Speaking: format and strategies

Presentation based on source material, discussion and defending your opinion, describing a photo or chart, polite disagreement, speaking pace, and dealing with gaps in vocabulary.

Levels: B1 · B2 · C1 · 54 tasks

Read the article

1. (B1)

Egzaminator mówi: „Najlepiej uczyć się tylko samemu”. Chcesz uprzejmie nie zgodzić się i podać powód. Co powiesz?
1. A. To nieprawda, pan się myli, bo w grupie mogę liczyć na pomoc innych.
2. B. Nie masz racji, bo w grupie jest mi łatwiej i mogę pytać innych o zdanie.
3. C. Nie zgadzam się, bo nie, wolę tak uważać i taka jest moja opinia.
4. D. Rozumiem pana argument, ale wolę uczyć się w grupie, bo mogę pytać innych.
Poloniusz explains:

Polite disagreement in an official situation often begins with a brief acknowledgement of the interlocutor's argument, and then contains one's own opinion and a reason. The formulations „To nieprawda” and „pan się myli” sound too harsh, and the form „Nie masz racji” is informal. The expression „bo nie” is not a justification of an opinion. The best answer first acknowledges the interlocutor's argument, and then calmly gives one's own position and a specific reason, namely the possibility of asking questions to others.

Rule: polite disagreement through a concession before a reservation
2. (B1)

Egzaminator mówi: „W małym mieście nie można ciekawie spędzać czasu”. Chcesz uprzejmie się nie zgodzić i krótko uzasadnić swoje zdanie. Która reakcja jest właściwa?
1. A. Zgadzam się całkowicie, bo uważam, że w małym mieście też są ciekawe miejsca.
2. B. Nie zgadzam się, ponieważ uważam, że małe miasta są zawsze nudne i mało ciekawe.
3. C. Rozumiem ten argument, ale moim zdaniem w małym mieście też są ciekawe miejsca.
4. D. To nieprawda, pan nic nie wie o małych miastach i wcale się z tym nie zgadzam.
Poloniusz explains:

Polite disagreement often begins with a short concession, for example „rozumiem ten argument”, and then contains one's own opinion and a brief justification. A response with the words „zgadzam się całkowicie” does not express disagreement. A response with the opinion that small towns are boring confirms the examiner's view instead of contradicting it. A response with the accusation „pan nic nie wie” is too harsh and impolite in an examination situation.

Rule: polite disagreement through a concession before a reservation
3. (B1)

Egzaminatorka mówi polecenie zbyt szybko. Chcesz oficjalnie poprosić o wyjaśnienie. Która reakcja jest poprawna?
1. A. Czy pani możesz powiedzieć, co znaczy to polecenie?
2. B. Czy mogłaby pani wyjaśnić, co znaczy to polecenie?
3. C. Czy mogłabyś powiedzieć, co znaczy to polecenie?
4. D. Czy mógłby pani powiedzieć, co znaczy to polecenie?
Poloniusz explains:

In a formal conversation with a woman, you use the form „pani” with a verb in the third person, or the polite construction „mogłaby pani”. That is why the correct form is: „Czy mogłaby pani wyjaśnić, co znaczy to polecenie?”. The form „mogłabyś” is informal, „pani możesz” incorrectly combines „pani” with the second person, and „mógłby pani” does not agree with the female addressee.

Rule: request for clarification in the formal register
4. (B1)

Kolega mówi: „Nauka online jest zawsze lepsza niż nauka w klasie”. Chcesz uprzejmie nie zgodzić się i podać powód. Która reakcja spełnia ten cel?
1. A. Rozumiem ten argument, ale wolę naukę w klasie, bo łatwiej pytać nauczyciela.
2. B. Nie wiem, może tak, może nie, bo każdemu pasuje przecież coś trochę innego.
3. C. To nieprawda, nie masz racji, bo nauka online wcale nie jest od tego lepsza.
4. D. Zgadzam się całkowicie, bo online jest zawsze lepiej i wygodniej dla każdego.
Poloniusz explains:

A polite disagreement often begins with a short acknowledgement of the other person's argument and then introduces one's own opinion with „ale”. In the correct answer, there is also a justification after „bo”. The other reactions are agreement, an impolite denial, or a lack of a clear position, so they do not fulfil the aim of the task.

Rule: polite disagreement through a concession before a reservation
5. (B1)

Kolega proponuje: „Pomogę ci dziś w zadaniu”. Chcesz grzecznie odmówić i podziękować. Co powiesz?
1. A. Dzięki, ale dziś nie potrzebuję pomocy.
2. B. Dziękuję, ale dziś chętnie skorzystam.
3. C. Dzięki, dziś nie potrzebuję twoją pomoc.
4. D. Nie, pomagaj mi dziś w zadaniu.
Poloniusz explains:

When rejecting a proposal, you can first say thank you and then briefly say that you do not need help. The phrase „chętnie skorzystam” means acceptance, not refusal. The sentence „Dzięki, dziś nie potrzebuję twoją pomoc” is grammatically incorrect, because the verb „potrzebować” governs the genitive (dopełniacz): „twojej pomocy”. The form „pomagaj mi” is a command, so it does not sound like a polite refusal.

Rule: rejecting a proposal with thanks in the informal register
6. (B1)

Kolega proponuje: „Spotkajmy się dziś po południu i razem przygotujmy prezentację”. Nie możesz przyjść, ale chcesz odpowiedzieć grzecznie. Co powiesz?
1. A. Dziękuję za propozycja, ale dzisiaj nie przyjdę.
2. B. Tak, przyjmuję propozycję, ale dzisiaj nie przyjdę.
3. C. Niestety dziś nie mogę, ale dziękuję za propozycję.
4. D. Nie, wcale nie dziękuję za tę propozycję.
Poloniusz explains:

A polite rejection of a proposal should include information about the obstacle and thanks. „Tak, przyjmuję propozycję, ale dzisiaj nie przyjdę” is contradictory in meaning, because it accepts and rejects the proposal at the same time. In the expression „za propozycja”, the correct accusative (biernik) form is missing: „za propozycję”. The options have been made comparable in length and careful wording, but without changing the correct answer.

