
41. (C1)

Szef mówi do zespołu na poniedziałkowym zebraniu: „Czy naprawdę muszę państwu przypominać, że raport miał być gotowy w piątek?”. Która odpowiedź rozmówcy byłaby właściwa?
1. A. Tak, proszę nam jeszcze raz przypomnieć termin.
2. B. Przepraszamy, raport wyślemy dziś do południa.
3. C. Nie, nie musi pan znać dokładnej daty raportu.
4. D. Oczywiście, chętnie odpowiemy na pańskie pytanie.
Poloniusz wyjaśnia:

Cytowane pytanie ma charakter retoryczny i pełni funkcję upomnienia, a nie prośby o informację. Właściwa reakcja powinna uznać opóźnienie i zapowiedzieć działanie naprawcze. Odpowiedzi traktujące wypowiedź jako zwykłe pytanie informacyjne błędnie odczytują jej intencję.

Reguła: pytanie retoryczne jako upomnienie w sytuacji służbowej
42. (C1)

Usłyszysz wypowiedź: „Czy naprawdę trzeba przypominać, że decyzji administracyjnych nie wydaje się na podstawie plotek?”. Jaka jest jej funkcja?
1. A. Mówiący pyta, kto rozpowszechnił informacje będące podstawą decyzji.
2. B. Mówiący prosi o wyjaśnienie zasad wydawania decyzji administracyjnych.
3. C. Mówiący zapowiada szkolenie dotyczące zasad wydawania decyzji administracyjnych.
4. D. Mówiący krytykuje działanie oparte na niewiarygodnych informacjach.
Poloniusz wyjaśnia:

To pytanie retoryczne, czyli forma pytania służąca wyrażeniu oceny, a nie uzyskaniu informacji. Mówiący nie oczekuje odpowiedzi o procedurę ani o źródło informacji, tylko podkreśla, że opieranie decyzji administracyjnych na plotkach jest niedopuszczalne.

Reguła: pytanie retoryczne jako środek wyrażania oceny
43. (C1)

Usłyszysz wypowiedź: „Pani redaktor, oczywiście można tak twierdzić, jeśli pominie się wszystkie dane z ostatniego kwartału”. Jaka jest intencja mówiącego?
1. A. Prosi rozmówczynię o przedstawienie danych z ostatniego kwartału.
2. B. Informuje, że nie zna danych z ostatniego kwartału.
3. C. Potwierdza tezę rozmówczyni, powołując się na nowe dane.
4. D. Podważa tezę rozmówczyni, wskazując na przemilczane dane.
Poloniusz wyjaśnia:

Wypowiedź ma charakter ironiczny: pozorne „oczywiście można tak twierdzić” zostaje natychmiast ograniczone warunkiem pominięcia istotnych danych. Dlatego sens jest krytyczny, a nie potwierdzający. Nie jest to także prośba o dane ani przyznanie się do ich nieznajomości.

Reguła: rozpoznawanie ironii i oceny implikowanej w wypowiedzi publicystycznej
44. (C1)

Usłyszysz wypowiedź: „Projekt wejdzie w życie w czerwcu, a właściwie po zakończeniu konsultacji, bo termin nie jest jeszcze przesądzony”. Co zrobił mówiący?
1. A. Potwierdził wcześniejszą informację i zaznaczył pewność czerwcowego terminu.
2. B. Skorygował wcześniejszą informację i zaznaczył niepewność terminu.
3. C. Poprosił słuchaczy o ustalenie terminu i zaznaczył, że nie jest on jeszcze przesądzony.
4. D. Odwołał wcześniejszą informację i zaznaczył, że termin został już przesądzony.
Poloniusz wyjaśnia:

Wtrącenie „a właściwie” sygnalizuje autopoprawkę mówiącego. Najpierw pada informacja o czerwcu, ale potem zostaje ona zastąpiona ostrożniejszym ujęciem: po zakończeniu konsultacji. Dopowiedzenie „bo termin nie jest jeszcze przesądzony” wyraźnie pokazuje niepewność, więc nie ma tu ani potwierdzenia czerwcowego terminu, ani stwierdzenia, że termin został już przesądzony, ani prośby o wyznaczenie daty.

Reguła: wtrącenie korygujące i autopoprawka mówiącego
45. (C1)

Usłyszysz wypowiedź: „Raczej nie sądzę, żeby to był najlepszy moment na publikację raportu”. Co rozmówca komunikuje?
1. A. Uprzejmie odradza publikację raportu teraz.
2. B. Potwierdza, że raport opublikowano w dobrym momencie.
3. C. Stanowczo żąda natychmiastowej publikacji raportu.
4. D. Pyta, kiedy raport zostanie opublikowany.
Poloniusz wyjaśnia:

Formuła „raczej nie sądzę” łagodzi negatywną ocenę pomysłu, ale nadal wskazuje, że rozmówca nie uważa danego momentu za odpowiedni. W tym kontekście chodzi o uprzejme odradzenie działania, nie o zgodę ani pytanie o termin.

