Синтаксис (składnia) и порядок слов (szyk wyrazów)

Нейтральный и эмфатический порядок слов, место местоимения (zaimek) и частицы (partykuła), конструкции с инфинитивом (bezokolicznik), расширение и сокращение простых предложений, синтаксическая синонимия.

Уровни: B2 · C1 · 48 заданий

Читать статью

1. (B2)

Gdyby negocjacje trwały dłużej, strony ... do porozumienia.
1. A. mogły by dojść
2. B. mogły dojść by
3. C. mogłyby dojść
Полониуш объясняет:

В условном наклонении (tryb przypuszczający) частица (cząstka) „by” соединяется с личной формой глагола (czasownik), поэтому правильной является форма „mogłyby dojść”. Написание „mogły by dojść” ошибочно отделяет частицу от глагола. Порядок „mogły dojść by” неправильный, потому что частица „by” не занимает такую позицию после инфинитива (bezokolicznik) в этой конструкции.

Правило: подвижная частица by в условном наклонении (tryb przypuszczający)
2. (B2)

Gdybym znał adres, ... zaproszenie.
1. A. wysłałbym
2. B. wysłał bym
3. C. wysłałby
Полониуш объясняет:

В условном наклонении (tryb przypuszczający) частица (cząstka) „by” с личным окончанием (końcówka osobowa) соединяется с формой глагола (czasownik): „wysłałbym”. Форма „wysłałby” имеет третье лицо, поэтому не подходит к первому лицу, выраженному через „gdybym”. Написание „wysłał bym” разделяет элементы, которые в этой конструкции должны писаться слитно.

Правило: подвижное личное окончание и частица by в условном наклонении (tryb przypuszczający)
3. (B2)

Gdybyście ... termin wcześniej, moglibyśmy zmienić rezerwację.
1. A. potwierdzili
2. B. potwierdziliście
3. C. potwierdzilibyście
Полониуш объясняет:

В условной конструкции с „gdybyście” личное окончание (końcówka osobowa) и частица (cząstka) „by” уже содержатся в союзе (spójnik), поэтому глагол (czasownik) принимает форму „potwierdzili”. Формы „potwierdziliście” и „potwierdzilibyście” повторяют личный элемент, а вторая также дублирует условное наклонение (tryb warunkowy). Это типичная ошибка, возникающая из-за чрезмерного обозначения лица в предложении.

Правило: частица by и подвижное личное окончание в условном предложении
4. (B2)

Ja wczoraj ... o tym powiedzieć.
1. A. powinien był
2. B. powinienem byłem
3. C. powinienem był
Полониуш объясняет:

В предложении с подлежащим (podmiot) „ja” сказуемое (orzeczenie) должно иметь форму первого лица единственного числа (liczba pojedyncza): „powinienem był”. Форма „powinien był” относится к третьему лицу и не согласуется с подлежащим. Конструкция „powinienem byłem” является ошибочным соединением двух личных форм.

Правило: подвижное личное окончание прошедшего времени в формах типа powinienem był
5. (B2)

Które uzupełnienie jest niepoprawne w zdaniu „... to wyjaśnił bardzo dokładnie”?
1. A. Mi kierownik
2. B. Kierownik mi
3. C. Wczoraj mi
Полониуш объясняет:

Безударное местоимение (zaimek) „mi” не должно начинать предложение в нормативной польской речи. Правильны конструкции, в которых местоимение стоит после первого фразового ударения, например „Kierownik mi” или „Wczoraj mi”. Порядок „Mi kierownik” является разговорным и в экзаменационной норме рассматривается как неправильный.

Правило: место безударного местоимения mi в предложении
6. (B2)

Mimo ... kompletu załączników wniosek odrzucono z powodów formalnych.
1. A. złożyć
2. B. złożenie
3. C. złożenia
Полониуш объясняет:

Предлог (przyimek) „mimo” требует родительного падежа (dopełniacz), поэтому правильной является форма „złożenia”. Форма „złożenie” имеет вид именительного падежа (mianownik) или винительного падежа (biernik) и не подходит к этой конструкции. Инфинитив (bezokolicznik) „złożyć” не может здесь заменить отглагольное существительное (rzeczownik odczasownikowy) в сокращенной синтаксической конструкции.

Правило: отглагольное существительное в родительном падеже (dopełniacz) после предлога mimo
7. (B2)

Osoby ... udziałem w konsultacjach społecznych mogą zgłaszać uwagi do piątku.
1. A. zainteresując
2. B. zainteresowani
3. C. zainteresowane
Полониуш объясняет:

Относительное предложение „osoby, które są zainteresowane udziałem” можно сократить до причастного выражения (wyrażenie imiesłowowe) „osoby zainteresowane udziałem”. Форма „zainteresując” обозначает выполнение действия и не образует здесь правильного определения (przydawka) к существительному (rzeczownik) „osoby”. Форма „zainteresowani” не согласуется по роду с существительным „osoby”, которое требует нелично-мужского рода (rodzaj niemęskoosobowy): „zainteresowane”.

Правило: сокращение относительного предложения до причастного определения
8. (B2)

Po szczegółowym ... dokumentacji zespół zaproponował poprawki.
1. A. przeanalizowanie
2. B. przeanalizować
3. C. przeanalizowaniu
Полониуш объясняет:

После предлога (przyimek) „po” в значении временной последовательности используется предложный падеж (miejscownik), поэтому нужна форма „przeanalizowaniu”. Форма „przeanalizowanie” имеет падеж, не соответствующий требованиям предлога. Инфинитив (bezokolicznik) „przeanalizować” не образует здесь правильной конструкции, сокращающей придаточное предложение (zdanie podrzędne).

