Перейти до змісту
PolskiCert.pl
Увійти Створити акаунт

Типові помилки: інтерференція з рідної мови

Помилки, що виникають через подібність або відмінності між польською та українською, російською й англійською: хибні друзі, інше керування (rekcja), інший вид (aspekt), синтаксичні та прийменникові кальки.

Рівні: B1 · B2 · C1 · 54 завдання

Читати статтю

  1. 1. (B1)

    Adam chowa do torby klucze, które należą do niego. Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Adam chowa do torby swój klucze.
    2. B. Adam chowa do torby swoje klucza.
    3. C. Adam chowa do torby swoje klucze.
    4. D. Adam chowa do torby jego klucze.
    Полоніуш пояснює:

    Якщо власником предмета є підмет (podmiot) речення, у польській мові вживаємо присвійний зворотний займенник (zaimek zwrotny dzierżawczy) „swój”. Тому правильною є форма „swoje klucze”. Форма „jego klucze” натякає на ключі іншого чоловіка, а форми „swoje klucza” і „swój klucze” мають неправильний відмінок (przypadek) або неправильне узгодження.

    Правило: присвійний зворотний займенник (zaimek zwrotny dzierżawczy) swój при тому самому підметі (podmiot)

  2. 2. (B1)

    Koleżanka pyta, co leży na stole. Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Na stole leżą dwa talerza.
    2. B. Na stole leżą dwa talerze.
    3. C. Na stole leżą dwie talerze.
    4. D. Na stole leżą dwa talerz.
    Полоніуш пояснює:

    Після числівника (liczebnik) „dwa” з іменником (rzeczownik) чоловічого нечоловічо-особового роду (rodzaj męski niemęskoosobowy) вживаємо форму називного відмінка множини (mianownik liczby mnogiej): „talerze”. Форма „dwa talerza” нагадує російську схему з іншою формою після числівника. Форми „dwie talerze” і „dwa talerz” мають неправильний рід (rodzaj) або неправильне число іменника.

    Правило: форма іменника (rzeczownik) після числівника (liczebnik) dwa

  3. 3. (B1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Na pewno przyjdę na spotkanie.
    2. B. Napewno przyjdę na spotkanie.
    3. C. Na pewnie przyjdę na spotkanie.
    4. D. Napewnie przyjdę na spotkanie.
    Полоніуш пояснює:

    Вираз „na pewno” пишемо окремо. Суцільне написання „napewno” є частою помилкою, бо багато подібних виразів у польській мові пишуться разом. Форми „na pewnie” і „napewnie” неправильні, оскільки не утворюють правильного виразу зі значенням „z pewnością”.

    Правило: роздільне написання виразу na pewno

  4. 4. (B1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Ten pokój jest większy od mój.
    2. B. Ten pokój jest większy niż mój.
    3. C. Ten pokój jest większy jak mój.
    4. D. Ten pokój jest większy że mój.
    Полоніуш пояснює:

    Після прикметника (przymiotnik) у вищому ступені (stopień wyższy) вживаємо порівняння (porównanie) зі словом „niż”: „większy niż mój”. Можна також сказати „większy od mojego”, але тоді після „od” потрібен родовий відмінок (dopełniacz). Форма „większy jak” є калькою, що трапляється під впливом інших мов, а „większy że” не утворює правильного порівняння.

    Правило: порівняння (porównanie) після вищого ступеня (stopień wyższy) прикметника (przymiotnik) з niż

  5. 5. (B1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Nie oglądam wieczorem telewizji.
    2. B. Nie oglądam wieczorem telewizję.
    3. C. Nie oglądam wieczorem telewizja.
    4. D. Nie oglądam wieczorem telewizją.
    Полоніуш пояснює:

    Після запереченого перехідного дієслова (czasownik przechodni) іменник (rzeczownik) стоїть у родовому відмінку (dopełniacz): oglądać telewizję, ale nie oglądać telewizji. Форма „telewizję” переносить знахідний відмінок (biernik) зі стверджувального речення, що є частою інтерференційною помилкою. Форми „telewizja” і „telewizją” мають невідповідний відмінок.

    Правило: родовий відмінок (dopełniacz) після запереченого перехідного дієслова (czasownik przechodni)

  6. 6. (B1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Na półce stoją trzy kubków.
    2. B. Na półce stoją trzy kubek.
    3. C. Na półce stoją trzy kubka.
    4. D. Na półce stoją trzy kubki.
    Полоніуш пояснює:

    Після числівників (liczebnik) „dwa”, „trzy” і „cztery” нечоловічо-особовий іменник (rzeczownik niemęskoosobowy) зазвичай має форму називного відмінка множини (mianownik liczby mnogiej), наприклад „trzy kubki”. Форма „trzy kubka” може виникати під впливом інших слов'янських мов. Форми „trzy kubek” і „trzy kubków” мають невідповідне число або відмінок (przypadek).

    Правило: називний відмінок множини (mianownik liczby mnogiej) нечоловічо-особових іменників (rzeczownik niemęskoosobowy) після числівників (liczebnik) dwa, trzy, cztery

  7. 7. (B1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Ten blok jest wyższy niż naszego domu.
    2. B. Ten blok jest wyższy jak nasz dom.
    3. C. Ten blok jest wyższy niż nasz dom.
    4. D. Ten blok jest wyższy od nasz dom.
    Полоніуш пояснює:

    У порівняннях (porównanie) після вищого ступеня (stopień wyższy) часто вживаємо сполучник (spójnik) „niż”: wyższy niż nasz dom. Конструкція „wyższy jak” є калькою, що трапляється під впливом інших мов. Форма „niż naszego domu” змішує дві схеми порівняння, а у виразі „od nasz dom” бракує потрібного родового відмінка (dopełniacz).

