Типичные ошибки: интерференция родного языка
Ошибки, которые возникают из-за сходства или различий между польским и украинским, русским и английским: ложные друзья, другое управление (rekcja), другой вид (aspekt), синтаксические и предложные кальки.
Уровни: B1 · B2 · C1 · 54 задания
-
1. (B1)
Adam chowa do torby klucze, które należą do niego. Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Adam chowa do torby swój klucze.
- B. Adam chowa do torby swoje klucza.
- C. Adam chowa do torby swoje klucze.
- D. Adam chowa do torby jego klucze.
Полониуш объясняет:
Если владельцем предмета является подлежащее (podmiot) предложения, в польском языке используется местоимение (zaimek) „swój”. Поэтому правильной является форма „swoje klucze”. Форма „jego klucze” указывает на ключи другого мужчины, а формы „swoje klucza” и „swój klucze” имеют неправильный падеж (przypadek) или неправильное согласование.
Правило: возвратно-притяжательное местоимение (zaimek zwrotny dzierżawczy) swój при том же подлежащем (podmiot)
-
2. (B1)
Koleżanka pyta, co leży na stole. Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Na stole leżą dwa talerza.
- B. Na stole leżą dwa talerze.
- C. Na stole leżą dwie talerze.
- D. Na stole leżą dwa talerz.
Полониуш объясняет:
После числительного (liczebnik) „dwa” с существительным (rzeczownik) мужского нелично-мужского рода (rodzaj męski niemęskoosobowy) используется форма именительного падежа (mianownik) множественного числа (liczba mnoga): „talerze”. Форма „dwa talerza” напоминает русскую схему с другой формой после числительного. Формы „dwie talerze” и „dwa talerz” имеют неправильный род или неправильное число существительного.
Правило: форма существительного (rzeczownik) после числительного (liczebnik) dwa
-
3. (B1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Na pewno przyjdę na spotkanie.
- B. Napewno przyjdę na spotkanie.
- C. Na pewnie przyjdę na spotkanie.
- D. Napewnie przyjdę na spotkanie.
Полониуш объясняет:
Выражение „na pewno” пишется раздельно. Слитное написание (pisownia łączna) „napewno” - частая ошибка, потому что многие похожие выражения в польском языке пишутся вместе. Формы „na pewnie” и „napewnie” неправильны, поскольку не образуют корректного выражения со значением „z pewnością”.
Правило: раздельное написание (pisownia rozdzielna) выражения na pewno
-
4. (B1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Ten pokój jest większy od mój.
- B. Ten pokój jest większy niż mój.
- C. Ten pokój jest większy jak mój.
- D. Ten pokój jest większy że mój.
Полониуш объясняет:
После прилагательного (przymiotnik) в сравнительной степени (stopień wyższy) используется сравнение со словом „niż”: „większy niż mój”. Можно также сказать „większy od mojego”, но тогда после „od” нужен родительный падеж (dopełniacz). Форма „większy jak” является калькой, встречающейся под влиянием других языков, а „większy że” не образует правильного сравнения.
Правило: сравнение после сравнительной степени (stopień wyższy) прилагательного (przymiotnik) с niż
-
5. (B1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Nie oglądam wieczorem telewizji.
- B. Nie oglądam wieczorem telewizję.
- C. Nie oglądam wieczorem telewizja.
- D. Nie oglądam wieczorem telewizją.
Полониуш объясняет:
После отрицательного переходного глагола существительное (rzeczownik) стоит в родительном падеже (dopełniacz): oglądać telewizję, ale nie oglądać telewizji. Форма „telewizję” переносит винительный падеж (biernik) из утвердительного предложения, что является частой интерференционной ошибкой. Формы „telewizja” и „telewizją” имеют неправильный падеж (przypadek).
Правило: родительный падеж (dopełniacz) после отрицательного переходного глагола
-
6. (B1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Na półce stoją trzy kubków.
- B. Na półce stoją trzy kubek.
- C. Na półce stoją trzy kubka.
- D. Na półce stoją trzy kubki.
Полониуш объясняет:
После числительных (liczebnik) „dwa”, „trzy” и „cztery” нелично-мужское существительное (rzeczownik niemęskoosobowy) обычно имеет форму именительного падежа (mianownik) множественного числа (liczba mnoga), например „trzy kubki”. Форма „trzy kubka” может возникать под влиянием других славянских языков. Формы „trzy kubek” и „trzy kubków” имеют неправильное число или падеж (przypadek).
Правило: именительный падеж (mianownik) множественного числа (liczba mnoga) нелично-мужских существительных после числительных (liczebnik) dwa, trzy, cztery
-
7. (B1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Ten blok jest wyższy niż naszego domu.
- B. Ten blok jest wyższy jak nasz dom.
- C. Ten blok jest wyższy niż nasz dom.
- D. Ten blok jest wyższy od nasz dom.
Полониуш объясняет:
В сравнениях после сравнительной степени (stopień wyższy) часто используется союз (spójnik) „niż”: wyższy niż nasz dom. Конструкция „wyższy jak” является калькой, встречающейся под влиянием других языков. Форма „niż naszego domu” смешивает две схемы сравнения, а в выражении „od nasz dom” нет требуемого родительного падежа (dopełniacz).
Правило: союз (spójnik) niż в сравнениях со сравнительной степенью (stopień wyższy)
-
8. (B1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Jutro chodzę pociągiem do Krakowa.
- B. Jutro jadę pociągiem do Krakowa.