Rule: polite rejection of a proposal with thanks
7. (B1)

Kończysz krótką prezentację przed komisją i chcesz upewnić się, że zostałeś zrozumiany. Które zdanie jest właściwe?
1. A. Czy wy rozumiecie moją odpowiedź?
2. B. Czy państwo rozumiecie moją odpowiedź?
3. C. Czy moja odpowiedź jest dla państwa jasna?
4. D. Czy moja odpowiedź jest dla państwo jasna?
Poloniusz explains:

In a formal conversation with several people, the form „państwo” is used, and after the preposition „dla” the noun takes the genitive (dopełniacz): „dla państwa”. The form „wy rozumiecie” is informal, „państwo rozumiecie” incorrectly combines a polite form with a second-person verb, and „dla państwo” has the wrong case (przypadek).

Rule: the polite form „państwo” and the genitive after the preposition „dla”
8. (B1)

Kończysz rozmowę z egzaminatorem. Która forma jest właściwa?
1. A. Dziękuję za rozmowę. Do zobaczyć.
2. B. Dzięki za rozmowę. Pa.
3. C. Dziękuję za rozmowa. Do widzenia.
4. D. Dziękuję za rozmowę. Do widzenia.
Poloniusz explains:

At the end of a formal conversation, we use neutral forms such as „Dziękuję za rozmowę” and „Do widzenia”. „Dzięki” and „pa” are informal, and „za rozmowa” has the wrong case. The form „Do zobaczyć” is incorrect; the correct phrase is „Do zobaczenia”.

Rule: ending a conversation in the formal register
9. (B1)

Mówisz do egzaminatorki w sytuacji oficjalnej. Chcesz poprosić o powtórzenie pytania. Która reakcja jest właściwa?
1. A. Przepraszam, czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?
2. B. Ej, powtórz pani pytanie jeszcze raz.
3. C. Przepraszam, czy pani możesz powtórzyć pytanie?
4. D. Przepraszam, czy mogłabyś pani powtórzyć pytanie?
Poloniusz explains:

In a formal situation, we say „pani” to a woman and combine this form with a verb in the third person. The form „czy pani możesz” incorrectly combines „pani” with the second person, and „czy mogłabyś pani” mixes an informal form with a formal one. The phrase „Ej, powtórz pani” is impolite and does not fit a conversation with a female examiner.

Rule: the address form pani with a verb in the third person
10. (B1)

Nie zrozumiałeś pytania egzaminatorki. Jak poprosisz oficjalnie o powtórzenie i wyjaśnienie?
1. A. Przepraszam, czy możesz powtórzyć i wyjaśnić pytanie?
2. B. Przepraszam, powtórz i wyjaśnij mi pytanie.
3. C. Przepraszam, czy pani możesz powtórzyć i wyjaśnić pytanie?
4. D. Przepraszam, czy może pani powtórzyć i wyjaśnić pytanie?
Poloniusz explains:

In the formal register, we say „pani” to a woman with a verb in the third person: „może pani”. The forms „możesz” and „powtórz” belong to speaking on informal „ty” terms. The combination „pani możesz” mixes the formal form with a verb in the second person.

Rule: request for repetition and clarification in the formal register
11. (B1)

Po konsultacji chcesz podziękować wykładowcy i poprosić go o przesłanie formularza. Która wypowiedź jest poprawna?
1. A. Panie doktorze, dziękuję za pomoc. Czy możesz pan wysłać mi jutro formularz?
2. B. Panie doktorze, dziękuję za pomoc. Czy mógłby pan wysłać mi jutro formularz?
3. C. Panie doktorze, dziękuję za pomoc. Wyślij mi jutro formularz.
4. D. Panie doktorze, dziękuję za pomoc. Czy mógłbyś wysłać mi jutro formularz?
Poloniusz explains:

When speaking to a lecturer in a formal situation, you use the polite form „pan” with the third person of the verb: „mógłby pan”. The phrase „mógłbyś” is informal, and „możesz pan” mixes the second person with a polite form. The form „wyślij mi jutro formularz” does have a word of thanks added, but it still remains too direct and commanding in this situation.

Rule: request for a favor and thanks in the formal register
12. (B1)

Po wypowiedzi do dwóch egzaminatorów chcesz sprawdzić, czy twoja wypowiedź jest zrozumiała. Co powiesz w rejestrze oficjalnym?
1. A. Czy państwo mnie rozumiecie?
2. B. Czy państwa mnie rozumieją?
3. C. Czy wy mnie rozumieją?
4. D. Czy państwo mnie rozumieją?
Poloniusz explains:

When speaking to several people in the formal register, you use the form „państwo” with a verb in the third person plural: „rozumieją”. „Rozumiecie” fits the informal „wy”, not the form „państwo”. „Państwa” is the wrong case here, and „wy mnie rozumieją” mixes two ways of addressing people.

Rule: the address form państwo with a verb in the third person
13. (B1)

Podczas rozmowy z komisją chcesz upewnić się, czy twoja odpowiedź była jasna. Co powiesz?
1. A. Czy moja odpowiedź jest zrozumiała?
2. B. Czy moja odpowiedź są zrozumiała?
3. C. Czy ty rozumiesz moją odpowiedź?
4. D. Czy państwo zrozumiało moją odpowiedź?
Poloniusz explains:

In a formal situation, you can check whether your statement was clear without using the informal „ty”. The form „państwo zrozumiało” violates agreement between the subject and the predicate, because the polite „państwo” used when addressing a group needs a plural form. The sentence „moja odpowiedź są zrozumiała” also violates agreement between the subject and the predicate, because „odpowiedź” needs the form „jest”.

Rule: polite forms in the formal register
14. (B1)

Rozpoczynasz oficjalną rozmowę telefoniczną z sekretariatem szkoły. Która wypowiedź jest odpowiednia?
1. A. Cześć, tu Anna Nowak. Chcę zapytać o kurs.
2. B. Dzień dobry, nazywam się Anna Nowak i dzwonię w sprawie kursu.
3. C. Dzień dobry, tu Anna. Ja do ciebie w sprawie kursu.
4. D. Hej, tu Anna Nowak. Mam pytanie o kurs.
Poloniusz explains:

In a formal telephone conversation, you should greet the other person, introduce yourself, and clearly state the purpose of the call. The greetings „cześć” and „hej”, as well as the form „do ciebie”, belong to the informal register.