    Правило: сполучник (spójnik) niż у порівняннях (porównanie) з вищим ступенем (stopień wyższy)

  8. 8. (B1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Jutro chodzę pociągiem do Krakowa.
    2. B. Jutro jadę pociągiem do Krakowa.
    3. C. Jutro idę pociągiem do Krakowa.
    4. D. Jutro jadę na pociągu do Krakowa.
    Полоніуш пояснює:

    Коли говоримо про подорож засобом транспорту, вживаємо дієслово (czasownik) „jechać” і орудний відмінок (narzędnik): „jadę pociągiem”. Дієслово „iść” означає рух пішки, а „chodzić” зазвичай повторюваний рух або рух пішки. Вираз „na pociągu” є прийменниковою калькою і не підходить до звичайного значення подорожі.

    Правило: дієслово (czasownik) jechać при переміщенні засобом транспорту

  9. 9. (B1)

    Która wersja zdania jest poprawna, gdy zwracamy się do mamy?

    1. A. Mamę, pomóż mi, proszę.
    2. B. Mama, pomóż mi, proszę.
    3. C. Mamie, pomóż mi, proszę.
    4. D. Mamo, pomóż mi, proszę.
    Полоніуш пояснює:

    У безпосередньому звертанні до особи вживаємо кличний відмінок (wołacz), тому правильною є форма „mamo”. Форма „mama” - це називний відмінок (mianownik), а „mamę” і „mamie” - це інші відмінки (przypadek). Така помилка часто виникає через перенесення конструкції з мов, у яких у цій функції не вживається окрема форма кличного відмінка.

    Правило: кличний відмінок (wołacz) у безпосередньому звертанні до адресата

  10. 10. (B1)

    Która wersja zdania jest poprawna, jeśli Anna mówi o własnym bracie?

    1. A. Anna czeka na jej własnego brata.
    2. B. Anna czeka na swojego własnego brata.
    3. C. Anna czeka na swoim własnym bratem.
    4. D. Anna czeka na swój własny brata.
    Полоніуш пояснює:

    Коли власник водночас є підметом (podmiot) речення, вживаємо займенник (zaimek) „swój” у відповідній формі. Тому правильно: „Anna czeka na swojego własnego brata”. У реченні з дієсловом (czasownik) „czekać na” потрібен знахідний відмінок (biernik), звідси форма „swojego brata”. Варіант „jej własnego brata” зазвичай означає брата іншої жінки і буває калькою з англійської або російської. Форми „swoim własnym bratem” і „swój własny brata” помилкові, бо мають невідповідний відмінок (przypadek) або брак узгодження.

    Правило: присвійний займенник (zaimek dzierżawczy) swój при збігу власника з підметом (podmiot)

  11. 11. (B1)

    Marta mówi o podróży pociągiem. Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Jutro chodzę pociągiem do Gdańska.
    2. B. Jutro jadę pociągiem do Gdańska.
    3. C. Jutro pójdę pociągiem do Gdańska.
    4. D. Jutro idę pociągiem do Gdańska.
    Полоніуш пояснює:

    Коли говоримо про переміщення засобом транспорту, вживаємо дієслово (czasownik) „jechać”: „jadę pociągiem”. Дієслово „iść” означає рух пішки, а „chodzić” зазвичай описує рух пішки або повторювану дію. Помилка „idę pociągiem” часто виникає через перенесення значення дієслова з рідної мови.

    Правило: дієслово (czasownik) jechać при подорожі засобом транспорту

  12. 12. (B1)

    Recepcjonistka zwraca się bezpośrednio do Piotra. Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Panie Piotrze, proszę teraz wejść.
    2. B. Pan Piotrze, proszę teraz wejść.
    3. C. Pan Piotr, proszę teraz wejść.
    4. D. Panie Piotr, proszę teraz wejść.
    Полоніуш пояснює:

    У безпосередньому звертанні до особи вживаємо кличний відмінок (wołacz) як у формі ввічливості (forma grzecznościowa), так і в імені: „Panie Piotrze”. Форми „Pan Piotr”, „Pan Piotrze” і „Panie Piotr” не утворюють правильного звертання до адресата.

    Правило: кличний відмінок (wołacz) у безпосередньому звертанні до особи

  13. 13. (B1)

    Wybierz poprawne zdanie.

    1. A. Nie widzę twój dom.
    2. B. Nie widzę twojemu domu.
    3. C. Nie widzę twojego domu.
    4. D. Nie widzę twoim domem.
    Полоніуш пояснює:

    Після запереченого перехідного дієслова (czasownik przechodni) іменник (rzeczownik) уживається в родовому відмінку (dopełniacz): „nie widzę twojego domu”. Форми „twój dom”, „twoim domem” і „twojemu domu” мають неправильний відмінок (przypadek). Помилка „nie widzę twój dom” часто виникає через перенесення конструкції без зміни відмінка після заперечення (przeczenie).

    Правило: родовий відмінок (dopełniacz) після запереченого перехідного дієслова (czasownik przechodni)

  14. 14. (B1)

    Wybierz poprawne zdanie.

    1. A. Na pewno przyjdę jutro.
    2. B. Na pewnie przyjdę jutro.
    3. C. Napewno przyjdę jutro.
    4. D. Na pewna przyjdę jutro.
    Полоніуш пояснює:

    Вираз „na pewno” пишемо окремо. Написання „napewno” є орфографічною помилкою, а форми „na pewna” і „na pewnie” мають неправильну форму слова в цьому сталому сполученні. Така помилка буває наслідком сприйняття всього виразу як одного прислівника (przysłówek).

    Правило: окреме написання виразу na pewno

  15. 15. (B1)

    Wybierz poprawne zdanie.