- C. Jutro idę pociągiem do Krakowa.
- D. Jutro jadę na pociągu do Krakowa.
Полониуш объясняет:
Когда говорится о поездке на транспортном средстве, используется глагол (czasownik) „jechać” и творительный падеж (narzędnik): „jadę pociągiem”. Глагол „iść” обозначает движение пешком, а „chodzić” обычно повторяющееся или пешее движение. Выражение „na pociągu” является предложной калькой и не подходит к обычному значению поездки.
Правило: глагол (czasownik) jechać при перемещении на транспорте
-
9. (B1)
Która wersja zdania jest poprawna, gdy zwracamy się do mamy?
- A. Mamę, pomóż mi, proszę.
- B. Mama, pomóż mi, proszę.
- C. Mamie, pomóż mi, proszę.
- D. Mamo, pomóż mi, proszę.
Полониуш объясняет:
При прямом обращении к человеку используется звательная форма (wołacz), поэтому правильной является форма „mamo”. Форма „mama” - это именительный падеж (mianownik), а „mamę” и „mamie” - другие падежи (przypadek). Такая ошибка часто возникает из-за переноса конструкций из языков, в которых в этой функции не используется отдельная звательная форма.
Правило: звательная форма (wołacz) при прямом обращении к адресату
-
10. (B1)
Która wersja zdania jest poprawna, jeśli Anna mówi o własnym bracie?
- A. Anna czeka na jej własnego brata.
- B. Anna czeka na swojego własnego brata.
- C. Anna czeka na swoim własnym bratem.
- D. Anna czeka na swój własny brata.
Полониуш объясняет:
Когда владелец одновременно является подлежащим (podmiot) предложения, используется местоимение (zaimek) „swój” в соответствующей форме. Поэтому правильно: „Anna czeka na swojego własnego brata”. В предложении с глаголом (czasownik) „czekać na” нужен винительный падеж (biernik), отсюда форма „swojego brata”. Вариант „jej własnego brata” обычно означает брата другой женщины и бывает калькой с английского или русского языка. Формы „swoim własnym bratem” и „swój własny brata” ошибочны, потому что имеют неправильный падеж (przypadek) или отсутствие согласования.
Правило: притяжательное местоимение (zaimek dzierżawczy) swój при совпадении владельца с подлежащим (podmiot)
-
11. (B1)
Marta mówi o podróży pociągiem. Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Jutro chodzę pociągiem do Gdańska.
- B. Jutro jadę pociągiem do Gdańska.
- C. Jutro pójdę pociągiem do Gdańska.
- D. Jutro idę pociągiem do Gdańska.
Полониуш объясняет:
Когда говорится о перемещении на транспортном средстве, используется глагол (czasownik) „jechać”: „jadę pociągiem”. Глагол „iść” обозначает движение пешком, а „chodzić” обычно описывает пешее движение или повторяющееся действие (czynność powtarzana). Ошибка „idę pociągiem” часто возникает из-за переноса значения глагола из родного языка.
Правило: глагол (czasownik) jechać при поездке на транспорте
-
12. (B1)
Recepcjonistka zwraca się bezpośrednio do Piotra. Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Panie Piotrze, proszę teraz wejść.
- B. Pan Piotrze, proszę teraz wejść.
- C. Pan Piotr, proszę teraz wejść.
- D. Panie Piotr, proszę teraz wejść.
Полониуш объясняет:
В прямом обращении к человеку используется звательная форма (wołacz) как в форме вежливого обращения, так и в имени: „Panie Piotrze”. Формы „Pan Piotr”, „Pan Piotrze” и „Panie Piotr” не образуют правильного обращения к адресату.
Правило: звательная форма (wołacz) в прямом обращении к человеку
-
13. (B1)
Wybierz poprawne zdanie.
- A. Nie widzę twój dom.
- B. Nie widzę twojemu domu.
- C. Nie widzę twojego domu.
- D. Nie widzę twoim domem.
Полониуш объясняет:
После отрицательного переходного глагола существительное (rzeczownik) стоит в родительном падеже (dopełniacz): „nie widzę twojego domu”. Формы „twój dom”, „twoim domem” и „twojemu domu” имеют неправильный падеж (przypadek). Ошибка „nie widzę twój dom” часто возникает из-за переноса конструкции без изменения падежа после отрицания (przeczenie).
Правило: родительный падеж (dopełniacz) после отрицательного переходного глагола
-
14. (B1)
Wybierz poprawne zdanie.
- A. Na pewno przyjdę jutro.
- B. Na pewnie przyjdę jutro.
- C. Napewno przyjdę jutro.
- D. Na pewna przyjdę jutro.
Полониуш объясняет:
Выражение „na pewno” пишется раздельно. Написание „napewno” является орфографической ошибкой, а формы „na pewna” и „na pewnie” имеют неправильный вид слова в этом устойчивом сочетании. Такая ошибка бывает следствием восприятия всего выражения как одного наречия (przysłówek).
Правило: раздельное написание (pisownia rozłączna) выражения na pewno
-
15. (B1)
Wybierz poprawne zdanie.
- A. W pokoju stoją dwie stoły.
- B. W pokoju stoją dwa stół.
- C. W pokoju stoją dwa stołu.
- D. W pokoju stoją dwa stoły.