Rule: starting a telephone conversation in the formal register
15. (B1)

Rozpoczynasz rozmowę z egzaminatorem, którego nie znasz. Która reakcja jest odpowiednia?
1. A. Dobry dzień, nazywam się Anna Nowak.
2. B. Witam cię, jestem Anna Nowak.
3. C. Cześć, jestem Anna Nowak.
4. D. Dzień dobry, nazywam się Anna Nowak.
Poloniusz explains:

In a formal conversation with an unknown person, we begin with „Dzień dobry” and a neutral introduction of ourselves. „Cześć” and „Witam cię” are informal forms. „Dobry dzień” is a calque and is not a correct Polish greeting.

Rule: starting a conversation in the formal register
16. (B1)

W pytaniu egzaminacyjnym pojawia się słowo, którego nie rozumiesz. Chcesz poprosić o wyjaśnienie w sytuacji oficjalnej. Która reakcja jest właściwa?
1. A. Przepraszam, czym znaczy to słowo w pytaniu?
2. B. Przepraszam, co to słowo znaczyć w pytaniu?
3. C. Przepraszam, co znaczy to słowo w pytaniu?
4. D. Co ty masz na myśli przez to słowo?
Poloniusz explains:

In a request to explain meaning, we use the construction „co znaczy”. The version „czym znaczy” is wrong, because the verb „znaczyć” does not combine here with the instrumental (narzędnik). The phrase with „ty” is too informal toward an examiner, and „co to słowo znaczyć” has the wrong infinitive form instead of a finite verb form.

Rule: request for clarification in the formal register
17. (B1)

Znajomy proponuje spotkanie dziś po południu, ale nie masz czasu. Chcesz odmówić i zaproponować inny termin. Która reakcja jest właściwa?
1. A. Nie, bo dziś nie mam czasu, i już. Spotkamy się kiedyś indziej.
2. B. Dobrze, dziś się nie spotkam z tobą. Może innym razem.
3. C. Chcę spotkać się wczoraj, a jeśli nie, to może dzisiaj.
4. D. Dziś nie mogę, przepraszam. Może spotkamy się jutro?
Poloniusz explains:

When rejecting a proposal, it is worth briefly apologizing or giving a reason and suggesting another time. The reaction „Dziś nie mogę, przepraszam. Może spotkamy się jutro?” is appropriate, because it politely refuses and immediately proposes a specific alternative time. The answer with the expression „i już” sounds too harsh, and „kiedyś indziej” does not give a specific time. The answer beginning with „Dobrze” is inconsistent, because it suggests agreement and then refusal; in addition, „innym razem” is not very specific. The sentence with the word „wczoraj” contains a semantic error, because you cannot plan a meeting in the past.

Rule: rejecting a proposal with an alternative
18. (B1)

Zwracasz się do dwóch osób z komisji. Chcesz poprosić o zgodę na podanie przykładu. Co powiesz?
1. A. Czy państwo pozwoli, że podam przykład?
2. B. Czy państwo pozwolisz, że podam przykład?
3. C. Czy państwo pozwolą, że podam przykład?
4. D. Czy państwo pozwalam, że podam przykład?
Poloniusz explains:

In the formal register, the form „państwo” combines with a verb in the third person plural, so the combination „państwo pozwolą” is correct.

Rule: the address form państwo with a third-person plural verb
19. (B2)

Chcesz poprosić egzaminatorkę o doprecyzowanie polecenia. Wybierz formę właściwą w sytuacji oficjalnej.
1. A. Czy mogłaby pani doprecyzować, do którego zdjęcia mam się odnieść?
2. B. Czy mogłabyś doprecyzować, do którego zdjęcia mam się odnieść?
3. C. Czy pani mogłabyś doprecyzować, do którego zdjęcia mam się odnieść?
4. D. Czy ty może doprecyzujesz, do którego zdjęcia mam się odnieść?
Poloniusz explains:

In formal contact with a female examiner, one should address her with „pani” and use a verb in the third person. The form „mogłabyś” is a familiar form, and the combination „pani mogłabyś” mixes two different ways of addressing someone. A construction with „ty” is inappropriate in an examination situation.

Rule: the address form pani with a verb in the third person
20. (B2)

Egzaminator pyta: „Jak rozumie pan pojęcie kapitału społecznego?”. Nie masz pewności, czy dobrze rozumiesz termin. Wybierz właściwą reakcję.
1. A. Niech pan doprecyzuje, w jakim sensie używa pan tego terminu.
2. B. Czy mógłby pan doprecyzować, w jakim sensie używa pan tego terminu?
3. C. Czy możesz doprecyzować, w jakim sensie używasz tego terminu?
4. D. Co ty dokładnie masz na myśli, w jakim sensie używasz tego terminu?
Poloniusz explains:

In an examination situation, a polite request in the formal register is appropriate: the form „pan” with a third-person verb and the construction „Czy mógłby pan...”. The forms „możesz”, „używasz” and „ty” are inappropriate when speaking to an examiner, and „Niech pan doprecyzuje...” sounds like an order, not like a neutral request to explain the meaning of a term.

Rule: polite request in the formal register: the form pan and the conditional mood (tryb przypuszczający)
21. (B2)

Egzaminator zadał trudne pytanie, a ty potrzebujesz chwili na zebranie myśli. Wybierz reakcję właściwą w rejestrze oficjalnym.
1. A. Nie odpowiem teraz, proszę o następne pytanie.
2. B. Niech pan czeka, bo ja się teraz zastanawiam.
3. C. Proszę pozwolić, że chwilę się zastanowię.
4. D. Daj mi chwilę, muszę się nad tym zastanowić.
Poloniusz explains:

In a formal situation, you can gain time with the polite formula: „Proszę pozwolić, że chwilę się zastanowię”. The sentence „Nie odpowiem teraz, proszę o następne pytanie” means a refusal to answer, „Niech pan czeka, bo ja się teraz zastanawiam” sounds commanding and impolite, and „Daj mi chwilę, muszę się nad tym zastanowić” is familiar.