    1. A. W pokoju stoją dwie stoły.
    2. B. W pokoju stoją dwa stół.
    3. C. W pokoju stoją dwa stołu.
    4. D. W pokoju stoją dwa stoły.
    Полоніуш пояснює:

    Після числівника (liczebnik) „dwa” немаскулінноособовий іменник (rzeczownik niemęskoosobowy) має форму називного відмінка (mianownik) множини (liczba mnoga): „dwa stoły”. Форми „dwa stołu” і „dwa stół” мають неправильний відмінок або неправильне число (liczba), а „dwie stoły” має неправильну форму числівника для іменника чоловічого неособового роду (rzeczownik męski nieosobowy). Помилка може виникати через інтерференцію мов, у яких після числівників уживаються інші форми іменника.

    Правило: називний відмінок (mianownik) множини (liczba mnoga) немаскулінноособового іменника (rzeczownik niemęskoosobowy) після числівника (liczebnik) dwa

  16. 16. (B1)

    Wybierz poprawne zdanie.

    1. A. Jutro idę do Warszawy pociągiem.
    2. B. Jutro lecę do Warszawy pociągiem.
    3. C. Jutro jadę do Warszawy pociągiem.
    4. D. Jutro chodzę do Warszawy pociągiem.
    Полоніуш пояснює:

    Коли говоримо про подорож поїздом, уживаємо дієслово (czasownik) „jechać”: „jadę pociągiem”. Дієслово „iść” означає рух пішки, „chodzić” зазвичай означає повторюваний або піший рух, а „lecieć” поєднується насамперед із подорожжю літаком, не поїздом. Помилка „idę pociągiem” може бути калькою з рідної мови того, хто навчається.

    Правило: дієслово (czasownik) jechać під час подорожі pociągiem

  17. 17. (B1)

    Wybierz poprawne zdanie.

    1. A. Ten dom jest wyższy jak tamten.
    2. B. Ten dom jest wyższy za tamten.
    3. C. Ten dom jest wyższy od tamten.
    4. D. Ten dom jest wyższy niż tamten.
    Полоніуш пояснює:

    У порівняннях після прикметника (przymiotnik) у вищому ступені (stopień wyższy) уживаємо сполучник (spójnik) „niż”: „wyższy niż tamten”. Конструкція „wyższy jak” є неправильною в загальній нормі, а „wyższy od tamten” має неправильний відмінок (przypadek) після прийменника (przyimek) „od”. Форма „wyższy za tamten” є прийменниковою калькою і не підходить до польського порівняння.

    Правило: сполучник (spójnik) niż у порівняннях із прикметником (przymiotnik) у вищому ступені (stopień wyższy)

  18. 18. (B1)

    Wybierz poprawne zdanie. Mówi mężczyzna o sobie.

    1. A. Wczoraj czytali książkę.
    2. B. Wczoraj czytała książkę.
    3. C. Wczoraj czytałem książkę.
    4. D. Wczoraj ja czytał książkę.
    Полоніуш пояснює:

    У минулому часі (czas przeszły) дієслово (czasownik) повинно мати закінчення особи (osoba), числа (liczba) і роду (rodzaj): чоловік, який говорить про себе, скаже „czytałem”. Форма „ja czytał” не має польського закінчення першої особи (pierwsza osoba), „czytała” є формою жіночого роду (rodzaj żeński), а „czytali” формою множини (liczba mnoga). Помилка „ja czytał” типова для людей, які переносять будову минулого часу з російської або української мови.

    Правило: форма минулого часу (czas przeszły) у першій особі (pierwsza osoba) однини (liczba pojedyncza) чоловічого роду (rodzaj męski)

  19. 19. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Po analizie danych komisja stworzyła decyzję o kontroli.
    2. B. Po analizie danych komisja zrobiła decyzję o kontroli.
    3. C. Po analizie danych komisja wzięła decyzję o kontroli.
    4. D. Po analizie danych komisja podjęła decyzję o kontroli.
    Полоніуш пояснює:

    У польській мові рішення podejmuje się. Zrobić decyzję і wziąć decyzję - це кальки з іноземних мов, а stworzyć decyzję тут не утворює природної колокації (kolokacja).

    Правило: колокація (kolokacja) podjąć decyzję

  20. 20. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Po konferencji podziękowaliśmy do organizatorów za pomoc.
    2. B. Po konferencji podziękowaliśmy organizatorom za pomoc.
    3. C. Po konferencji podziękowaliśmy organizatorów za pomoc.
    4. D. Po konferencji podziękowaliśmy z organizatorami za pomoc.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслово (czasownik) „dziękować” вимагає давального відмінка (celownik) особи та прийменника (przyimek) „za” перед назвою причини. Тому правильним є поєднання „organizatorom za pomoc”. Форми „organizatorów”, „do organizatorów” і „z organizatorami” виникають через перенесення керування (rekcja) з інших мов або через плутання відмінків (przypadki).

    Правило: давальний відмінок (celownik) після дієслова (czasownik) dziękować

  21. 21. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Rano czekaliśmy na autobus ponad pół godziny.
    2. B. Rano czekaliśmy autobusu ponad pół godziny.
    3. C. Rano czekaliśmy autobus ponad pół godziny.
    4. D. Rano czekaliśmy za autobusem ponad pół godziny.
    Полоніуш пояснює:

    Стандартно кажуть „czekać na kogoś” або „czekać na coś”, тобто з прийменником (przyimek) „na” і знахідним відмінком (biernik). Конструкції „czekać autobusu” і „czekać autobus” є кальками керування (rekcja) з інших мов, а „czekać za autobusem” не належить до загальнопольської мови. Обставина (okolicznik) „ponad pół godziny” підкреслює звичайне очікування на транспортний засіб.