Полониуш объясняет:
После числительного (liczebnik) „dwa” существительное (rzeczownik) нелично-мужского рода (niemęskoosobowy) имеет форму именительного падежа (mianownik) множественного числа (liczba mnoga): „dwa stoły”. Формы „dwa stołu” и „dwa stół” имеют неправильный падеж (przypadek) или неправильное число (liczba), а „dwie stoły” имеет неподходящую форму числительного для существительного мужского неличного рода. Ошибка может возникать из-за интерференции языков, в которых после числительных используются другие формы существительного.
Правило: именительный падеж (mianownik) множественного числа нелично-мужского существительного после числительного dwa
-
16. (B1)
Wybierz poprawne zdanie.
- A. Jutro idę do Warszawy pociągiem.
- B. Jutro lecę do Warszawy pociągiem.
- C. Jutro jadę do Warszawy pociągiem.
- D. Jutro chodzę do Warszawy pociągiem.
Полониуш объясняет:
Когда речь идет о поездке на поезде, используется глагол (czasownik) „jechać”: „jadę pociągiem”. Глагол „iść” обозначает движение пешком, „chodzić” обычно обозначает повторяющееся или пешее движение, а „lecieć” сочетается прежде всего с путешествием самолетом, а не поездом. Ошибка „idę pociągiem” может быть калькой с родного языка учащегося.
Правило: глагол (czasownik) jechać при поездке на поезде
-
17. (B1)
Wybierz poprawne zdanie.
- A. Ten dom jest wyższy jak tamten.
- B. Ten dom jest wyższy za tamten.
- C. Ten dom jest wyższy od tamten.
- D. Ten dom jest wyższy niż tamten.
Полониуш объясняет:
В сравнениях после прилагательного (przymiotnik) в сравнительной степени (stopień wyższy) используется союз (spójnik) „niż”: „wyższy niż tamten”. Конструкция „wyższy jak” неправильна в общей норме, а „wyższy od tamten” имеет ошибочный падеж (przypadek) после предлога (przyimek) „od”. Форма „wyższy za tamten” является предложной калькой и не подходит для польского сравнения.
Правило: союз (spójnik) niż в сравнениях с прилагательным в сравнительной степени (stopień wyższy)
-
18. (B1)
Wybierz poprawne zdanie. Mówi mężczyzna o sobie.
- A. Wczoraj czytali książkę.
- B. Wczoraj czytała książkę.
- C. Wczoraj czytałem książkę.
- D. Wczoraj ja czytał książkę.
Полониуш объясняет:
В прошедшем времени (czas przeszły) глагол (czasownik) должен иметь окончание (końcówka) лица (osoba), числа (liczba) и рода (rodzaj): мужчина, говорящий о себе, скажет „czytałem”. Форма „ja czytał” не имеет польского окончания первого лица, „czytała” является формой женского рода, а „czytali” - формой множественного числа. Ошибка „ja czytał” типична для людей, которые переносят строение прошедшего времени из русского или украинского языка.
Правило: форма прошедшего времени (czas przeszły) в первом лице единственного числа (liczba pojedyncza) мужского рода (rodzaj męski)
-
19. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Po analizie danych komisja stworzyła decyzję o kontroli.
- B. Po analizie danych komisja zrobiła decyzję o kontroli.
- C. Po analizie danych komisja wzięła decyzję o kontroli.
- D. Po analizie danych komisja podjęła decyzję o kontroli.
Полониуш объясняет:
В польском языке decyzję się podejmuje. Zrobić decyzję и wziąć decyzję - это кальки с иностранных языков, а stworzyć decyzję не образует здесь естественного устойчивого сочетания (kolokacja).
Правило: устойчивое сочетание (kolokacja) podjąć decyzję
-
20. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Po konferencji podziękowaliśmy do organizatorów za pomoc.
- B. Po konferencji podziękowaliśmy organizatorom za pomoc.
- C. Po konferencji podziękowaliśmy organizatorów za pomoc.
- D. Po konferencji podziękowaliśmy z organizatorami za pomoc.
Полониуш объясняет:
Глагол (czasownik) „dziękować” требует дательного падежа (celownik) лица и предлога (przyimek) „za” перед названием причины. Поэтому правильным является сочетание „organizatorom za pomoc”. Формы „organizatorów”, „do organizatorów” и „z organizatorami” возникают из-за переноса управления (rekcja) из других языков или из-за смешения падежей (przypadek).
Правило: дательный падеж (celownik) после глагола dziękować
-
21. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Rano czekaliśmy na autobus ponad pół godziny.
- B. Rano czekaliśmy autobusu ponad pół godziny.
- C. Rano czekaliśmy autobus ponad pół godziny.
- D. Rano czekaliśmy za autobusem ponad pół godziny.
Полониуш объясняет:
Стандартно говорят „czekać na kogoś” или „czekać na coś”, то есть с предлогом (przyimek) „na” и винительным падежом (biernik). Конструкции „czekać autobusu” и „czekać autobus” являются кальками управления (rekcja) из других языков, а „czekać za autobusem” не относится к общей польской речи. Обстоятельство (okolicznik) „ponad pół godziny” подчёркивает обычное ожидание транспортного средства.
Правило: управление глагола (rekcja czasownika) czekać na с винительным падежом (biernik)
-
22. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Po obiedzie kelner podał mi filiżankę espresso.
- B. Po obiedzie kelner podał mi czaszkę espresso.
- C. Po obiedzie kelner podał mi czaszę espresso.
- D. Po obiedzie kelner podał mi czaszeczkę espresso.