Rule: politeness formulas in the formal register
22. (B2)

Egzaminatorka zadała pytanie, ale nie dosłyszałeś końcówki. Która reakcja jest odpowiednia w rejestrze oficjalnym?
1. A. Hej, czy możesz powtórzyć to pytanie?
2. B. Przepraszam, czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?
3. C. Przepraszam, czy mogłabyś powtórzyć to pytanie?
4. D. Proszę panią, powtórz jeszcze to pytanie.
Poloniusz explains:

In a formal situation, we address a female examiner with the form „pani” and use a verb in the third person, so only „czy mogłaby pani...” is correct. The forms „mogłabyś”, „powtórz” and „możesz” belong to addressing someone as „ty”, so they are inappropriate in this context. In addition, the expression „proszę panią” is not the correct address form in such a request.

Rule: the address form pani with a verb in the third person
23. (B2)

Na wykresie widać niewielki wzrost, ale nie ma podanych dokładnych wartości. Jak najbezpieczniej opisać tę informację?
1. A. Wzrost wynika bez wątpienia z lepszej reklamy.
2. B. Sprzedaż na pewno wzrosła o połowę w każdym kwartale.
3. C. Wydaje się, że sprzedaż nieznacznie wzrosła.
4. D. Nie da się powiedzieć o tym wykresie nic konkretnego.
Poloniusz explains:

When a chart does not give exact numbers, caution should be signaled by using forms such as „wydaje się”, and unjustified precision should be avoided. The statements „na pewno” and „bez wątpienia” are too categorical, and the reason for the increase does not follow from the chart itself. The sentence „nie da się powiedzieć nic konkretnego” is inaccurate, because the general trend is visible.

Rule: signaling uncertainty in a chart description
24. (B2)

Opisujesz wykres podczas egzaminu. Które zdanie poprawnie wprowadza wniosek z danych?
1. A. Na wykresie wynika, że sprzedaż wzrosła.
2. B. Według wykres pokazuje, że sprzedaż wzrosła.
3. C. Z wykresu wynika, że sprzedaż wzrosła.
4. D. Wykresu wynika, że sprzedaż wzrosła.
Poloniusz explains:

A conclusion from data is introduced with the construction „z wykresu wynika, że”. The expression „na wykresie wynika” mixes two patterns: „na wykresie widać” and „z wykresu wynika”. The forms „wykresu wynika” and „według wykres pokazuje” are syntactically incorrect.

Rule: describing a chart with the construction z wykresu wynika
25. (B2)

Opisujesz zdjęcie i nie pamiętasz słowa „hulajnoga”. Która wypowiedź jasno realizuje strategię omówienia?
1. A. Chodzi mi o mały pojazd z kierownicą, na którym stoi jedna osoba.
2. B. Na zdjęciu jest taki jeżdżący przedmiot, który trudno dokładnie w ten sposób rozpoznać.
3. C. Nie znam tego słowa, więc pominę ten fragment i przejdę do dalszego opisu.
4. D. To jest scooter, czyli angielskie słowo użyte zamiast polskiego określenia.
Poloniusz explains:

When you lack a word, you can replace it with a descriptive paraphrase (omówienie), that is, a description of its appearance, function, or way of use. The description of a small vehicle with handlebars, on which one person stands, makes it possible to understand what object is meant. Omitting the fragment does not solve the communication problem, using the word scooter does not provide a Polish explanation, and the general expression jeżdżący przedmiot remains too unclear.

Rule: dealing with a gap in vocabulary through circumlocution
26. (B2)

Opisujesz zdjęcie i nie pamiętasz słowa „poręcz”. Chcesz kontynuować wypowiedź przez omówienie. Wybierz właściwą reakcję.
1. A. Nie znam słowa, więc opiszę okno obok i pominę ten element przy schodach.
2. B. Nie pamiętam nazwy; chodzi mi o element przy schodach, którego można się trzymać.
3. C. Jak to się mówi po polsku: ten element przy schodach, którego można się trzymać?
4. D. Ten przedmiot przy schodach, no, taka rzecz obok, którą tam widać na zdjęciu.
Poloniusz explains:

When you lack a word, a good strategy is a descriptive paraphrase (omówienie), that is, a description of the function or appearance of the object. The reaction „Nie pamiętam nazwy; chodzi mi o element przy schodach, którego można się trzymać” does this correctly and allows the speaker to continue despite the lexical gap. Omitting the element does not solve the language problem, asking for the Polish name is a request for help, and pointing to the object in too general a way does not give the interlocutor enough information about its function.

Rule: dealing with a gap in vocabulary through circumlocution
27. (B2)

Po podaniu argumentu chcesz wprowadzić kontrargument w dyskusji. Wybierz właściwą formułę.
1. A. Po drugiej stronie trzeba jednak zauważyć, że...
2. B. Na drugiej stronie trzeba jednak zauważyć, że...
3. C. Z drugiej strony trzeba jednak zauważyć, że...
4. D. Z innej strony trzeba jednak zauważyć, że...
Poloniusz explains:

The fixed formula introducing a counterargument is „z drugiej strony”. The expressions „z innej strony” and „na drugiej stronie” are calques or have a spatial meaning, not the function of organizing an argument. „Po drugiej stronie” may refer to a place or to sides in a dispute, but it is not the right formula in this sentence.

Rule: formula introducing a counterargument in discussion
28. (B2)

Podczas odpowiedzi chcesz na chwilę zwolnić tempo, żeby uporządkować argumenty, ale nie przerywać wypowiedzi. Co powiesz w rejestrze egzaminacyjnym?
1. A. Nie umiem mówić dalej, proszę teraz zmienić temat.
2. B. Chwileczkę, muszę teraz jakoś ogarnąć temat.
3. C. Pozwolę sobie przez chwilę uporządkować myśli.
4. D. Zaczekaj, zaraz spróbuję coś szybko ułożyć.
Poloniusz explains:

In an examination statement, you can gain a moment to think by using a neutral and formal formula. The sentence „Pozwolę sobie przez chwilę uporządkować myśli” signals a short pause without giving up the answer and keeps the appropriate register. The other variants do not fit the examination situation: „zaczekaj” and „ogarnąć temat” are colloquial, while a request to change the topic means interrupting the task.

