Перейти до змісту
PolskiCert.pl
Увійти Створити акаунт

Говоріння: перебіг і стратегії

Презентація на основі матеріалу, дискусія й захист позиції, опис фото або графіка, ввічлива незгода, темп висловлювання та подолання браку слів.

Рівні: B1 · B2 · C1 · 54 завдання

Читати статтю

  1. 1. (B1)

    Egzaminator mówi: „Najlepiej uczyć się tylko samemu”. Chcesz uprzejmie nie zgodzić się i podać powód. Co powiesz?

    1. A. To nieprawda, pan się myli, bo w grupie mogę liczyć na pomoc innych.
    2. B. Nie masz racji, bo w grupie jest mi łatwiej i mogę pytać innych o zdanie.
    3. C. Nie zgadzam się, bo nie, wolę tak uważać i taka jest moja opinia.
    4. D. Rozumiem pana argument, ale wolę uczyć się w grupie, bo mogę pytać innych.
    Полоніуш пояснює:

    Ввічлива незгода в офіційній ситуації часто починається з короткого визнання аргументу співрозмовника, а потім містить власну думку і причину. Формулювання „To nieprawda” і „pan się myli” звучать занадто різко, а форма „Nie masz racji” є неофіційною. Вираз „bo nie” не є обґрунтуванням думки. Найкраща відповідь спочатку визнає аргумент співрозмовника, а потім спокійно подає власну позицію і конкретну причину, тобто можливість ставити запитання іншим.

    Правило: ввічлива незгода через поступку, що передує застереженню

  2. 2. (B1)

    Egzaminator mówi: „W małym mieście nie można ciekawie spędzać czasu”. Chcesz uprzejmie się nie zgodzić i krótko uzasadnić swoje zdanie. Która reakcja jest właściwa?

    1. A. Zgadzam się całkowicie, bo uważam, że w małym mieście też są ciekawe miejsca.
    2. B. Nie zgadzam się, ponieważ uważam, że małe miasta są zawsze nudne i mało ciekawe.
    3. C. Rozumiem ten argument, ale moim zdaniem w małym mieście też są ciekawe miejsca.
    4. D. To nieprawda, pan nic nie wie o małych miastach i wcale się z tym nie zgadzam.
    Полоніуш пояснює:

    Ввічлива незгода часто починається з короткої поступки, наприклад „rozumiem ten argument”, а потім містить власну думку і коротке обґрунтування. Реакція зі словами „zgadzam się całkowicie” не виражає незгоди. Реакція з думкою, що малі міста нудні, підтверджує думку екзаменатора, замість їй заперечувати. Реакція із закидом „pan nic nie wie” є занадто різкою і неввічливою в екзаменаційній ситуації.

    Правило: ввічлива незгода через поступку, що передує застереженню

  3. 3. (B1)

    Egzaminatorka mówi polecenie zbyt szybko. Chcesz oficjalnie poprosić o wyjaśnienie. Która reakcja jest poprawna?

    1. A. Czy pani możesz powiedzieć, co znaczy to polecenie?
    2. B. Czy mogłaby pani wyjaśnić, co znaczy to polecenie?
    3. C. Czy mogłabyś powiedzieć, co znaczy to polecenie?
    4. D. Czy mógłby pani powiedzieć, co znaczy to polecenie?
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній розмові до жінки вживають форму „pani” з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba) або ввічливу конструкцію (konstrukcja grzecznościowa) „mogłaby pani”. Тому правильним є: „Czy mogłaby pani wyjaśnić, co znaczy to polecenie?”. Форма „mogłabyś” є неофіційною, „pani możesz” помилково поєднує „pani” з другою особою (druga osoba), а „mógłby pani” не узгоджується з адресаткою.

    Правило: прохання про пояснення в офіційному реєстрі

  4. 4. (B1)

    Kolega mówi: „Nauka online jest zawsze lepsza niż nauka w klasie”. Chcesz uprzejmie nie zgodzić się i podać powód. Która reakcja spełnia ten cel?

    1. A. Rozumiem ten argument, ale wolę naukę w klasie, bo łatwiej pytać nauczyciela.
    2. B. Nie wiem, może tak, może nie, bo każdemu pasuje przecież coś trochę innego.
    3. C. To nieprawda, nie masz racji, bo nauka online wcale nie jest od tego lepsza.
    4. D. Zgadzam się całkowicie, bo online jest zawsze lepiej i wygodniej dla każdego.
    Полоніуш пояснює:

    Ввічлива незгода часто починається з короткого визнання аргументу співрозмовника, а потім вводить власну думку через „ale”. У правильній відповіді також з'являється обґрунтування після „bo”. Інші реакції є згодою, неввічливим запереченням або відсутністю чіткої позиції, тому не відповідають меті завдання.

    Правило: ввічлива незгода через поступку, що передує застереженню

  5. 5. (B1)

    Kolega proponuje: „Pomogę ci dziś w zadaniu”. Chcesz grzecznie odmówić i podziękować. Co powiesz?

    1. A. Dzięki, ale dziś nie potrzebuję pomocy.
    2. B. Dziękuję, ale dziś chętnie skorzystam.
    3. C. Dzięki, dziś nie potrzebuję twoją pomoc.
    4. D. Nie, pomagaj mi dziś w zadaniu.
    Полоніуш пояснює:

    Відхиляючи пропозицію, можна спочатку подякувати, а потім коротко сказати, що допомога не потрібна. Зворот „chętnie skorzystam” означає згоду, а не відмову. Речення „Dzięki, dziś nie potrzebuję twoją pomoc” граматично неправильне, бо дієслово (czasownik) „potrzebować” вимагає родового відмінка (dopełniacz): „twojej pomocy”. Форма „pomagaj mi” є наказом, тому не звучить як ввічлива відмова.

    Правило: відхилення пропозиції з подякою в неофіційному реєстрі (rejestr)

  6. 6. (B1)

    Kolega proponuje: „Spotkajmy się dziś po południu i razem przygotujmy prezentację”. Nie możesz przyjść, ale chcesz odpowiedzieć grzecznie. Co powiesz?

    1. A. Dziękuję za propozycja, ale dzisiaj nie przyjdę.
    2. B. Tak, przyjmuję propozycję, ale dzisiaj nie przyjdę.
    3. C. Niestety dziś nie mogę, ale dziękuję za propozycję.
    4. D. Nie, wcale nie dziękuję za tę propozycję.
    Полоніуш пояснює:

    Ввічливе відхилення пропозиції має містити інформацію про перешкоду та подяку. „Tak, przyjmuję propozycję, ale dzisiaj nie przyjdę” є суперечливим за значенням, бо одночасно приймає і відхиляє пропозицію. У виразі „za propozycja” бракує правильної форми знахідного відмінка (biernik): „za propozycję”. Варіанти були вирівняні за довжиною і старанністю формулювання, але без зміни правильної відповіді.

    Правило: ввічливе відхилення пропозиції з подякою

  7. 7. (B1)

    Kończysz krótką prezentację przed komisją i chcesz upewnić się, że zostałeś zrozumiany. Które zdanie jest właściwe?