Полониуш объясняет:
В польском языке сосуд для espresso - это „filiżanka”. „Czaszka” означает кости головы, поэтому употребление этого слова возникает из-за сходства с русским и украинским „чашка”. „Czasza” и „czaszeczka” стандартно не называют сосуд, в котором подают espresso.
Правило: ложный друг: czaszka и русское и украинское чашка
-
23. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. W podziemiach katedry znajduje się skład z grobami monarchów.
- B. W podziemiach katedry znajduje się sklep z grobami monarchów.
- C. W podziemiach katedry znajduje się krypta z grobami monarchów.
- D. W podziemiach katedry znajduje się magazyn z grobami monarchów.
Полониуш объясняет:
Место захоронения в подземельях церкви или кафедрального собора - это „krypta”. „Sklep” по-польски означает место, где делают покупки, поэтому смешение его с русским „склеп” является ошибкой ложного друга. „Skład” и „magazyn” называют места хранения вещей, а не могилы монархов.
Правило: ложный друг: sklep и русское склеп
-
24. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Przewodnik oprowadził nas po starym sadzie, w którym zachowały się rynek, ratusz i kamienice.
- B. Przewodnik oprowadził nas po starym ogrodzie, w którym zachowały się rynek, ratusz i kamienice.
- C. Przewodnik oprowadził nas po starym parku, w którym zachowały się rynek, ratusz i kamienice.
- D. Przewodnik oprowadził nas po starym mieście, w którym zachowały się rynek, ratusz i kamienice.
Полониуш объясняет:
С рынком, ратушей и каменными домами связано „miasto”, а не „ogród”. Ошибка „ogród” может возникать из-за сходства с русским „город”, которое означает „miasto”. „Park” и „sad” не создают городского контекста, на который указывают рынок и ратуша.
Правило: ложный друг: ogród и русское город
-
25. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Po długiej dyskusji zarząd podjął decyzję o przesunięciu terminu.
- B. Po długiej dyskusji zarząd zrobił decyzję o przesunięciu terminu.
- C. Po długiej dyskusji zarząd wykonał decyzję o przesunięciu terminu.
- D. Po długiej dyskusji zarząd stworzył decyzję o przesunięciu terminu.
Полониуш объясняет:
В польском языке говорят „podjąć decyzję” или „zdecydować”, когда речь идёт о совершении выбора. „Zrobić decyzję” - это калька с английского „make a decision”. „Wykonać decyzję” и „stworzyć decyzję” нарушают сочетаемость слов в этом значении.
Правило: лексическая сочетаемость: podejmować decyzję
-
26. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Po analizie danych zgadzam wniosek autora.
- B. Po analizie danych zgadzam się z wnioskiem autora.
- C. Po analizie danych jestem zgodny z wnioskiem autora.
- D. Po analizie danych jestem zgodzony z wnioskiem autora.
Полониуш объясняет:
Личное принятие мнения выражает конструкция „zgadzać się z czymś”. „Jestem zgodny z wnioskiem” - это калька с английского „I agree with” и не является правильным способом выражения согласия человека с взглядом. „Zgadzam wniosek” опускает местоимение (zaimek) „się” и предлог (przyimek) „z”, а „jestem zgodzony” имеет ошибочную форму в этом значении.
Правило: управление глагола (rekcja czasownika) и синтаксис (składnia) глагола zgadzać się z czymś
-
27. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Po pięciu latach związku Piotr ożenił się Martą.
- B. Po pięciu latach związku Piotr ożenił Martę.
- C. Po pięciu latach związku Piotr ożenił się na Marcie.
- D. Po pięciu latach związku Piotr ożenił się z Martą.
Полониуш объясняет:
Глагол (czasownik) „ożenić się” сочетается с предлогом (przyimek) „z” и творительным падежом (narzędnik): „ożenić się z kimś”. „Ożenił się na Marcie” - это калька восточнославянской конструкции. „Ożenił Martę” опускает местоимение (zaimek) „się”, а „ożenił się Martą” опускает требуемый предлог.
Правило: управление глагола (rekcja czasownika) ożenić się z kimś
-
28. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Po remoncie kupiliśmy do salonu nową trzyosobową dywanę.
- B. Po remoncie kupiliśmy do salonu nową trzyosobową kanapę.
- C. Po remoncie kupiliśmy do salonu nowy trzyosobowy dywan.
- D. Po remoncie kupiliśmy do salonu nowy trzyosobowy kanap.
Полониуш объясняет:
В польском языке „dywan” - это ткань, лежащая на полу, а мебель для сидения - это „kanapa” или „sofa”. Предложение говорит о трёхместном предмете мебели, поэтому „trzyosobowy dywan” является калькой значения русского и украинского „диван”. Формы „dywanę” и „kanap” дополнительно нарушают польское склонение (odmiana) и род (rodzaj) существительных (rzeczownik).
Правило: ложные друзья: dywan и диван
-
29. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Przed testem powtarzam definicje, żeby je dobrze zapamiętać.
- B. Przed testem powtarzam definicje, żeby je dobrze zapomnieć.
- C. Przed testem powtarzam definicje, żeby się dobrze zapamiętać.
- D. Przed testem powtarzam definicje, żeby się dobrze zapomnieć.
Полониуш объясняет:
Польское „zapamiętać” означает закрепить что-то в памяти, тогда как „zapomnieć” означает утратить это из памяти. Русское „запомнить” по звучанию похоже на польское „zapomnieć”, что способствует ошибочной замене этих глаголов (czasownik). Формы с „się” имеют другие значения или в этом контексте неправильны.
