Vocabulary: Work and Career

Professions and job titles, contracts and pay, job interviews, duties and working conditions, career and professional development.

Levels: B1 · B2 · C1 · 54 tasks

Read the article

1. (B1)

Co miesiąc za swoją pracę dostaję stałą kwotę pieniędzy. To moja ...
1. A. zarplata
2. B. umowa
3. C. premia
4. D. pensja
Poloniusz explains:

A fixed amount of money received every month for work is „pensja”. „Premia” is an addition to the salary, not the basic pay. „Zarplata” is not a Polish form; it arose under the influence of East Slavic languages, and „umowa” means a document.

Rule: semantic difference between pensja and premia
2. (B1)

Jestem chory, dlatego lekarz wystawił mi ...
1. A. umowę o pracę
2. B. premię miesięczną
3. C. urlop wypoczynkowy
4. D. zwolnienie lekarskie
Poloniusz explains:

A doctor issues „zwolnienie lekarskie” when an employee is ill and cannot work. „Urlop wypoczynkowy” is taken from work in order to rest, not because of illness. „Umowa o pracę” and „premia miesięczna” are not documents issued by a doctor in such a situation.

Rule: collocation wystawić zwolnienie lekarskie
3. (B1)

Jestem pracownikiem i sam chcę odejść z firmy, więc zamierzam ...
1. A. zwolnić firmę
2. B. zwolnić się
3. C. wypowiedzieć się
4. D. zwolnić mnie
Poloniusz explains:

When an employee leaves a job of their own accord, one says that they want to „zwolnić się”. The verb „zwolnić” without „się” usually means that someone removes another person from a job. „Wypowiedzieć się” means to state one's opinion, not to end employment.

Rule: semantic difference between zwolnić kogoś and zwolnić się
4. (B1)

Kandydat znalazł ofertę w internecie i wysłał do firmy swoje CV oraz ...
1. A. umowę o pracę
2. B. wynagrodzenie za pracę
3. C. zwolnienie lekarskie
4. D. podanie o pracę
Poloniusz explains:

A person who is applying for a job can send „podanie o pracę” together with a CV. „Zwolnienie lekarskie” is a document from a doctor, and „wynagrodzenie” is money for work. „Umowę o pracę” is signed only when employment begins; it is not something a candidate sends.

Rule: choosing the document name in the job search process
5. (B1)

Marta sama zdecydowała, że odchodzi z firmy. Marta chce ...
1. A. zatrudnić pracownika
2. B. zwolnić kierownika
3. C. zwolnić się z pracy
4. D. wypłacić pensję
Poloniusz explains:

When an employee ends their own work at a company, one can say that they want to „zwolnić się z pracy”. „Zwolnić kierownika” means to remove another person from a job, so the person performing the action is different. „Zatrudnić pracownika” means to take someone on for a job, and „wypłacić pensję” is an action done by the employer.

Rule: semantic difference between zwolnić kogoś and zwolnić się
6. (B1)

Moja siostra uczy matematyki w szkole. Jej zawód to ...
1. A. uczennica
2. B. sekretarka
3. C. nauczycielkiem
4. D. nauczycielka
Poloniusz explains:

„Nauczycielka” is the feminine name for a person who teaches at school. „Uczennica” means a person who studies, not someone who performs this profession. „Sekretarka” names a different profession, and „nauczycielkiem” is an incorrect form.

Rule: feminine name of a profession
7. (B1)

Nie jestem szefem i nie chcę już pracować w tej firmie, więc jutro ...
1. A. zwolnię pensję
2. B. zwolnię pracę
3. C. zwolnię kierownika
4. D. zwolnię się z pracy
Poloniusz explains:

When an employee ends their own work at a company, they say: „zwolnię się z pracy”. „Zwolnię kierownika” would mean that the speaker, as a boss, removes someone from a job, and the context rules this out. „Zwolnię pracę” and „zwolnię pensję” are incorrect word combinations.

