Słownictwo: dom, rodzina i codzienność

Człowiek i rodzina, mieszkanie i wyposażenie, zakupy i usługi, jedzenie, czas wolny, pogoda i przyroda. Katalog tematyczny z załącznika do rozporządzenia.

Poziomy: B1 · B2 · 48 zadań

Czytaj artykuł

1. (B1)

Córka mojego brata to moja ...
1. A. siostrzenica
2. B. bratanica
3. C. teściowa
4. D. szwagierka
Poloniusz wyjaśnia:

Nazwy pokrewieństwa zależą od tego, czy chodzi o rodzinę brata, siostry czy małżonka. „Bratanica” to córka brata, a „siostrzenica” to córka siostry. „Teściowa” i „szwagierka” oznaczają osoby spokrewnione lub spowinowacone inaczej, więc nie pasują do podanej relacji.

Reguła: nazwy stopni pokrewieństwa i powinowactwa
2. (B1)

Do kuwety dla kota trzeba regularnie wsypywać czysty ... .
1. A. smycz
2. B. karmę
3. C. żwirek
4. D. obrożę
Poloniusz wyjaśnia:

Do kuwety wsypuje się „żwirek”, czyli specjalny materiał dla kota. „Karmę” daje się do miski, a „smycz” i „obroża” służą głównie do wyprowadzania zwierzęcia lub oznaczenia go.

Reguła: nazwy przedmiotów związanych ze zwierzętami domowymi
3. (B1)

Kiedy na chodniku jest lód, trzeba iść powoli, bo jest bardzo ... .
1. A. ślisko
2. B. upalnie
3. C. duszno
4. D. pochmurno
Poloniusz wyjaśnia:

Przysłówek „ślisko” opisuje sytuację, gdy łatwo się poślizgnąć, na przykład na lodzie. „Duszno” dotyczy powietrza, „pochmurno” nieba, a „upalnie” wysokiej temperatury.

Reguła: słownictwo pogody i warunków na zewnątrz
4. (B1)

Kobieta, która ma męża, jest ... .
1. A. wolna
2. B. zamężna
3. C. żonaty
4. D. rozwiedziona
Poloniusz wyjaśnia:

O kobiecie, która ma męża, mówi się „zamężna”. „Żonaty” odnosi się do mężczyzny, a „rozwiedziona” i „wolna” nie pasują do osoby pozostającej w małżeństwie. W języku polskim określenia stanu cywilnego zależą także od rodzaju gramatycznego.

Reguła: nazwy stanu cywilnego i zgodność z rodzajem gramatycznym
5. (B1)

Mąż mojej siostry to mój ... .
1. A. teść
2. B. szwagier
3. C. bratanek
4. D. siostrzeniec
Poloniusz wyjaśnia:

Mąż siostry to „szwagier”. „Teść” to ojciec męża albo żony, „bratanek” to syn brata, a „siostrzeniec” to syn siostry. Nazwy pokrewieństwa i powinowactwa trzeba dobierać do konkretnej relacji rodzinnej.

Reguła: nazwy stopni pokrewieństwa i powinowactwa
6. (B1)

Mieszkam na czwartym piętrze, więc z zakupami najczęściej wjeżdżam ...
1. A. korytarzem
2. B. windą
3. C. piwnicą
4. D. bramą
Poloniusz wyjaśnia:

Do poruszania się między piętrami w budynku służy „winda”, dlatego można nią wjechać na wyższe piętro. „Korytarz” i „brama” są miejscami przejścia, ale nie służą do wjeżdżania między piętrami. „Piwnica” to pomieszczenie lub część budynku, a nie środek transportu.

Reguła: nazwy części budynku i sprzętów w bloku mieszkalnym
7. (B1)

Osoba, która często mówi „proszę”, „przepraszam” i „dziękuję”, jest ... .
1. A. samotna
2. B. spóźniona
3. C. wysoka
4. D. uprzejma
Poloniusz wyjaśnia:

Osobę, która zachowuje się grzecznie wobec innych, nazywamy „uprzejmą”. „Wysoka” opisuje wygląd, „spóźniona” dotyczy czasu, a „samotna” mówi o braku towarzystwa lub bliskich osób. Kontekst wskazuje na cechę charakteru i sposób zachowania.

