Słownictwo: urząd i formalności

Wniosek, zaświadczenie i decyzja, pobyt i meldunek, bank i ubezpieczenie, wynajem mieszkania, korespondencja urzędowa. Najbardziej praktyczny dział dla cudzoziemca w Polsce.

Poziomy: B1 · B2 · C1 · 54 zadania

Czytaj artykuł

1. (B1)

Aby otrzymać kartę pobytu, cudzoziemiec musi w urzędzie ...
1. A. wydać decyzję
2. B. złożyć wniosek
3. C. wysłać podatek
4. D. odebrać załącznik
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie urzędowej mówi się „złożyć wniosek”, gdy prosimy urząd o załatwienie sprawy. „Wydać decyzję” może urząd, a nie osoba składająca dokumenty. „Odebrać załącznik” i „wysłać podatek” nie pasują znaczeniowo do starania się o kartę pobytu.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w stylu urzędowym
2. (B1)

Chcę wysłać pieniądze z mojego konta na konto właściciela mieszkania, więc robię ...
1. A. wypłatę
2. B. zaświadczenie
3. C. paszport
4. D. przelew
Poloniusz wyjaśnia:

Przesłanie pieniędzy z jednego konta bankowego na drugie to „przelew”. „Wypłata” oznacza pobranie pieniędzy z konta, zwykle w gotówce. „Paszport” i „zaświadczenie” są dokumentami, a nie operacjami bankowymi.

Reguła: dobór nazwy operacji bankowej do kontekstu
3. (B1)

Do formularza dołączam kopię paszportu. Ta kopia jest ...
1. A. przelewem
2. B. meldunkiem
3. C. decyzją
4. D. załącznikiem
Poloniusz wyjaśnia:

Dokument dodany do formularza nazywa się „załącznikiem”. „Decyzja” to odpowiedź urzędu w sprawie, a „meldunek” dotyczy adresu zamieszkania. „Przelew” jest operacją bankową, więc nie pasuje do kopii paszportu dołączonej do pisma.

Reguła: znaczenie rzeczownika załącznik w korespondencji urzędowej
4. (B1)

Do formularza trzeba ... kopię paszportu jako załącznik.
1. A. złączyć
2. B. dołączyć
3. C. włączyć
4. D. odłączyć
Poloniusz wyjaśnia:

W języku urzędowym do formularza można „dołączyć” dokument, na przykład kopię paszportu. „Odłączyć” znaczy zrobić coś przeciwnego, czyli oddzielić. „Włączyć” i „złączyć” nie tworzą poprawnej kolokacji z kopią dokumentu w tym zdaniu.

Reguła: kolokacja czasownika dołączyć z rzeczownikiem dokument
5. (B1)

Do wniosku o kartę pobytu dołączam kopię paszportu. Taki dodatkowy dokument to ...
1. A. dowód osobisty
2. B. przelew
3. C. załącznik
4. D. meldunek
Poloniusz wyjaśnia:

W języku urzędowym dokument dodany do wniosku nazywa się załącznikiem. Meldunek oznacza zgłoszenie miejsca pobytu, a przelew dotyczy banku. Dowód osobisty jest dokumentem tożsamości, ale nie nazwą dokumentu dołączonego do wniosku.

Reguła: nazwy dokumentów urzędowych
6. (B1)

Dokument z urzędu, który potwierdza mój meldunek, to ...
1. A. zaświadczenie o zameldowaniu
2. B. sprawka o meldunku
3. C. wniosek o meldunek
4. D. decyzja o paszporcie
Poloniusz wyjaśnia:

Dokument potwierdzający jakiś fakt to po polsku „zaświadczenie”. „Wniosek” składa osoba, która o coś prosi, więc nie jest to dokument potwierdzający meldunek. „Sprawka” to błąd wynikający z podobieństwa do rosyjskiego słowa „справка”, a „decyzja o paszporcie” dotyczy innej sprawy.

Reguła: rozróżnienie zaświadczenia, decyzji i wniosku w polszczyźnie urzędowej
7. (B1)

Dokumenty do urzędu wysłałem na poczcie jako ..., żeby mieć potwierdzenie nadania.
1. A. przesyłkę poleconą
2. B. kartę pobytu
3. C. wpłatę bankową
4. D. opłatę skarbową
Poloniusz wyjaśnia:

Na poczcie dokumenty można wysłać jako „przesyłkę poleconą”. „Opłatę skarbową” się wnosi, a „wpłatę bankową” robi się w banku lub na poczcie, ale nie wysyła się tak dokumentów. „Karta pobytu” jest dokumentem pobytowym, nie rodzajem przesyłki.