Правило: значение глаголов (czasownik) zapamiętać и zapomnieć
-
30. (B2)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Album pokazuje uroda najpiękniejszych zabytków regionu.
- B. Album pokazuje brzydotę najpiękniejszych zabytków regionu.
- C. Album pokazuje urodę najpiękniejszych zabytków regionu.
- D. Album pokazuje urodą najpiękniejszych zabytków regionu.
Полониуш объясняет:
В польском языке „uroda” означает красоту или привлекательную внешность. Смешение её с русским „урод” приводит к выбору противоположного значения, то есть „brzydoty”; в предложении с „najpiękniejszymi zabytkami” это противоречит смыслу. Формы „uroda” и „urodą” не подходят по падежу (przypadek) после глагола (czasownik) „pokazuje”, который требует винительного падежа (biernik).
Правило: ложные друзья: uroda и русское слово урод
-
31. (B2)
Które zdanie jest poprawne?
- A. Komisja weźmie decyzję w przyszłym tygodniu.
- B. Komisja zrobi postanowienie w przyszłym tygodniu.
- C. Komisja podejmie decyzję w przyszłym tygodniu.
- D. Komisja zrobi decyzję w przyszłym tygodniu.
Полониуш объясняет:
В польском языке используется сочетание „podejmować decyzję”. Обороты „zrobić decyzję” и „wziąć decyzję” являются кальками с английских конструкций „make a decision” и „take a decision”. „Zrobić postanowienie” также является неправильным сочетанием в этом контексте.
Правило: сочетаемость глагола (czasownik) podejmować с существительным (rzeczownik) decyzja
-
32. (B2)
Które zdanie jest poprawne?
- A. Zgadzam się, że raport wymaga poprawek.
- B. Mam zgodę, że raport wymaga poprawek.
- C. Akceptuję się, że raport wymaga poprawek.
- D. Jestem zgodny, że raport wymaga poprawek.
Полониуш объясняет:
Мнение подтверждается конструкцией „zgadzam się, że...”. Форма „jestem zgodny, że...” является калькой с английского „I agree that” и неправильно сочетается с придаточным предложением (zdanie podrzędne). „Mam zgodę, że...” и „akceptuję się, że...” также нарушают синтаксис (składnia) и значение этих выражений.
Правило: синтаксис (składnia) глагола (czasownik) zgadzać się с придаточным предложением
-
33. (B2)
Które zdanie jest poprawne?
- A. Po rozmowie podziękowałem do dyrektora za wyjaśnienia.
- B. Po rozmowie podziękowałem dyrektorowi za wyjaśnienia.
- C. Po rozmowie podziękowałem dyrektorem za wyjaśnienia.
- D. Po rozmowie podziękowałem dyrektora za wyjaśnienia.
Полониуш объясняет:
Глагол (czasownik) „dziękować” требует дательного падежа (celownik): dziękować komuś za coś. Поэтому правильна форма „dyrektorowi”. Формы „dyrektora”, „do dyrektora” и „dyrektorem” возникают из ошибочного переноса управления из других языков или из смешения падежей (przypadek).
Правило: дательный падеж (celownik) после глагола (czasownik) dziękować
-
34. (B2)
Które zdanie jest poprawne, jeśli mowa o naczyniu do espresso?
- A. Kelner podał espresso w małej filiżanku.
- B. Kelner podał espresso w małej filiżance.
- C. Kelner podał espresso w małej czaszce.
- D. Kelner podał espresso w małym filiżanku.
Полониуш объясняет:
По-польски маленькая посуда для кофе - это „filiżanka”. „Czaszka” означает кость головы, поэтому употребление этого слова применительно к кофе является смысловой ошибкой, возникающей из-за сходства с русским и украинским словом, обозначающим чашку. Формы „w filiżanku” и „w małym filiżanku” также нарушают склонение (odmiana) существительного (rzeczownik) „filiżanka”, которое относится к женскому роду (rodzaj żeński).
Правило: ложный друг czaszka и склонение (odmiana) существительного (rzeczownik) filiżanka
-
35. (B2)
Które zdanie poprawnie mówi o planowanym ślubie Pawła jako pana młodego?
- A. Za miesiąc Paweł żeni z Julią.
- B. Za miesiąc Paweł żeni się z Julią.
- C. Za miesiąc Paweł żeni Julię.
- D. Za miesiąc Paweł żeni się na Julii.
Полониуш объясняет:
О мужчине, который вступает в брак, говорится „żeni się z kimś”. Глагол (czasownik) требует возвратного местоимения (zaimek zwrotny) „się” и предлога (przyimek) „z” с творительным падежом (narzędnik). Формы „żeni Julię”, „żeni się na Julii” и „żeni z Julią” являются ошибками управления (rekcja) и часто возникают из-за переноса конструкций из родного языка.
Правило: управление глагола (rekcja czasownika) żenić się z kimś
-
36. (B2)
Które zdanie poprawnie opisuje sytuację: przed egzaminem muszę nauczyć się kilku dat, których jeszcze nie znam?
- A. Przed egzaminem muszę zapamiętać kilka ważnych dat.
- B. Przed egzaminem muszę przypomnieć kilka ważnych dat.
- C. Przed egzaminem muszę wspomnieć kilka ważnych dat.
- D. Przed egzaminem muszę zapomnieć kilka ważnych dat.