    Правило: керування (rekcja) дієслова (czasownik) czekać na зі знахідним відмінком (biernik)

  22. 22. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Po obiedzie kelner podał mi filiżankę espresso.
    2. B. Po obiedzie kelner podał mi czaszkę espresso.
    3. C. Po obiedzie kelner podał mi czaszę espresso.
    4. D. Po obiedzie kelner podał mi czaszeczkę espresso.
    Полоніуш пояснює:

    У польській мові посудина для espresso - це „filiżanka”. „Czaszka” означає кістки голови, тому вживання цього слова зумовлене схожістю до російського й українського „чашка”. „Czasza” і „czaszeczka” стандартно не називають посудину, в якій подають espresso.

    Правило: хибний друг: czaszka і російське та українське чашка

  23. 23. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. W podziemiach katedry znajduje się skład z grobami monarchów.
    2. B. W podziemiach katedry znajduje się sklep z grobami monarchów.
    3. C. W podziemiach katedry znajduje się krypta z grobami monarchów.
    4. D. W podziemiach katedry znajduje się magazyn z grobami monarchów.
    Полоніуш пояснює:

    Місце поховання в підземеллях костелу або катедри - це „krypta”. „Sklep” польською означає місце, де роблять покупки, тому плутання його з російським „склеп” є помилкою хибного друга. „Skład” і „magazyn” називають місця зберігання речей, а не гробниці монархів.

    Правило: хибний друг: sklep і російське склеп

  24. 24. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Przewodnik oprowadził nas po starym sadzie, w którym zachowały się rynek, ratusz i kamienice.
    2. B. Przewodnik oprowadził nas po starym ogrodzie, w którym zachowały się rynek, ratusz i kamienice.
    3. C. Przewodnik oprowadził nas po starym parku, w którym zachowały się rynek, ratusz i kamienice.
    4. D. Przewodnik oprowadził nas po starym mieście, w którym zachowały się rynek, ratusz i kamienice.
    Полоніуш пояснює:

    Із rynkiem, ratuszem i kamienicami поєднується „miasto”, не „ogród”. Помилка „ogród” може виникати через схожість до російського „город”, яке означає „miasto”. „Park” і „sad” не створюють міського контексту, на який указують rynek і ratusz.

    Правило: хибний друг: ogród і російське город

  25. 25. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Po długiej dyskusji zarząd podjął decyzję o przesunięciu terminu.
    2. B. Po długiej dyskusji zarząd zrobił decyzję o przesunięciu terminu.
    3. C. Po długiej dyskusji zarząd wykonał decyzję o przesunięciu terminu.
    4. D. Po długiej dyskusji zarząd stworzył decyzję o przesunięciu terminu.
    Полоніуш пояснює:

    У польській мові кажуть „podjąć decyzję” або „zdecydować”, коли йдеться про здійснення вибору. „Zrobić decyzję” є калькою англійського „make a decision”. „Wykonać decyzję” і „stworzyć decyzję” порушують сполучуваність слів (łączliwość wyrazów) у цьому значенні.

    Правило: лексична сполучуваність (łączliwość wyrazowa): podejmować decyzję

  26. 26. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Po analizie danych zgadzam wniosek autora.
    2. B. Po analizie danych zgadzam się z wnioskiem autora.
    3. C. Po analizie danych jestem zgodny z wnioskiem autora.
    4. D. Po analizie danych jestem zgodzony z wnioskiem autora.
    Полоніуш пояснює:

    Особисте прийняття думки виражає конструкція „zgadzać się z czymś”. „Jestem zgodny z wnioskiem” - це калька англійського „I agree with” і не є правильним способом вираження згоди особи з поглядом. „Zgadzam wniosek” пропускає займенник (zaimek) „się” і прийменник (przyimek) „z”, а „jestem zgodzony” має неправильну форму в цьому значенні.

    Правило: керування (rekcja) і синтаксис (składnia) дієслова (czasownik) zgadzać się z czymś

  27. 27. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Po pięciu latach związku Piotr ożenił się Martą.
    2. B. Po pięciu latach związku Piotr ożenił Martę.
    3. C. Po pięciu latach związku Piotr ożenił się na Marcie.
    4. D. Po pięciu latach związku Piotr ożenił się z Martą.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслово (czasownik) „ożenić się” поєднується з прийменником (przyimek) „z” та орудним відмінком (narzędnik): „ożenić się z kimś”. „Ożenił się na Marcie” - це калька східнослов'янської конструкції. „Ożenił Martę” пропускає займенник (zaimek) „się”, а „ożenił się Martą” пропускає потрібний прийменник.

    Правило: керування (rekcja) дієслова (czasownik) ożenić się z kimś

  28. 28. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Po remoncie kupiliśmy do salonu nową trzyosobową dywanę.
    2. B. Po remoncie kupiliśmy do salonu nową trzyosobową kanapę.
    3. C. Po remoncie kupiliśmy do salonu nowy trzyosobowy dywan.
    4. D. Po remoncie kupiliśmy do salonu nowy trzyosobowy kanap.
    Полоніуш пояснює:

    У польській мові „dywan” - це тканина, що лежить на підлозі, а меблі для сидіння - це „kanapa” або „sofa”. Речення говорить про тримісні меблі, тому „trzyosobowy dywan” є калькою значення російського й українського „диван”. Форми „dywanę” і „kanap” додатково порушують польську відміну (odmiana) і рід (rodzaj) іменників (rzeczownik).