Reguła: kolokacja rzeczownika z czasownikiem w kontekście pocztowym
8. (B1)

Jeśli nie zgadzam się z decyzją urzędu, mogę ... odwołanie.
1. A. wypłacić
2. B. wnieść
3. C. wydać
4. D. zameldować
Poloniusz wyjaśnia:

W języku urzędowym używa się połączenia „wnieść odwołanie”. „Wydać” łączy się z decyzją, którą przygotowuje urząd. „Wypłacić” dotyczy pieniędzy, a „zameldować” odnosi się do zgłoszenia adresu.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem odwołanie w stylu urzędowym
9. (B1)

Jeśli nie zgadzam się z decyzją urzędu, mogę ... odwołanie.
1. A. wnieść
2. B. nanieść
3. C. wynieść
4. D. wziąć
Poloniusz wyjaśnia:

W stylu urzędowym mówi się „wnieść odwołanie”, czyli oficjalnie je złożyć. „Wynieść” znaczy przenieść coś na zewnątrz, a „wziąć” nie pasuje do tej czynności. „Nanieść” łączy się raczej z poprawkami lub danymi, na przykład „nanieść poprawki”.

Reguła: kolokacja czasownika wnieść z rzeczownikiem odwołanie
10. (B1)

Nie płaciłem gotówką. Czynsz wysłałem z mojego konta na konto właściciela, czyli zrobiłem ...
1. A. przelew
2. B. wypłatę
3. C. zaświadczenie
4. D. meldunek
Poloniusz wyjaśnia:

Przesłanie pieniędzy z jednego konta bankowego na drugie to „przelew”. „Wypłata” oznacza pobranie pieniędzy z konta, więc nie pasuje do wysyłania czynszu. „Meldunek” i „zaświadczenie” należą do języka urzędowego, a nie do tej czynności bankowej.

Reguła: znaczenie rzeczownika „przelew” w języku bankowym
11. (B1)

Po przeprowadzce do innego miasta chcę oficjalnie zgłosić nowy adres w urzędzie. Załatwiam ...
1. A. przesyłkę poleconą
2. B. opłatę skarbową
3. C. zameldowanie
4. D. wypłatę z konta
Poloniusz wyjaśnia:

Oficjalne zgłoszenie adresu w urzędzie to „zameldowanie”. „Wypłata z konta” należy do spraw bankowych, a „przesyłka polecona” do korespondencji. „Opłata skarbowa” może towarzyszyć niektórym sprawom urzędowym, ale nie oznacza samego zgłoszenia adresu.

Reguła: dobór rzeczownika urzędowego do kontekstu meldunku
12. (B1)

Po rozpatrzeniu wniosku urząd napisał, że karta pobytu została przyznana. Taki dokument to ...
1. A. formularz
2. B. decyzja
3. C. zaświadczenie
4. D. podanie
Poloniusz wyjaśnia:

Dokument, w którym urząd rozstrzyga sprawę, to „decyzja”. „Zaświadczenie” tylko potwierdza jakiś fakt, na przykład zameldowanie. „Formularz” służy do wpisania danych, a „podanie” jest pismem osoby do urzędu.

Reguła: rozróżnienie zaświadczenia, decyzji i wniosku w polszczyźnie urzędowej
13. (B1)

Przed odbiorem zaświadczenia trzeba ... opłatę skarbową w kasie urzędu.
1. A. wydać
2. B. odebrać
3. C. wnieść
4. D. zameldować
Poloniusz wyjaśnia:

W stylu urzędowym mówi się „wnieść opłatę skarbową”, czyli zapłacić ją w odpowiednim miejscu. „Wydać” można decyzję albo zaświadczenie, ale nie opłatę w tym znaczeniu. „Odebrać” dotyczy dokumentu, a „zameldować” dotyczy miejsca pobytu.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w stylu urzędowym
14. (B1)

Przed podróżą wykupiłem ... zdrowotne, żeby mieć pomoc lekarską za granicą.
1. A. ubezpieczenie
2. B. zameldowanie
3. C. zabezpieczenie
4. D. zaświadczenie
Poloniusz wyjaśnia:

Przed podróżą można wykupić „ubezpieczenie zdrowotne”, czyli ochronę na wypadek choroby lub leczenia. „Zaświadczenie” to dokument potwierdzający jakiś fakt, a nie usługa ochrony. „Zabezpieczenie” i „zameldowanie” nie są nazwami takiej usługi w tym kontekście.

Reguła: kolokacja rzeczownika ubezpieczenie z przymiotnikiem zdrowotne
15. (B1)

Urząd wysyła pisma na inny adres niż adres zameldowania. W formularzu trzeba wpisać adres do ...
1. A. korespondencji
2. B. meldunku
3. C. przesyłki
4. D. poczty
Poloniusz wyjaśnia:

W pismach urzędowych używa się wyrażenia „adres do korespondencji”, czyli adres, na który mają przychodzić listy. „Adres meldunku” jest błędny, bo poprawnie mówimy „adres zameldowania”. „Adres przesyłki” i „adres poczty” nie są właściwymi nazwami w tym kontekście.