Полониуш объясняет:
Глагол (czasownik) „zapamiętać” означает „utrwalić coś w pamięci”. „Przypomnieć” означает „odświeżyć w pamięci coś znanego wcześniej”, „wspomnieć” означает „krótko o czymś powiedzieć”, а „zapomnieć” означает „stracić coś z pamięci”. Ошибка может быть следствием сходства с русским глаголом „запомнить”, которому соответствует польское „zapamiętać”, а не „zapomnieć”.
Правило: значение глаголов, связанных с памятью
-
37. (C1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Nowa procedura zapobiega nadużyciom przy udzielaniu zamówień.
- B. Nowa procedura zapobiega nadużycia przy udzielaniu zamówień.
- C. Nowa procedura zapobiega przed nadużyciami przy udzielaniu zamówień.
- D. Nowa procedura zapobiega od nadużyć przy udzielaniu zamówień.
Полониуш объясняет:
Глагол (czasownik) „zapobiegać” сочетается с дательным падежом (celownik) без предлога (przyimek): „zapobiegać nadużyciom”, „zapobiegać chorobom”, „zapobiegać kryzysom”. Конструкции с винительным падежом (biernik), с предлогом „przed” или с предлогом „od” нарушают польское управление (rekcja). Ошибки этого типа часто возникают из-за переноса синтаксических схем из английского, русского или украинского языка.
Правило: управление глагола (rekcja czasownika) zapobiegać с дательным падежом (celownik)
-
38. (C1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Po kilku latach sporów strony okazjonalnie zawarły ugodę.
- B. Po kilku latach sporów strony ewentualnie zawarły ugodę.
- C. Po kilku latach sporów strony aktualnie zawarły ugodę.
- D. Po kilku latach sporów strony ostatecznie zawarły ugodę.
Полониуш объясняет:
Английское „eventually” соответствует польскому „ostatecznie”, а не слову „ewentualnie”. „Ewentualnie” означает „w razie potrzeby” или „możliwie”, поэтому не подходит к информации о совершившемся факте. „Aktualnie” означает „obecnie”, а „okazjonalnie” означает „od czasu do czasu”.
Правило: ложный друг ewentualnie и eventually
-
39. (C1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Nowe procedury mają zapobiegać przed nadużyciami.
- B. Nowe procedury mają zapobiegać nadużyciom.
- C. Nowe procedury mają zapobiegać nadużycia.
- D. Nowe procedury mają zapobiegać od nadużyć.
Полониуш объясняет:
Глагол (czasownik) „zapobiegać” сочетается с дательным падежом (celownik): „zapobiegać nadużyciom”, „zapobiegać wypadkom”, „zapobiegać stratom”. Конструкция с винительным падежом (biernik), предлогом (przyimek) „przed” или предлогом „od” является калькой чужих синтаксических схем. В общем польском языке эти сочетания нарушают управление глагола (rekcja czasownika).
Правило: управление глагола (rekcja czasownika) zapobiegać с дательным падежом (celownik)
-
40. (C1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Ekspert przez dwie godziny czytał ustawę, ale nie przeczytał jej do końca.
- B. Ekspert przez dwie godziny przeczytał ustawę, ale nie przeczytał jej do końca.
- C. Ekspert za dwie godziny czytał ustawę, ale nie przeczytał jej do końca.
- D. Ekspert na dwie godziny czytał ustawę, ale nie przeczytał jej do końca.
Полониуш объясняет:
Когда речь идет о длительности действия без указания результата (rezultat), используется несовершенный вид (aspekt niedokonany): „czytał przez dwie godziny”. Форма „przeczytał” означает достижение результата, поэтому противоречит информации о том, что текст не был прочитан до конца. Предлоги (przyimek) „za” и „na” в этом предложении не выражают времени длительности действия.
Правило: несовершенный вид (aspekt niedokonany) при длительности действия
-
41. (C1)
Która wersja zdania jest poprawna?
- A. Przed podpisaniem umowy należy uznać pod uwagę koszty obsługi.
- B. Przed podpisaniem umowy należy przyjąć pod uwagę koszty obsługi.
- C. Przed podpisaniem umowy należy wziąść pod uwagę koszty obsługi.
- D. Przed podpisaniem umowy należy wziąć pod uwagę koszty obsługi.
Полониуш объясняет:
Правильный инфинитив (bezokolicznik) имеет форму „wziąć”, а устойчивое фразеологическое сочетание звучит „wziąć pod uwagę”. Форма „wziąść” является ошибочной сверхрегуляризацией, часто создаваемой по аналогии с инфинитивами, оканчивающимися на „-ść”. Глаголы (czasownik) „przyjąć” и „uznać” не образуют правильного сочетания с выражением „pod uwagę”.
Правило: правильная форма инфинитива (bezokolicznik) wziąć и сочетание wziąć pod uwagę
-
42. (C1)
Która wersja zdania jest poprawna w tekście publicystycznym?
- A. Gabinet doznał porażkę w głosowaniu nad projektem ustawy.
- B. Gabinet osiągnął porażkę w głosowaniu nad projektem ustawy.
- C. Gabinet poniósł porażkę w głosowaniu nad projektem ustawy.
- D. Gabinet zaznał porażkę w głosowaniu nad projektem ustawy.