    Правило: фальшиві друзі: dywan і диван

  29. 29. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Przed testem powtarzam definicje, żeby je dobrze zapamiętać.
    2. B. Przed testem powtarzam definicje, żeby je dobrze zapomnieć.
    3. C. Przed testem powtarzam definicje, żeby się dobrze zapamiętać.
    4. D. Przed testem powtarzam definicje, żeby się dobrze zapomnieć.
    Полоніуш пояснює:

    Польське „zapamiętać” означає закріпити щось у пам'яті, натомість „zapomnieć” означає втратити це з пам'яті. Російське „запомнить” за звучанням схоже на польське „zapomnieć”, що сприяє помилковій заміні цих дієслів (czasownik). Форми з „się” мають інші значення або в цьому контексті є неправильними.

    Правило: значення дієслів (czasownik) zapamiętać і zapomnieć

  30. 30. (B2)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Album pokazuje uroda najpiękniejszych zabytków regionu.
    2. B. Album pokazuje brzydotę najpiękniejszych zabytków regionu.
    3. C. Album pokazuje urodę najpiękniejszych zabytków regionu.
    4. D. Album pokazuje urodą najpiękniejszych zabytków regionu.
    Полоніуш пояснює:

    У польській мові „uroda” означає красу або привабливу зовнішність. Плутання його з російським „урод” веде до вибору протилежного значення, тобто „brzydoty”; у реченні з „najpiękniejszymi zabytkami” це суперечить змісту. Форми „uroda” і „urodą” не підходять за відмінком (przypadek) після дієслова (czasownik) „pokazuje”, яке вимагає знахідного відмінка (biernik).

    Правило: фальшиві друзі: uroda і російське слово урод

  31. 31. (B2)

    Które zdanie jest poprawne?

    1. A. Komisja weźmie decyzję w przyszłym tygodniu.
    2. B. Komisja zrobi postanowienie w przyszłym tygodniu.
    3. C. Komisja podejmie decyzję w przyszłym tygodniu.
    4. D. Komisja zrobi decyzję w przyszłym tygodniu.
    Полоніуш пояснює:

    У польській мові вживається поєднання „podejmować decyzję”. Звороти „zrobić decyzję” і „wziąć decyzję” є кальками з англійських конструкцій „make a decision” і „take a decision”. „Zrobić postanowienie” також є неправильним поєднанням у цьому контексті.

    Правило: сполучуваність дієслова (czasownik) podejmować з іменником (rzeczownik) decyzja

  32. 32. (B2)

    Które zdanie jest poprawne?

    1. A. Zgadzam się, że raport wymaga poprawek.
    2. B. Mam zgodę, że raport wymaga poprawek.
    3. C. Akceptuję się, że raport wymaga poprawek.
    4. D. Jestem zgodny, że raport wymaga poprawek.
    Полоніуш пояснює:

    Думку підтверджуємо конструкцією „zgadzam się, że...”. Форма „jestem zgodny, że...” є калькою з англійського „I agree that” і неправильно поєднується з підрядним реченням (zdanie podrzędne). „Mam zgodę, że...” та „akceptuję się, że...” також порушують синтаксис (składnia) і значення цих виразів.

    Правило: синтаксис (składnia) дієслова (czasownik) zgadzać się з підрядним реченням (zdanie podrzędne)

  33. 33. (B2)

    Które zdanie jest poprawne?

    1. A. Po rozmowie podziękowałem do dyrektora za wyjaśnienia.
    2. B. Po rozmowie podziękowałem dyrektorowi za wyjaśnienia.
    3. C. Po rozmowie podziękowałem dyrektorem za wyjaśnienia.
    4. D. Po rozmowie podziękowałem dyrektora za wyjaśnienia.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслово (czasownik) „dziękować” вимагає давального відмінка (celownik): dziękować komuś za coś. Тому правильною є форма „dyrektorowi”. Форми „dyrektora”, „do dyrektora” і „dyrektorem” виникають через помилкове перенесення керування (rekcja) з інших мов або через плутання відмінків (przypadki).

    Правило: давальний відмінок (celownik) після дієслова (czasownik) dziękować

  34. 34. (B2)

    Które zdanie jest poprawne, jeśli mowa o naczyniu do espresso?

    1. A. Kelner podał espresso w małej filiżanku.
    2. B. Kelner podał espresso w małej filiżance.
    3. C. Kelner podał espresso w małej czaszce.
    4. D. Kelner podał espresso w małym filiżanku.
    Полоніуш пояснює:

    Польською мала посудина для кави - це „filiżanka”. „Czaszka” означає кістку голови, тому вживання цього слова щодо кави є семантичною помилкою, зумовленою схожістю до російського й українського слова, що означає filiżankę. Форми „w filiżanku” і „w małym filiżanku” також порушують відмінювання (odmiana) іменника (rzeczownik) „filiżanka”, який має жіночий рід (rodzaj żeński).

    Правило: хибний друг czaszka і відмінювання (odmiana) іменника (rzeczownik) filiżanka

  35. 35. (B2)

    Które zdanie poprawnie mówi o planowanym ślubie Pawła jako pana młodego?

    1. A. Za miesiąc Paweł żeni z Julią.
    2. B. Za miesiąc Paweł żeni się z Julią.
    3. C. Za miesiąc Paweł żeni Julię.
    4. D. Za miesiąc Paweł żeni się na Julii.
    Полоніуш пояснює:

    Про чоловіка, який укладає шлюб, кажемо „żeni się z kimś”. Дієслово (czasownik) вимагає зворотного займенника (zaimek zwrotny) „się” та прийменника (przyimek) „z” з орудним відмінком (narzędnik). Форми „żeni Julię”, „żeni się na Julii” і „żeni z Julią” є помилками керування (rekcja) і часто виникають через перенесення конструкцій з рідної мови.

    Правило: керування (rekcja) дієслова (czasownik) żenić się z kimś

  36. 36. (B2)

    Które zdanie poprawnie opisuje sytuację: przed egzaminem muszę nauczyć się kilku dat, których jeszcze nie znam?