Rule: controlling the pace of speech with an organizing formula
29. (B2)

Podczas opisu wykresu nie widzisz dokładnie jednej wartości. Która reakcja jest właściwa?
1. A. Jest pewne, że wartość jest dokładnie 40 procent.
2. B. Wydaję się, że wartość wynosi około 40 procent.
3. C. Wydaje się, że wartość wynosi około 40 procent.
4. D. Na wykresie pisze około 40 procent tej wartości.
Poloniusz explains:

When the data are not exactly visible, uncertainty should be signaled and an approximation should be used, for example „wydaje się, że” and „około”. The form „wydaję się” means „ja sprawiam wrażenie”, so it does not fit an impersonal comment. „Jest pewne” and „dokładnie” contradict the situation, and „na wykresie pisze” is a colloquial and incorrect construction in this kind of description.

Rule: signaling uncertainty when describing a chart
30. (B2)

Podczas prezentacji brakuje ci słowa „abonament”. Która strategia najlepiej pomaga kontynuować wypowiedź?
1. A. To jest takie coś do płacenia, no wie pani, rzecz.
2. B. Nie znam tego słowa, więc nie będę rozwijać przykładu.
3. C. Chodzi mi o krótki film reklamowy przed usługą.
4. D. Chodzi mi o stałą opłatę płaconą co miesiąc.
Poloniusz explains:

When a specific word is missing, it is worth replacing it with a paraphrase of the meaning. The expression „stała opłata płacona co miesiąc” allows the listener to understand that this is about abonament. Giving up the example, giving an incorrect paraphrase of the meaning, or using the imprecise „takie coś” are not effective speaking strategies.

Rule: dealing with a vocabulary gap by using a paraphrase
31. (B2)

Podczas prezentacji chcesz wprowadzić pierwszy argument. Która formuła jest poprawna?
1. A. Po pierwsze, warto zauważyć, że ceny wzrosły.
2. B. Na pierwszy, warto zauważyć, że ceny wzrosły.
3. C. Pierwsze, warto zauważyć, że ceny wzrosły.
4. D. Po pierwszym, warto zauważyć, że ceny wzrosły.
Poloniusz explains:

To organize arguments, the fixed formula „po pierwsze” is used, followed by „po drugie”, „po trzecie”. The forms „na pierwszy”, „pierwsze” and „po pierwszym” break the established pattern of this expression. These are typical mistakes resulting either from transferring constructions literally from other languages or from confusing cases.

Rule: argument-ordering formula po pierwsze
32. (B2)

Podczas prezentacji zauważasz, że mówisz za szybko i nie jesteś pewien dokładnej liczby. Która wypowiedź pozwala zwolnić tempo i zaznaczyć niepewność?
1. A. Powiem teraz spokojniej: według danych było to dokładnie 40 procent.
2. B. Przejdę szybko dalej: jeśli dobrze pamiętam, było to około 40 procent.
3. C. Zatrzymam się na chwilę: jeśli dobrze pamiętam, było to około 40 procent.
4. D. Nie będę się zatrzymywać: według danych było to dokładnie 40 procent.
Poloniusz explains:

The formula „zatrzymam się na chwilę” helps control the pace of speech and gives the speaker time to organize their thoughts. The phrase „jeśli dobrze pamiętam” and the word „około” signal caution about numerical data.

Rule: controlling the pace of speech and signaling uncertainty
33. (B2)

Rozmówca mówi: „Praca zdalna zawsze obniża efektywność zespołu”. Która odpowiedź wyraża uprzejmą niezgodę przez ustępstwo?
1. A. Owszem, bywa trudniejsza, ale nie zawsze obniża efektywność.
2. B. Nie zgadzam się z tym, koniec dyskusji.
3. C. To nieprawda, bo zdalnie pracuje się lepiej.
4. D. Masz rację, więc praca zdalna zawsze szkodzi.
Poloniusz explains:

Polite disagreement often begins with a partial concession, for example with the word „owszem”, and only then introduces a reservation. The statements „to nieprawda” and „koniec dyskusji” are a direct rejection of the position, not a concession. The sentence „masz rację” confirms the interlocutor's opinion, so it does not express disagreement.

Rule: polite disagreement through a concession before a reservation
34. (B2)

Rozmówca mówi: „Praca zdalna zawsze osłabia zespół”. Chcesz uprzejmie nie zgodzić się i obronić swoje stanowisko. Wybierz najlepszą reakcję.
1. A. Owszem, ale nie zgadzam się z państwa argumentem w tej sprawie.
2. B. Owszem, może osłabiać kontakty, ale nie musi niszczyć współpracy.
3. C. To nieprawda, pan się całkowicie myli w ocenie tej sytuacji.
4. D. Zgadzam się, dlatego praca zdalna zawsze wyraźnie osłabia cały zespół.
Poloniusz explains:

Polite disagreement often begins with a partial concession, for example „owszem”, and only then introduces a reservation. The best reaction partly admits that the interlocutor is right, but calmly defends the speaker's own position. The statement „to nieprawda, pan się całkowicie myli” is too confrontational, „zgadzam się” does not express an opposing position, and „z państwa argumentem” has an incorrect pronoun form in the context of a conversation with one person.

Rule: polite disagreement through a concession before a reservation
35. (B2)

Rozmówca mówi: „Studia online są tak samo wartościowe jak stacjonarne”. Chcesz uprzejmie zgłosić zastrzeżenie i najpierw przyznać mu częściowo rację. Co powiesz?
1. A. To nieprawda, studia online mają wady i nie dają pełnego doświadczenia akademickiego.
2. B. Nie zgadzam się, twoje zdanie jest bez sensu i trudno traktować je poważnie.
3. C. Masz rację, dlatego całkowicie odrzucam studia online jako formę nauki akademickiej.
4. D. Owszem, mają zalety, ale nie zastępują w pełni kontaktu na uczelni.
Poloniusz explains:

Polite disagreement often begins with a concession, for example with the word „owszem”, and only then introduces a reservation. The correct statement first partly admits that the interlocutor is right, and then calmly points out a limitation of online studies. The remaining statements are too direct, offensive, or illogical.

Rule: polite disagreement through a concession before a reservation
36. (B2)

W prezentacji omówiłeś korzyści pracy zdalnej, a teraz chcesz wprowadzić kontrargument dotyczący izolacji pracowników. Która formuła jest właściwa?
1. A. Z tego powodu nie wspomnę szerzej o kontaktach w zespole.
2. B. W dodatku praca zdalna zawsze poprawia kontakty w całym zespole.
3. C. Z drugiej strony praca zdalna może osłabiać kontakty w zespole.
4. D. Podsumowując, izolacja pracowników nie ma żadnego większego znaczenia.
Poloniusz explains:

A counterargument is introduced by formulas that signal contrast, for example „z drugiej strony”. The expression „w dodatku” adds another argument in the same direction, not a counterargument, even if the sentence sounds similarly detailed. The sentence with „z tego powodu” announces a consequence or the speaker's decision, not the development of an opposing position. In turn, „podsumowując” is used to close a statement, so it does not introduce a counterargument concerning the isolation of employees.