Reguła: przymiotniki opisujące cechy charakteru i zachowanie
8. (B1)

Pierwszego listopada wiele osób zapala na grobach ...
1. A. opłatki
2. B. pączki
3. C. znicze
4. D. pisanki
Poloniusz wyjaśnia:

Pierwszego listopada w Polsce odwiedza się groby bliskich i zapala na nich „znicze”. „Pisanki” są związane z Wielkanocą, „opłatki” z Wigilią, a „pączki” przede wszystkim z tłustym czwartkiem.

Reguła: słownictwo świąt i zwyczajów
9. (B1)

Po kolacji w restauracji poprosiliśmy kelnera o ..., żeby zapłacić.
1. A. jadłospis
2. B. bilet
3. C. przepis
4. D. rachunek
Poloniusz wyjaśnia:

W restauracji prosi się kelnera o „rachunek”, kiedy chce się zapłacić za posiłek. „Jadłospis” służy do wyboru potraw, „przepis” mówi, jak przygotować danie, a „bilet” kupuje się na przykład do kina lub autobusu.

Reguła: słownictwo lokali gastronomicznych i płacenia za usługę
10. (B1)

Po mleko, pieczywo i jajka idę do małego ... osiedlowego.
1. A. sklepu
2. B. składu
3. C. magazynu
4. D. zakładu
Poloniusz wyjaśnia:

Miejsce, w którym klienci kupują produkty codziennego użytku, to „sklep”. „Magazyn” po polsku oznacza przede wszystkim miejsce przechowywania towarów, a nie punkt sprzedaży detalicznej. „Skład” i „zakład” mają inne znaczenia i nie pasują do codziennych zakupów spożywczych.

Reguła: fałszywy przyjaciel polsko-wschodniosłowiański w słownictwie zakupów
11. (B1)

Po obiedzie w restauracji kelner przyniósł nam ..., a potem zapłaciliśmy kartą.
1. A. składnik
2. B. przepis
3. C. rachunek
4. D. jadłospis
Poloniusz wyjaśnia:

Przed zapłatą w restauracji prosi się o „rachunek”. „Jadłospis” lub menu ogląda się przed zamówieniem, „przepis” mówi, jak przygotować potrawę, a „składnik” jest częścią dania.

Reguła: słownictwo lokali gastronomicznych i płacenia za posiłek
12. (B1)

Po praniu rozwieszam koszule na ..., żeby szybciej wyschły.
1. A. zmywarce
2. B. kuchence
3. C. suszarce
4. D. lodówce
Poloniusz wyjaśnia:

Pranie rozwiesza się na „suszarce”, czyli stojaku lub urządzeniu do suszenia ubrań. „Zmywarka” służy do mycia naczyń, „lodówka” do przechowywania jedzenia, a „kuchenka” do gotowania. Te wyrazy należą do słownictwa domowego, ale oznaczają inne sprzęty.

Reguła: nazwy sprzętów domowych i ich funkcje
13. (B1)

Przed snem ... budzik na 6.30, bo jutro muszę wcześnie wstać.
1. A. nastawiam
2. B. odkurzam
3. C. prasuję
4. D. zamawiam
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie mówi się „nastawić budzik”, gdy wybiera się godzinę alarmu. „Odkurzam” łączy się ze sprzątaniem, „prasuję” z ubraniami, a „zamawiam” z kupowaniem lub rezerwowaniem, więc te czasowniki nie pasują do budzika.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w słownictwie codziennym
14. (B1)

Rano najpierw ... zęby, a potem jem śniadanie.
1. A. myję
2. B. czeszę
3. C. golę
4. D. piorę
Poloniusz wyjaśnia:

Z rzeczownikiem „zęby” łączy się czasownik „myć”. „Piorę” odnosi się do ubrań, „czeszę” do włosów, a „golę” do zarostu. To przykład stałego połączenia wyrazów używanego w opisie codziennych czynności.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w opisie codziennych czynności
15. (B1)

Rano trawa była mokra, chociaż w nocy nie padało, bo na trawie była ...
1. A. mgła
2. B. susza
3. C. rosa
4. D. burza
Poloniusz wyjaśnia:

Krople wody, które pojawiają się rano na trawie, to „rosa”. „Susza” oznacza brak wody, „mgła” unosi się w powietrzu, a „burza” to zjawisko z deszczem, wiatrem i często piorunami.