Reguła: pośredni akt mowy: łagodzone odradzanie
46. (C1)

Usłyszysz wypowiedź telefoniczną: „Dzień dobry, mówi Anna Nowak z sekretariatu komisji. Czy mogę prosić pana doktora Kowalskiego?”. Co robi mówiąca?
1. A. Przedstawia doktora Kowalskiego członkom komisji jako osobę, z którą należy się skontaktować.
2. B. Informuje doktora Kowalskiego telefonicznie, że komisja właśnie zakończyła swoje posiedzenie.
3. C. Kończy oficjalną rozmowę telefoniczną i żegna się z osobą po drugiej stronie.
4. D. Rozpoczyna rozmowę telefoniczną i prosi o połączenie z konkretną osobą.
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie oficjalnej rozmowę telefoniczną często rozpoczyna się od powitania i przedstawienia się, jak w formule: „Dzień dobry, mówi Anna Nowak z sekretariatu komisji”. Zwrot „Czy mogę prosić pana doktora Kowalskiego?” oznacza prośbę o rozmowę lub o połączenie z tą osobą. Nie jest to formuła kończąca rozmowę, przedstawianie kogoś członkom komisji ani przekazywanie informacji o zakończeniu posiedzenia.

Reguła: formuła rozpoczynająca oficjalną rozmowę telefoniczną
47. (C1)

Usłyszysz wypowiedź: „To miał być przełom na miarę reformy stulecia, a skończyło się na przemalowaniu szyldu”. Jaką opinię wyraża mówiący?
1. A. Prosi o przygotowanie nowego oznakowania instytucji.
2. B. Informuje, że zmieniono wyłącznie wygląd budynku.
3. C. Uważa, że reforma całkowicie odmieniła system.
4. D. Uważa, że zapowiadana reforma okazała się pozorna.
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „przemalowanie szyldu” ma tu znaczenie przenośne: oznacza zmianę powierzchowną, niewpływającą na istotę sprawy. Kontrast między „reformą stulecia” a takim finałem wyraża rozczarowanie i krytyczną ocenę. Nie chodzi dosłownie o remont ani o zamówienie oznakowania.

Reguła: znaczenie naddane i aluzja w wypowiedzi publicystycznej
48. (C1)

W audycji pada zdanie: „Minister zapewnia, że wszystko przebiega zgodnie z planem. Szkoda tylko, że planu nikt wcześniej nie widział”. Jaki sens ma druga część wypowiedzi?
1. A. Prosi słuchaczy o przesłanie kopii brakującego planu.
2. B. Chwali ministra za konsekwentne realizowanie planu.
3. C. Ironicznie podważa wiarygodność ministerialnych zapewnień.
4. D. Neutralnie informuje, że plan jest dokumentem niejawnym.
Poloniusz wyjaśnia:

Druga część wypowiedzi ma charakter ironiczny: pozornie odnosi się do planu, ale w istocie podważa zapewnienie ministra. Sens naddany polega na zasugerowaniu, że „plan” może być jedynie wygodnym usprawiedliwieniem. Odczytanie tego jako pochwały, neutralnej informacji lub prośby jest sprzeczne z tonem zdania.

Reguła: znaczenie naddane i ironia w wypowiedzi publicystycznej
49. (C1)

W komentarzu publicystycznym pada zdanie: „Trudno nie podziwiać rozmachu tej reformy: w ciągu tygodnia zdążyła wzbudzić protesty wszystkich zainteresowanych stron”. Jakie nastawienie mówiącego wyraża ta wypowiedź?
1. A. Ironiczną i krytyczną ocenę skutków reformy.
2. B. Neutralne wyliczenie kolejnych etapów reformy.
3. C. Entuzjastyczne poparcie dla tempa reformy.
4. D. Pojednawczy apel do przeciwników reformy.
Poloniusz wyjaśnia:

Pierwsza część zdania pozornie brzmi pochwalnie, ale druga ujawnia ironię: skutkiem reformy są powszechne protesty. Mówiący nie popiera reformy, tylko krytykuje ją przez kontrast między słowem „podziwiać” a negatywnym rezultatem. Nie jest to też neutralna relacja, bo dobór słów wyraźnie wartościuje opisywaną sytuację.