    1. A. Czy wy rozumiecie moją odpowiedź?
    2. B. Czy państwo rozumiecie moją odpowiedź?
    3. C. Czy moja odpowiedź jest dla państwa jasna?
    4. D. Czy moja odpowiedź jest dla państwo jasna?
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній розмові до кількох осіб уживається форма „państwo”, а після прийменника (przyimek) „dla” іменник (rzeczownik) має форму родового відмінка (dopełniacz): „dla państwa”. Форма „wy rozumiecie” є неофіційною, „państwo rozumiecie” помилково поєднує ввічливу форму з дієсловом (czasownik) у другій особі (druga osoba), а „dla państwo” має неправильний відмінок.

    Правило: ввічлива форма „państwo” і родовий відмінок (dopełniacz) після прийменника (przyimek) „dla”

  8. 8. (B1)

    Kończysz rozmowę z egzaminatorem. Która forma jest właściwa?

    1. A. Dziękuję za rozmowę. Do zobaczyć.
    2. B. Dzięki za rozmowę. Pa.
    3. C. Dziękuję za rozmowa. Do widzenia.
    4. D. Dziękuję za rozmowę. Do widzenia.
    Полоніуш пояснює:

    Наприкінці офіційної розмови вживаємо нейтральні форми „Dziękuję za rozmowę” і „Do widzenia”. „Dzięki” і „pa” є неофіційними, а „za rozmowa” має неправильний відмінок (przypadek). Форма „Do zobaczyć” є неправильною; правильно кажуть „Do zobaczenia”.

    Правило: завершення розмови в офіційному реєстрі

  9. 9. (B1)

    Mówisz do egzaminatorki w sytuacji oficjalnej. Chcesz poprosić o powtórzenie pytania. Która reakcja jest właściwa?

    1. A. Przepraszam, czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?
    2. B. Ej, powtórz pani pytanie jeszcze raz.
    3. C. Przepraszam, czy pani możesz powtórzyć pytanie?
    4. D. Przepraszam, czy mogłabyś pani powtórzyć pytanie?
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній ситуації до жінки говоримо „pani” і поєднуємо цю форму з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba). Форма „czy pani możesz” помилково поєднує „pani” з другою особою (druga osoba), а „czy mogłabyś pani” змішує неофіційну форму з офіційною. Зворот „Ej, powtórz pani” є неввічливим і не пасує до розмови з екзаменаторкою.

    Правило: адресативна форма (forma adresatywna) pani з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba)

  10. 10. (B1)

    Nie zrozumiałeś pytania egzaminatorki. Jak poprosisz oficjalnie o powtórzenie i wyjaśnienie?

    1. A. Przepraszam, czy możesz powtórzyć i wyjaśnić pytanie?
    2. B. Przepraszam, powtórz i wyjaśnij mi pytanie.
    3. C. Przepraszam, czy pani możesz powtórzyć i wyjaśnić pytanie?
    4. D. Przepraszam, czy może pani powtórzyć i wyjaśnić pytanie?
    Полоніуш пояснює:

    В офіційному реєстрі до жінки говоримо „pani” з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba): „może pani”. Форми „możesz” і „powtórz” належать до спілкування на ти. Поєднання „pani możesz” змішує офіційну форму з дієсловом у другій особі (druga osoba).

    Правило: прохання повторити й пояснити в офіційному реєстрі

  11. 11. (B1)

    Po konsultacji chcesz podziękować wykładowcy i poprosić go o przesłanie formularza. Która wypowiedź jest poprawna?

    1. A. Panie doktorze, dziękuję za pomoc. Czy możesz pan wysłać mi jutro formularz?
    2. B. Panie doktorze, dziękuję za pomoc. Czy mógłby pan wysłać mi jutro formularz?
    3. C. Panie doktorze, dziękuję za pomoc. Wyślij mi jutro formularz.
    4. D. Panie doktorze, dziękuję za pomoc. Czy mógłbyś wysłać mi jutro formularz?
    Полоніуш пояснює:

    До викладача в офіційній ситуації вживають ввічливу форму (forma grzecznościowa) „pan” з третьою особою (trzecia osoba) дієслова (czasownik): „mógłby pan”. Зворот „mógłbyś” є неофіційним, а „możesz pan” змішує другу особу (druga osoba) з ввічливою формою. Форма „wyślij mi jutro formularz” хоч і має додану подяку, але все одно залишається надто прямою і наказовою в цій ситуації.

    Правило: прохання про послугу і подяка в офіційному реєстрі

  12. 12. (B1)

    Po wypowiedzi do dwóch egzaminatorów chcesz sprawdzić, czy twoja wypowiedź jest zrozumiała. Co powiesz w rejestrze oficjalnym?

    1. A. Czy państwo mnie rozumiecie?
    2. B. Czy państwa mnie rozumieją?
    3. C. Czy wy mnie rozumieją?
    4. D. Czy państwo mnie rozumieją?
    Полоніуш пояснює:

    До кількох осіб в офіційному реєстрі вживають форму „państwo” з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba) множини (liczba mnoga): „rozumieją”. „Rozumiecie” пасує до неофіційного „wy”, а не до форми „państwo”. „Państwa” тут є невідповідним відмінком (przypadek), а „wy mnie rozumieją” змішує два способи звертання.

    Правило: адресативна форма (forma adresatywna) państwo з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba)

  13. 13. (B1)

    Podczas rozmowy z komisją chcesz upewnić się, czy twoja odpowiedź była jasna. Co powiesz?

    1. A. Czy moja odpowiedź jest zrozumiała?
    2. B. Czy moja odpowiedź są zrozumiała?
    3. C. Czy ty rozumiesz moją odpowiedź?
    4. D. Czy państwo zrozumiało moją odpowiedź?
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній ситуації можна переконатися, чи висловлювання було зрозумілим, без уживання неформального „ty”. Форма „państwo zrozumiało” порушує узгодження підмета (podmiot) з присудком (orzeczenie), бо ввічливе „państwo” у звертанні до групи вимагає форми множини (liczba mnoga). Речення „moja odpowiedź są zrozumiała” порушує узгодження підмета з присудком, бо „odpowiedź” вимагає форми „jest”.

    Правило: ввічливі форми в офіційному реєстрі (rejestr)

  14. 14. (B1)

    Rozpoczynasz oficjalną rozmowę telefoniczną z sekretariatem szkoły. Która wypowiedź jest odpowiednia?

    1. A. Cześć, tu Anna Nowak. Chcę zapytać o kurs.
    2. B. Dzień dobry, nazywam się Anna Nowak i dzwonię w sprawie kursu.
    3. C. Dzień dobry, tu Anna. Ja do ciebie w sprawie kursu.
    4. D. Hej, tu Anna Nowak. Mam pytanie o kurs.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній телефонній розмові треба привітатися, представитися і чітко подати мету розмови. Вітання „cześć” і „hej” та форма „do ciebie” належать до неофіційного реєстру (rejestr).

