Stopniowanie przymiotników i przysłówków

Stopniowanie proste, opisowe i supletywne, konstrukcje porównawcze z „niż” i „od”, wyrażenia typu „coraz”, „im ... tym”, „jak najbardziej”.

Poziomy: B1 · B2 · C1 · 54 zadania

Czytaj artykuł

1. (B1)

Dziś popełniłem ... błędów niż na ostatnim teście.
1. A. więcej
2. B. dużo
3. C. bardziej dużo
Poloniusz wyjaśnia:

Przysłówek „dużo” ma nieregularny stopień wyższy „więcej”. Forma „dużo” jest stopniem równym i nie tworzy porównania z „niż”. Wyrażenie „bardziej dużo” jest błędnym stopniowaniem opisowym przysłówka supletywnego.

Reguła: stopniowanie supletywne przysłówka dużo
2. (B1)

Dziś śpię ... niż zwykle, bo za oknem jest hałas.
1. A. gorzej
2. B. bardziej źle
3. C. gorszy
Poloniusz wyjaśnia:

Przysłówek „źle” ma nieregularny stopień wyższy „gorzej”. Wyrażenie „bardziej źle” jest błędną próbą stopniowania opisowego. Forma „gorszy” jest przymiotnikiem i nie określa sposobu spania.

Reguła: supletywne stopniowanie przysłówka źle - gorzej
3. (B1)

Nowe mieszkanie jest ... od starego, ale tańsze.
1. A. mniejsze
2. B. małejsze
3. C. bardziej małe
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „mały” ma nieregularny stopień wyższy „mniejszy”. Forma „małejsze” jest błędną próbą regularnego stopniowania. Wyrażenie „bardziej małe” nie jest poprawną formą porównania wielkości w tym zdaniu.

Reguła: supletywne stopniowanie przymiotnika mały - mniejszy
4. (B1)

Ostatnio śpię ... niż zwykle, bo za oknem jest hałas.
1. A. gorszy
2. B. gorzej
3. C. źlej
Poloniusz wyjaśnia:

Przysłówek „źle” ma nieregularny stopień wyższy: „gorzej”. Forma „gorszy” jest przymiotnikiem i nie określa czasownika „śpię”. „Źlej” jest błędną formą stopnia wyższego od przysłówka „źle”.

Reguła: stopniowanie supletywne przysłówka źle
5. (B1)

Po grypie Marek był ... niż tydzień wcześniej i został w domu.
1. A. więcej chory
2. B. bardziej chory
3. C. chorszy
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „chory” stopniuje się opisowo: „bardziej chory”. Forma „chorszy” jest błędnym stopniem prostym, tworzonym przez analogię do regularnych przymiotników. Wyrażenie „więcej chory” powstaje pod wpływem obcych konstrukcji i nie jest poprawnym sposobem stopniowania przymiotnika.

Reguła: stopniowanie opisowe przymiotnika chory przez bardziej
6. (B1)

Po naprawie internetu film ładuje się ... niż rano.
1. A. szybciej
2. B. szybcej
3. C. szybszy
Poloniusz wyjaśnia:

W zdaniu opisujemy sposób wykonywania czynności, więc potrzebny jest przysłówek w stopniu wyższym: „szybciej”. Forma „szybszy” jest przymiotnikiem i odnosi się do rzeczownika, a nie do czasownika. Forma „szybcej” jest błędna ortograficznie i fonetycznie.

Reguła: stopniowanie proste przysłówka szybko - szybciej
7. (B1)

Po naprawie komputer działa ... niż przedtem.
1. A. szybciej
2. B. szybciejszy
3. C. szybszy
Poloniusz wyjaśnia:

W zdaniu potrzebny jest przysłówek, bo określa czasownik „działa”. Stopień wyższy od „szybko” ma formę „szybciej”. „Szybszy” jest przymiotnikiem, a „szybciejszy” to błędna forma tworzona przez nadmierną regularyzację.

Reguła: stopniowanie proste przysłówka szybko
8. (B1)

Po remoncie internet działa ... niż wcześniej.
1. A. szybko
2. B. szybciej
3. C. szybszy
Poloniusz wyjaśnia:

Przysłówek „szybko” ma prosty stopień wyższy „szybciej”. Forma „szybko” jest stopniem równym i nie pasuje do porównania z „niż”. Forma „szybszy” jest przymiotnikiem, a po czasowniku „działa” potrzebny jest przysłówek.