Rule: formula introducing a counterargument in argumentative speech
37. (C1)

Bronisz stanowiska, ale zaznaczasz, że dane nie pozwalają na całkowitą pewność. Która formuła najlepiej stopniuje kategoryczność sądu?
1. A. Na podstawie dostępnych danych wydaje się prawdopodobne, że ta interpretacja jest najbardziej przekonująca.
2. B. Może jest tak, a może inaczej, więc właściwie nie da się tu przyjąć żadnego konkretnego stanowiska.
3. C. Każdy rozsądny człowiek wie, że nie ma tu miejsca na żadne inne, równie sensowne interpretacje całej sprawy.
4. D. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że to jedyne możliwe i w pełni wystarczające wyjaśnienie tej sytuacji.
Poloniusz explains:

The best formula makes it possible to defend the thesis while also marking limited certainty, because it refers to the available data and uses the weakening expression „wydaje się prawdopodobne”. The other options either give up taking a position or express the judgment too categorically and exclude other interpretations.

Rule: grading how categorical a judgment is in argumentation
38. (C1)

Kończysz oficjalną prezentację i chcesz przejść do puenty. Która formuła jest właściwa?
1. A. Podsumowując, przytoczone argumenty prowadzą do następującego wniosku.
2. B. To tyle, resztę państwo sobie dopowiecie po tej części prezentacji.
3. C. Dobra, kończę, bo chyba wszystko w tej sprawie jest już jasne.
4. D. No i to by było na tyle z mojej strony w tej prezentacji.
Poloniusz explains:

In an official statement, the summary should be clearly signaled and kept in a neutral, careful register. The correct formula directly announces the closing point and a logical conclusion. The variants „No i to by było na tyle z mojej strony” and „Dobra, kończę, bo chyba wszystko w tej sprawie jest już jasne” remain colloquial. The sentence „To tyle, resztę państwo sobie dopowiecie po tej części prezentacji” has a dismissive tone toward the audience and does not fulfill the function of a substantive closing point.

Rule: summary and closing point in the official register
39. (C1)

Kończysz prezentację na podstawie materiału i chcesz podsumować wywód oraz sformułować puentę. Które zakończenie jest właściwe?
1. A. Kończę w tym miejscu, ponieważ czas prezentacji dobiega końca, a pozostałe argumenty można jeszcze uzupełnić później, bez formułowania końcowej puenty.
2. B. Na tym można zakończyć prezentację, bo najważniejsze kwestie zostały już wcześniej zarysowane, a dalsze rozwijanie tematu nie wniesie tu wyraźnej puenty.
3. C. Podsumowując, materiał pokazuje napięcie między skutecznością a dostępnością usług; dlatego decyzje w tej sprawie wymagają oceny ich społecznych konsekwencji.
4. D. Jak było powiedziane na początku, temat pozostaje złożony, więc na końcu trudno sformułować jednoznaczny wniosek, który rzeczywiście porządkowałby cały wywód.
Poloniusz explains:

A good ending to a formal presentation summarizes the main idea and adds a punchline, that is, a clear conclusion that closes the statement. The formula „Podsumowując...” organizes the line of reasoning, and the following part indicates the consequences of the problem presented. The other options either only signal the end of the speech or emphasize the lack of an unambiguous conclusion, so they do not perform both functions at the same time: summary and punchline.

Rule: summary and punchline in a formal statement
40. (C1)

Na końcu oficjalnej prezentacji chce pan krótko zebrać argumenty i sformułować puentę. Które zdanie jest najwłaściwsze?
1. A. No to tyle, sprawa chyba jest już jasna dla wszystkich.
2. B. Podsumowując, przedstawione argumenty przemawiają za stopniowym wprowadzaniem reformy.
3. C. I tym miłym akcentem zamykamy temat całej reformy.
4. D. Kończę, bo przedstawione argumenty same za siebie gadają.
Poloniusz explains:

In the official register, a summary should be factual and stylistically neutral. The formula „podsumowując” clearly signals the end of the statement, and the phrase „argumenty przemawiają za” keeps the appropriate level of abstraction and formality. The other variants are unsuitable in this situation: „no to tyle” and „sprawa chyba jest już jasna dla wszystkich” sound too colloquial and casual, „gadają” is colloquial, and „miłym akcentem zamykamy temat” is too informal and journalistic as a way of giving a punchline to a formal presentation.

Rule: summary and punchline in the official register
41. (C1)

Opisując wykres, nie masz danych za ostatni rok. Która formuła najlepiej stopniuje kategoryczność wniosku?
1. A. Można przypuszczać, że tendencja się utrzyma.
2. B. Nie ma innej możliwości: tendencja się utrzyma.
3. C. Na pewno tendencja musi się utrzymać.
4. D. Każdy wie, że tendencja się utrzyma.
Poloniusz explains:

When the data are incomplete, the categoricalness of the judgment should be weakened by using formulas such as „można przypuszczać”. The expressions „na pewno”, „każdy wie” and „nie ma innej możliwości” present the conclusion as certain, although the context gives no grounds for this. In describing a chart, such caution is an element of precise argumentation.

Rule: grading the categoricalness of a judgment with incomplete data
42. (C1)

Opisujesz wykres w oficjalnej prezentacji i nie wolno ci wyciągać wniosków przyczynowych, których wykres nie pokazuje. Które sformułowanie jest właściwe?
1. A. Jak widzisz, wszystko spadło przez ceny, bo inaczej tego zjawiska nie da się wyjaśnić.
2. B. Z wykresu wynika, że ceny wzrosły, nie przesądza on jednak o przyczynach spadku zainteresowania.
3. C. Na wykresie wyraźnie widać, że ceny wzrosły, więc ludzie automatycznie przestali kupować tę ofertę.
4. D. Wykres udowadnia, że wzrost cen był bezpośrednią przyczyną spadku zainteresowania ofertą na rynku.
Poloniusz explains:

When describing a chart, one should separate the data from interpretation, especially when the material does not show a causal link. The formula „nie przesądza on jednak o przyczynach” signals interpretative caution and limits itself to what can actually be read from the data. Statements with „udowadnia”, „automatycznie” and „przez ceny” attribute to the chart a conclusion that cannot be derived from it directly, even if they sound more firm and factual.