Rule: semantic difference between zwolnić kogoś and zwolnić się
8. (B1)

Pierwszego dnia w nowej pracy podpisałem ...
1. A. zwolnienie lekarskie
2. B. ogłoszenie o pracę
3. C. umowę o pracę
4. D. urlop wypoczynkowy
Poloniusz explains:

With an employer, one signs an „umowę o pracę”. An „Ogłoszenie o pracę” is read by a candidate, but it is not signed as an employment document. „Urlop wypoczynkowy” and „zwolnienie lekarskie” concern absence, not starting work.

Rule: collocation podpisać umowę o pracę
9. (B1)

Pracuję od poniedziałku do piątku po osiem godzin dziennie. To praca ...
1. A. na pół etatu
2. B. na urlopie
3. C. na zwolnieniu
4. D. na pełny etat
Poloniusz explains:

Working eight hours a day for five days a week is usually work „na pełny etat”. „Na pół etatu” means a shorter working-time arrangement. „Na urlopie” and „na zwolnieniu” do not name a type of employment fraction, but only a temporary absence from work.

Rule: the expression na pełny etat in describing working time
10. (B1)

Przed pierwszym dniem w firmie podpisałem z pracodawcą ...
1. A. umowę za pracę
2. B. podanie do pracy
3. C. ogłoszenie o pracę
4. D. umowę o pracę
Poloniusz explains:

The correct name of the document signed by an employee and an employer is „umowa o pracę”. The expression „umowa za pracę” is incorrect, because this name uses the preposition „o”. „Ogłoszenie o pracę” is published by an employer, and „podanie” is submitted by a candidate, so these are not documents signed by both parties at the time of employment.

Rule: the fixed noun phrase umowa o pracę
11. (B1)

Przed pierwszym dniem w firmie podpiszę projekt ...
1. A. umowy do pracy
2. B. umowy pracy
3. C. umowy o pracę
4. D. umowy na pracę
Poloniusz explains:

The noun „umowa” in the name of the employment document is used with the preposition „o”: „umowa o pracę”. The expressions „umowa do pracy”, „umowa pracy” and „umowa na pracę” are typical errors in government (rekcja) and are not the correct name of this document.

Rule: government (rekcja) of the noun umowa in the name of an employment document
12. (B1)

Raz zaczynam pracę o 6.00, raz o 14.00, a czasem pracuję nocą. Mam pracę ...
1. A. wypoczynkową
2. B. zmianową
3. C. na pół etatu
4. D. zdalną
Poloniusz explains:

Work that is „zmianowa” means work at different times, for example in the morning, in the afternoon or at night. „Zdalna” is work outside the office, usually via the internet, and „na pół etatu” refers to the amount of working time. „Wypoczynkowy” is used with leave, not with a type of work.

Rule: choosing an adjective describing a type of work
13. (B1)

W lipcu chcę odpocząć nad morzem, więc złożę wniosek o ...
1. A. urlop wypoczynkowy
2. B. rozmowę kwalifikacyjną
3. C. zwolnienie lekarskie
4. D. premię miesięczną
Poloniusz explains:

If an employee is planning rest, they submit an application for „urlop wypoczynkowy”. „Zwolnienie lekarskie” concerns illness and is issued by a doctor; it is not planned as rest. „Premia miesięczna” is extra money, and „rozmowa kwalifikacyjna” is a stage in looking for a job.

Rule: the difference in meaning between urlop wypoczynkowy and zwolnienie lekarskie
14. (B1)

W oficjalnym piśmie firma informuje: „Miesięczne ... będzie wypłacane do dziesiątego dnia miesiąca”.
1. A. wynagrodzenie
2. B. ogłoszenie
3. C. rachunek
4. D. zarplata
Poloniusz explains:

In an official text, the appropriate word is „wynagrodzenie”, which means money for work. „Zarplata” is an incorrect form, often resulting from the influence of East Slavic languages. „Rachunek” and „ogłoszenie” do not name money paid to an employee.