Reguła: stopniowanie proste przysłówka szybko
9. (B1)

Po spacerze w deszczu jestem dziś ... niż rano.
1. A. bardziej chory
2. B. więcej chory
3. C. chorszy
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „chory” stopniujemy opisowo: „bardziej chory”. Forma „chorszy” nie należy do polszczyzny ogólnej. „Więcej chory” to błędna kalka i nie tworzy poprawnego stopnia wyższego przymiotnika.

Reguła: stopniowanie opisowe przymiotnika chory
10. (B1)

Po wizycie u lekarza Maria jest dziś ... niż wczoraj.
1. A. więcej chora
2. B. bardziej chora
3. C. chorsza
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotniki takie jak „chory” stopniuje się opisowo, za pomocą wyrazu „bardziej”. Forma „chorsza” nie należy do poprawnego wzorca w polszczyźnie ogólnej. Wyrażenie „więcej chora” jest kalką i nie tworzy stopnia wyższego przymiotnika.

Reguła: stopniowanie opisowe przymiotnika
11. (B1)

Przed egzaminem piję ... kawy niż zwykle.
1. A. bardziej dużo
2. B. więcej
3. C. dużej
Poloniusz wyjaśnia:

Stopień wyższy od przysłówka „dużo” ma formę „więcej”. Po tej formie rzeczownik występuje w dopełniaczu: „więcej kawy”. „Dużej” jest formą przymiotnika, a „bardziej dużo” to niepoprawna kalka sposobu stopniowania.

Reguła: stopniowanie supletywne przysłówka dużo
12. (B1)

Przed egzaminem Tomek stał się ... niż na początku kursu: uczy się codziennie.
1. A. pilniejszy
2. B. pilniejsza
3. C. pilniej
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „pilny” tworzy regularny stopień wyższy „pilniejszy”. W zdaniu mowa o Tomku, dlatego potrzebna jest forma rodzaju męskiego. Forma „pilniejsza” ma rodzaj żeński, a „pilniej” jest przysłówkiem i nie łączy się tu z czasownikiem „stał się”.

Reguła: stopniowanie proste przymiotnika regularnego pilny - pilniejszy
13. (B1)

Ta ulica jest ... niż ulica obok.
1. A. najdłuższa
2. B. dłuższy
3. C. dłuższa
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „długi” stopniuje się prosto: „dłuższy”, a przy rzeczowniku „ulica” potrzebna jest forma żeńska „dłuższa”. Forma „dłuższy” nie zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju. Forma „najdłuższa” oznacza stopień najwyższy, a w zdaniu porównujemy tylko dwie ulice.

Reguła: stopniowanie proste przymiotnika regularnego
14. (B1)

Ten kabel jest ... niż stary, więc zostawmy go.
1. A. dłużej i lepiej
2. B. dłuższy i lepszy
3. C. długszy i dobrzejszy
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotniki „długi” i „dobry” tworzą stopień wyższy jako „dłuższy” i „lepszy”. Formy „długszy” i „dobrzejszy” są błędną regularyzacją. „Dłużej” i „lepiej” to przysłówki, więc nie określają tutaj rzeczownika „kabel”.

Reguła: stopniowanie proste i supletywne przymiotników
15. (B1)

Ten komputer jest ... od mojego starego komputera.
1. A. bardziej dobry
2. B. lepszy
3. C. dobrzejszy
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „dobry” ma nieregularny stopień wyższy „lepszy”. Formy „bardziej dobry” i „dobrzejszy” są błędne w zwykłym porównaniu. Wynikają z przeniesienia wzoru opisowego albo regularnego na przymiotnik supletywny.

Reguła: stopniowanie supletywne przymiotnika dobry
16. (B1)

To biurko jest ... niż stół w kuchni.
1. A. bardziej małe
2. B. mniejsze
3. C. małejsze
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „mały” ma nieregularny stopień wyższy „mniejszy”. Formy „małejsze” i „bardziej małe” nie są poprawnymi formami stopnia wyższego w takim porównaniu. Przy wyrażeniu „to biurko” potrzebna jest forma nijaka „mniejsze”.