Rule: distancing oneself from conclusions not confirmed by the material
43. (C1)

Podczas części ustnej egzaminu nie dosłyszał pan pytania egzaminatorki. Która reakcja jest właściwa w rejestrze oficjalnym?
1. A. Czy mogłabyś pani powtórzyć pytanie?
2. B. Czy możesz pani powtórzyć pytanie?
3. C. Czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?
4. D. Powtórz pani pytanie, proszę.
Poloniusz explains:

In an official situation, we address a female examiner with the form „pani” and combine it with a verb in the third person: „mogłaby pani”. The forms „możesz pani” and „mogłabyś pani” mix the direct „ty” with the polite form, which is both a syntactic and pragmatic error. The phrase „Powtórz pani” is colloquial or impolite in character, so it does not fit an examination.

Rule: addressative form pani with a verb in the third person
44. (C1)

Podczas egzaminu egzaminatorka mówi zbyt szybko. Która prośba jest właściwa w rejestrze oficjalnym?
1. A. Czy możesz mówić trochę wolniej, proszę pani?
2. B. Niech pani mówisz trochę wolniej, proszę pani.
3. C. Mów pani trochę wolniej, proszę pani.
4. D. Proszę pani, czy mogłaby pani mówić trochę wolniej?
Poloniusz explains:

In a formal situation, we address the female examiner with the form „pani” and combine it with a verb in the third person, and the polite construction „czy mogłaby pani” is appropriate for a request. The form „czy możesz” is too familiar, „niech pani mówisz” mixes the third person in the construction „niech pani” with the second person of the verb, and „mów pani” is colloquial and too commanding.

Rule: the address form pani with a verb in the third person in a formal request
45. (C1)

Podczas egzaminu nie dosłyszałeś pytania egzaminatorki. Która prośba jest poprawna w rejestrze oficjalnym?
1. A. Powtórz pani to pytanie, proszę.
2. B. Czy pani możesz powtórzyć to pytanie?
3. C. Czy możesz powtórzyć to pytanie?
4. D. Czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?
Poloniusz explains:

In a formal situation, we address a woman with the form „pani” and combine it with a verb in the third person. The correct request is „Czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?”, because it keeps person agreement and the appropriate register. The forms „możesz” and „powtórz” are inappropriate when speaking to a female examiner, and „pani możesz” mixes the formal form with the second person. The lengths of the options have been equalized by slightly expanding the incorrect answers, without changing the key.

Rule: the address form pani with a third-person verb
46. (C1)

Podczas opisu wykresu nie pamięta pani specjalistycznego terminu, ale chce kontynuować wypowiedź w sposób oficjalny. Która strategia jest właściwa?
1. A. Zapomniałam wyraz, ale chyba każdy i tak rozumie tutaj dokładnie, o co chodzi ogólnie.
2. B. Jak to się mówi po polski, tego określenia teraz po prostu nie wiem w tej wypowiedzi.
3. C. Nie znam właściwego słowa, więc przejdźmy teraz do czegoś łatwiejszego i mniej specjalistycznego.
4. D. Mam na myśli czasowe zatrzymywanie zasobu, innymi słowy jego przechowywanie przez pewien okres.
Poloniusz explains:

When a word is missing, you can use paraphrase, that is, describe the concept in other words. The expression „mam na myśli...” helps maintain fluency and the official register of the statement, and then clarify the meaning without using a specialized term. The other answers are inappropriate in a formal situation: „nie znam właściwego słowa” signals that the speaker is giving up on the statement, „jak to się mówi po polski” contains an error: the correct form is „po polsku”, and „zapomniałam wyraz” is incorrect - we would naturally say „zapomniałam wyrazu” or „zapomniałam tego słowa”.

Rule: paraphrase as a strategy for dealing with a vocabulary gap
47. (C1)

Rozmówca mówi: „Media społecznościowe wyłącznie obniżają poziom debaty publicznej”. Która odpowiedź wyraża uprzejmą niezgodę?
1. A. Nie ma pan racji, bo internet działa inaczej, niż pan sądzi w praktyce.
2. B. Zgadzam się bez zastrzeżeń, bo media społecznościowe wyłącznie obniżają poziom debaty publicznej.
3. C. Rozumiem ten punkt widzenia, jednak przykłady oddolnych kampanii prowadzą do innego wniosku.
4. D. To nieprawda, takie stwierdzenie jest całkowicie błędne i zbyt kategoryczne.
Poloniusz explains:

Polite disagreement often begins with a brief acknowledgment of the interlocutor's perspective and only then introduces a reservation. The formula „rozumiem ten punkt widzenia, jednak...” softens the sharpness of the dispute and makes it possible to defend one's own position. Answers based on the expressions „nie ma pan racji” and „to nieprawda” are directly confrontational, while full agreement does not fulfill the instruction.

Rule: polite disagreement through a concession before a reservation
48. (C1)

W dyskusji ktoś mówi: „Praca zdalna zawsze obniża efektywność”. Chcesz uprzejmie wyrazić niezgodę. Która reakcja jest najwłaściwsza?
1. A. Rozumiem ten argument i zgadzam się całkowicie z tą tezą.
2. B. Rozumiem ten argument, jednak trudno mi się zgodzić ze słowem „zawsze”.
3. C. Obawiam się, że to nieprawda, pan się myli w tej ocenie.
4. D. Nie ma pan racji, to po prostu bzdura w tej sprawie.
Poloniusz explains:

Polite disagreement in a public discussion often begins with partial acknowledgment of an argument and only then introduces a reservation. The reaction „Rozumiem ten argument, jednak trudno mi się zgodzić ze słowem «zawsze»” signals understanding of the interlocutor's position and precisely limits an overly categorical generalization. The other reactions express approval or are too confrontational.