    Правило: початок телефонної розмови в офіційному реєстрі (rejestr)

  15. 15. (B1)

    Rozpoczynasz rozmowę z egzaminatorem, którego nie znasz. Która reakcja jest odpowiednia?

    1. A. Dobry dzień, nazywam się Anna Nowak.
    2. B. Witam cię, jestem Anna Nowak.
    3. C. Cześć, jestem Anna Nowak.
    4. D. Dzień dobry, nazywam się Anna Nowak.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній розмові з незнайомою особою починаємо з „Dzień dobry” і нейтрального представлення. „Cześć” і „Witam cię” є неофіційними формами. „Dobry dzień” є калькою і не є правильним польським привітанням.

    Правило: починання розмови в офіційному регістрі (rejestr oficjalny)

  16. 16. (B1)

    W pytaniu egzaminacyjnym pojawia się słowo, którego nie rozumiesz. Chcesz poprosić o wyjaśnienie w sytuacji oficjalnej. Która reakcja jest właściwa?

    1. A. Przepraszam, czym znaczy to słowo w pytaniu?
    2. B. Przepraszam, co to słowo znaczyć w pytaniu?
    3. C. Przepraszam, co znaczy to słowo w pytaniu?
    4. D. Co ty masz na myśli przez to słowo?
    Полоніуш пояснює:

    У проханні пояснити значення використовуємо конструкцію „co znaczy”. Варіант „czym znaczy” є помилковим, бо дієслово (czasownik) „znaczyć” тут не поєднується з орудним відмінком (narzędnik). Зворот із „ty” є надто неофіційним щодо екзаменатора, а „co to słowo znaczyć” має помилкову форму інфінітива (bezokolicznik) замість особової форми (forma osobowa).

    Правило: прохання про пояснення в офіційному регістрі (rejestr oficjalny)

  17. 17. (B1)

    Znajomy proponuje spotkanie dziś po południu, ale nie masz czasu. Chcesz odmówić i zaproponować inny termin. Która reakcja jest właściwa?

    1. A. Nie, bo dziś nie mam czasu, i już. Spotkamy się kiedyś indziej.
    2. B. Dobrze, dziś się nie spotkam z tobą. Może innym razem.
    3. C. Chcę spotkać się wczoraj, a jeśli nie, to może dzisiaj.
    4. D. Dziś nie mogę, przepraszam. Może spotkamy się jutro?
    Полоніуш пояснює:

    Відхиляючи пропозицію, варто коротко вибачитися або подати причину й запропонувати інший термін. Реакція „Dziś nie mogę, przepraszam. Może spotkamy się jutro?” є правильною, бо ввічливо відмовляє і відразу пропонує конкретний інший термін. Відповідь із висловом „i już” звучить занадто різко, а „kiedyś indziej” не подає конкретного терміну. Відповідь, що починається з „Dobrze”, є непослідовною, бо натякає на згоду, а потім на відмову; крім того, „innym razem” є мало конкретним. Речення зі словом „wczoraj” містить смислову помилку, бо не можна планувати зустріч у минулому.

    Правило: відхилення пропозиції з поданням альтернативи

  18. 18. (B1)

    Zwracasz się do dwóch osób z komisji. Chcesz poprosić o zgodę na podanie przykładu. Co powiesz?

    1. A. Czy państwo pozwoli, że podam przykład?
    2. B. Czy państwo pozwolisz, że podam przykład?
    3. C. Czy państwo pozwolą, że podam przykład?
    4. D. Czy państwo pozwalam, że podam przykład?
    Полоніуш пояснює:

    В офіційному регістрі форма „państwo” поєднується з дієсловом (czasownik) у третій особі множини (trzecia osoba liczby mnogiej), тому правильним є поєднання „państwo pozwolą”.

    Правило: адресативна форма (forma adresatywna) państwo з дієсловом (czasownik) у третій особі множини (trzecia osoba liczby mnogiej)

  19. 19. (B2)

    Chcesz poprosić egzaminatorkę o doprecyzowanie polecenia. Wybierz formę właściwą w sytuacji oficjalnej.

    1. A. Czy mogłaby pani doprecyzować, do którego zdjęcia mam się odnieść?
    2. B. Czy mogłabyś doprecyzować, do którego zdjęcia mam się odnieść?
    3. C. Czy pani mogłabyś doprecyzować, do którego zdjęcia mam się odnieść?
    4. D. Czy ty może doprecyzujesz, do którego zdjęcia mam się odnieść?
    Полоніуш пояснює:

    В офіційному контакті до екзаменаторки слід звертатися через „pani” і використовувати дієслово (czasownik) у третій особі (trzecia osoba). Форма „mogłabyś” є фамільярною формою, а поєднання „pani mogłabyś” змішує два різні способи звертання. Конструкція з „ty” є недоречною в екзаменаційній ситуації.

    Правило: адресативна форма (forma adresatywna) pani з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba)

  20. 20. (B2)

    Egzaminator pyta: „Jak rozumie pan pojęcie kapitału społecznego?”. Nie masz pewności, czy dobrze rozumiesz termin. Wybierz właściwą reakcję.

    1. A. Niech pan doprecyzuje, w jakim sensie używa pan tego terminu.
    2. B. Czy mógłby pan doprecyzować, w jakim sensie używa pan tego terminu?
    3. C. Czy możesz doprecyzować, w jakim sensie używasz tego terminu?
    4. D. Co ty dokładnie masz na myśli, w jakim sensie używasz tego terminu?
    Полоніуш пояснює:

    В екзаменаційній ситуації правильною є ввічливе прохання в офіційному регістрі: форма „pan” з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba) та конструкція „Czy mógłby pan...”. Форми „możesz”, „używasz” і „ty” є невідповідними щодо екзаменатора, а „Niech pan doprecyzuje...” звучить як наказ, а не як нейтральне прохання пояснити значення терміна.

    Правило: ввічливе прохання в офіційному регістрі: форма pan і умовний спосіб (tryb przypuszczający)

  21. 21. (B2)

    Egzaminator zadał trudne pytanie, a ty potrzebujesz chwili na zebranie myśli. Wybierz reakcję właściwą w rejestrze oficjalnym.

    1. A. Nie odpowiem teraz, proszę o następne pytanie.
    2. B. Niech pan czeka, bo ja się teraz zastanawiam.
    3. C. Proszę pozwolić, że chwilę się zastanowię.
    4. D. Daj mi chwilę, muszę się nad tym zastanowić.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній ситуації можна виграти час ввічливою формулою: „Proszę pozwolić, że chwilę się zastanowię”. Речення „Nie odpowiem teraz, proszę o następne pytanie” означає відмову відповідати, „Niech pan czeka, bo ja się teraz zastanawiam” звучить наказово й неввічливо, а „Daj mi chwilę, muszę się nad tym zastanowić” є фамільярним.

    Правило: формули ввічливості в офіційному регістрі

  22. 22. (B2)

    Egzaminatorka zadała pytanie, ale nie dosłyszałeś końcówki. Która reakcja jest odpowiednia w rejestrze oficjalnym?