Reguła: stopniowanie supletywne przymiotnika mały
17. (B1)

W kuchni jest ... niż w pokoju, bo działa piekarnik.
1. A. bardziej gorący
2. B. więcej gorąco
3. C. goręcej
Poloniusz wyjaśnia:

W tym zdaniu opisujemy temperaturę w miejscu, dlatego potrzebny jest przysłówek w stopniu wyższym. Poprawna forma to „goręcej”. Formy „więcej gorąco” i „bardziej gorący” nie pasują do tego zdania.

Reguła: stopniowanie proste przysłówka gorąco
18. (B1)

W tym semestrze Ania czyta ... niż w zeszłym, bo ma egzamin.
1. A. więcej
2. B. bardziej dużo
3. C. dużej
Poloniusz wyjaśnia:

Przysłówek „dużo” ma nieregularny stopień wyższy „więcej”. Forma „dużej” nie jest stopniem wyższym przysłówka „dużo” w tym znaczeniu. Wyrażenie „bardziej dużo” jest błędną próbą utworzenia stopnia opisowego tam, gdzie obowiązuje forma supletywna.

Reguła: supletywne stopniowanie przysłówka dużo - więcej
19. (B2)

Im dłużej pracuję z tym programem, ... wykonuję zadania.
1. A. jak lepiej
2. B. coraz lepiej
3. C. tym lepiej
Poloniusz wyjaśnia:

Konstrukcja porównawcza zaczynająca się od „im” wymaga w drugiej części wyrazu „tym”. Poprawny schemat to „im ..., tym ...”, na przykład „im dłużej pracuję, tym lepiej wykonuję zadania”. Wyrażenie „coraz lepiej” jest poprawne w innych zdaniach, ale nie uzupełnia konstrukcji z „im”, a „jak lepiej” jest w tym miejscu niepoprawne.

Reguła: konstrukcja porównawcza im ..., tym ...
20. (B2)

Im dokładniej analizuję te dane, ... widzę związek między ceną a popytem.
1. A. tym wyraźniejsza
2. B. tym wyraźniej
3. C. tak wyraźniej
Poloniusz wyjaśnia:

W konstrukcji porównawczej używa się schematu „im ..., tym ...” oraz stopnia wyższego. W tym zdaniu potrzebny jest przysłówek „wyraźniej”, bo określa sposób widzenia związku. Forma „tak wyraźniej” łamie schemat, a „tym wyraźniejsza” jest przymiotnikiem w niewłaściwej formie składniowej.

Reguła: konstrukcja im ..., tym ... ze stopniem wyższym przysłówka
21. (B2)

Im staranniej opiszesz objawy, tym ... lekarz postawi wstępną diagnozę.
1. A. najłatwiej
2. B. bardziej łatwiej
3. C. łatwiej
Poloniusz wyjaśnia:

W konstrukcji „im ... tym ...” obie części zwykle zawierają formy stopnia wyższego. Dlatego pasuje „łatwiej”, które wskazuje zależność między dokładnością opisu a możliwością postawienia diagnozy. „Najłatwiej” jest stopniem najwyższym, a „bardziej łatwiej” błędnie łączy stopniowanie opisowe z prostym.

Reguła: konstrukcja im ... tym z formami stopnia wyższego
22. (B2)

Nowy laptop jest ... od poprzedniego modelu, bo waży prawie pół kilo mniej.
1. A. o wiele bardziej lekki
2. B. o wiele lżejszy
3. C. o wiele lekszy
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „lekki” tworzy stopień wyższy nieregularnie: „lżejszy”. Przy porównaniu wagi w standardowej polszczyźnie używa się tej formy prostej, zwłaszcza gdy podany jest konkretny wynik ważenia. Formy „bardziej lekki” i „lekszy” są typowymi błędami wynikającymi z nadmiernego uogólnienia zasad stopniowania.