Rule: choosing a word meaning pay in an official text
15. (B1)

W planie urlopów wpisałam dziesięć dni ..., bo chcę wyjechać nad morze.
1. A. umowy o pracę
2. B. urlopu wypoczynkowego
3. C. ogłoszenia o pracę
4. D. zwolnienia lekarskiego
Poloniusz explains:

A trip is planned as part of „urlopu wypoczynkowego”, that is, days off intended for rest. „Zwolnienie lekarskie” concerns illness and is not entered in the holiday plan. „Umowa o pracę” and „ogłoszenie o pracę” do not mean days off.

Rule: semantic difference between urlopem wypoczynkowym and zwolnieniem lekarskim
16. (B1)

W tym sklepie pracuję po osiem godzin: jednego tygodnia rano, a drugiego wieczorem. Ta praca jest ...
1. A. zdalna
2. B. na pół etatu
3. C. na urlopie
4. D. zmianowa
Poloniusz explains:

Praca zmianowa takes place according to different shifts, for example in the morning and in the evening. The expression „na pół etatu” means a shorter working-time arrangement, while the sentence is about eight hours a day. „Zdalna” concerns work outside the company’s workplace, and „na urlopie” does not name a type of work.

Rule: the meaning of names for types of work
17. (B1)

W umowie podano kwotę miesięcznego ...
1. A. zarplaty
2. B. urlopu
3. C. etatu
4. D. wynagrodzenia
Poloniusz explains:

In documents connected with work, money for work is called „wynagrodzeniem”. „Zarplata” is not a correct Polish word, but a common error under the influence of East Slavic languages. „Urlop” and „etat” do not mean money paid to an employee.

Rule: the difference in meaning between names of pay and working conditions
18. (B1)

Ze sklepu z aplikacjami pobrałam do telefonu ... z ofertami pracy.
1. A. ogłoszenie
2. B. umowę
3. C. podanie
4. D. aplikację
Poloniusz explains:

On a phone, one installs an „aplikację”, that is, a program. „Podanie” is a written request, for example for admission to a job, not a program on a phone. „Ogłoszenie” and „umowa” are also not things that are installed from an app store.

Rule: the meaning of „aplikacja” as a phone program and its combination with the verb „pobrać”
19. (B2)

Do ... na tym stanowisku należy kontakt z klientami i przygotowywanie raportów.
1. A. zakresu obowiązków
2. B. listu motywacyjnego
3. C. wynagrodzenia netto
4. D. okresu wypowiedzenia
Poloniusz explains:

An employee’s duties are described with the expression „zakres obowiązków”. „Okres wypowiedzenia” concerns the time between giving notice and the end of the contract. „List motywacyjny” is a recruitment document, and „wynagrodzenie netto” means the amount after deductions.

Rule: the collocation „zakres obowiązków” in a job description
20. (B2)

Jako kierowniczka działu zatwierdzam urlopy osób, którymi zarządzam. W stosunku do tych osób jestem ich ... .
1. A. podwładną
2. B. kandydatką
3. C. stażystką
4. D. przełożoną
Poloniusz explains:

A person who manages the work of others is their „przełożoną” or „przełożonym”. „Podwładna” is a person lower in the official hierarchy, so it means the opposite relationship. „Kandydatka” concerns recruitment, and „stażystka” refers to a person doing an internship, not to a managerial function.

Rule: the difference in meaning between names of workplace relationships
21. (B2)

Kiedy pracownik chce odejść z firmy zgodnie z procedurą, składa pracodawcy ... umowy o pracę.
1. A. wypowiedzenie
2. B. oddelegowanie
3. C. uwolnienie
4. D. zwolnienie
Poloniusz explains:

The correct combination is „złożyć wypowiedzenie umowy o pracę”. „Zwolnienie” means a decision by the employer or a medical document, not an employee’s letter ending the contract. „Uwolnienie” is not an HR term, and „oddelegowanie” means temporary assignment to another job or place.