    1. A. Hej, czy możesz powtórzyć to pytanie?
    2. B. Przepraszam, czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?
    3. C. Przepraszam, czy mogłabyś powtórzyć to pytanie?
    4. D. Proszę panią, powtórz jeszcze to pytanie.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній ситуації до екзаменаторки звертаємося формою „pani” і використовуємо дієслово (czasownik) у третій особі (trzecia osoba), тому правильним є тільки „czy mogłaby pani...”. Форми „mogłabyś”, „powtórz” і „możesz” належать до звертання на „ty”, тому є недоречними в цьому контексті. Додатково вираз „proszę panią” не є правильною адресативною формою (forma adresatywna) в такому проханні.

    Правило: адресативна форма (forma adresatywna) pani з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba)

  23. 23. (B2)

    Na wykresie widać niewielki wzrost, ale nie ma podanych dokładnych wartości. Jak najbezpieczniej opisać tę informację?

    1. A. Wzrost wynika bez wątpienia z lepszej reklamy.
    2. B. Sprzedaż na pewno wzrosła o połowę w każdym kwartale.
    3. C. Wydaje się, że sprzedaż nieznacznie wzrosła.
    4. D. Nie da się powiedzieć o tym wykresie nic konkretnego.
    Полоніуш пояснює:

    Коли графік не подає точних чисел, слід сигналізувати обережність за допомогою форм типу „wydaje się” та уникати необґрунтованої точності. Твердження „na pewno” і „bez wątpienia” є надто категоричними, а причина зростання не випливає із самого графіка. Речення „nie da się powiedzieć nic konkretnego” є невлучним, бо загальна тенденція помітна.

    Правило: сигналізування невпевненості в описі графіка

  24. 24. (B2)

    Opisujesz wykres podczas egzaminu. Które zdanie poprawnie wprowadza wniosek z danych?

    1. A. Na wykresie wynika, że sprzedaż wzrosła.
    2. B. Według wykres pokazuje, że sprzedaż wzrosła.
    3. C. Z wykresu wynika, że sprzedaż wzrosła.
    4. D. Wykresu wynika, że sprzedaż wzrosła.
    Полоніуш пояснює:

    Висновок із даних вводиться конструкцією (konstrukcja) „z wykresu wynika, że”. Вираз „na wykresie wynika” змішує дві схеми: „na wykresie widać” і „z wykresu wynika”. Форми „wykresu wynika” та „według wykres pokazuje” є синтаксично неправильними.

    Правило: опис графіка за допомогою конструкції (konstrukcja) z wykresu wynika

  25. 25. (B2)

    Opisujesz zdjęcie i nie pamiętasz słowa „hulajnoga”. Która wypowiedź jasno realizuje strategię omówienia?

    1. A. Chodzi mi o mały pojazd z kierownicą, na którym stoi jedna osoba.
    2. B. Na zdjęciu jest taki jeżdżący przedmiot, który trudno dokładnie w ten sposób rozpoznać.
    3. C. Nie znam tego słowa, więc pominę ten fragment i przejdę do dalszego opisu.
    4. D. To jest scooter, czyli angielskie słowo użyte zamiast polskiego określenia.
    Полоніуш пояснює:

    Коли бракує слова, його можна замінити перифразою, тобто описом вигляду, функції або способу використання. Опис малого транспортного засобу з кермом, на якому стоїть одна особа, дає змогу зрозуміти, про який предмет ідеться. Пропуск фрагмента не розв'язує комунікативної проблеми, уживання слова scooter не дає польського пояснення, а загальне окреслення jeżdżący przedmiot залишається занадто неясним.

    Правило: подолання прогалини в словниковому запасі через перифразу

  26. 26. (B2)

    Opisujesz zdjęcie i nie pamiętasz słowa „poręcz”. Chcesz kontynuować wypowiedź przez omówienie. Wybierz właściwą reakcję.

    1. A. Nie znam słowa, więc opiszę okno obok i pominę ten element przy schodach.
    2. B. Nie pamiętam nazwy; chodzi mi o element przy schodach, którego można się trzymać.
    3. C. Jak to się mówi po polsku: ten element przy schodach, którego można się trzymać?
    4. D. Ten przedmiot przy schodach, no, taka rzecz obok, którą tam widać na zdjęciu.
    Полоніуш пояснює:

    Коли бракує слова, доброю стратегією є перифраза, тобто опис функції або вигляду предмета. Реакція „Nie pamiętam nazwy; chodzi mi o element przy schodach, którego można się trzymać” робить це правильно й дає змогу продовжити висловлювання попри лексичну прогалину. Пропуск елемента не розв'язує мовної проблеми, запитання про польську назву є проханням про допомогу, а занадто загальна вказівка на предмет не дає співрозмовникові достатньої інформації про його функцію.

    Правило: подолання прогалини в словниковому запасі через перифразу

  27. 27. (B2)

    Po podaniu argumentu chcesz wprowadzić kontrargument w dyskusji. Wybierz właściwą formułę.

    1. A. Po drugiej stronie trzeba jednak zauważyć, że...
    2. B. Na drugiej stronie trzeba jednak zauważyć, że...
    3. C. Z drugiej strony trzeba jednak zauważyć, że...
    4. D. Z innej strony trzeba jednak zauważyć, że...
    Полоніуш пояснює:

    Сталим зворотом, що вводить контраргумент, є „z drugiej strony”. Вислови „z innej strony” і „na drugiej stronie” є кальками або мають просторове значення, а не функцію організації аргументації. „Po drugiej stronie” може стосуватися місця або сторін суперечки, але не є правильною формулою в цьому реченні.

    Правило: формула введення контраргументу в дискусії

  28. 28. (B2)

    Podczas odpowiedzi chcesz na chwilę zwolnić tempo, żeby uporządkować argumenty, ale nie przerywać wypowiedzi. Co powiesz w rejestrze egzaminacyjnym?

    1. A. Nie umiem mówić dalej, proszę teraz zmienić temat.
    2. B. Chwileczkę, muszę teraz jakoś ogarnąć temat.
    3. C. Pozwolę sobie przez chwilę uporządkować myśli.
    4. D. Zaczekaj, zaraz spróbuję coś szybko ułożyć.
    Полоніуш пояснює:

    В екзаменаційному висловлюванні можна виграти хвилину на роздуми за допомогою нейтральної та офіційної формули. Речення „Pozwolę sobie przez chwilę uporządkować myśli” сигналізує коротку паузу без відмови від відповіді й зберігає відповідний регістр. Інші варіанти не пасують до екзаменаційної ситуації: „zaczekaj” і „ogarnąć temat” мають розмовний характер, а прохання змінити тему означає переривання завдання.

    Правило: контроль темпу висловлювання за допомогою впорядковувальної формули

  29. 29. (B2)

    Podczas opisu wykresu nie widzisz dokładnie jednej wartości. Która reakcja jest właściwa?