Reguła: stopniowanie nieregularne przymiotnika lekki oraz wzmocnienie o wiele
23. (B2)

Nowy model laptopa jest ... od poprzedniego, bo waży pół kilograma mniej.
1. A. lekciejszy
2. B. lżejszy
3. C. bardziej lżejszy
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „lekki” ma nieregularną formę stopnia wyższego „lżejszy”. Forma „lekciejszy” jest błędną nadmierną regularyzacją, a „bardziej lżejszy” niepoprawnie łączy stopniowanie opisowe z już utworzonym stopniem wyższym. W porównaniu z przyimkiem „od” rzeczownik występuje w dopełniaczu.

Reguła: stopniowanie nieregularne przymiotnika lekki oraz porównanie z od
24. (B2)

Organizatorzy proszą, żeby dokumenty przygotować ..., bo nie będzie czasu na poprawki.
1. A. jak najbardziej lepiej
2. B. jak najlepiej
3. C. jak lepiej
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „jak najlepiej” znaczy „w możliwie najlepszy sposób” i łączy „jak” ze stopniem najwyższym przysłówka. Forma „jak lepiej” jest niepełna i nie wyraża maksymalnego stopnia. Połączenie „jak najbardziej lepiej” miesza dwa różne sposoby stopniowania i jest niepoprawne.

Reguła: wyrażenie jak najlepiej ze stopniem najwyższym przysłówka
25. (B2)

Po awarii jakość nagrania była ... niż podczas próby.
1. A. znacznie najgorsza
2. B. znacznie gorsza
3. C. znacznie gorzej
Poloniusz wyjaśnia:

Modyfikator „znacznie” wzmacnia stopień wyższy, dlatego w tym zdaniu potrzebna jest forma „znacznie gorsza”. „Znacznie najgorsza” błędnie łączy „znacznie” ze stopniem najwyższym w porównaniu z „niż”. „Znacznie gorzej” jest formą przysłówkową, a po rzeczowniku „jakość” i czasowniku „była” potrzebny jest przymiotnik.

Reguła: znacznie przy przymiotniku w stopniu wyższym
26. (B2)

Po konsultacjach z mieszkańcami komunikat brzmi ..., bez urzędowego żargonu.
1. A. po ludzkuiej
2. B. bardziej po ludzku
3. C. bardziej ludzku
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenia przyimkowe typu „po ludzku” nie tworzą prostych form stopnia wyższego. Stopniuje się je opisowo, dodając „bardziej”. Forma „po ludzkuiej” jest błędną próbą utworzenia stopnia prostego, a „bardziej ludzku” narusza budowę wyrażenia „po ludzku”.

Reguła: stopniowanie opisowe wyrażeń przysłówkowych typu po ludzku
27. (B2)

Po mediacjach z każdym spotkaniem strony rozmawiały ...
1. A. coraz bardziej po ludzku
2. B. coraz bardziej ludziej
3. C. coraz ludziej
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenia przysłówkowe typu „po ludzku” stopniuje się opisowo, na przykład „bardziej po ludzku”. Gdy mówimy o stopniowej zmianie, dodajemy „coraz”: „coraz bardziej po ludzku”. Formy „ludziej” i „bardziej ludziej” są błędnymi próbami utworzenia prostego stopnia wyższego.

Reguła: stopniowanie opisowe wyrażeń przysłówkowych typu po ludzku oraz konstrukcja coraz
28. (B2)

Po nocnej ulewie stan drogi był ... niż rano.
1. A. znacznie najgorszy
2. B. znacznie gorszy
3. C. bardziej gorszy
Poloniusz wyjaśnia:

Stopień wyższy od przymiotnika „zły” ma formę supletywną „gorszy”. Przysłówek „znacznie” może wzmacniać stopień wyższy, dlatego poprawne jest połączenie „znacznie gorszy”. Formy „bardziej gorszy” i „znacznie najgorszy” łączą ze sobą niezgodne sposoby stopniowania.

Reguła: stopniowanie supletywne zły - gorszy oraz modyfikator znacznie
29. (B2)

Po zmianie receptury napój jest ... niż dawniej; degustatorzy wyraźnie czują mocną gorycz.
1. A. bardziej gorzki
2. B. gorzkszy
3. C. bardziej gorzkszy
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „gorzki” stopniuje się opisowo, dlatego poprawna jest konstrukcja z wyrazem „bardziej”. Forma „gorzkszy” jest niepoprawną próbą utworzenia stopnia prostego. Wyrażenie „bardziej gorzkszy” łączy błąd słowotwórczy z podwojeniem stopnia wyższego.