    1. A. Przed egzaminem muszę zapamiętać kilka ważnych dat.
    2. B. Przed egzaminem muszę przypomnieć kilka ważnych dat.
    3. C. Przed egzaminem muszę wspomnieć kilka ważnych dat.
    4. D. Przed egzaminem muszę zapomnieć kilka ważnych dat.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслово (czasownik) „zapamiętać” означає „utrwalić coś w pamięci”. „Przypomnieć” означає „odświeżyć w pamięci coś znanego wcześniej”, „wspomnieć” означає „krótko o czymś powiedzieć”, а „zapomnieć” означає „stracić coś z pamięci”. Помилка може виникати через подібність до російського дієслова „запомнить”, яке відповідає польському „zapamiętać”, а не „zapomnieć”.

    Правило: значення дієслів (czasowniki), пов'язаних із пам'яттю

  37. 37. (C1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Nowa procedura zapobiega nadużyciom przy udzielaniu zamówień.
    2. B. Nowa procedura zapobiega nadużycia przy udzielaniu zamówień.
    3. C. Nowa procedura zapobiega przed nadużyciami przy udzielaniu zamówień.
    4. D. Nowa procedura zapobiega od nadużyć przy udzielaniu zamówień.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслово (czasownik) „zapobiegać” поєднується з давальним відмінком (celownik) без прийменника (przyimek): „zapobiegać nadużyciom”, „zapobiegać chorobom”, „zapobiegać kryzysom”. Конструкції зі знахідним відмінком (biernik), з прийменником „przed” або з прийменником „od” порушують польське керування (rekcja). Помилки такого типу часто виникають через перенесення синтаксичних схем з англійської, російської або української мов.

    Правило: керування (rekcja) дієслова (czasownik) zapobiegać з давальним відмінком (celownik)

  38. 38. (C1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Po kilku latach sporów strony okazjonalnie zawarły ugodę.
    2. B. Po kilku latach sporów strony ewentualnie zawarły ugodę.
    3. C. Po kilku latach sporów strony aktualnie zawarły ugodę.
    4. D. Po kilku latach sporów strony ostatecznie zawarły ugodę.
    Полоніуш пояснює:

    Англійське „eventually” відповідає польському „ostatecznie”, а не слову „ewentualnie”. „Ewentualnie” означає „w razie potrzeby” або „możliwie”, тому не пасує до інформації про доконаний факт. „Aktualnie” означає „obecnie”, а „okazjonalnie” означає „od czasu do czasu”.

    Правило: фальшивий друг ewentualnie і eventually

  39. 39. (C1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Nowe procedury mają zapobiegać przed nadużyciami.
    2. B. Nowe procedury mają zapobiegać nadużyciom.
    3. C. Nowe procedury mają zapobiegać nadużycia.
    4. D. Nowe procedury mają zapobiegać od nadużyć.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслово (czasownik) „zapobiegać” поєднується з давальним відмінком (celownik): „zapobiegać nadużyciom”, „zapobiegać wypadkom”, „zapobiegać stratom”. Конструкція зі знахідним відмінком (biernik), прийменником (przyimek) „przed” або прийменником „od” є калькою чужих синтаксичних схем. У загальній польській мові ці поєднання порушують керування (rekcja) дієслова.

    Правило: керування (rekcja) дієслова (czasownik) zapobiegać з давальним відмінком (celownik)

  40. 40. (C1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Ekspert przez dwie godziny czytał ustawę, ale nie przeczytał jej do końca.
    2. B. Ekspert przez dwie godziny przeczytał ustawę, ale nie przeczytał jej do końca.
    3. C. Ekspert za dwie godziny czytał ustawę, ale nie przeczytał jej do końca.
    4. D. Ekspert na dwie godziny czytał ustawę, ale nie przeczytał jej do końca.
    Полоніуш пояснює:

    Коли йдеться про тривання дії без указання на результат, уживаємо недоконаний вид (aspekt niedokonany): „czytał przez dwie godziny”. Форма „przeczytał” означає досягнення результату, тому суперечить інформації, що текст не було прочитано до кінця. Прийменники (przyimki) „za” і „na” у цьому реченні не виражають часу тривання дії.

    Правило: недоконаний вид (aspekt niedokonany) при тривалості дії

  41. 41. (C1)

    Która wersja zdania jest poprawna?

    1. A. Przed podpisaniem umowy należy uznać pod uwagę koszty obsługi.
    2. B. Przed podpisaniem umowy należy przyjąć pod uwagę koszty obsługi.
    3. C. Przed podpisaniem umowy należy wziąść pod uwagę koszty obsługi.
    4. D. Przed podpisaniem umowy należy wziąć pod uwagę koszty obsługi.
    Полоніуш пояснює:

    Правильний інфінітив (bezokolicznik) має форму „wziąć”, а усталений фразеологічний зворот (związek frazeologiczny) звучить „wziąć pod uwagę”. Форма „wziąść” є помилковою надрегуляризацією, яку часто утворюють за аналогією до інфінітивів, що закінчуються на „-ść”. Дієслова (czasowniki) „przyjąć” і „uznać” не утворюють правильного поєднання з виразом „pod uwagę”.

    Правило: правильна форма інфінітива (bezokolicznik) wziąć і зворот wziąć pod uwagę

  42. 42. (C1)

    Która wersja zdania jest poprawna w tekście publicystycznym?

    1. A. Gabinet doznał porażkę w głosowaniu nad projektem ustawy.
    2. B. Gabinet osiągnął porażkę w głosowaniu nad projektem ustawy.
    3. C. Gabinet poniósł porażkę w głosowaniu nad projektem ustawy.
    4. D. Gabinet zaznał porażkę w głosowaniu nad projektem ustawy.
    Полоніуш пояснює:

    У польській мові закріпився фразеологічний зворот (związek frazeologiczny) „ponieść porażkę”. Форми „osiągnąć porażkę” та „doznać porażkę” і „zaznać porażkę” є помилковими: перша порушує лексичну сполучуваність (łączliwość leksykalna), а дві інші додатково порушують керування (rekcja) дієслів, що вимагають родового відмінка (dopełniacz).