    1. A. Jest pewne, że wartość jest dokładnie 40 procent.
    2. B. Wydaję się, że wartość wynosi około 40 procent.
    3. C. Wydaje się, że wartość wynosi około 40 procent.
    4. D. Na wykresie pisze około 40 procent tej wartości.
    Полоніуш пояснює:

    Коли дані не видно точно, треба позначити невпевненість і використати приблизність, наприклад „wydaje się, że” та „około”. Форма „wydaję się” означає „ja sprawiam wrażenie”, тому не пасує до безособового коментаря. „Jest pewne” і „dokładnie” суперечать ситуації, а „na wykresie pisze” - це розмовна й неправильна конструкція в такому описі.

    Правило: сигналізування невпевненості під час опису графіка

  30. 30. (B2)

    Podczas prezentacji brakuje ci słowa „abonament”. Która strategia najlepiej pomaga kontynuować wypowiedź?

    1. A. To jest takie coś do płacenia, no wie pani, rzecz.
    2. B. Nie znam tego słowa, więc nie będę rozwijać przykładu.
    3. C. Chodzi mi o krótki film reklamowy przed usługą.
    4. D. Chodzi mi o stałą opłatę płaconą co miesiąc.
    Полоніуш пояснює:

    Коли бракує конкретного слова, варто замінити його описовим поясненням (omówienie) значення. Вислів „stała opłata płacona co miesiąc” дає слухачеві змогу зрозуміти, що йдеться про abonament. Відмова від прикладу, помилкове описове пояснення значення або неточне „takie coś” не є ефективною стратегією висловлювання.

    Правило: подолання прогалини в лексиці через описове пояснення (omówienie)

  31. 31. (B2)

    Podczas prezentacji chcesz wprowadzić pierwszy argument. Która formuła jest poprawna?

    1. A. Po pierwsze, warto zauważyć, że ceny wzrosły.
    2. B. Na pierwszy, warto zauważyć, że ceny wzrosły.
    3. C. Pierwsze, warto zauważyć, że ceny wzrosły.
    4. D. Po pierwszym, warto zauważyć, że ceny wzrosły.
    Полоніуш пояснює:

    Для впорядкування аргументів використовують сталу формулу „po pierwsze”, а потім „po drugie”, „po trzecie”. Форми „na pierwszy”, „pierwsze” і „po pierwszym” порушують усталену схему цього вислову. Це типові помилки, що виникають через дослівне перенесення конструкцій з інших мов або через плутання відмінків (przypadki).

    Правило: формула впорядкування аргументації po pierwsze

  32. 32. (B2)

    Podczas prezentacji zauważasz, że mówisz za szybko i nie jesteś pewien dokładnej liczby. Która wypowiedź pozwala zwolnić tempo i zaznaczyć niepewność?

    1. A. Powiem teraz spokojniej: według danych było to dokładnie 40 procent.
    2. B. Przejdę szybko dalej: jeśli dobrze pamiętam, było to około 40 procent.
    3. C. Zatrzymam się na chwilę: jeśli dobrze pamiętam, było to około 40 procent.
    4. D. Nie będę się zatrzymywać: według danych było to dokładnie 40 procent.
    Полоніуш пояснює:

    Формула „zatrzymam się na chwilę” допомагає контролювати темп висловлювання й дає мовцеві час упорядкувати думки. Зворот „jeśli dobrze pamiętam” та слово „około” сигналізують обережність щодо числових даних.

    Правило: контроль темпу висловлювання та сигналізування невпевненості

  33. 33. (B2)

    Rozmówca mówi: „Praca zdalna zawsze obniża efektywność zespołu”. Która odpowiedź wyraża uprzejmą niezgodę przez ustępstwo?

    1. A. Owszem, bywa trudniejsza, ale nie zawsze obniża efektywność.
    2. B. Nie zgadzam się z tym, koniec dyskusji.
    3. C. To nieprawda, bo zdalnie pracuje się lepiej.
    4. D. Masz rację, więc praca zdalna zawsze szkodzi.
    Полоніуш пояснює:

    Ввічлива незгода часто починається з часткового визнання слушності, наприклад словом „owszem”, і лише потім вводить застереження. Висловлювання „to nieprawda” і „koniec dyskusji” є прямим відкиданням позиції, а не поступкою. Речення „masz rację” підтверджує думку співрозмовника, тому не виражає незгоди.

    Правило: ввічлива незгода через поступку перед застереженням

  34. 34. (B2)

    Rozmówca mówi: „Praca zdalna zawsze osłabia zespół”. Chcesz uprzejmie nie zgodzić się i obronić swoje stanowisko. Wybierz najlepszą reakcję.

    1. A. Owszem, ale nie zgadzam się z państwa argumentem w tej sprawie.
    2. B. Owszem, może osłabiać kontakty, ale nie musi niszczyć współpracy.
    3. C. To nieprawda, pan się całkowicie myli w ocenie tej sytuacji.
    4. D. Zgadzam się, dlatego praca zdalna zawsze wyraźnie osłabia cały zespół.
    Полоніуш пояснює:

    Ввічлива незгода часто починається з часткового поступлення, наприклад „owszem”, і лише потім вводить застереження. Найкраща реакція частково визнає рацію співрозмовника, але спокійно захищає власну позицію. Висловлювання „to nieprawda, pan się całkowicie myli” є занадто конфронтаційним, „zgadzam się” не виражає протилежної позиції, а „z państwa argumentem” має помилкову форму займенника (zaimek) у контексті розмови з однією особою.

    Правило: ввічлива незгода через поступлення, що передує застереженню

  35. 35. (B2)

    Rozmówca mówi: „Studia online są tak samo wartościowe jak stacjonarne”. Chcesz uprzejmie zgłosić zastrzeżenie i najpierw przyznać mu częściowo rację. Co powiesz?

    1. A. To nieprawda, studia online mają wady i nie dają pełnego doświadczenia akademickiego.
    2. B. Nie zgadzam się, twoje zdanie jest bez sensu i trudno traktować je poważnie.
    3. C. Masz rację, dlatego całkowicie odrzucam studia online jako formę nauki akademickiej.
    4. D. Owszem, mają zalety, ale nie zastępują w pełni kontaktu na uczelni.
    Полоніуш пояснює:

    Ввічлива незгода часто починається з поступлення, наприклад зі слова „owszem”, і лише потім вводить застереження. Правильне висловлювання спочатку частково визнає рацію співрозмовника, а потім спокійно вказує на обмеження studiów online. Інші висловлювання є занадто прямими, образливими або нелогічними.

    Правило: ввічлива незгода через поступлення, що передує застереженню

  36. 36. (B2)

    W prezentacji omówiłeś korzyści pracy zdalnej, a teraz chcesz wprowadzić kontrargument dotyczący izolacji pracowników. Która formuła jest właściwa?