Reguła: stopniowanie opisowe przymiotnika gorzki
30. (B2)

Procedura reklamacyjna okazała się ... niż wynikało z instrukcji.
1. A. bardziej skomplikowana
2. B. skomplikowańsza
3. C. więcej skomplikowana
Poloniusz wyjaśnia:

Niektóre przymiotniki, zwłaszcza dłuższe i pochodne od imiesłowów, stopniuje się opisowo za pomocą „bardziej”. Dlatego poprawna jest forma „bardziej skomplikowana”. „Więcej skomplikowana” to kalka obca, a „skomplikowańsza” nie jest poprawną formą stopnia wyższego.

Reguła: opisowe tworzenie stopnia wyższego przymiotnika
31. (B2)

Przed audytem zespół chciał przygotować dokumentację ...
1. A. jak staranniej
2. B. jak bardziej starannie
3. C. jak najstaranniej
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenie „jak” w znaczeniu maksymalnego stopnia łączy się ze stopniem najwyższym: „jak najstaranniej”. Formy „jak bardziej starannie” i „jak staranniej” nie tworzą poprawnej konstrukcji oznaczającej najwyższy możliwy stopień staranności. To częsty błąd wynikający z dosłownego tłumaczenia konstrukcji porównawczych.

Reguła: jak naj- ze stopniem najwyższym przysłówka
32. (B2)

Ten syrop po schłodzeniu wydaje się ... niż w temperaturze pokojowej.
1. A. gorzkszy
2. B. gorzciejszy
3. C. bardziej gorzki
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „gorzki” nie tworzy w standardowej polszczyźnie prostego stopnia wyższego. Używa się stopniowania opisowego z wyrazem „bardziej”. Formy „gorzciejszy” i „gorzkszy” są błędnymi próbami utworzenia stopnia wyższego przez analogię do regularnych przymiotników.

Reguła: stopniowanie opisowe przymiotnika gorzki
33. (B2)

W miarę poznawania programu analityk przygotowywał raporty ...
1. A. coraz sprawniej
2. B. coraz najsprawniej
3. C. coraz bardziej sprawniej
Poloniusz wyjaśnia:

Po wyrażeniu „coraz” używa się stopnia wyższego, gdy mówimy o stopniowej zmianie. Poprawna jest forma „coraz sprawniej”, bo przysłówek „sprawnie” ma prosty stopień wyższy „sprawniej”. Formy „coraz najsprawniej” i „coraz bardziej sprawniej” łączą elementy, których nie zestawia się w tej konstrukcji.

Reguła: coraz z przysłówkiem w stopniu wyższym
34. (B2)

W odpowiedzi na skargę firma obiecała rozmawiać z klientami ... niż dotąd.
1. A. bardziej po ludzku
2. B. bardziej ludziej
3. C. po ludziej
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenia przysłówkowe z „po”, takie jak „po ludzku”, stopniuje się opisowo za pomocą „bardziej”. Dlatego poprawne jest „bardziej po ludzku”. Formy „po ludziej” i „bardziej ludziej” naruszają tę zasadę, bo próbują utworzyć prosty stopień wyższy od całego wyrażenia.

Reguła: stopniowanie opisowe wyrażeń przysłówkowych z po
35. (B2)

Wskaż niepoprawne wyrażenie.
1. A. bardziej lepszy
2. B. znacznie gorszy
3. C. jak najlepiej
4. D. o wiele lepszy
Poloniusz wyjaśnia:

Formy „jak najlepiej”, „o wiele lepszy” i „znacznie gorszy” są poprawnymi konstrukcjami ze stopniem najwyższym albo wyższym. Wyraz „lepszy” jest już stopniem wyższym przymiotnika „dobry”, dlatego nie łączy się go z „bardziej”. Wyrażenie „bardziej lepszy” jest typowym błędem polegającym na podwojeniu stopniowania.