Reguła: stałe wyrażenie adres do korespondencji w języku urzędowym
16. (B1)

W banku, kiedy chcę dostać gotówkę z konta, muszę zrobić ...
1. A. przelew
2. B. opłatę
3. C. wypłatę
4. D. wpłatę
Poloniusz wyjaśnia:

Kiedy klient dostaje gotówkę z konta, robi „wypłatę”. „Wpłata” oznacza przekazanie pieniędzy na konto, a „przelew” to przesłanie pieniędzy z jednego konta na drugie. „Opłata” to pieniądze płacone za usługę albo sprawę urzędową, nie pobranie gotówki.

Reguła: rozróżnienie nazw operacji bankowych wpłata, wypłata i przelew
17. (B1)

W oficjalnym piśmie do urzędu poprawna formuła brzmi: „... o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu”.
1. A. Aplikuję z prośbą
2. B. Zwracam się prośbą
3. C. Kieruję się z prośbą
4. D. Zwracam się z prośbą
Poloniusz wyjaśnia:

W piśmie urzędowym używa się formuły „Zwracam się z prośbą o...”. Konstrukcja „Zwracam się prośbą” jest niepoprawna, bo brakuje przyimka „z”. „Kieruję się z prośbą” i „Aplikuję z prośbą” nie są poprawnymi formułami otwierającymi takie pismo.

Reguła: formuła otwierająca pismo urzędowe
18. (B1)

Wysłałem dokumenty listem poleconym i na poczcie dostałem ... nadania.
1. A. potwierdzenie
2. B. załącznik
3. C. decyzję
4. D. formularz
Poloniusz wyjaśnia:

Po wysłaniu listu poleconego otrzymuje się „potwierdzenie nadania”. „Decyzja” to pismo urzędu w sprawie, a „formularz” to druk do wypełnienia. „Załącznik” to dokument dodany do innego pisma, nie dowód wysłania listu.

Reguła: stałe wyrażenie potwierdzenie nadania w korespondencji pocztowej
19. (B2)

Do banku potrzebuję dokumentu, który potwierdza wysokość moich zarobków. Poproszę pracodawcę o ...
1. A. sprawkę
2. B. decyzję
3. C. zaświadczenie
4. D. wniosek
Poloniusz wyjaśnia:

Dokument potwierdzający określony fakt, na przykład wysokość zarobków, to „zaświadczenie”. „Sprawka” jest błędną formą powstałą pod wpływem języków wschodniosłowiańskich. „Decyzja” rozstrzyga sprawę administracyjną, a „wniosek” jest pismem składanym przez petenta, nie potwierdzeniem faktu.

Reguła: rozróżnienie zaświadczenia, decyzji i wniosku w polszczyźnie urzędowej
20. (B2)

Firma poprosiła o dokument księgowy za usługę z numerem NIP nabywcy, więc sprzedawca wystawił ...
1. A. zaświadczenie
2. B. decyzję
3. C. odwołanie
4. D. fakturę
Poloniusz wyjaśnia:

Dokumentem księgowym potwierdzającym sprzedaż usługi jest „faktura”. „Decyzję” wydaje organ w sprawie administracyjnej, „zaświadczenie” potwierdza fakt, a „odwołanie” składa się od niekorzystnego rozstrzygnięcia. Kontekst numeru NIP i sprzedaży jednoznacznie wskazuje na dokument księgowy.

Reguła: rozróżnienie faktury i dokumentów urzędowych w obrocie gospodarczym
21. (B2)

Jeżeli urząd nadał list 1 czerwca, a adresat odebrał go 5 czerwca, datą ... pisma jest 5 czerwca.
1. A. sporządzenia
2. B. wystawienia
3. C. nadania
4. D. doręczenia
Poloniusz wyjaśnia:

„Doręczenie” oznacza skuteczne dostarczenie pisma adresatowi, czyli moment jego odbioru albo uznania za odebrane. „Nadanie” dotyczy wysłania listu, a „sporządzenie” i „wystawienie” odnoszą się do przygotowania dokumentu. W podanym kontekście rozstrzyga data odbioru pisma.

Reguła: znaczenie rzeczownika doręczenie w korespondencji urzędowej
22. (B2)

Jeżeli w złożonym wniosku brakuje kopii paszportu, urząd może wysłać ...
1. A. wezwanie do uzupełnienia braków
2. B. meldunek o braku
3. C. fakturę za załącznik
4. D. decyzję o korespondencji
Poloniusz wyjaśnia:

Gdy we wniosku brakuje dokumentów lub danych, urząd kieruje do petenta „wezwanie do uzupełnienia braków”. „Faktura” dotyczy rozliczeń, a „meldunek” dotyczy miejsca pobytu albo raportu, nie brakujących załączników. „Decyzja o korespondencji” nie jest nazwą pisma wysyłanego w takiej sytuacji.