    1. A. Z tego powodu nie wspomnę szerzej o kontaktach w zespole.
    2. B. W dodatku praca zdalna zawsze poprawia kontakty w całym zespole.
    3. C. Z drugiej strony praca zdalna może osłabiać kontakty w zespole.
    4. D. Podsumowując, izolacja pracowników nie ma żadnego większego znaczenia.
    Полоніуш пояснює:

    Контраргумент вводять формулами, що сигналізують протиставлення, наприклад „z drugiej strony”. Вислів „w dodatku” додає наступний аргумент у тому самому напрямі, а не контраргумент, навіть якщо речення звучить подібно детально. Речення з „z tego powodu” анонсує наслідок або рішення мовця, а не розвиток протилежної позиції. Натомість „podsumowując” служить для завершення висловлювання, тому не вводить контраргументу щодо ізоляції працівників.

    Правило: формула введення контраргументу в аргументаційному висловлюванні

  37. 37. (C1)

    Bronisz stanowiska, ale zaznaczasz, że dane nie pozwalają na całkowitą pewność. Która formuła najlepiej stopniuje kategoryczność sądu?

    1. A. Na podstawie dostępnych danych wydaje się prawdopodobne, że ta interpretacja jest najbardziej przekonująca.
    2. B. Może jest tak, a może inaczej, więc właściwie nie da się tu przyjąć żadnego konkretnego stanowiska.
    3. C. Każdy rozsądny człowiek wie, że nie ma tu miejsca na żadne inne, równie sensowne interpretacje całej sprawy.
    4. D. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że to jedyne możliwe i w pełni wystarczające wyjaśnienie tej sytuacji.
    Полоніуш пояснює:

    Найкраща формула дає змогу захищати тезу й водночас позначає обмежену впевненість, оскільки покликається на доступні дані та використовує пом'якшувальне формулювання „wydaje się prawdopodobne”. Інші пропозиції або відмовляються від прийняття позиції, або виражають судження занадто категорично й виключають інші інтерпретації.

    Правило: ступенювання категоричності судження в аргументації

  38. 38. (C1)

    Kończysz oficjalną prezentację i chcesz przejść do puenty. Która formuła jest właściwa?

    1. A. Podsumowując, przytoczone argumenty prowadzą do następującego wniosku.
    2. B. To tyle, resztę państwo sobie dopowiecie po tej części prezentacji.
    3. C. Dobra, kończę, bo chyba wszystko w tej sprawie jest już jasne.
    4. D. No i to by było na tyle z mojej strony w tej prezentacji.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційному висловленні підсумок має бути чітко позначений і витриманий у нейтральному, старанному регістрі (rejestr). Правильна формула прямо заповідає пуанту й логічний висновок. Варіанти „No i to by było na tyle z mojej strony” та „Dobra, kończę, bo chyba wszystko w tej sprawie jest już jasne” залишаються розмовними. Речення „To tyle, resztę państwo sobie dopowiecie po tej części prezentacji” має зневажливий тон щодо адресатів і не виконує функції змістовної пуанти.

    Правило: підсумок і пуанта в офіційному регістрі (rejestr oficjalny)

  39. 39. (C1)

    Kończysz prezentację na podstawie materiału i chcesz podsumować wywód oraz sformułować puentę. Które zakończenie jest właściwe?

    1. A. Kończę w tym miejscu, ponieważ czas prezentacji dobiega końca, a pozostałe argumenty można jeszcze uzupełnić później, bez formułowania końcowej puenty.
    2. B. Na tym można zakończyć prezentację, bo najważniejsze kwestie zostały już wcześniej zarysowane, a dalsze rozwijanie tematu nie wniesie tu wyraźnej puenty.
    3. C. Podsumowując, materiał pokazuje napięcie między skutecznością a dostępnością usług; dlatego decyzje w tej sprawie wymagają oceny ich społecznych konsekwencji.
    4. D. Jak było powiedziane na początku, temat pozostaje złożony, więc na końcu trudno sformułować jednoznaczny wniosek, który rzeczywiście porządkowałby cały wywód.
    Полоніуш пояснює:

    Добре завершення офіційної презентації стисло передає головну думку й додає пуенту, тобто виразний висновок, що закриває висловлювання. Формула „Podsumowując...” упорядковує виклад, а подальша частина вказує на наслідки представленої проблеми. Інші пропозиції або лише сигналізують кінець виступу, або підкреслюють відсутність однозначного висновку, тому не виконують одночасно функції підсумку й пуенти.

    Правило: підсумок і пуента в офіційному висловлюванні

  40. 40. (C1)

    Na końcu oficjalnej prezentacji chce pan krótko zebrać argumenty i sformułować puentę. Które zdanie jest najwłaściwsze?

    1. A. No to tyle, sprawa chyba jest już jasna dla wszystkich.
    2. B. Podsumowując, przedstawione argumenty przemawiają za stopniowym wprowadzaniem reformy.
    3. C. I tym miłym akcentem zamykamy temat całej reformy.
    4. D. Kończę, bo przedstawione argumenty same za siebie gadają.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційному регістрі (rejestr oficjalny) підсумок має бути змістовним і стилістично нейтральним. Формула „podsumowując” чітко сигналізує завершення висловлювання, а зворот „argumenty przemawiają za” зберігає відповідний рівень абстрактності й офіційності. Інші варіанти недоречні в цій ситуації: „no to tyle” і „sprawa chyba jest już jasna dla wszystkich” звучать надто розмовно й невимушено, „gadają” має колоквіальний характер, а „miłym akcentem zamykamy temat” є надто неформальним і публіцистичним способом підсумувати офіційну презентацію.

    Правило: підсумок і пуанта в офіційному регістрі (rejestr oficjalny)

  41. 41. (C1)

    Opisując wykres, nie masz danych za ostatni rok. Która formuła najlepiej stopniuje kategoryczność wniosku?

    1. A. Można przypuszczać, że tendencja się utrzyma.
    2. B. Nie ma innej możliwości: tendencja się utrzyma.
    3. C. Na pewno tendencja musi się utrzymać.
    4. D. Każdy wie, że tendencja się utrzyma.
    Полоніуш пояснює:

    За неповних даних потрібно послабити категоричність судження, використовуючи формули на зразок „można przypuszczać”. Вислови „na pewno”, „każdy wie” і „nie ma innej możliwości” подають висновок як певний, хоча контекст не дає для цього підстав. В описі графіка така обережність є елементом точної аргументації.

    Правило: градація категоричності (stopniowanie kategoryczności) судження за неповних даних

  42. 42. (C1)

    Opisujesz wykres w oficjalnej prezentacji i nie wolno ci wyciągać wniosków przyczynowych, których wykres nie pokazuje. Które sformułowanie jest właściwe?

    1. A. Jak widzisz, wszystko spadło przez ceny, bo inaczej tego zjawiska nie da się wyjaśnić.
    2. B. Z wykresu wynika, że ceny wzrosły, nie przesądza on jednak o przyczynach spadku zainteresowania.
    3. C. Na wykresie wyraźnie widać, że ceny wzrosły, więc ludzie automatycznie przestali kupować tę ofertę.
    4. D. Wykres udowadnia, że wzrost cen był bezpośrednią przyczyną spadku zainteresowania ofertą na rynku.
    Полоніуш пояснює:

    Під час опису графіка потрібно відокремлювати дані від інтерпретації, особливо коли матеріал не показує причинно-наслідкового зв'язку. Формула „nie przesądza on jednak o przyczynach” сигналізує інтерпретаційну обережність і обмежується тим, що справді можна прочитати з даних. Висловлення з „udowadnia”, „automatycznie” і „przez ceny” приписують графіку висновок, якого не можна безпосередньо з нього вивести, навіть якщо вони звучать більш рішуче й змістовно.