Reguła: łączenie wykładników stopnia wyższego i najwyższego w konstrukcjach porównawczych
36. (B2)

Wybierz poprawną parę form do zdania: „Po drugim malowaniu ściana jest ... i wygląda ... niż wczoraj”.
1. A. bardziej bielsza, bardziej bielej
2. B. bielsza, bielej
3. C. białsza, białej
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „biały” stopniuje się prosto: „bielszy”, a odpowiadający mu przysłówek ma formę „bielej”. Formy „białsza” i „białej” są błędne w tym kontekście, bo nie tworzą poprawnego stopnia wyższego. Wyrażenia „bardziej bielsza” i „bardziej bielej” nie są poprawne, ponieważ podwajają wykładnik stopnia wyższego.

Reguła: stopniowanie proste przymiotnika biały i przysłówka biało
37. (C1)

Aby wykres nie zasłaniał legendy, przesuń go odrobinę ...
1. A. bardziej po prawo
2. B. bardziej prawo
3. C. bardziej w prawo
Poloniusz wyjaśnia:

Kierunek przesunięcia wyraża się przyimkiem „w” z biernikiem: „w prawo”; przed takim wyrażeniem można dodać „bardziej”, jeśli chodzi o większe przesunięcie. Formy bez przyimka albo z niewłaściwym połączeniem przyimkowym są w tym zdaniu niepoprawne.

Reguła: stopniowanie opisowe wyrażeń kierunkowych z przyimkiem „w” i biernikiem
38. (C1)

Im dłużej odkładano decyzję, tym ... stawał się harmonogram wdrożenia.
1. A. najmniej realistyczny
2. B. mniej realistyczny
3. C. mało realistyczny
Poloniusz wyjaśnia:

Konstrukcja „im ..., tym ...” wymaga form stopnia wyższego lub ich odpowiedników opisowych. W zdaniu chodzi o narastające osłabienie cechy, dlatego poprawne jest „mniej realistyczny”. Formy „najmniej realistyczny” i „mało realistyczny” nie tworzą wymaganej zależności porównawczej.

Reguła: konstrukcja im tym ze stopniem wyższym
39. (C1)

Na poprawionym diagramie oś czasu należy przesunąć ... względem legendy.
1. A. bardziej prawo
2. B. bardziej w prawo
3. C. prawiej
Poloniusz wyjaśnia:

Wyrażenia kierunkowe typu „w prawo” stopniuje się opisowo: „bardziej w prawo”. Forma „prawiej” nie należy tu do polszczyzny wzorcowej, a „bardziej prawo” pomija wymagany przyimek. Błędy tego typu wynikają często z prostego przeniesienia mechanizmu stopniowania przysłówków na całe wyrażenie przyimkowe.

Reguła: stopniowanie opisowe wyrażeń przysłówkowych typu w prawo
40. (C1)

Nowa redakcja uzasadnienia jest precyzyjniejsza ... projektu przedstawionego w marcu.
1. A. niż redakcji
2. B. jak redakcja
3. C. od redakcji
Poloniusz wyjaśnia:

W porównaniu nierówności po przyimku „od” występuje dopełniacz, dlatego poprawne jest „od redakcji”. Po spójniku „niż” należałoby użyć mianownika: „niż redakcja”. Wyraz „jak” nie wprowadza w normie ogólnej porównania typu „precyzyjniejszy”.

Reguła: porównanie: od z dopełniaczem, niż z mianownikiem
41. (C1)

Ostateczna redakcja uchwały jest precyzyjniejsza ... .
1. A. od wcześniejszego projektu
2. B. od wcześniejszy projekt
3. C. jak wcześniejszy projekt
Poloniusz wyjaśnia:

Po przyimku „od” w porównaniu występuje dopełniacz, dlatego poprawne jest „od wcześniejszego projektu”. Połączenie „od wcześniejszy projekt” łamie wymaganie przypadka. Wyrażenie „jak wcześniejszy projekt” jest błędnym odpowiednikiem angielskiego „than” w zdaniu ze stopniem wyższym.

Reguła: porównanie: od z dopełniaczem przy stopniu wyższym
42. (C1)

Po kilku dniach deszczu skarpa przy północnym murze stawała się coraz ...
1. A. zieloniejsza
2. B. zieleńsza
3. C. bardziej zieleńsza
Poloniusz wyjaśnia:

Stopień wyższy od przymiotnika „zielony” ma temat „zieleńsz-”, dlatego przy rzeczowniku żeńskim występuje forma „zieleńsza”. Konstrukcja „bardziej zieleńsza” błędnie łączy stopniowanie opisowe z prostym. Forma „zieloniejsza” jest wynikiem mechanicznego dodania typowego przyrostka, ale nie należy do normy ogólnej.