Reguła: terminologia urzędowa dotycząca braków formalnych we wniosku
23. (B2)

Można ... najmu zawartą na czas nieokreślony z zachowaniem okresu wypowiedzenia wskazanego w umowie.
1. A. odmówić umowę
2. B. wypowiedzieć umowę
3. C. zrezygnować umowę
4. D. cofnąć umowę
Poloniusz wyjaśnia:

W języku prawnym i urzędowym mówi się „wypowiedzieć umowę”. Czasownik „zrezygnować” wymaga przyimka „z”, więc forma „zrezygnować umowę” jest błędna. „Odmówić umowę” i „cofnąć umowę” nie tworzą poprawnych połączeń w tym kontekście.

Reguła: rekcja i kolokacja czasownika z rzeczownikiem „umowa” w kontekście najmu
24. (B2)

Najemca chce zakończyć umowę zgodnie z jej zapisami, dlatego wysyła właścicielowi pisemne ...
1. A. zameldowanie umowy
2. B. odwołanie umowy
3. C. zezwolenie umowy
4. D. wypowiedzenie umowy
Poloniusz wyjaśnia:

Pisemne oświadczenie o zakończeniu najmu to „wypowiedzenie umowy”. „Odwołanie” dotyczy zwykle decyzji administracyjnej, nie umowy najmu. „Zameldowanie” odnosi się do adresu pobytu, a „zezwolenie” do zgody wydawanej w określonej sprawie.

Reguła: kolokacja rzeczownika umowa z nazwą czynności kończącej najem
25. (B2)

Nie zgadzam się z decyzją urzędu, więc chcę ... odwołanie.
1. A. doręczyć
2. B. uzyskać
3. C. wydać
4. D. wnieść
Poloniusz wyjaśnia:

W języku urzędowym mówi się „wnieść odwołanie od decyzji”. Czasownik „wydać” łączy się z decyzją lub zaświadczeniem, a nie z odwołaniem składanym przez stronę. „Uzyskać” oznacza otrzymać coś, natomiast „doręczyć” dotyczy dostarczenia pisma adresatowi.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w stylu urzędowym
26. (B2)

Po rozpatrzeniu sprawy urząd ... decyzję administracyjną.
1. A. wypisał
2. B. wniósł
3. C. złożył
4. D. wydał
Poloniusz wyjaśnia:

Organ administracji „wydaje decyzję”, czyli oficjalnie rozstrzyga sprawę. „Wnieść” łączy się z odwołaniem lub skargą, a „złożyć” z wnioskiem albo podaniem. „Wypisać” może dotyczyć na przykład recepty lub rachunku, ale nie decyzji administracyjnej.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w stylu urzędowym
27. (B2)

Po zakończeniu najmu kaucja, o ile nie ma szkód ani zaległości, ...
1. A. wydaje rachunek
2. B. wnosi odwołanie
3. C. składa wypowiedzenie
4. D. podlega zwrotowi
Poloniusz wyjaśnia:

O kwocie, którą należy oddać, mówi się formalnie, że „podlega zwrotowi”. „Składa wypowiedzenie” i „wnosi odwołanie” odnoszą się do czynności wykonywanych przez osobę lub stronę postępowania, nie przez kaucję. „Wydaje rachunek” oznacza wystawianie dokumentu finansowego, więc nie pasuje do zwrotu pieniędzy.

Reguła: kolokacja rzeczownika kaucja z orzeczeniem w stylu formalnym
28. (B2)

Potrzebuję dokumentu z urzędu, który potwierdza, że jestem zameldowany pod tym adresem. Poproszę o ...
1. A. odwołanie od zameldowania
2. B. postanowienie o zameldowaniu
3. C. sprawkę o zameldowaniu
4. D. zaświadczenie o zameldowaniu
Poloniusz wyjaśnia:

Dokument potwierdzający określony fakt to „zaświadczenie”. „Sprawka” nie jest polskim wyrazem urzędowym, lecz częstym błędem pod wpływem języków wschodniosłowiańskich. „Postanowienie” rozstrzyga kwestię proceduralną, a „odwołanie” składa strona, która nie zgadza się z decyzją.

Reguła: rozróżnienie zaświadczenia, postanowienia i odwołania w polszczyźnie urzędowej
29. (B2)

Przed listą dokumentów dołączonych do pisma, na przykład kopii umowy i potwierdzenia opłaty, napiszesz nagłówek ...
1. A. Doklejone papiery
2. B. Przypisy urzędowe
3. C. Dodatki osobiste
4. D. Załączniki
Poloniusz wyjaśnia:

W piśmie urzędowym dokumenty dołączone do głównego pisma oznacza się nagłówkiem „Załączniki”. „Przypisy urzędowe” to nie nazwa dołączonych dokumentów, a „Dodatki osobiste” nie funkcjonują jako element pisma. „Doklejone papiery” jest wyrażeniem potocznym i nie nadaje się do korespondencji urzędowej.