    Правило: дистанціювання від висновків, не підтверджених матеріалом

  43. 43. (C1)

    Podczas części ustnej egzaminu nie dosłyszał pan pytania egzaminatorki. Która reakcja jest właściwa w rejestrze oficjalnym?

    1. A. Czy mogłabyś pani powtórzyć pytanie?
    2. B. Czy możesz pani powtórzyć pytanie?
    3. C. Czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?
    4. D. Powtórz pani pytanie, proszę.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній ситуації до екзаменаторки звертаємося формою „pani” і поєднуємо її з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba): „mogłaby pani”. Форми „możesz pani” і „mogłabyś pani” змішують безпосереднє „ty” з ввічливою формою (forma grzecznościowa), що є синтаксичною і прагматичною помилкою. Зворот „Powtórz pani” має розмовний або неввічливий характер, тому не підходить для іспиту.

    Правило: адресативна форма (forma adresatywna) pani з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba)

  44. 44. (C1)

    Podczas egzaminu egzaminatorka mówi zbyt szybko. Która prośba jest właściwa w rejestrze oficjalnym?

    1. A. Czy możesz mówić trochę wolniej, proszę pani?
    2. B. Niech pani mówisz trochę wolniej, proszę pani.
    3. C. Mów pani trochę wolniej, proszę pani.
    4. D. Proszę pani, czy mogłaby pani mówić trochę wolniej?
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній ситуації до екзаменаторки звертаємося формою звертання (forma adresatywna) pani і поєднуємо її з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba), а ввічлива конструкція чи mogłaby pani є властивою для прохання (prośba). Форма чи możesz є надто фамільярною, niech pani mówisz змішує третю особу в конструкції niech pani з другою особою дієслова, а mów pani є розмовним і надто наказовим.

    Правило: форма звертання (forma adresatywna) pani з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba) в офіційному проханні

  45. 45. (C1)

    Podczas egzaminu nie dosłyszałeś pytania egzaminatorki. Która prośba jest poprawna w rejestrze oficjalnym?

    1. A. Powtórz pani to pytanie, proszę.
    2. B. Czy pani możesz powtórzyć to pytanie?
    3. C. Czy możesz powtórzyć to pytanie?
    4. D. Czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній ситуації до жінки звертаємося формою „pani” і поєднуємо її з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba). Правильне прохання звучить „Czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?”, оскільки зберігає узгодження особи й відповідний регістр. Форми „możesz” та „powtórz” є недоречними щодо екзаменаторки, а „pani możesz” змішує офіційну форму з другою особою (druga osoba). Довжини варіантів було вирівняно через невелике розширення помилкових відповідей, без зміни ключа.

    Правило: адресативна форма (forma adresatywna) pani з дієсловом (czasownik) у третій особі (trzecia osoba)

  46. 46. (C1)

    Podczas opisu wykresu nie pamięta pani specjalistycznego terminu, ale chce kontynuować wypowiedź w sposób oficjalny. Która strategia jest właściwa?

    1. A. Zapomniałam wyraz, ale chyba każdy i tak rozumie tutaj dokładnie, o co chodzi ogólnie.
    2. B. Jak to się mówi po polski, tego określenia teraz po prostu nie wiem w tej wypowiedzi.
    3. C. Nie znam właściwego słowa, więc przejdźmy teraz do czegoś łatwiejszego i mniej specjalistycznego.
    4. D. Mam na myśli czasowe zatrzymywanie zasobu, innymi słowy jego przechowywanie przez pewien okres.
    Полоніуш пояснює:

    Коли бракує слова, можна застосувати парафразу (parafraza), тобто описати поняття іншими словами. Формулювання „mam na myśli...” дозволяє зберегти плавність і офіційний регістр (rejestr oficjalny) висловлювання, а потім уточнити значення без уживання спеціалізованого терміна. Інші відповіді невідповідні в офіційній ситуації: „nie znam właściwego słowa” сигналізує відмову від висловлювання, „jak to się mówi po polski” містить помилку: правильна форма - це „po polsku”, а „zapomniałam wyraz” є неправильним - природно ми сказали б „zapomniałam wyrazu” або „zapomniałam tego słowa”.

    Правило: парафраза (parafraza) як стратегія подолання прогалини в лексиці

  47. 47. (C1)

    Rozmówca mówi: „Media społecznościowe wyłącznie obniżają poziom debaty publicznej”. Która odpowiedź wyraża uprzejmą niezgodę?

    1. A. Nie ma pan racji, bo internet działa inaczej, niż pan sądzi w praktyce.
    2. B. Zgadzam się bez zastrzeżeń, bo media społecznościowe wyłącznie obniżają poziom debaty publicznej.
    3. C. Rozumiem ten punkt widzenia, jednak przykłady oddolnych kampanii prowadzą do innego wniosku.
    4. D. To nieprawda, takie stwierdzenie jest całkowicie błędne i zbyt kategoryczne.
    Полоніуш пояснює:

    Ввічлива незгода часто починається з короткого визнання перспективи співрозмовника, а лише потім вводить застереження. Формула „rozumiem ten punkt widzenia, jednak...” зменшує гостроту суперечки й дозволяє захищати власну позицію. Відповіді, побудовані на зворотах „nie ma pan racji” і „to nieprawda”, є прямо конфронтаційними, натомість повна згода не відповідає інструкції.

    Правило: ввічлива незгода через поступку перед застереженням

  48. 48. (C1)

    W dyskusji ktoś mówi: „Praca zdalna zawsze obniża efektywność”. Chcesz uprzejmie wyrazić niezgodę. Która reakcja jest najwłaściwsza?

    1. A. Rozumiem ten argument i zgadzam się całkowicie z tą tezą.
    2. B. Rozumiem ten argument, jednak trudno mi się zgodzić ze słowem „zawsze”.
    3. C. Obawiam się, że to nieprawda, pan się myli w tej ocenie.
    4. D. Nie ma pan racji, to po prostu bzdura w tej sprawie.
    Полоніуш пояснює:

    Ввічлива незгода в публічній дискусії часто починається з часткового визнання аргументу, а лише потім вводить застереження. Реакція „Rozumiem ten argument, jednak trudno mi się zgodzić ze słowem «zawsze»” сигналізує про розуміння позиції співрозмовника і точно обмежує надто категоричне узагальнення. Інші реакції виражають схвалення або є надто конфронтаційними.