Rule: the collocation złożyć wypowiedzenie umowy o pracę
22. (B2)

Marta nie straciła pracy decyzją firmy; po otrzymaniu lepszej oferty sama ... z pracy.
1. A. wypowiedziała pracę
2. B. zwolniła pracodawcę
3. C. zwolniła się
4. D. została zwolniona
Poloniusz explains:

If an employee ends the employment themselves, we say that they „zwolnił się z pracy”. „Została zwolniona” means a decision by the employer, which contradicts the context of the sentence. „Zwolniła pracodawcę” has the wrong meaning, and „wypowiedziała pracę” breaks the collocation, because one gives notice on a contract, not on work.

Rule: the difference in meaning between the verbs „zwolnić się” and „zwolnić kogoś”
23. (B2)

Na telefonie zainstalowałem ... z ofertami pracy, żeby szybko odpowiadać na ogłoszenia.
1. A. wypowiedzenie
2. B. podanie
3. C. aplikację
4. D. życiorys
Poloniusz explains:

In the context of a phone, „aplikacja” means a computer program. „Podanie” is a written request, for example for admission to a job or an internship. „Życiorys” describes the course of one's education and work, while „wypowiedzenie” is used to terminate a contract.

Rule: semantic difference between „aplikacja” as a program and „podanie” as a written request
24. (B2)

Osoba prowadząca jednoosobową działalność i wystawiająca firmie fakturę za swoje usługi pracuje zwykle w modelu ...
1. A. samozatrudnienia
2. B. listu motywacyjnego
3. C. okresu próbnego
4. D. podwładnego
Poloniusz explains:

The model in which a person runs a business and settles accounts with a company on the basis of an invoice is called „samozatrudnieniem”. „Podwładny” means an employee subordinate to a superior, not a form of settlement. „Okres próbny” and „list motywacyjny” refer to other stages or documents connected with employment.

Rule: meaning of the noun samozatrudnienie in a work context
25. (B2)

Pierwsze trzy miesiące zatrudnienia wpisane do umowy jako czas sprawdzenia współpracy to ...
1. A. okres próbny
2. B. czas doświadczalny
3. C. termin testowy
4. D. próba etatu
Poloniusz explains:

In the language of labour law and in HR documents, the expression „okres próbny” is used. „Czas doświadczalny” and „termin testowy” are calques which are not the proper names for this type of employment. „Próba etatu” does not mean a period agreed in a contract for checking an employee.

Rule: employment terminology concerning „okres próbny”
26. (B2)

Po awansie Joanna ... stanowisko kierowniczki projektu.
1. A. objęła
2. B. odprowadziła
3. C. wypowiedziała
4. D. naliczyła
Poloniusz explains:

The verb „objąć” is used with „stanowisko” when we are talking about beginning to perform a new function. „Odprowadzić” can be used with contributions or tax, but not with a position. „Wypowiedzieć” refers to a contract, and „naliczyć” refers to an amount, for example remuneration or contributions.

Rule: collocation of the verb „objąć” with the noun „stanowisko”
27. (B2)

Po trzech latach bardzo dobrej pracy Marek otrzymał ... na stanowisko kierownika działu.
1. A. wypłatę
2. B. premię
3. C. etat
4. D. awans
Poloniusz explains:

For a higher position, one receives an „awans”. „Premia” and „wypłata” concern money, not a change of position. „Etat” means a job or the amount of employment, so in this sense it does not combine with the expression „na stanowisko kierownika”.

Rule: collocation of the noun awans with the name of a position
28. (B2)

Pracodawca co miesiąc odprowadza od pensji pracownika ... na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
1. A. premie
2. B. raty
3. C. składki
4. D. stawki
Poloniusz explains:

For social and health insurance, one pays „składki”. „Stawki” mean the amount of a fee or pay per unit of time or work. „Premie” are additional payments to an employee, and „raty” are instalments of an amount being repaid.

Rule: verb government (rekcja czasownika) and meaning of the expression odprowadzać składki na ubezpieczenie
29. (B2)

Pracownik, który chce odejść z firmy, może ... umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
1. A. odmówić
2. B. zwolnić
3. C. zwolnić się
4. D. wypowiedzieć
Poloniusz explains:

An employment contract can be „wypowiedzieć”, meaning to formally end it after a specified period of time. „Zwolnić” someone is something an employer can do, while „zwolnić się” does not combine with the object „umowę”. „Odmówić” means not to agree to something, so it does not fit the procedure of ending employment.