    Правило: лексична сполучуваність (łączliwość leksykalna) і керування (rekcja) дієслів (czasowniki)

  43. 43. (C1)

    Która wersja zdania jest właściwa w piśmie urzędowym?

    1. A. Adresat powinien ogarnąć brakujące załączniki w terminie siedmiu dni.
    2. B. Adresat powinien dorzucić brakujące załączniki w terminie siedmiu dni.
    3. C. Adresat powinien podrzucić brakujące załączniki w terminie siedmiu dni.
    4. D. Adresat powinien uzupełnić brakujące załączniki w terminie siedmiu dni.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційному письмі слід уживати нейтральну й точну лексику, тому доречним є дієслово (czasownik) „uzupełnić”. Форми „ogarnąć”, „dorzucić” і „podrzucić” мають розмовний або колоквіальний характер і не пасують до офіційного регістру. Помилка такого типу часто виникає через перенесення вільного розмовного стилю до інституційного тексту.

    Правило: добір офіційного стилю замість розмовності (potocyzm)

  44. 44. (C1)

    Która wersja zdania poprawnie wyraża korzystny skutek aktualizacji?

    1. A. System zaktualizowano, na bazie czego skrócono czas obsługi wniosków.
    2. B. System zaktualizowano, w ramach czego skrócono czas obsługi wniosków.
    3. C. System zaktualizowano, dzięki czemu skrócono czas obsługi wniosków.
    4. D. System zaktualizowano, za czym skrócono czas obsługi wniosków.
    Полоніуш пояснює:

    Сприятливий наслідок можна ввести виразом „dzięki czemu”. Конструкції „w ramach czego” і „na bazie czego” у цьому реченні не виражають простого сприятливого наслідку, а сполучення „za czym” не є польським способом введення такого наслідку.

    Правило: вираження сприятливого наслідку за допомогою dzięki czemu

  45. 45. (C1)

    Która wersja zdania z pisma urzędowego jest poprawna?

    1. A. Organ ogarnie wniosek w terminie 30 dni.
    2. B. Organ rozpatrzy wniosek w terminie 30 dni.
    3. C. Organ przerobi wniosek w terminie 30 dni.
    4. D. Organ popatrzy wniosek w terminie 30 dni.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційному стилі правильним є поєднання „rozpatrzyć wniosek”. Воно означає формальне зайняття справою та винесення рішення. „Ogarnąć” є виразно розмовним, „przerobić” тут не має офіційного значення, а „popatrzyć” поєднується з прийменником (przyimek) „na” і також не означає „rozpatrzyć”.

    Правило: добір дієслова (czasownik) в офіційному стилі

  46. 46. (C1)

    Które zdanie jest najbardziej neutralne i zalecane w raporcie pokontrolnym?

    1. A. Audyt zakończono w maju; w oparciu jego wyników przygotowano procedurę.
    2. B. Audyt zakończono w maju; w ramach jego wyników przygotowano procedurę.
    3. C. Audyt zakończono w maju; na bazie jego wyników przygotowano procedurę.
    4. D. Audyt zakończono w maju; na podstawie jego wyników przygotowano procedurę.
    Полоніуш пояснює:

    Коли результати є джерелом висновків або дій, найнейтральнішим і рекомендованим у звіті є вираз „na podstawie”. Конструкція „na bazie” іноді вживається в подібному значенні, але вона менш нейтральна і часто оцінюється як зловживання офіційним стилем. „W ramach wyników” є семантично невлучним, бо результати не становлять рамок для розроблення процедури. Форма „w oparciu jego wyników” порушує керування (rekcja), оскільки правильна конструкція вимагає прийменника (przyimek) „o”: „w oparciu o”.

    Правило: добір прийменника (przyimek) у виразах, що позначають основу дії

  47. 47. (C1)

    Które zdanie jest poprawne?

    1. A. Problem polega do tego, że strony inaczej definiują interes publiczny.
    2. B. Problem polega na tym, że strony inaczej definiują interes publiczny.
    3. C. Problem polega o tym, że strony inaczej definiują interes publiczny.
    4. D. Problem polega w tym, że strony inaczej definiują interes publiczny.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслово (czasownik) „polegać” у значенні „sprowadzać się do czegoś” поєднується з прийменником (przyimek) „na”: „polegać na tym, że...”. Конструкція „polega w tym” є частою калькою зі східнослов'янських мов, наприклад російського „заключается в том”. Форми „polega do tego” і „polega o tym” порушують польське керування (rekcja) цього дієслова.

    Правило: прийменник (przyimek) na з місцевим відмінком (miejscownik) після дієслова (czasownik) polegać

  48. 48. (C1)

    Które zdanie jest poprawne?

    1. A. Nowe procedury mają zapobiegać nadużycia przy udzielaniu dotacji.
    2. B. Nowe procedury mają zapobiegać przed nadużyciami przy udzielaniu dotacji.
    3. C. Nowe procedury mają zapobiegać od nadużyć przy udzielaniu dotacji.
    4. D. Nowe procedury mają zapobiegać nadużyciom przy udzielaniu dotacji.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслово (czasownik) „zapobiegać” вимагає давального відмінка (celownik): zapobiegać czemu? „nadużyciom”. Форма „zapobiegać nadużycia” часто виникає з кальки англійського „prevent something”, тобто з уживання знахідного відмінка (biernik). Конструкції „zapobiegać przed nadużyciami” і „zapobiegać od nadużyć” є змішуванням керування (rekcja) таких дієслів, як „chronić przed” або „uchronić od”.