Reguła: słownictwo pogody i zjawisk przyrodniczych
16. (B1)

Stała opłata za wynajmowane mieszkanie, którą co miesiąc płacimy właścicielowi, to ... .
1. A. mandat
2. B. czynsz
3. C. rachunek
4. D. paragon
Poloniusz wyjaśnia:

Stała miesięczna opłata za mieszkanie to „czynsz”. „Paragon” jest potwierdzeniem zakupu, „mandat” płaci się za wykroczenie, a „rachunek” dotyczy na przykład prądu albo gazu. Kontekst wynajmu mieszkania jednoznacznie wskazuje na nazwę tej opłaty.

Reguła: słownictwo dotyczące wynajmu mieszkania i opłat
17. (B1)

W salonie na podłodze leży miękki ... .
1. A. dywan
2. B. stół
3. C. fotel
4. D. kanapa
Poloniusz wyjaśnia:

Na podłodze leży „dywan”, czyli element wyposażenia podłogi. „Fotel”, „kanapa” i „stół” to meble, których nie określa się w ten sposób. Błąd może wynikać z fałszywego podobieństwa do rosyjskiego lub ukraińskiego słowa oznaczającego kanapę.

Reguła: fałszywy przyjaciel polsko-rosyjski i polsko-ukraiński w słownictwie domowym
18. (B1)

W sklepie mięsnym poproszę dwadzieścia ... szynki.
1. A. sztuk
2. B. metrów
3. C. dekagramów
4. D. litrów
Poloniusz wyjaśnia:

Szynkę kupuje się zwykle na wagę, dlatego pasuje jednostka „dekagramów”. „Litry” służą do mierzenia płynów, a „metry” do długości. „Sztuki” stosuje się przy rzeczach liczonych pojedynczo, na przykład przy jajkach lub bułkach.

Reguła: miary i wagi w zakupach spożywczych
19. (B1)

W sklepie mięsnym: Poproszę ... szynki, najlepiej w cienkich plasterkach.
1. A. pół metra
2. B. pół kilo
3. C. pół godziny
4. D. pół litra
Poloniusz wyjaśnia:

Wędlinę kupuje się zwykle na wagę, dlatego pasuje wyrażenie „pół kilo”. „Pół litra” dotyczy płynów, „pół metra” długości, a „pół godziny” czasu.

Reguła: miary i wagi w kontekście zakupów spożywczych
20. (B1)

W sklepie mięsnym poproszę ... szynki w plastrach.
1. A. pół godziny
2. B. pół kilograma
3. C. pół litra
4. D. pół metra
Poloniusz wyjaśnia:

Przy kupowaniu produktów stałych, takich jak szynka, używa się miar wagi: gramów lub kilogramów. „Pół litra” oznacza objętość, „pół metra” długość, a „pół godziny” czas, więc te wyrażenia nie pasują do tego kontekstu.

Reguła: nazwy miar i wag przy zakupach żywności
21. (B1)

W Wigilię wiele polskich rodzin dzieli się ... i składa sobie życzenia.
1. A. pisanką
2. B. opłatkiem
3. C. serwetką
4. D. świeczką
Poloniusz wyjaśnia:

W polskim zwyczaju wigilijnym ludzie dzielą się „opłatkiem”. „Pisanka” jest związana z Wielkanocą, a „świeczka” i „serwetka” mogą być na stole, ale nie służą do tego zwyczaju.

Reguła: słownictwo świąt i zwyczajów rodzinnych
22. (B1)

Wieczorem nastawiam ..., żeby obudził mnie o szóstej rano.
1. A. budzik
2. B. kalendarz
3. C. pilot
4. D. notes
Poloniusz wyjaśnia:

Urządzenie, które nastawia się na określoną godzinę, aby obudziło człowieka, to „budzik”. „Kalendarz” służy do zapisywania dat i planów, a „notes” do robienia notatek. „Pilot” służy do obsługi urządzeń, na przykład telewizora, nie do budzenia.

Reguła: nazwy przedmiotów codziennego użytku i ich funkcje
23. (B1)

Za wynajmowane mieszkanie płacę właścicielowi co miesiąc ...
1. A. zadatek
2. B. paragon
3. C. kaucję
4. D. czynsz
Poloniusz wyjaśnia:

Stała opłata za wynajmowane mieszkanie to „czynsz”. „Kaucja” jest zwykle jednorazową kwotą zwrotną płaconą przy podpisaniu umowy, a „zadatek” dotyczy rezerwacji lub umowy kupna. „Paragon” to dokument potwierdzający zakup, nie opłata za mieszkanie.