Reguła: formuła oznaczania załączników w piśmie urzędowym
30. (B2)

Przy przekazaniu mieszkania spisaliśmy ..., w którym opisano stan liczników i wyposażenia.
1. A. wypowiedzenie najmu
2. B. protokół zdawczo-odbiorczy
3. C. rachunek zdawczo-odbiorczy
4. D. umowę meldunkową
Poloniusz wyjaśnia:

Przy przekazaniu lokalu sporządza się „protokół zdawczo-odbiorczy”, w którym zapisuje się stan mieszkania, liczników i wyposażenia. „Rachunek zdawczo-odbiorczy” oraz „umowa meldunkowa” nie są poprawnymi nazwami takich dokumentów. „Wypowiedzenie najmu” służy zakończeniu umowy, a nie opisaniu stanu lokalu przy przekazaniu.

Reguła: nazwy dokumentów związanych z wynajmem mieszkania
31. (B2)

Przy przekazaniu mieszkania strony wpisały stan liczników i listę wyposażenia do ...
1. A. zaświadczenia o kaucji
2. B. wypowiedzenia najmu
3. C. rachunku za wyposażenie
4. D. protokołu zdawczo-odbiorczego
Poloniusz wyjaśnia:

Dokument sporządzany przy przekazaniu mieszkania to „protokół zdawczo-odbiorczy”. Wpisuje się w nim między innymi stan liczników, stan lokalu i wyposażenie. „Rachunek”, „wypowiedzenie” i „zaświadczenie” mają inne funkcje i nie służą do opisu przekazania mieszkania.

Reguła: rozróżnianie nazw dokumentów związanych z najmem mieszkania
32. (B2)

Przy przekazaniu mieszkania właściciel i najemca wpisali stany liczników oraz opisali wyposażenie w ...
1. A. protokole zdawczo-odbiorczym
2. B. zezwoleniu na pobyt
3. C. rachunku miesięcznym
4. D. odwołaniu od decyzji
Poloniusz wyjaśnia:

Dokument sporządzany przy przekazaniu lokalu to „protokół zdawczo-odbiorczy”. Zawiera on opis stanu mieszkania, wyposażenia i liczników. „Rachunek miesięczny”, „odwołanie od decyzji” i „zezwolenie na pobyt” należą do innych sytuacji formalnych.

Reguła: nazwa dokumentu przy przekazaniu lokalu
33. (B2)

W formularzu pobytowym trzeba wskazać ..., czyli adres, pod który urząd ma wysyłać pisma.
1. A. adres zameldowania decyzji
2. B. adres dla dostawy
3. C. adres korespondenta
4. D. adres do doręczeń
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie urzędowej „adres do doręczeń” oznacza adres przeznaczony do oficjalnego wysyłania pism. „Adres dla dostawy” jest kalką i nie jest właściwą formą urzędową, a „adres korespondenta” oznacza adres osoby, nie adres do wysyłki dokumentów. Wyrażenie „adres zameldowania decyzji” łączy niepasujące do siebie pojęcia.

Reguła: terminologia urzędowa dotycząca doręczania korespondencji
34. (B2)

W odpowiedzi na wezwanie urzędu należy ... braki formalne wniosku, na przykład dosłać brakujący podpis.
1. A. dopełnić
2. B. dopisać
3. C. wypełnić
4. D. uzupełnić
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie urzędowej mówi się, że braki formalne należy „uzupełnić”. „Wypełnić” można formularz, „dopełnić” formalności, a „dopisać” informację lub fragment tekstu. Błędy wynikają z przenoszenia czasowników pasujących do podobnych, ale innych rzeczowników.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w stylu urzędowym
35. (B2)

W oficjalnym piśmie do urzędu, gdy prosimy o wydanie dokumentu, właściwa formuła to:
1. A. Aplikuję o wydanie urzędowego dokumentu.
2. B. Chcę, żeby urząd wydał mi ten dokument.
3. C. Zwracam się z prośbą o wydanie zaświadczenia.
4. D. Proszę zrobić mi urzędową sprawkę.
Poloniusz wyjaśnia:

W piśmie urzędowym stosuje się neutralną i uprzejmą formułę „Zwracam się z prośbą o wydanie zaświadczenia”. Czasownik „aplikować” nie łączy się w polszczyźnie urzędowej z prośbą o wydanie dokumentu, sformułowanie z czasownikiem „chcę” jest zbyt bezpośrednie, a wyraz „sprawka” nie jest właściwym określeniem urzędowego zaświadczenia.