    Правило: давальний відмінок (celownik) після дієслова (czasownik) zapobiegać

  49. 49. (C1)

    Które zdanie jest poprawne?

    1. A. Po analizie ryzyka zarząd zrobił decyzję o wstrzymaniu inwestycji.
    2. B. Po analizie ryzyka zarząd wziął decyzję o wstrzymaniu inwestycji.
    3. C. Po analizie ryzyka zarząd podjął decyzję o wstrzymaniu inwestycji.
    4. D. Po analizie ryzyka zarząd przyjął decyzję o wstrzymaniu inwestycji.
    Полоніуш пояснює:

    У польській мові усталеним є поєднання „podjąć decyzję”. Форми „zrobić decyzję” і „wziąć decyzję” є кальками чужих конструкцій, особливо англійських „make a decision” і „take a decision”. Конструкція „przyjąć decyzję” наслідує східнослов'янські поєднання; польською: przyjmuje się na przykład uchwałę, a decyzję się podejmuje.

    Правило: колокація (kolokacja) podejmować decyzję

  50. 50. (C1)

    Które zdanie jest poprawne?

    1. A. Organizacje domagają się przejrzystych kryteriów finansowania.
    2. B. Organizacje domagają przejrzystych kryteriów finansowania.
    3. C. Organizacje domagają się za przejrzystymi kryteriami finansowania.
    4. D. Organizacje domagają się o przejrzyste kryteria finansowania.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслово (czasownik) „domagać się” є зворотним дієсловом (czasownik zwrotny) і вимагає родового відмінка (dopełniacz): domagać się czego? „przejrzystych kryteriów”. Конструкція „domagać się o” виникає під впливом дієслів типу „prosić o” або англійського „ask for”. Форми „domagać” без „się” та „domagać się za” не відповідають сучасній загальній нормі.

    Правило: родовий відмінок (dopełniacz) після зворотного дієслова (czasownik zwrotny) domagać się

  51. 51. (C1)

    Które zdanie jest poprawne?

    1. A. Raport przygotowano zgodnie według wytycznych ministerstwa.
    2. B. Raport przygotowano zgodnie z wytycznymi ministerstwa.
    3. C. Raport przygotowano zgodnie za wytycznymi ministerstwa.
    4. D. Raport przygotowano zgodnie do wytycznych ministerstwa.
    Полоніуш пояснює:

    Вираз (wyrażenie) „zgodnie z” вимагає орудного відмінка (narzędnik): zgodnie z czym? „z wytycznymi”. Форма „zgodnie do” є синтаксичною калькою (kalka składniowa), часто підсиленою англійським „according to”. Конструкції „zgodnie według” і „zgodnie za” поєднують елементи, що належать до різних синтаксичних схем (schematy składniowe).

    Правило: орудний відмінок (narzędnik) після виразу zgodnie z

  52. 52. (C1)

    Które zdanie jest poprawne?

    1. A. Instytucje publiczne muszą przestrzegać przepisy dotyczące zamówień publicznych.
    2. B. Instytucje publiczne muszą przestrzegać za przepisami dotyczącymi zamówień publicznych.
    3. C. Instytucje publiczne muszą przestrzegać według przepisów dotyczących zamówień publicznych.
    4. D. Instytucje publiczne muszą przestrzegać przepisów dotyczących zamówień publicznych.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслово (czasownik) „przestrzegać” у значенні „stosować się do zasad” вимагає родового відмінка (dopełniacz): przestrzegać czego? „przepisów dotyczących zamówień publicznych”. Форма зі знахідним відмінком (biernik) „przepisy dotyczące” та конструкції „przestrzegać za przepisami” і „przestrzegać według przepisów” є помилковими.

    Правило: родовий відмінок (dopełniacz) після дієслова (czasownik) przestrzegać

  53. 53. (C1)

    Które zdanie jest pozbawione pleonazmu?

    1. A. Po konsultacjach projekt cofnął się z powrotem do komisji.
    2. B. Po konsultacjach projekt powrócił z powrotem do komisji.
    3. C. Po konsultacjach projekt wrócił do komisji.
    4. D. Po konsultacjach projekt wrócił z powrotem do komisji.
    Полоніуш пояснює:

    Дієслова (czasowniki) „wrócić”, „powrócić” і „cofnąć się” самі містять значення повернення до попереднього місця або стану. Додавання виразу (wyrażenie) „z powrotem” утворює плеоназм (pleonazm), тобто зайве повторення того самого змісту. Такі конструкції можуть підсилюватися кальками з східнослов'янських мов, у яких частіше з'являється відповідник елемента „nazad”.

    Правило: уникання плеоназму (pleonazm) з дієсловами повернення

  54. 54. (C1)

    Które zdanie poprawnie wyraża sens: po długim procesie doszło do podpisania ugody?

    1. A. Po wielomiesięcznych negocjacjach strony ostatecznie podpisały ugodę.
    2. B. Po wielomiesięcznych negocjacjach strony ewentualnie podpisały ugodę.
    3. C. Po wielomiesięcznych negocjacjach strony opcjonalnie podpisały ugodę.
    4. D. Po wielomiesięcznych negocjacjach strony aktualnie podpisały ugodę.
    Полоніуш пояснює:

    Англійське „eventually” у значенні результату після тривалого часу відповідає польському „ostatecznie” або „w końcu”, а не слову „ewentualnie”. Польське „ewentualnie” означає „być może” або „w razie potrzeby”. „Aktualnie” означає „obecnie”, а „opcjonalnie” - „nieobowiązkowo”, тому не передають сенсу завершення переговорів.

    Правило: фальшивий друг ewentualnie і eventually