Reguła: nazwy opłat związanych z wynajmem mieszkania
24. (B1)

Zanim pójdę spać, zawsze ... psa na krótki spacer.
1. A. prasuję
2. B. zaparzam
3. C. obieram
4. D. wyprowadzam
Poloniusz wyjaśnia:

Z psem chodzi się na spacer, dlatego używa się czasownika „wyprowadzać”. „Obierać” można warzywa lub owoce, „zaparzać” herbatę, a „prasować” ubrania, więc te czasowniki nie łączą się z psem w tym znaczeniu.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w słownictwie dotyczącym zwierząt
25. (B2)

Babcia nie chciała sama czekać na lekarza, więc przez godzinę ... jej towarzystwa.
1. A. dotrzymałem
2. B. zrobiłem
3. C. zachowałem
4. D. oddałem
Poloniusz wyjaśnia:

Stały związek wyrazowy ma postać „dotrzymać komuś towarzystwa”, czyli być z kimś, żeby nie czuł się samotny. Czasownik „zrobić” może łączyć się z wyrazem „towarzystwo” w potocznym zwrocie „zrobić komuś towarzystwo”, ale wymaga wtedy biernika, a nie dopełniacza. Pozostałe czasowniki nie tworzą w tym zdaniu poprawnego związku z formą „towarzystwa”.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem i rekcja przypadkowa
26. (B2)

Brat jest bardzo ...: przed wyjazdem układa listę rzeczy, sprawdza dokumenty i zapisuje każdy wydatek.
1. A. towarzyski
2. B. skrupulatny
3. C. pobłażliwy
4. D. wyrozumiały
Poloniusz wyjaśnia:

Osoba „skrupulatna” działa dokładnie, starannie i pilnuje szczegółów. „Wyrozumiały” i „pobłażliwy” odnoszą się do łagodnej oceny cudzych zachowań, a „towarzyski” do łatwości kontaktów z ludźmi. Podane czynności jednoznacznie wskazują na dokładność, nie na relacje społeczne.

Reguła: dobór przymiotnika opisującego cechę charakteru
27. (B2)

Choć syn zbił szklankę, ojciec spokojnie wysłuchał wyjaśnień i nie robił mu wyrzutów; był bardzo ...
1. A. uparty
2. B. wyrozumiały
3. C. oszczędny
4. D. skrupulatny
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrozumiały człowiek potrafi spokojnie przyjąć cudzy błąd i nie reaguje zbyt surowo. „Skrupulatny” oznacza dokładny, „uparty” to taki, który nie zmienia zdania, a „oszczędny” odnosi się do gospodarowania pieniędzmi lub środkami.

Reguła: dobór przymiotnika opisującego cechę charakteru
28. (B2)

Do suszenia grzybów wybrałem w piekarniku program z ..., czyli z obiegiem gorącego powietrza.
1. A. wirowaniem
2. B. namaczaniem
3. C. rozdrabnianiem
4. D. termoobiegiem
Poloniusz wyjaśnia:

Termoobieg to funkcja piekarnika polegająca na rozprowadzaniu gorącego powietrza. „Wirowanie” dotyczy pralki, „namaczanie” oznacza trzymanie czegoś w wodzie, a „rozdrabnianie” to dzielenie produktu na mniejsze części.

Reguła: nazwy funkcji sprzętu agd w kontekście kuchennym
29. (B2)

Już pierwszego dnia pobytu w sanatorium pani Zofia ... znajomość z sąsiadką przy stoliku.
1. A. zawarła
2. B. zrobiła
3. C. dotrzymała
4. D. załatwiła
Poloniusz wyjaśnia:

Poprawna kolokacja to „zawrzeć znajomość”, czyli poznać kogoś i rozpocząć kontakt towarzyski. „Dotrzymać” łączy się z rzeczownikiem „towarzystwo”, „zrobić” z rzeczownikiem „zakupy”, a „załatwić” z rzeczownikiem „sprawa”.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w polu semantycznym relacji towarzyskich
30. (B2)

Kasia nie złości się, gdy syn myli się przy zadaniu, i spokojnie daje mu drugą szansę, bo jest bardzo ... .
1. A. uparta
2. B. wyrozumiała
3. C. skrupulatna
4. D. towarzyska
Poloniusz wyjaśnia:

Osoba „wyrozumiała” umie zrozumieć cudze błędy i nie reaguje na nie zbyt surowo. „Skrupulatna” oznacza dokładna, „uparta” nieustępliwa, a „towarzyska” chętnie przebywająca z ludźmi. Te cechy nie opisują postawy cierpliwego przebaczania błędów.