Rule: polite disagreement through a concession before a reservation
49. (C1)

W dyskusji publicznej nie zgadzasz się z tezą przedmówcy, ale chcesz najpierw uznać część jego argumentu. Która reakcja spełnia ten warunek?
1. A. Rozumiem tę argumentację, jednak nie podzielam w pełni wniosku, że proponowane rozwiązanie jest jedyne.
2. B. Jestem absolutnie pewien, że przedmówca nie ma racji, więc nie ma tu już właściwie o czym dyskutować.
3. C. To nieprawda, ponieważ proponowane rozwiązanie wcale nie jest jedyne, a przedmówca wyraźnie przesadza w ocenie.
4. D. Ty się mylisz, ponieważ proponowane rozwiązanie nie jest jedyne, i trzeba to powiedzieć jasno oraz bez ogródek.
Poloniusz explains:

In a formal discussion, polite disagreement often begins with partial acknowledgement of an argument, followed by a reservation. The formula „Rozumiem tę argumentację, jednak...” meets this condition, because it first signals understanding of the other speaker's position and only then expresses incomplete agreement with the conclusion. The statements „To nieprawda” and „Ty się mylisz” are too direct in a formal register, and „nie ma o czym dyskutować” closes the conversation instead of conducting it.

Rule: polite disagreement through a concession preceding a reservation
50. (C1)

W prezentacji omawia pani artykuł, którego teza wydaje się zbyt mocna. Jak zdystansować się od niej, nie przypisując jej sobie?
1. A. Wszyscy dobrze wiemy, że reforma przyniesie wyłącznie pozytywne skutki.
2. B. Autor na pewno dowiódł, że reforma przyniesie wyłącznie pozytywne skutki.
3. C. Ja wyraźnie pokazuję, że reforma przyniesie wyłącznie pozytywne skutki.
4. D. Autor zdaje się sugerować, że reforma przyniesie wyłącznie pozytywne skutki.
Poloniusz explains:

The formula „autor zdaje się sugerować” makes it possible to report someone else's view and at the same time keep a distance from it. The option with „ja wyraźnie pokazuję” still assigns responsibility for the thesis to the speaker. The wording „autor na pewno dowiódł” makes the judgement more categorical instead of weakening it. The phrase „wszyscy dobrze wiemy” also does not create distance, because it presents the thesis as obvious and shared by the speaker.

Rule: distancing oneself from someone else's opinion through a modalizing verb
51. (C1)

W prezentacji przywołujesz kontrowersyjną opinię ekspertów, z którą nie musisz się utożsamiać. Która formuła zachowuje dystans?
1. A. Według części ekspertów takie rozwiązanie może być skuteczne.
2. B. Uważam, że takie rozwiązanie jest bezdyskusyjnie skuteczne.
3. C. Jak wszyscy wiemy, takie rozwiązanie jest skuteczne.
4. D. Jest oczywiste, że takie rozwiązanie jest skuteczne.
Poloniusz explains:

Distance from someone else's opinion can be marked by indicating the source, for example with the formula „według części ekspertów”. This kind of construction shows that the speaker is referring to the position of others, not presenting it as their own or as indisputable. The expressions „jest oczywiste”, „jak wszyscy wiemy” and „uważam” present the judgement as the speaker's own or as certain. Therefore they do not separate the speaker's position from the opinion being cited.

Rule: distancing oneself from someone else's opinion by means of a source marker
52. (C1)

W trakcie oficjalnej wypowiedzi brakuje ci precyzyjnego słowa. Która strategia jest najwłaściwsza?
1. A. Nie znam takiego słowa po polsku; to nieistotne.
2. B. Nie znajduję teraz precyzyjnego terminu; chodzi mi o...
3. C. Nie wiem, jak to powiedzieć po waszemu; przejdźmy dalej.
4. D. Zapomniałem tego słowa; dajcie mi państwo sekundę.
Poloniusz explains:

In a formal register, it is worth masking a gap in vocabulary with a paraphrase, that is, a description of the idea in other words. The phrase „po waszemu” is inappropriate, and „dajcie mi państwo” mixes the colloquial imperative mood (tryb rozkazujący) with formal address. The sentence „to nieistotne” does not solve the communication problem, but simply gives up on conveying the content.

Rule: dealing with a vocabulary gap through paraphrase in a formal register
53. (C1)

W trakcie prezentacji orientuje się pan, że mówi zbyt szybko. Która reakcja jest odpowiednia w sytuacji egzaminacyjnej?
1. A. Stop, zaczynam od nowa, bo cała wypowiedź wyszła mi zbyt chaotycznie.
2. B. Pozwolę sobie mówić nieco wolniej i uporządkować najważniejsze punkty.
3. C. Będę mówił wolniej, bo chyba zgubiłem główny wątek wypowiedzi.
4. D. Proszę mi powiedzieć, czy mówię za szybko i zbyt niewyraźnie.
Poloniusz explains:

In an examination situation, metacommentary should be polite, controlled and consistent with the official register. The correct wording signals a change of pace and organization of the statement without overemphasizing the difficulty. Declaring that you are starting again from the beginning sounds too abrupt, admitting that you have lost the main thread weakens control over the statement, and asking the examiner to assess the pace shifts responsibility for the course of the presentation onto the examiner.

Rule: controlling the pace of speech through metacommentary in the official register
54. (C1)

W trakcie wypowiedzi zapomniałeś precyzyjnego terminu, ale chcesz kontynuować w stylu oficjalnym. Która strategia jest właściwa?
1. A. Pozwolę sobie ująć to opisowo: chodzi o zjawisko stopniowego wykluczania z debaty.
2. B. No wie pani, chodzi mi o takie coś, czyli o sytuację, kiedy ktoś wypada z rozmowy publicznej.
3. C. Nie wiem, jak to się mówi po waszemu, więc ujmę to bardziej zwyczajnie i bez tego terminu.
4. D. Stop, zapomniałem słowa, więc zaraz sobie przypomnę albo po prostu zmienię temat wypowiedzi.
Poloniusz explains:

In an examination, you can deal with a lexical gap by using a paraphrase or a description of the idea. The formula „Pozwolę sobie ująć to opisowo” is formal, sounds natural in an examination situation and allows the speaker to keep the flow of speech without interrupting the course of the statement. The expressions „po waszemu”, „takie coś” and the message „Stop” remain colloquial, awkward or too informal in a formal style.

Rule: paraphrase as a strategy for dealing with a vocabulary gap