Rule: semantic difference between the verbs zwolnić, zwolnić się and wypowiedzieć
30. (B2)

Programista nie ma etatu w firmie; prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i sam odprowadza składki. Pracuje w ramach ...
1. A. samozatrudnienia
2. B. listu motywacyjnego
3. C. okresu próbnego
4. D. zakresu czynności
Poloniusz explains:

„Samozatrudnienie” means a situation in which someone runs their own business activity and provides services instead of working in a full-time job. „Okres próbny” is the initial period of checking an employee, not a form of running a business. „List motywacyjny” is a recruitment document, and „zakres czynności” describes the duties in a position.

Rule: meaning of the noun „samozatrudnienie” in the context of forms of employment
31. (B2)

Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą i wystawiam faktury, więc współpracuję z firmą w ramach ... .
1. A. okresu próbnego
2. B. nadgodzin
3. C. podporządkowania
4. D. samozatrudnienia
Poloniusz explains:

Work through one's own business activity, with issuing invoices, is „samozatrudnienie”. „Okres próbny” means the initial period of checking an employee in a full-time job. „Nadgodziny” are work beyond the standard amount, and „podporządkowanie” describes an official work relationship, not a form of business cooperation.

Rule: meaning of the noun samozatrudnienie in the context of a form of work
32. (B2)

Przed rozpoczęciem pracy otrzymałem pisemny ... czynności, czyli listę zadań na stanowisku.
1. A. zasięg
2. B. przebieg
3. C. zakres
4. D. rozkład
Poloniusz explains:

In HR documents, the established combination is „zakres czynności” or „zakres obowiązków”. „Przebieg” refers to how something takes place, „zasięg” means an area of operation, and „rozkład” most often refers to a plan or schedule. None of these words forms the correct name of a document with a list of an employee's tasks.

Rule: collocation of the noun zakres with names of employee duties
33. (B2)

W formalnym liście motywacyjnym kandydat pisze: „Chciałbym ... w Państwa firmie”.
1. A. robić karierę
2. B. pracować karierę
3. C. rozwijać się zawodowo
4. D. wykonywać karierę
Poloniusz explains:

In a cover letter, neutral and official formulations are used, such as „rozwijać się zawodowo”. The expression „robić karierę” is colloquial and too informal in this context. The forms „pracować karierę” and „wykonywać karierę” are incorrect calques and do not form correct Polish collocations.

Rule: formal register in a cover letter and collocations with the noun kariera
34. (B2)

W ogłoszeniu napisano: „Wynagrodzenie 6000 zł ...”, czyli przed odliczeniem podatku i składek.
1. A. brutto
2. B. netto
3. C. na rękę
4. D. pod stołem
Poloniusz explains:

„brutto” remuneration is the amount before tax and contributions are deducted. „Netto” and „na rękę” mean the amount after deductions. The expression „pod stołem” refers to illegal, unofficial payment, so it does not fit a job advertisement.

Rule: semantic difference between brutto and netto remuneration
35. (B2)

W umowie o pracę wpisano miesięczną kwotę ... zasadniczego.
1. A. wynagrodzenia
2. B. składki
3. C. zarplaty
4. D. odprawy
Poloniusz explains:

In official and HR language, one says „wynagrodzeniu zasadniczym”. „Zarplata” is an incorrect form under the influence of East Slavic languages. „Składki” are insurance deductions, and „odprawa” is a benefit paid in special situations, for example in the case of dismissal.

Rule: collocation of the noun wynagrodzenie with the adjective zasadnicze
36. (B2)

W umowie o pracę wpisano wysokość miesięcznego ... brutto.
1. A. płacenia
2. B. zapłacenia
3. C. zarplaty
4. D. wynagrodzenia
Poloniusz explains:

In HR and legal texts, the noun „wynagrodzenie” is used, especially in the combination „wynagrodzenie brutto”. „Zarplata” is a Russicism and is not part of correct Polish. „Płacenie” and „zapłacenie” name an action, not the amount due to an employee.