Reguła: przymiotniki opisujące charakter z niuansem znaczeniowym
31. (B2)

Kiedy położyliśmy wełniany ... pod stołem, w jadalni zrobiło się ciszej i cieplej.
1. A. parawan
2. B. obrus
3. C. tapczan
4. D. dywan
Poloniusz wyjaśnia:

Na podłodze kładzie się „dywan”, czyli tkaninę dekoracyjną i ocieplającą pomieszczenie. „Tapczan” to mebel do leżenia, „parawan” służy do zasłaniania przestrzeni, a „obrus” kładzie się na stole. Błąd może wynikać z mylenia polskiego „dywanu” z rosyjskim „диван”, które oznacza sofę.

Reguła: fałszywy przyjaciel polsko-rosyjski w słownictwie wyposażenia mieszkania
32. (B2)

Lekka letnia koszula została uszyta z przewiewnego ..., dlatego dobrze sprawdza się w upały.
1. A. szkła
2. B. betonu
3. C. metalu
4. D. lnu
Poloniusz wyjaśnia:

„Len” to naturalna tkanina, z której szyje się przewiewne ubrania na lato. „Metal”, „szkło” i „beton” są materiałami, ale nie tkaninami i nie pasują do czasownika „uszyć” w odniesieniu do koszuli. Kontekst ubrania i upału jednoznacznie wskazuje na materiał tekstylny.

Reguła: nazwy materiałów i tkanin w opisie ubrań codziennych
33. (B2)

Mięso ma być miękkie i soczyste, dlatego przez godzinę trzeba je ... pod przykryciem na małym ogniu w niewielkiej ilości sosu.
1. A. dusić
2. B. panierować
3. C. blanszować
4. D. marynować
Poloniusz wyjaśnia:

Dusić znaczy gotować lub podgrzewać potrawę pod przykryciem, zwykle w małej ilości płynu. „Blanszować” to krótko obgotować, „panierować” to obtaczać w panierce, a „marynować” oznacza trzymać produkt w marynacie przed obróbką.

Reguła: nazwy sposobów przyrządzania potraw
34. (B2)

Na poduszki dekoracyjne kupiłam nowe ..., bo stare były wyblakłe po praniu.
1. A. ściereczki
2. B. poszewki
3. C. pokrywki
4. D. podszewki
Poloniusz wyjaśnia:

Na poduszki zakłada się „poszewki”, czyli materiałowe pokrowce. „Podszewka” to wewnętrzna warstwa ubrania lub torby, „pokrywka” służy do przykrywania naczyń, a „ściereczka” do wycierania. Błąd często wynika z podobieństwa brzmienia wyrazów „poszewka” i „podszewka”.

Reguła: nazwy tekstyliów domowych i wyposażenia mieszkania
35. (B2)

Ogórki zalane solanką zostawiamy w słoiku na kilka dni, żeby się ... .
1. A. ugotowały
2. B. usmażyły
3. C. upiekły
4. D. ukisiły
Poloniusz wyjaśnia:

Ogórki w solance poddaje się kiszeniu, dlatego poprawny czasownik to „ukisiły się”. „Upiec” wymaga piekarnika, „usmażyć” tłuszczu i patelni, a „ugotować” wrzątku lub gorącej wody. Kontekst słoika, solanki i kilku dni jednoznacznie wskazuje na kiszenie.

Reguła: nazwy sposobów przyrządzania i konserwowania potraw
36. (B2)

Po farbę i wałek do malowania poszliśmy do ... budowlanego i zapłaciliśmy przy kasie.
1. A. kantoru
2. B. schowka
3. C. sklepu
4. D. magazynu
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie miejsce, w którym klient kupuje towary i płaci przy kasie, to sklep. „Magazyn” oznacza skład lub pomieszczenie do przechowywania towarów, „kantor” służy do wymiany walut, a „schowek” to małe miejsce do przechowywania rzeczy.