Reguła: formuły grzecznościowe w stylu urzędowym
36. (B2)

W urzędzie chcę ... zezwolenie na pobyt czasowy.
1. A. złożyć wniosek o
2. B. aplikować na
3. C. podać podanie o
4. D. napisać aplikację na
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie urzędowej używa się połączenia „złożyć wniosek o zezwolenie”. Forma „aplikować na” jest kalką z angielskiego i nie pasuje do tego kontekstu administracyjnego. Wyrażenia „napisać aplikację na” oraz „podać podanie o” są niepoprawne lub nienaturalne w znaczeniu składania wniosku w urzędzie.

Reguła: kolokacja czasownika z rzeczownikiem w stylu urzędowym
37. (C1)

Uzupełnij formułę odpowiedzi urzędowej do adresata płci męskiej: ... termin oględzin został wyznaczony na 15 maja.
1. A. Uprzejmie informuję Pana, że
2. B. Uprzejmie informuję Panu, że
3. C. Uprzejmie informuję dla Pana, że
4. D. Uprzejmie informuję do Pana, że
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „informować” łączy się z dopełnieniem bliższym w bierniku: informuję kogoś, że coś nastąpiło. Formy z celownikiem oraz z przyimkami „dla” i „do” są niezgodne z rekcją tego czasownika.

Reguła: rekcja czasownika „informować”
38. (C1)

Uzupełnij pismo rzeczownikiem odczasownikowym: Zwracam się z uprzejmą prośbą o ... zaświadczenia o zameldowaniu.
1. A. wydać
2. B. wydanie
3. C. wydania
Poloniusz wyjaśnia:

Po formule „zwracam się z uprzejmą prośbą o” używa się rzeczownika w bierniku, na przykład „o wydanie”. Bezokolicznik „wydać” nie pasuje do tej konstrukcji składniowej. Forma „wydania” byłaby dopełniaczem, a nie przypadkiem wymaganym po przyimku „o” w tym znaczeniu.

Reguła: rzeczownik odczasownikowy po formule zwracam się z prośbą o
39. (C1)

Uzupełnij początek pisma: Ja, niżej podpisany pełnomocnik strony, ..., że pełnomocnictwo zostało złożone w aktach sprawy.
1. A. uprzejmie informuję
2. B. uprzejmie informować
3. C. uprzejmie informuje
4. D. uprzejmnie informuję
Poloniusz wyjaśnia:

W piśmie podpisywanym w pierwszej osobie poprawna jest forma czasownika „informuję”. Forma „informuje” ma trzecią osobę liczby pojedynczej, a „informować” jest bezokolicznikiem i nie tworzy orzeczenia w tym zdaniu. Zapis „uprzejmnie” narusza normę ortograficzną, ponieważ poprawny przysłówek brzmi „uprzejmie”.

Reguła: formuła informacyjna w piśmie urzędowym w pierwszej osobie
40. (C1)

Uzupełnij zdanie urzędowe: ... brak wymaganych podpisów dokument należy uzupełnić w terminie siedmiu dni.
1. A. Za uwagi na
2. B. Z uwagą na
3. C. Z uwagi o
4. D. Z uwagi na
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „z uwagi na” oznacza przyczynę i łączy się z biernikiem, na przykład „z uwagi na brak”. Formy „z uwagą na”, „z uwagi o” i „za uwagi na” naruszają ustaloną postać tego wyrażenia. W stylu urzędowym jest to typowa formuła uzasadniająca dalszą treść pisma.

Reguła: wyrażenie przyczynowe z uwagi na w stylu urzędowym
41. (C1)

Uzupełnij zdanie w korespondencji urzędowej: Wnoszę o ... zaświadczenia potwierdzającego okres zameldowania.
1. A. wydaniu
2. B. wydano
3. C. wydać
4. D. wydanie
Poloniusz wyjaśnia:

Po konstrukcji „wnosić o” występuje rzeczownik w bierniku, dlatego poprawna jest forma „wydanie”. Bezokolicznik „wydać” oraz forma bezosobowa „wydano” nie łączą się składniowo z przyimkiem „o”. Forma „wydaniu” ma niewłaściwy przypadek.

Reguła: rzeczownik odczasownikowy po konstrukcji wnosić o w stylu urzędowym
42. (C1)

Uzupełnij zdanie w piśmie wnioskodawcy: Ja, jako wnioskodawca, ... kopię umowy najmu oraz potwierdzenie wniesienia opłaty.
1. A. w załączeniu przesyłam
2. B. w załączenie przesyłam
3. C. w załonczeniu przesyłam
4. D. w załączeniu przesyła
Poloniusz wyjaśnia:

Stała formuła urzędowa ma postać „w załączeniu przesyłam”. Wyrażenie „w załączenie” ma błędny przypadek, a forma „przesyła” nie zgadza się z pierwszoosobowym kontekstem „ja, jako wnioskodawca”. Zapis „załonczeniu” jest błędem ortograficznym.