Полониуш объясняет:
В польском языке закреплено фразеологическое сочетание „ponieść porażkę”. Формы „osiągnąć porażkę”, а также „doznać porażkę” и „zaznać porażkę” являются ошибочными: первая нарушает лексическую сочетаемость, а две остальные дополнительно нарушают управление глаголов (rekcja czasownika), требующих родительного падежа (dopełniacz).
Правило: лексическая сочетаемость и управление глагола (rekcja czasownika)
-
43. (C1)
Która wersja zdania jest właściwa w piśmie urzędowym?
- A. Adresat powinien ogarnąć brakujące załączniki w terminie siedmiu dni.
- B. Adresat powinien dorzucić brakujące załączniki w terminie siedmiu dni.
- C. Adresat powinien podrzucić brakujące załączniki w terminie siedmiu dni.
- D. Adresat powinien uzupełnić brakujące załączniki w terminie siedmiu dni.
Полониуш объясняет:
В официальном письме следует использовать нейтральную и точную лексику, поэтому подходящим является глагол (czasownik) „uzupełnić”. Формы „ogarnąć”, „dorzucić” и „podrzucić” имеют разговорный или коллоквиальный характер и не подходят к официальному регистру. Ошибка такого типа часто возникает из-за переноса свободного устного стиля в институциональный текст.
Правило: выбор официально-делового стиля вместо разговорной формы
-
44. (C1)
Która wersja zdania poprawnie wyraża korzystny skutek aktualizacji?
- A. System zaktualizowano, na bazie czego skrócono czas obsługi wniosków.
- B. System zaktualizowano, w ramach czego skrócono czas obsługi wniosków.
- C. System zaktualizowano, dzięki czemu skrócono czas obsługi wniosków.
- D. System zaktualizowano, za czym skrócono czas obsługi wniosków.
Полониуш объясняет:
Благоприятный результат можно ввести выражением „dzięki czemu”. Конструкции „w ramach czego” и „na bazie czego” не выражают в этом предложении простого благоприятного последствия, а сочетание „za czym” не является польским способом введения такого результата.
Правило: выражение благоприятного результата с помощью dzięki czemu
-
45. (C1)
Która wersja zdania z pisma urzędowego jest poprawna?
- A. Organ ogarnie wniosek w terminie 30 dni.
- B. Organ rozpatrzy wniosek w terminie 30 dni.
- C. Organ przerobi wniosek w terminie 30 dni.
- D. Organ popatrzy wniosek w terminie 30 dni.
Полониуш объясняет:
В официальном стиле правильным является сочетание „rozpatrzyć wniosek”. Оно означает формальное рассмотрение дела и вынесение решения. „Ogarnąć” явно разговорное, „przerobić” здесь не имеет официального значения, а „popatrzyć” сочетается с предлогом (przyimek) „na” и также не означает „rozpatrzyć”.
Правило: выбор глагола в официальном стиле
-
46. (C1)
Które zdanie jest najbardziej neutralne i zalecane w raporcie pokontrolnym?
- A. Audyt zakończono w maju; w oparciu jego wyników przygotowano procedurę.
- B. Audyt zakończono w maju; w ramach jego wyników przygotowano procedurę.
- C. Audyt zakończono w maju; na bazie jego wyników przygotowano procedurę.
- D. Audyt zakończono w maju; na podstawie jego wyników przygotowano procedurę.
Полониуш объясняет:
Когда результаты являются источником выводов или действий, наиболее нейтральным и рекомендуемым в отчете является выражение „na podstawie”. Конструкция „na bazie” употребляется в похожем значении, но она менее нейтральна и часто оценивается как злоупотребление канцелярским стилем. „W ramach wyników” семантически неудачно, потому что результаты не являются рамками для разработки процедуры. Форма „w oparciu jego wyników” нарушает управление (rekcja), поскольку правильная конструкция требует предлога (przyimek) „o”: „w oparciu o”.
Правило: выбор предлога (przyimek) в выражениях, обозначающих основу действия
-
47. (C1)
Które zdanie jest poprawne?
- A. Problem polega do tego, że strony inaczej definiują interes publiczny.
- B. Problem polega na tym, że strony inaczej definiują interes publiczny.
- C. Problem polega o tym, że strony inaczej definiują interes publiczny.
- D. Problem polega w tym, że strony inaczej definiują interes publiczny.
Полониуш объясняет:
Глагол (czasownik) „polegać” в значении „sprowadzać się do czegoś” сочетается с предлогом (przyimek) „na”: „polegać na tym, że...”. Конструкция „polega w tym” является частой калькой с восточнославянских языков, например с русского „заключается в том”. Формы „polega do tego” и „polega o tym” нарушают польское управление этого глагола (rekcja czasownika).
Правило: предлог (przyimek) na с предложным падежом (miejscownik) после глагола polegać
-
48. (C1)
Które zdanie jest poprawne?
- A. Nowe procedury mają zapobiegać nadużycia przy udzielaniu dotacji.
- B. Nowe procedury mają zapobiegać przed nadużyciami przy udzielaniu dotacji.
- C. Nowe procedury mają zapobiegać od nadużyć przy udzielaniu dotacji.
- D. Nowe procedury mają zapobiegać nadużyciom przy udzielaniu dotacji.
Полониуш объясняет:
Глагол (czasownik) „zapobiegać” требует дательного падежа (celownik): zapobiegać czemu? „nadużyciom”. Форма „zapobiegać nadużycia” часто возникает как калька с английского „prevent something”, то есть из употребления винительного падежа (biernik). Конструкции „zapobiegać przed nadużyciami” и „zapobiegać od nadużyć” являются смешением управления глаголов типа „chronić przed” или „uchronić od”.