Reguła: stopniowanie nieregularne przymiotnika zielony w konstrukcji coraz
43. (C1)

Po rekultywacji skarpy roślinność z roku na rok staje się wyraźnie ... .
1. A. zieleniejsza
2. B. zieloniejsza
3. C. zieleńsza
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „zielony” tworzy stopień wyższy nieregularnie: „zieleńszy”, a w rodzaju żeńskim „zieleńsza”. Formy „zieloniejsza” i „zieleniejsza” są skutkiem nadmiernej regularyzacji i nie należą do poprawnej polszczyzny. Okolicznik „z roku na rok” wzmacnia sens stopniowego nasilania cechy.

Reguła: stopniowanie nieregularne przymiotnika zielony
44. (C1)

Po wyjątkowo wilgotnej wiośnie zbocze jest dziś wyraźnie ... niż w kwietniu.
1. A. najbardziej zielone
2. B. zieleniejsze
3. C. zieleńsze
Poloniusz wyjaśnia:

W porównaniu dwóch stanów z użyciem „niż” potrzebny jest stopień wyższy. Poprawna forma od przymiotnika „zielony” to „zieleńsze”. Forma „zieleniejsze” jest błędną nadmierną regularyzacją, a „najbardziej zielone” to stopień najwyższy, niepasujący do tego porównania.

Reguła: nieregularne stopniowanie przymiotnika zielony
45. (C1)

Po zasłonięciu świetlika w archiwum zrobiło się jeszcze ...
1. A. szarzej
2. B. szarej
3. C. bardziej szare
Poloniusz wyjaśnia:

W konstrukcji bezosobowej „zrobiło się” używa się przysłówka, a stopień wyższy od „szaro” brzmi „szarzej”. Forma „bardziej szare” jest formą przymiotnikową i nie pasuje do tego typu zdania. Forma „szarej” jest odmianą przymiotnika przez przypadki, a nie stopniem wyższym przysłówka.

Reguła: stopniowanie proste przysłówka szaro
46. (C1)

Spośród wszystkich elementów reformy za ... uznano mechanizm rozliczania dotacji.
1. A. najbardziej skomplikowany
2. B. najskomplikowańszy
3. C. bardziej skomplikowany
Poloniusz wyjaśnia:

Po wyrażeniu „spośród wszystkich” potrzebny jest stopień najwyższy. Przy przymiotniku „skomplikowany” tworzy się go opisowo: „najbardziej skomplikowany”. Forma „bardziej skomplikowany” jest tylko stopniem wyższym, a „najskomplikowańszy” stanowi błędną próbę utworzenia stopnia prostego.

Reguła: stopień najwyższy opisowy z najbardziej
47. (C1)

Uzupełnij oba miejsca: ... bardziej szczegółowo organ uzasadni decyzję, ... trudniej będzie ją skutecznie zaskarżyć.
1. A. jak - tak
2. B. ile - tyle
3. C. im - tym
Poloniusz wyjaśnia:

W konstrukcji współzależności stopnia używa się pary „im - tym”: wzrost stopnia jednej cechy łączy się ze wzrostem stopnia drugiej. Pary „jak - tak” oraz „ile - tyle” nie tworzą w tym zdaniu poprawnej konstrukcji z przysłówkami w stopniu wyższym.

Reguła: konstrukcja współzależności stopnia im - tym
48. (C1)

W dokumentacji technicznej, gdy konstrukcja dachu jest wykonana w całości z drewna, należy napisać, że jest ... .
1. A. bardziej drewniana
2. B. drewniana
3. C. najdrewniejsza
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „drewniany” w znaczeniu „wykonany z drewna” jest przymiotnikiem relacyjnym i nie podlega stopniowaniu. Formy „bardziej drewniana” i „najdrewniejsza” byłyby błędne w kontekście opisu materiału. Zdanie jednoznacznie mówi o składzie konstrukcji, a nie o metaforycznym podobieństwie do drewna.