Reguła: stała formuła przekazywania załączników w korespondencji urzędowej
43. (C1)

Uzupełnij zdanie w stylu urzędowym: Nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie ... pisma bez rozpoznania.
1. A. skutkuje z pozostawieniem
2. B. skutkuje zostawić
3. C. skutkuje pozostawieniem
4. D. skutkuje pozostawienie
Poloniusz wyjaśnia:

Czasownik „skutkować” wymaga narzędnika, dlatego poprawna jest forma „skutkuje pozostawieniem”. Forma „pozostawienie” ma tu błędny przypadek, a „zostawić” jest bezokolicznikiem, który nie pasuje do tej konstrukcji. Wyrażenie „skutkuje z pozostawieniem” zawiera zbędny przyimek.

Reguła: rekcja czasownika skutkować i nominalizacja w stylu urzędowym
44. (C1)

Uzupełnij zdanie w zawiadomieniu: Informuje się, że przesłana dokumentacja ... pod względem kompletności.
1. A. została sprawdzona
2. B. został sprawdzony
3. C. została sprawdzone
4. D. została sprawdzić
Poloniusz wyjaśnia:

W stronie biernej używa się formy czasownika „zostać” oraz imiesłowu biernego zgodnego z podmiotem. Rzeczownik „dokumentacja” jest rodzaju żeńskiego, dlatego poprawna jest forma „została sprawdzona”. Formy „został sprawdzony” i „została sprawdzone” naruszają zgodę rodzaju, a „została sprawdzić” błędnie łączy czasownik posiłkowy z bezokolicznikiem.

Reguła: strona bierna w piśmie urzędowym i zgodność imiesłowu z podmiotem
45. (C1)

Uzupełnij zdanie z pisma urzędowego: ... z przedłożoną dokumentacją sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.
1. A. Za związkiem
2. B. Na związku
3. C. W związku
4. D. W związkiem
Poloniusz wyjaśnia:

Stała formuła urzędowa ma postać „w związku z” i łączy się z narzędnikiem, np. „z dokumentacją”. Warianty „na związku”, „za związkiem” i „w związkiem” naruszają utrwalony schemat przyimkowy albo wymagania przypadka. Błąd często wynika z mechanicznego tłumaczenia podobnych wyrażeń z innych języków.

Reguła: formuła przyimkowa w związku z w stylu urzędowym
46. (C1)

Uzupełnij zdanie: ... zmianę adresu do korespondencji proszę o przesyłanie pism na nowy adres.
1. A. W związku ze
2. B. Za względu na
3. C. Na podstawie
4. D. Z uwagi na
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „z uwagi na” łączy się z biernikiem, więc pasuje do formy „zmianę”. Konstrukcja „w związku ze” wymagałaby narzędnika, czyli formy „zmianą”. Wyrażenie „za względu na” jest niepoprawne, ponieważ poprawna postać tej formuły to „ze względu na”.

Reguła: rekcja wyrażenia z uwagi na w stylu urzędowym
47. (C1)

W korespondencji urzędowej uzupełnij zdanie: ... zmianę adresu korespondencyjnego proszę o doręczanie pism na adres wskazany poniżej.
1. A. Za uwagę na
2. B. Z uwagi na
3. C. Z uwagą na
4. D. W uwadze na
Poloniusz wyjaśnia:

Poprawna formuła przyczynowa w stylu urzędowym brzmi „z uwagi na” i łączy się tu z biernikiem: „na zmianę”. Wariant „z uwagą na” oznacza raczej sposób patrzenia lub zwracania uwagi, nie przyczynę. Formy „w uwadze na” i „za uwagę na” nie są poprawnymi polskimi wyrażeniami przyczynowymi.

Reguła: formuła przyczynowa z uwagi na w stylu urzędowym
48. (C1)

W oficjalnym e-mailu do wydziału meldunkowego uzupełnij zdanie: Uprzejmie informuję, że wymagane oświadczenie ...
1. A. podpisało i przesłało przeze mnie w załączeniu.
2. B. zostałam przez mnie podpisana i przesłana w załączeniu.
3. C. zostało przeze mnie podpisane i przesłane w załączeniu.
4. D. zostało przeze mnie podpisać i przesłać w załączeniu.
Poloniusz wyjaśnia:

W stronie biernej używa się formy czasownika „zostać” oraz imiesłowu biernego zgodnego z podmiotem, dlatego poprawne są formy „zostało podpisane” i „zostało przesłane”. Konstrukcja „zostało podpisać” łączy stronę bierną z bezokolicznikiem, co jest błędem. Formy „podpisało i przesłało” przypisują czynność oświadczeniu, a „zostałam podpisana” błędnie odnosi formę żeńską pierwszej osoby do rzeczownika nijakiego „oświadczenie”.