Reguła: fałszywy przyjaciel polsko-ukraiński w słownictwie zakupów
37. (B2)

Po kilku nieudanych wizytach serwisanta i po wymianie pompy ... udało się naprawić zmywarkę.
1. A. ewentualnie
2. B. aktualnie
3. C. obowiązkowo
4. D. w końcu
Poloniusz wyjaśnia:

Kontekst mówi o rezultacie osiągniętym po wielu próbach, dlatego pasuje wyrażenie „w końcu”. „Aktualnie” znaczy „obecnie”, a nie „właściwie” ani „ostatecznie”. „Ewentualnie” oznacza możliwość dodatkową, a „obowiązkowo” wskazuje na konieczność, więc nie opisują osiągniętego rezultatu.

Reguła: fałszywy przyjaciel angielsko-polski w określaniu rezultatu
38. (B2)

Po pracy wejdę do osiedlowego ... po chleb, mleko i owoce.
1. A. składu
2. B. sklepu
3. C. hurtowni
4. D. magazynu
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie miejsce, w którym klient detaliczny kupuje codzienne produkty, to „sklep”. „Magazyn” oznacza pomieszczenie do przechowywania towarów, a nie punkt sprzedaży; błąd często wynika z podobieństwa do ukraińskiego i rosyjskiego „магазин”. „Hurtownia” dotyczy sprzedaży w dużych ilościach, a „skład” łączy się raczej z opałem, drewnem lub materiałami budowlanymi.

Reguła: fałszywy przyjaciel polsko-rosyjski w słownictwie codziennym
39. (B2)

Po pracy wstąpię do osiedlowego ..., żeby kupić proszek do prania i kilka produktów na kolację.
1. A. składu
2. B. salonu
3. C. magazynu
4. D. sklepu
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie miejsce detalicznej sprzedaży to „sklep”. „Magazyn” oznacza miejsce przechowywania towarów, a nie punkt zakupów, choć w ukraińskim i rosyjskim podobnie brzmiący wyraz ma inne znaczenie. „Salon” i „skład” odnoszą się do innych typów miejsc i nie pasują do codziennych zakupów spożywczo-domowych.

Reguła: fałszywy przyjaciel polsko-ukraiński w słownictwie zakupów
40. (B2)

Po przeprowadzce kupiliśmy do salonu miękką kanapę, a na parkiecie położyliśmy duży ...
1. A. regał
2. B. obrus
3. C. tapczan
4. D. dywan
Poloniusz wyjaśnia:

„Dywan” to tekstylne przykrycie podłogi, dlatego pasuje do parkietu i czasownika „położyć”. „Tapczan” i „regał” to meble, które się stawia, a „obrus” kładzie się na stole, nie na parkiecie. Błąd bywa skutkiem mylenia polskiego „dywan” z rosyjskim lub ukraińskim „диван”, czyli kanapą.

Reguła: fałszywy przyjaciel polsko-rosyjski w słownictwie domowym
41. (B2)

Przed urlopem muszę ... zamrażarkę, bo zebrała się w niej gruba warstwa lodu.
1. A. podgrzać
2. B. zamrozić
3. C. rozmrozić
4. D. schłodzić
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy w zamrażarce zbiera się lód, urządzenie trzeba „rozmrozić”, czyli doprowadzić do stopienia lodu. „Zamrozić” znaczy spowodować zamarznięcie, a „schłodzić” tylko obniżyć temperaturę. „Podgrzać” jest przeciwne do oczekiwanej czynności przy sprzęcie chłodniczym.

Reguła: czasowniki nazywające czynności związane ze sprzętem agd
42. (B2)

Tomasz przed złożeniem wniosku sprawdza każdy załącznik i każdy termin, jest wyjątkowo ...
1. A. uparty
2. B. skrupulatny
3. C. wyrozumiały
4. D. rozrzutny
Poloniusz wyjaśnia:

„Skrupulatny” oznacza dokładny, staranny i zwracający uwagę na szczegóły. „Wyrozumiały” odnosi się do łagodnego oceniania innych, „uparty” do nieustępliwości, a „rozrzutny” do nieoszczędnego wydawania pieniędzy. Kontekst sprawdzania dokumentów wymaga cechy związanej z dokładnością.