Reguła: rozpoznawanie rejestru i nastawienia w wypowiedzi publicystycznej
50. (C1)

W nagraniu pada zdanie: „Nie twierdzę, że minister pomylił się w obliczeniach; powiem tylko, że kalkulator chyba też miał dziś wolne”. Jaka jest intencja mówiącego?
1. A. Informuje o technicznej awarii sprzętu w ministerstwie.
2. B. Ironicznie podważa wiarygodność przedstawionych danych.
3. C. Neutralnie streszcza przebieg pracy nad obliczeniami.
4. D. Uprzejmie prosi ministra o ponowne użycie kalkulatora.
Poloniusz wyjaśnia:

Sformułowanie o kalkulatorze, który „miał dziś wolne”, nie jest informacją dosłowną, lecz aluzją i ironią. Mówiący nie wypowiada krytyki wprost, ale sugeruje, że obliczenia są nierzetelne. Pozostałe interpretacje traktują wypowiedź dosłownie albo przypisują jej funkcję prośby, której w cytacie nie ma.

Reguła: znaczenie naddane i aluzja w wypowiedzi publicystycznej
51. (C1)

W nagraniu publicysta mówi: „Czy naprawdę ktoś wierzy, że kolejna komisja sama rozwiąże problem?”. Jaka jest intencja tej wypowiedzi?
1. A. Zachęcenie słuchaczy do zgłaszania się do komisji.
2. B. Poproszenie eksperta o opis procedury powołania komisji.
3. C. Uzyskanie informacji o liczbie osób popierających komisję.
4. D. Wyrażenie sceptycyzmu wobec proponowanego rozwiązania.
Poloniusz wyjaśnia:

Pytanie retoryczne nie służy uzyskaniu informacji, lecz wyraża ocenę mówiącego. W zdaniu „Czy naprawdę ktoś wierzy...” nadawca podważa sens przedstawionego rozwiązania. Interpretacje mówiące o prośbie, zachęcie albo pytaniu informacyjnym ignorują retoryczny charakter wypowiedzi.

Reguła: pytanie retoryczne jako nośnik oceny w wypowiedzi publicystycznej
52. (C1)

W nagraniu słyszysz: „Tu sekretariat komisji, czy rozmawiam z panią Anną Nowak? Chciałabym potwierdzić termin posiedzenia”. Kto i w jakiej sytuacji najprawdopodobniej wypowiada te słowa?
1. A. Petentka składająca ustną skargę w sekretariacie komisji.
2. B. Uczestniczka posiedzenia kończąca oficjalne wystąpienie.
3. C. Dziennikarka zadająca pytanie podczas konferencji prasowej.
4. D. Pracownica instytucji rozpoczynająca rozmowę telefoniczną.
Poloniusz wyjaśnia:

Formuła „Tu sekretariat komisji” oraz pytanie „czy rozmawiam z...” są typowe dla rozpoczęcia rozmowy telefonicznej i identyfikacji rozmówcy. Wypowiedź nie pasuje do konferencji, skargi ani wystąpienia publicznego, bo zawiera bezpośrednią weryfikację osoby po drugiej stronie. W polszczyźnie telefonicznej takie formuły są silnym sygnałem sytuacji komunikacyjnej.

Reguła: formuła rozpoczynająca rozmowę telefoniczną i identyfikacja rozmówcy
53. (C1)

W rozmowie telefonicznej słyszysz: „Tu sekretariat redakcji, dzwonię w sprawie autoryzacji wywiadu. Czy zastałam panią doktor?”. Co wynika z tej wypowiedzi?
1. A. Osoba mówiąca prosi o osobiste przyjście do redakcji.
2. B. Osoba mówiąca kończy rozmowę i żegna rozmówczynię.
3. C. Osoba mówiąca informuje, że doktor nie ma w redakcji.
4. D. Osoba mówiąca dzwoni i sprawdza, czy rozmawia z właściwą osobą.
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie telefonicznej formuła „Czy zastałam panią doktor?” oznacza pytanie, czy można rozmawiać z daną osobą. Nie jest to informacja o fizycznej obecności w redakcji ani wezwanie do przyjścia. Nie pełni też funkcji zakończenia rozmowy.

Reguła: formuła rozpoczynająca rozmowę telefoniczną i identyfikacja rozmówcy
54. (C1)

W wypowiedzi eksperta słyszysz: „To rozwiązanie jest tanie, właściwie: tanie tylko w pierwszym roku, bo później koszty obsługi gwałtownie rosną”. Co sygnalizuje wtrącenie „właściwie”?
1. A. Rozpoczęcie nowego tematu i odejście od wcześniejszej oceny.
2. B. Korektę wcześniejszego, zbyt prostego stwierdzenia.
3. C. Przytoczenie dosłownej opinii innego eksperta o kosztach.
4. D. Zakończenie argumentacji i przejście do części z pytaniami.
Poloniusz wyjaśnia:

Wtrącenie „właściwie” w tym kontekście wprowadza autopoprawkę: mówiący zawęża sens wcześniejszego słowa „tanie”. Nie zmienia tematu ani nie cytuje cudzej opinii, lecz precyzuje własną ocenę. Takie korekty są częste w wypowiedziach spontanicznych i wymagają śledzenia toku myśli mówiącego.

Reguła: wtrącenie korygujące i autopoprawka mówiącego