Rule: collocation of the noun „wynagrodzenie” with the modifier „brutto” in HR language
37. (C1)

Jeżeli w świadectwie pracy wpisano błędną datę ustania zatrudnienia, pracownik może wystąpić do pracodawcy o ...
1. A. sprostowanie świadectwa pracy
2. B. referencję świadectwa pracy
3. C. wyprostowanie świadectwa pracy
4. D. aktualizację świadectwa pracy
Poloniusz explains:

In HR terminology, correcting an error in an employment certificate is called „sprostowaniem świadectwa pracy”. „Wyprostowanie” is a colloquial transfer of meaning and does not form a correct official collocation. „Aktualizacja” does not mean the formal removal of an error, and „referencja” is a different document.

Rule: noun and verb collocation in HR terminology
38. (C1)

Które sformułowanie poprawnie oddaje różnicę między działaniem pracodawcy a działaniem pracownika?
1. A. Pracodawca może zwolnić pracownika, a pracownik zwolnić się z pracy.
2. B. Pracodawca może zwolnić się z pracy, a pracownik zwolnić pracodawcę.
3. C. Pracodawca może wypowiedzieć się pracownikowi, a pracownik wypowiedzieć pracę.
4. D. Pracodawca może rozwiązać się z umową, a pracownik zwolnić etat.
Poloniusz explains:

„Zwolnić pracownika” means an action by the employer toward an employed person, whereas „zwolnić się z pracy” means leaving a job on the employee's own initiative. The construction „wypowiedzieć się” refers to expressing an opinion, not to ending an employment relationship. One also does not say „rozwiązać się z umową” or „zwolnić etat” in the sense of an employee resigning from a job.

Rule: semantic difference between the verb zwolnić and the reflexive form zwolnić się
39. (C1)

Kwota określona w umowie jako stały element pensji, bez premii i dodatków, to ...
1. A. premia uznaniowa
2. B. odprawa pieniężna
3. C. dodatek funkcyjny
4. D. wynagrodzenie zasadnicze
Poloniusz explains:

The fixed amount entered in a contract as the basic component of pay is „wynagrodzenie zasadnicze”. „Dodatek funkcyjny” is an additional component connected with the function performed, and „premia uznaniowa” depends on the employer's decision. „Odprawa pieniężna” is a benefit paid in special situations, for example when an employment relationship is terminated.

Rule: semantic difference between components of remuneration
40. (C1)

Na polecenie przełożonego pracownik odbył podróż służbową do Berlina; po powrocie rozliczył koszty ...
1. A. delegacji
2. B. urlopu
3. C. etatu
4. D. zmiany
Poloniusz explains:

A business trip made on the employer's instruction is „delegacja”, so the costs of „delegacji” are settled. „Urlop” means time off from work, not a business trip. The words „zmiana” and „etat” refer to the organization of working time or the scope of employment, so they do not fit the settlement of travel costs.

Rule: meaning of the noun delegacja in the context of a business trip
41. (C1)

Narzędzie informatyczne, za pomocą którego kandydaci przesyłają dokumenty, to w tym kontekście ...
1. A. aplikacja rekrutacyjna
2. B. podanie o pracę
3. C. życiorys zawodowy
4. D. świadectwo pracy
Poloniusz explains:

Aplikacja rekrutacyjna means a program or system used to handle recruitment. Podanie o pracę, życiorys zawodowy, and świadectwo pracy are documents, not IT tools for sending them.

Rule: distinguishing word meanings in an IT and recruitment context
42. (C1)

Ogłoszenie wymaga prawa wykonywania zawodu, certyfikatu audytora i pięcioletniego stażu; nie opisuje cech osobowości, lecz ...
1. A. kompetencje miękkie
2. B. ambicje zawodowe
3. C. preferencje kadrowe
4. D. kwalifikacje formalne
Poloniusz explains:

Diplomas, authorizations, certificates and documented length of service make up „kwalifikacje formalne”. „Kompetencje miękkie” refer, for example, to communicativeness or teamwork. „Ambicje zawodowe” and „preferencje kadrowe” do not name requirements confirmed by documents.