Reguła: przymiotniki relacyjne nie podlegają stopniowaniu
49. (C1)

W makiecie kolumny logo należy umieścić ..., aby nie nachodziło na tekst.
1. A. jak najprawiej
2. B. jak bardziej prawo
3. C. jak najbardziej w prawo
Poloniusz wyjaśnia:

Kierunek „w prawo” stopniuje się opisowo: „bardziej w prawo”, a w konstrukcji oznaczającej maksymalne nasilenie używa się „jak najbardziej w prawo”. Forma „jak najprawiej” jest niestandardowa w tym znaczeniu. Wyrażenie „jak bardziej prawo” narusza zarówno składnię, jak i sposób stopniowania tego określenia kierunku.

Reguła: stopniowanie opisowe określenia kierunku w prawo
50. (C1)

W miarę zapadania zmroku na ekranie monitoringu było coraz ... .
1. A. szarej
2. B. szarzej
3. C. szarościej
Poloniusz wyjaśnia:

Przysłówek „szaro” ma w stopniu wyższym formę „szarzej”. Forma „szarej” jest formą przymiotnika, a nie przysłówka, więc nie pasuje do konstrukcji „było coraz”. Forma „szarościej” jest błędną próbą utworzenia stopnia wyższego według niewłaściwego wzoru.

Reguła: stopniowanie proste przysłówka szaro
51. (C1)

W ocenie legislatorów nowa sankcja jest surowsza ... przewidzianej w poprzedniej ustawie.
1. A. od przewidzianej w poprzedniej ustawie
2. B. niż przewidzianej w poprzedniej ustawie
3. C. jak przewidzianej w poprzedniej ustawie
Poloniusz wyjaśnia:

Po przyimku „od” w konstrukcji porównawczej występuje dopełniacz: „od przewidzianej w poprzedniej ustawie”. Po „niż” należałoby użyć mianownika, na przykład „niż sankcja przewidziana w poprzedniej ustawie”. Konstrukcja „surowsza jak” jest błędna w polszczyźnie wzorcowej.

Reguła: porównanie: od z dopełniaczem, niż z mianownikiem
52. (C1)

Wskaż formę niepoprawną w dokumentacyjnym opisie materiału, z którego wykonano eksponat.
1. A. bardziej kruchy
2. B. bardziej skorodowany
3. C. bardziej drewniany
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotnik „drewniany” w znaczeniu materiałowym jest przymiotnikiem relacyjnym i nie podlega stopniowaniu. Można opisać obiekt jako „drewniany” albo „niedrewniany”, ale nie jako „bardziej drewniany” w sensie materiału wykonania. Formy „bardziej skorodowany” i „bardziej kruchy” są poprawne, ponieważ odnoszą się do cech stopniowalnych.

Reguła: przymiotniki relacyjne oznaczające materiał nie podlegają stopniowaniu
53. (C1)

Wskaż formę niepoprawną w zdaniu: „W protokole oględzin odnotowano, że zwierzę było ...”.
1. A. całkowicie martwe
2. B. martwe
3. C. bardziej martwe
Poloniusz wyjaśnia:

W znaczeniu biologicznym przymiotnik „martwy” nazywa cechę niestopniowalną: organizm albo żyje, albo nie żyje. Dlatego „bardziej martwe” jest w tym urzędowym kontekście niepoprawne. Wyrażenie „całkowicie martwe” może pełnić funkcję wzmacniającą i nie tworzy stopnia wyższego.

Reguła: przymiotniki niestopniowalne w znaczeniu dosłownym
54. (C1)

Wskaż poprawną formę stopnia najwyższego przymiotnika „złożony” w znaczeniu „skomplikowany”.
1. A. najbardziej złożony
2. B. bardziej złożony
3. C. najzłoższy
Poloniusz wyjaśnia:

Przymiotniki o budowie imiesłowowej, takie jak „złożony”, w tym znaczeniu stopniuje się opisowo: „bardziej złożony”, „najbardziej złożony”. Forma „bardziej złożony” jest tylko stopniem wyższym, więc nie odpowiada poleceniu. Forma „najzłoższy” jest błędną próbą utworzenia stopnia prostego.

Reguła: stopień najwyższy opisowy z najbardziej