Правило: дательный падеж (celownik) после глагола zapobiegać
-
49. (C1)
Które zdanie jest poprawne?
- A. Po analizie ryzyka zarząd zrobił decyzję o wstrzymaniu inwestycji.
- B. Po analizie ryzyka zarząd wziął decyzję o wstrzymaniu inwestycji.
- C. Po analizie ryzyka zarząd podjął decyzję o wstrzymaniu inwestycji.
- D. Po analizie ryzyka zarząd przyjął decyzję o wstrzymaniu inwestycji.
Полониуш объясняет:
В польском языке закрепилось сочетание „podjąć decyzję”. Формы „zrobić decyzję” и „wziąć decyzję” являются кальками чужих конструкций, особенно английских „make a decision” и „take a decision”. Конструкция „przyjąć decyzję” подражает восточнославянским сочетаниям; по-польски przyjmuje się, например, uchwałę, а decyzję się podejmuje.
Правило: устойчивое сочетание (kolokacja) podejmować decyzję
-
50. (C1)
Które zdanie jest poprawne?
- A. Organizacje domagają się przejrzystych kryteriów finansowania.
- B. Organizacje domagają przejrzystych kryteriów finansowania.
- C. Organizacje domagają się za przejrzystymi kryteriami finansowania.
- D. Organizacje domagają się o przejrzyste kryteria finansowania.
Полониуш объясняет:
Глагол (czasownik) „domagać się” является возвратным (zwrotny) и требует родительного падежа (dopełniacz): domagać się czego? „przejrzystych kryteriów”. Конструкция „domagać się o” возникает под влиянием глаголов типа „prosić o” или английского „ask for”. Формы „domagać” без „się” и „domagać się za” не соответствуют современной общей норме.
Правило: родительный падеж (dopełniacz) после возвратного глагола (czasownik zwrotny) domagać się
-
51. (C1)
Które zdanie jest poprawne?
- A. Raport przygotowano zgodnie według wytycznych ministerstwa.
- B. Raport przygotowano zgodnie z wytycznymi ministerstwa.
- C. Raport przygotowano zgodnie za wytycznymi ministerstwa.
- D. Raport przygotowano zgodnie do wytycznych ministerstwa.
Полониуш объясняет:
Выражение „zgodnie z” требует творительного падежа (narzędnik): zgodnie z czym? „z wytycznymi”. Форма „zgodnie do” является синтаксической калькой, часто подкрепляемой английским „according to”. Конструкции „zgodnie według” и „zgodnie za” соединяют элементы, относящиеся к разным синтаксическим схемам.
Правило: творительный падеж (narzędnik) после выражения zgodnie z
-
52. (C1)
Które zdanie jest poprawne?
- A. Instytucje publiczne muszą przestrzegać przepisy dotyczące zamówień publicznych.
- B. Instytucje publiczne muszą przestrzegać za przepisami dotyczącymi zamówień publicznych.
- C. Instytucje publiczne muszą przestrzegać według przepisów dotyczących zamówień publicznych.
- D. Instytucje publiczne muszą przestrzegać przepisów dotyczących zamówień publicznych.
Полониуш объясняет:
Глагол (czasownik) „przestrzegać” в значении „stosować się do zasad” требует родительного падежа (dopełniacz): przestrzegać czego? „przepisów dotyczących zamówień publicznych”. Форма с винительным падежом (biernik) „przepisy dotyczące”, а также конструкции „przestrzegać za przepisami” и „przestrzegać według przepisów” являются ошибочными.
Правило: родительный падеж (dopełniacz) после глагола przestrzegać
-
53. (C1)
Które zdanie jest pozbawione pleonazmu?
- A. Po konsultacjach projekt cofnął się z powrotem do komisji.
- B. Po konsultacjach projekt powrócił z powrotem do komisji.
- C. Po konsultacjach projekt wrócił do komisji.
- D. Po konsultacjach projekt wrócił z powrotem do komisji.
Полониуш объясняет:
Глаголы (czasownik) „wrócić”, „powrócić” и „cofnąć się” сами содержат значение возвращения к прежнему месту или состоянию. Добавление выражения „z powrotem” создает плеоназм (pleonazm), то есть избыточное повторение того же содержания. Такие конструкции могут подкрепляться кальками с восточнославянских языков, в которых чаще появляется соответствие элемента „nazad”.
Правило: избегание плеоназма (pleonazm) с глаголами возвращения
-
54. (C1)
Które zdanie poprawnie wyraża sens: po długim procesie doszło do podpisania ugody?
- A. Po wielomiesięcznych negocjacjach strony ostatecznie podpisały ugodę.
- B. Po wielomiesięcznych negocjacjach strony ewentualnie podpisały ugodę.
- C. Po wielomiesięcznych negocjacjach strony opcjonalnie podpisały ugodę.
- D. Po wielomiesięcznych negocjacjach strony aktualnie podpisały ugodę.
Полониуш объясняет:
Английское „eventually” в значении результата по прошествии длительного времени соответствует польскому „ostatecznie” или „w końcu”, а не слову „ewentualnie”. Польское „ewentualnie” означает „być może” или „w razie potrzeby”. „Aktualnie” означает „obecnie”, а „opcjonalnie” - „nieobowiązkowo”, поэтому они не передают смысла завершения переговоров.
Правило: ложный друг ewentualnie и eventually