Rule: semantic difference between qualifications and competences
43. (C1)

Po ustaniu stosunku pracy pracodawca ma obowiązek wydać pracownikowi dokument potwierdzający przebieg zatrudnienia, czyli ...
1. A. zaświadczenie pensji
2. B. dyplom stanowiska
3. C. świadectwo pracy
4. D. certyfikat kariery
Poloniusz explains:

The document issued after employment ends is „świadectwo pracy”. The expressions „certyfikat kariery” and „dyplom stanowiska” do not name HR documents. The form „zaświadczenie pensji” is syntactically incorrect and does not mean a document confirming the course of employment.

Rule: name of an HR document after the employment relationship ends
44. (C1)

Pracownik został na trzy miesiące skierowany do wykonywania pracy w oddziale spółki w Berlinie, przy zachowaniu dotychczasowej umowy. W dokumentach kadrowych opisuje się to jako ...
1. A. delegację incydentalną
2. B. oddelegowanie czasowe
3. C. dyżur służbowy
4. D. relokację stałą
Poloniusz explains:

A temporary assignment of an employee to work in another place, while maintaining the existing employment, is „oddelegowanie czasowe”. „Relokacja stała” means a permanent change of workplace or place of residence. „Dyżur służbowy” refers to remaining on standby, and „delegacja incydentalna” does not fit several months of performing work in another branch.

Rule: semantic difference between delegacja and oddelegowanie
45. (C1)

Uprawnienia budowlane i dyplom ukończenia studiów potwierdzają formalne ... wymagane na tym stanowisku.
1. A. kwalifikacje
2. B. kompetencje miękkie
3. C. referencje
4. D. ambicje zawodowe
Poloniusz explains:

Diplomas, authorizations and certificates confirm formal „kwalifikacje”. „Kompetencje miękkie” refer, for example, to communication or teamwork, not to documents required by regulations. „Referencje” are opinions about a candidate, whereas „ambicje zawodowe” mean plans or aspirations.

Rule: semantic difference between qualifications and competences
46. (C1)

W ocenie okresowej przełożony napisał, że pracownik terminowo ... powierzonych mu obowiązków.
1. A. wykonuje się z
2. B. realizuje się z
3. C. wywiązuje się z
4. D. sprawdza się od
Poloniusz explains:

The correct official collocation is „wywiązywać się z obowiązków”. The verbs „wykonywać” and „realizować” can combine with the noun „obowiązki”, but without the construction „się z”. „Sprawdzać się od” does not form a correct syntactic combination in this meaning.

Rule: verb government of wywiązywać się in a collocation with obowiązki
47. (C1)

W oficjalnym zaświadczeniu napisano: „Pani Marta Zielińska ... zatrudnienie w naszej spółce 1 kwietnia 2024 r.”
1. A. ruszyła
2. B. zrobiła
3. C. podjęła
4. D. wzięła
Poloniusz explains:

In official and HR style, the established collocation is „podjąć zatrudnienie”. The verbs „zrobić”, „wziąć” and „ruszyć” do not form a correct combination with the noun „zatrudnienie” in this meaning. These are typical attempts to transfer colloquial or foreign syntactic patterns literally.

Rule: official-style collocation podjąć zatrudnienie
48. (C1)

W ogłoszeniu o naborze napisano: „Kandydat powinien ... kwalifikacjami wymaganymi na stanowisku audytora wewnętrznego”.
1. A. posiadać
2. B. legitymować się
3. C. odpowiadać
4. D. aplikować
Poloniusz explains:

The verb „legitymować się”, in the sense of „mieć formalne potwierdzenie” (to have formal confirmation), combines with the instrumental (narzędnik): „kwalifikacjami”. „Posiadać” governs the accusative (biernik), so the correct form would be „posiadać kwalifikacje”. „Aplikować” means „ubiegać się o coś”, and „odpowiadać” in this sense combines with the dative (celownik), for example „odpowiadać wymaganiom”.