    Правило: ввічлива незгода через поступку перед застереженням

  49. 49. (C1)

    W dyskusji publicznej nie zgadzasz się z tezą przedmówcy, ale chcesz najpierw uznać część jego argumentu. Która reakcja spełnia ten warunek?

    1. A. Rozumiem tę argumentację, jednak nie podzielam w pełni wniosku, że proponowane rozwiązanie jest jedyne.
    2. B. Jestem absolutnie pewien, że przedmówca nie ma racji, więc nie ma tu już właściwie o czym dyskutować.
    3. C. To nieprawda, ponieważ proponowane rozwiązanie wcale nie jest jedyne, a przedmówca wyraźnie przesadza w ocenie.
    4. D. Ty się mylisz, ponieważ proponowane rozwiązanie nie jest jedyne, i trzeba to powiedzieć jasno oraz bez ogródek.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційній дискусії ввічлива незгода часто починається з часткового визнання аргументу, після якого йде застереження. Формула „Rozumiem tę argumentację, jednak...” відповідає цій умові, бо спочатку сигналізує розуміння позиції співрозмовника, а лише потім виражає неповну згоду з висновком. Висловлювання „To nieprawda” та „Ty się mylisz” є занадто прямими в офіційному регістрі (rejestr oficjalny), а „nie ma o czym dyskutować” закриває розмову замість того, щоб її вести.

    Правило: ввічлива незгода через поступку, що передує застереженню

  50. 50. (C1)

    W prezentacji omawia pani artykuł, którego teza wydaje się zbyt mocna. Jak zdystansować się od niej, nie przypisując jej sobie?

    1. A. Wszyscy dobrze wiemy, że reforma przyniesie wyłącznie pozytywne skutki.
    2. B. Autor na pewno dowiódł, że reforma przyniesie wyłącznie pozytywne skutki.
    3. C. Ja wyraźnie pokazuję, że reforma przyniesie wyłącznie pozytywne skutki.
    4. D. Autor zdaje się sugerować, że reforma przyniesie wyłącznie pozytywne skutki.
    Полоніуш пояснює:

    Формула „autor zdaje się sugerować” дає змогу переказати чужий погляд і водночас зберегти щодо нього дистанцію. Варіант із „ja wyraźnie pokazuję” і далі приписує мовцеві відповідальність за тезу. Формулювання „autor na pewno dowiódł” посилює категоричність судження, замість того щоб її послаблювати. Зворот „wszyscy dobrze wiemy” також не створює дистанції, бо подає тезу як очевидну й поділювану мовцем.

    Правило: дистанціювання від чужої думки за допомогою модалізувального дієслова (czasownik modalizujący)

  51. 51. (C1)

    W prezentacji przywołujesz kontrowersyjną opinię ekspertów, z którą nie musisz się utożsamiać. Która formuła zachowuje dystans?

    1. A. Według części ekspertów takie rozwiązanie może być skuteczne.
    2. B. Uważam, że takie rozwiązanie jest bezdyskusyjnie skuteczne.
    3. C. Jak wszyscy wiemy, takie rozwiązanie jest skuteczne.
    4. D. Jest oczywiste, że takie rozwiązanie jest skuteczne.
    Полоніуш пояснює:

    Дистанцію щодо чужої думки можна позначити через указання джерела, наприклад формулою „według części ekspertów”. Така конструкція показує, що мовець наводить позицію інших, а не подає її як власну або беззаперечну. Вирази „jest oczywiste”, „jak wszyscy wiemy” і „uważam” подають судження як власне або певне. Отже, вони не відокремлюють позицію мовця від наведеної думки.

    Правило: дистанціювання від чужої думки за допомогою показника джерела

  52. 52. (C1)

    W trakcie oficjalnej wypowiedzi brakuje ci precyzyjnego słowa. Która strategia jest najwłaściwsza?

    1. A. Nie znam takiego słowa po polsku; to nieistotne.
    2. B. Nie znajduję teraz precyzyjnego terminu; chodzi mi o...
    3. C. Nie wiem, jak to powiedzieć po waszemu; przejdźmy dalej.
    4. D. Zapomniałem tego słowa; dajcie mi państwo sekundę.
    Полоніуш пояснює:

    В офіційному регістрі (rejestr oficjalny) прогалину в лексиці варто замаскувати парафразою, тобто описом поняття іншими словами. Зворот „po waszemu” є недоречним, а „dajcie mi państwo” змішує розмовний наказовий спосіб (tryb rozkazujący) з офіційним звертанням. Речення „to nieistotne” не розв'язує комунікативної проблеми, а лише відмовляється від передавання змісту.

    Правило: подолання прогалини в лексиці за допомогою парафрази в офіційному регістрі (rejestr oficjalny)

  53. 53. (C1)

    W trakcie prezentacji orientuje się pan, że mówi zbyt szybko. Która reakcja jest odpowiednia w sytuacji egzaminacyjnej?

    1. A. Stop, zaczynam od nowa, bo cała wypowiedź wyszła mi zbyt chaotycznie.
    2. B. Pozwolę sobie mówić nieco wolniej i uporządkować najważniejsze punkty.
    3. C. Będę mówił wolniej, bo chyba zgubiłem główny wątek wypowiedzi.
    4. D. Proszę mi powiedzieć, czy mówię za szybko i zbyt niewyraźnie.
    Полоніуш пояснює:

    В екзаменаційній ситуації метакоментар має бути ввічливим, контрольованим і відповідати офіційному регістру (rejestr oficjalny). Правильне формулювання сигналізує зміну темпу та впорядкування висловлювання без надмірного акцентування труднощів. Декларування початку від самого початку звучить надто різко, визнання втрати головної думки послаблює контроль над висловлюванням, а запитання екзаменатора про оцінку темпу перекладає на нього відповідальність за перебіг презентації.

    Правило: контроль темпу висловлювання через метакоментар в офіційному регістрі (rejestr oficjalny)

  54. 54. (C1)

    W trakcie wypowiedzi zapomniałeś precyzyjnego terminu, ale chcesz kontynuować w stylu oficjalnym. Która strategia jest właściwa?

    1. A. Pozwolę sobie ująć to opisowo: chodzi o zjawisko stopniowego wykluczania z debaty.
    2. B. No wie pani, chodzi mi o takie coś, czyli o sytuację, kiedy ktoś wypada z rozmowy publicznej.
    3. C. Nie wiem, jak to się mówi po waszemu, więc ujmę to bardziej zwyczajnie i bez tego terminu.
    4. D. Stop, zapomniałem słowa, więc zaraz sobie przypomnę albo po prostu zmienię temat wypowiedzi.
    Полоніуш пояснює:

    На іспиті можна впоратися з лексичною прогалиною за допомогою парафрази або опису поняття. Формула „Pozwolę sobie ująć to opisowo” є офіційною, звучить природно в екзаменаційній ситуації й дає змогу зберегти плинність висловлювання без переривання його ходу. Вирази „po waszemu”, „takie coś” та повідомлення „Stop” залишаються розмовними, незграбними або занадто колоквіальними в офіційному стилі.

    Правило: парафраза як стратегія подолання прогалини в лексиці