Reguła: opis charakteru z niuansem znaczeniowym
43. (B2)

W salonie pod stolikiem kawowym leży wełniany ..., który odkurzamy razem z podłogą.
1. A. kanapa
2. B. dywan
3. C. tapczan
4. D. fotel
Poloniusz wyjaśnia:

Po polsku „dywan” to miękkie nakrycie podłogi, które można odkurzać. „Kanapa”, „tapczan” i „fotel” są meblami do siedzenia lub leżenia, więc nie pasują do opisu przedmiotu leżącego pod stolikiem i odkurzanego razem z podłogą. To częsty fałszywy przyjaciel, bo w języku rosyjskim i ukraińskim podobnie brzmiący wyraz oznacza sofę.

Reguła: fałszywy przyjaciel polsko-rosyjski w słownictwie wyposażenia mieszkania
44. (B2)

W sklepie z pościelą sprzedawca polecił poszewki z ..., czyli z bawełnianej tkaniny o pofalowanej fakturze, której zwykle się nie prasuje.
1. A. forniru
2. B. skaju
3. C. frotte
4. D. kory
Poloniusz wyjaśnia:

W słownictwie tekstylnym „kora” oznacza bawełnianą tkaninę o charakterystycznej, lekko pofalowanej powierzchni. „Fornir” jest cienką warstwą drewna, „frotte” to tkanina pętelkowa, a „skaj” oznacza sztuczną skórę.

Reguła: nazwy materiałów i tkanin w opisie wyposażenia domu
45. (B2)

W sobotę rano zwykle ... zakupy na cały tydzień.
1. A. kupuję
2. B. gotuję
3. C. robię
4. D. zawieram
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie mówi się „robić zakupy”, gdy chodzi o czynność chodzenia po sklepach i kupowania potrzebnych rzeczy. Czasownik „kupować” łączy się z nazwą konkretnego produktu, na przykład „kupować chleb”, ale nie z rzeczownikiem „zakupy” w tym znaczeniu. „Gotować” i „zawierać” nie tworzą poprawnej kolokacji z wyrazem „zakupy”.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w polu semantycznym zakupów
46. (B2)

Wieczorem zostanę z babcią w domu, żeby ... jej towarzystwa podczas kolacji.
1. A. prowadzić
2. B. dotrzymać
3. C. zawrzeć
4. D. odbyć
Poloniusz wyjaśnia:

Poprawna kolokacja to „dotrzymać komuś towarzystwa”, czyli być z kimś, aby nie czuł się samotny. „Zawrzeć” łączy się ze słowem „znajomość”, nie z „towarzystwem” w tym znaczeniu. „Odbyć” i „prowadzić” nie tworzą poprawnego związku z rzeczownikiem „towarzystwo” w podanym kontekście.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w polu relacji rodzinnych
47. (B2)

Zamiast smażyć pierogi na patelni, wrzuć je na kilka minut do wrzątku i po prostu je ...
1. A. ugotuj
2. B. zetrzyj
3. C. zamarynuj
4. D. upiecz
Poloniusz wyjaśnia:

Wrzucenie produktu do wrzątku oznacza gotowanie, dlatego pasuje forma „ugotuj”. „Upiecz” odnosi się do przygotowania w piekarniku, „zamarynuj” do moczenia w marynacie, a „zetrzyj” do rozdrobnienia na tarce. Okolicznik „do wrzątku” jednoznacznie rozstrzyga sposób przyrządzania potrawy.

Reguła: nazwy sposobów przyrządzania potraw
48. (B2)

Ziemniaki na puree najpierw trzeba ... w osolonej wodzie, a potem utłuc z masłem.
1. A. upiec
2. B. udusić
3. C. ugotować
4. D. usmażyć
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „ugotować” łączy się z przygotowaniem potrawy w wodzie, co w zdaniu potwierdza wyrażenie „w osolonej wodzie”. „Usmażyć” znaczy przygotować na tłuszczu, „upiec” w piekarniku, a „udusić” pod przykryciem z niewielką ilością płynu. Okolicznik sposobu rozstrzyga wybór właściwego czasownika.

Reguła: nazwy sposobów przyrządzania potraw