Reguła: strona bierna w korespondencji urzędowej
49. (C1)

W piśmie do banku uzupełnij zdanie: Proszę o ... pisemnego potwierdzenia zamknięcia rachunku.
1. A. wydając
2. B. wydane
3. C. wydanie
4. D. wydać
Poloniusz wyjaśnia:

Po wyrażeniu „proszę o” w stylu urzędowym występuje rzeczownik, często odczasownikowy, np. „wydanie”. Bezokolicznik „wydać” nie łączy się poprawnie z przyimkiem „o” w tej konstrukcji. Formy „wydając” i „wydane” mają inną funkcję składniową i nie pasują do miejsca po „proszę o”.

Reguła: rzeczownik odczasownikowy po konstrukcji proszę o
50. (C1)

W piśmie do urzędu zamiast „Proszę, żeby urząd ponownie sprawdził moje dokumenty” wybierz wersję poprawną i zgodną ze stylem urzędowym.
1. A. Zwracam się z uprzejmą prośbą o ponowne zweryfikowanie moich dokumentów.
2. B. Zwracam się z uprzejmą prośbą za ponowne zweryfikowanie moich dokumentów.
3. C. Zwracam się z uprzejmą prośbą o ponownie zweryfikować moje dokumenty.
4. D. Zwracam się uprzejmą prośbę o ponowne zweryfikowanie moich dokumentów.
Poloniusz wyjaśnia:

W stylu urzędowym często używa się rzeczowników odczasownikowych, np. „zweryfikowanie”, połączonych z przyimkiem „o”. Konstrukcja „o ponownie zweryfikować” jest niepoprawna, bo po „o” nie występuje bezokolicznik. Forma „za ponowne zweryfikowanie” narusza rekcję rzeczownika „prośba”, a „zwracam się uprzejmą prośbę” pomija wymagany przyimek „z”.

Reguła: rzeczownik odczasownikowy po wyrażeniu zwracam się z prośbą o
51. (C1)

Wybierz poprawną bezosobową formę do protokołu: W dniu 14 maja ... protokół odbioru lokalu.
1. A. sporządzono
2. B. sporządzeniem
3. C. sporządzając
4. D. sporządzone
Poloniusz wyjaśnia:

W protokołach i pismach urzędowych często stosuje się bezosobowe formy zakończone na „-no” lub „-to”, np. „sporządzono”. Wariant „sporządzone” jest imiesłowem, a nie orzeczeniem w tym zdaniu. Formy „sporządzając” i „sporządzeniem” także nie tworzą samodzielnego orzeczenia wymaganego przez kontekst.

Reguła: forma bezosobowa zakończona na -no w protokole urzędowym
52. (C1)

Wybierz poprawną formułę informującą o załączniku: ...
1. A. W załączeniu przesyłam kopię umowy.
2. B. W załączenie przesyłam kopię umowy.
3. C. Na załączeniu przesyłam kopię umowy.
4. D. W załączaniu przesyłam kopię umowy.
Poloniusz wyjaśnia:

W korespondencji urzędowej używa się formuły „w załączeniu przesyłam”, gdy informujemy o dołączonym dokumencie. Wyrażenie „w załączenie” ma błędny przypadek, a „na załączeniu” błędny przyimek. Forma „w załączaniu” oznacza czynność trwającą, a nie dołączony dokument.

Reguła: formuła informująca o załączniku w korespondencji urzędowej
53. (C1)

Wybierz poprawną formułę rozpoczynającą pismo: ... otrzymanym wezwaniem zwracam się z uprzejmą prośbą o przedłużenie terminu.
1. A. W związku z
2. B. W związku nad
3. C. W związku do
4. D. W związku od
Poloniusz wyjaśnia:

W polszczyźnie urzędowej utrwalone jest wyrażenie „w związku z”, które wymaga narzędnika: „z otrzymanym wezwaniem”. Formy „w związku do”, „w związku od” i „w związku nad” naruszają stałą łączliwość przyimkową tego wyrażenia. Błąd często wynika z kalkowania konstrukcji z innych języków.

Reguła: formuła otwierająca pismo urzędowe z wyrażeniem w związku z
54. (C1)

Wybierz wersję zgodną ze stylem urzędowym zamiast zdania: „Rozpatrzymy Pana wniosek po uzupełnieniu braków”.
1. A. Wniosek będzie rozpatrzył po uzupełnieniu braków.
2. B. Wniosek zostanie rozpatrzyć po uzupełnieniu braków.
3. C. Wniosek zostanie rozpatrzony po uzupełnieniu braków.
4. D. Wniosek będzie rozpatrzony przez uzupełnieniu braków.
Poloniusz wyjaśnia:

W stylu urzędowym często stosuje się stronę bierną, aby skupić uwagę na sprawie, a nie na wykonawcy czynności. Poprawna konstrukcja bierna ma postać „zostanie rozpatrzony”. Formy „będzie rozpatrzył” i „zostanie rozpatrzyć” są niegramatyczne, a w wyrażeniu „przez uzupełnieniu” użyto błędnego przyimka i przypadku.

Reguła: strona bierna w piśmie urzędowym