Rule: verb government in the collocation legitymować się kwalifikacjami
49. (C1)

W okresowej ocenie pracownika zapisano, że mimo trudnych warunków terminowo ... z powierzonych mu obowiązków.
1. A. wykonywał się
2. B. odpowiadał się
3. C. sprawiał się
4. D. wywiązywał się
Poloniusz explains:

In official style, one says that an employee „wywiązuje się z obowiązków”. The verb „wykonywać” does not combine in this meaning with a reflexive pronoun and the preposition „z”: the correct form would be „wykonywać obowiązki”. The forms „odpowiadać się z obowiązków” and „sprawiać się z obowiązków” are incorrect syntactic calques.

Rule: verb and noun collocation in the field of employment
50. (C1)

W piśmie kadrowym należy napisać: „Strony postanowiły ... z dniem 31 maja”.
1. A. zwolnić umowę
2. B. odmówić umowie
3. C. rozwiązać umowę
4. D. wypuścić kontrakt
Poloniusz explains:

In official Polish, one says „rozwiązać umowę”, also when this happens by mutual agreement of the parties. The expression „zwolnić umowę” is incorrect, because one can „zwolnić” an employee, not a contract. The forms „odmówić umowie” and „wypuścić kontrakt” do not form correct combinations in this meaning.

Rule: verb and noun collocation in the field of employment contracts
51. (C1)

W projekcie umowy o pracę wpisano kwotę miesięcznego ... zasadniczego brutto, zgodnie z regulaminem wynagradzania.
1. A. zarplaty
2. B. wynagrodzenia
3. C. świadczenia
4. D. odszkodowania
Poloniusz explains:

In HR documents, the established term is „wynagrodzenie zasadnicze brutto” (basic gross salary). „Świadczenie” and „odszkodowanie” name other amounts due, not the basic pay for work. The form „zarplata” is incorrect in Polish and results from East Slavic interference.

Rule: semantic and register difference between terms for amounts due for work
52. (C1)

W regulaminie spółki wysokość miesięcznego ... określa załącznik do umowy, a nie nieformalna ustna obietnica.
1. A. zarplaty
2. B. napiwku
3. C. jałmużny
4. D. wynagrodzenia
Poloniusz explains:

In HR documents and contracts, the neutral official term for payment for work is „wynagrodzenie”. The form „zarplata” is not a correct Polish word and results from East Slavic interference. The words „napiwek” and „jałmużna” have different meanings and do not name the employee payment specified in a contract.

Rule: semantic and register difference between terms for payment for work
53. (C1)

W urzędowym formularzu pracownik oświadcza, że od 1 października 2024 r. zamierza ... w jednostce badawczej.
1. A. zrobić karierę
2. B. uruchomić pracę
3. C. podjąć zatrudnienie
4. D. wziąć posadę
Poloniusz explains:

In official style, the collocation „podjąć zatrudnienie” is used when talking about starting work on a specific day. The expression „zrobić karierę” does not mean formally starting work and does not fit with a date. The forms „wziąć posadę” and „uruchomić pracę” are not correct HR collocations.

Rule: verb and noun collocation in the field of employment
54. (C1)

Wybierz właściwą formułę do pisma kadrowego: strony uzgodniły zakończenie stosunku pracy 30 czerwca, bez okresu wypowiedzenia.
1. A. zwolnienie umowy za zgodą stron
2. B. rozwiązanie umowy za porozumieniem stron
3. C. odstąpienie umowy po zgodzie stron
4. D. wypowiedzenie umowy za porozumieniem stron
Poloniusz explains:

When the employer and the employee jointly agree to end the employment relationship, the formula „rozwiązanie umowy za porozumieniem stron” is used. „Wypowiedzenie” is a unilateral action and is connected with a notice period. „Zwolnienie umowy” and „odstąpienie umowy po zgodzie stron” are not correct formulas in this context.

Rule: official collocation concerning termination of an employment contract