Правило: отглагольное существительное в предложном падеже (miejscownik) после предлога po
9. (B2)

Proszę dołączyć potwierdzenie przelewu ... numeru zamówienia.
1. A. w celu ustalić
2. B. w celu ustalenie
3. C. w celu ustalenia
Полониуш объясняет:

Выражение „w celu” сочетается с отглагольным существительным (rzeczownik odczasownikowy) в родительном падеже (dopełniacz), поэтому правильным является „w celu ustalenia”. Конструкция „w celu ustalić” является синтаксической калькой и неправильна в стандартном польском языке. Форма „w celu ustalenie” имеет неправильный падеж (przypadek), потому что после „w celu” не используется именительный падеж (mianownik).

Правило: сокращение целевого предложения с помощью выражения w celu с родительным падежом (dopełniacz)
10. (B2)

Raport trafi do zarządu ... wszystkich danych przez dział analiz.
1. A. po zweryfikowaniu
2. B. po zweryfikować
3. C. po weryfikacja
Полониуш объясняет:

После предлога (przyimek) „po” в значении последовательности действий используется отглагольное существительное (rzeczownik odczasownikowy) в предложном падеже (miejscownik), например „po zweryfikowaniu”. Инфинитив (bezokolicznik) „zweryfikować” не сочетается с этим предлогом. Форма „po weryfikacja” нарушает требования падежа (przypadek), потому что после „po” нужна форма „weryfikacji”, а не именительный падеж (mianownik).

Правило: замена временного предложения предложным выражением с отглагольным существительным
11. (B2)

Skan decyzji jest już gotowy. ...
1. A. Wyślę go panu
2. B. Wyślę panu go
3. C. Go wyślę panu
Полониуш объясняет:

В нейтральном порядке слов (szyk neutralny) короткое безударное местоимение (zaimek nieakcentowany) не ставится в начале высказывания, а в этом предложении естественнее всего поместить его после глагола (czasownik) и перед формой „panu”. Поэтому правильным является порядок слов „Wyślę go panu”.

Правило: порядок короткого безударного местоимения (zaimek nieakcentowany) в предложении
12. (B2)

Skróć zdanie złożone. Gdy zespół analizował dane, zauważył błąd. ... dane, zespół zauważył błąd.
1. A. Analizowany
2. B. Analizować
3. C. Analizując
Полониуш объясняет:

Если одно и то же лицо или группа выполняет оба действия, временное предложение можно сократить с помощью деепричастия настоящего времени (imiesłów przysłówkowy współczesny): „analizując dane”. Форма „analizowany” является причастием (imiesłów przymiotnikowy) и не образует такого сокращения, а „analizować” является инфинитивом (bezokolicznik), употребленным здесь не в соответствии с синтаксисом предложения.

Правило: деепричастие настоящего времени (imiesłów przysłówkowy współczesny) при сокращении придаточного предложения
13. (B2)

Uzupełnij odpowiedź tak, aby informacja, o którą pytamy, znalazła się na końcu zdania. - Co zarząd zatwierdził po dyskusji? - Po dyskusji zarząd zatwierdził ...
1. A. dyrektor
2. B. budżet
3. C. dyskusji
Полониуш объясняет:

В нейтральном ответе новая информация, то есть ответ на вопрос „co?”, обычно стоит в конце предложения. Слово „budżet” является дополнением (dopełnienie) в винительном падеже (biernik) и отвечает на этот вопрос. Формы „dyrektor” и „dyskusji” не дополняют предложение правильно в данном контексте.

Правило: нейтральный порядок слов (szyk neutralny) и размещение новой информации в конце предложения
14. (B2)

Uzupełnij odpowiedź tak, aby nowa informacja znalazła się na końcu. Pytanie: „Kto prowadzi szkolenie?”. Szkolenie prowadzi ...
1. A. doktor prowadzi Nowak
2. B. Nowak doktor
3. C. doktor Nowak
Полониуш объясняет:

В ответе на вопрос об исполнителе известная информация, то есть „szkolenie”, может стоять в начале, а новая информация - в конце предложения. В сочетании титула с фамилией нейтральный порядок слов (szyk) имеет вид „doktor Nowak”. Выражение „Nowak doktor” нарушает этот порядок, а „doktor prowadzi Nowak” синтаксически не подходит к данному началу предложения.

Правило: позиция новой информации в конце предложения и порядок слов (szyk) титула перед фамилией
15. (B2)

Uzupełnij odpowiedź tak, aby podkreślić, co przygotowano, a nie kto to zrobił. Pytanie: „Co komisja przygotowała po konsultacjach?”. Komisja przygotowała po konsultacjach ...
1. A. projekt uchwały
2. B. uchwały projekt
3. C. projekt po konsultacjach uchwały
Полониуш объясняет:

В ответе на вопрос „co?” новая информация естественно появляется в конце предложения. В именной группе главное существительное (rzeczownik) стоит перед определяющим родительным падежом (dopełniacz): „projekt uchwały”. Порядок „uchwały projekt” и разделение компонентов в выражении „projekt po konsultacjach uchwały” нарушают нейтральное строение этой группы.

Правило: порядок родительного падежа (dopełniacz), определяющего существительное (rzeczownik), и позиция новой информации в конце предложения
16. (B2)

... w holu po konferencji.
1. A. Spotkaliśmy z organizatorami się
2. B. Się spotkaliśmy z organizatorami
3. C. Spotkaliśmy się z organizatorami
Полониуш объясняет:

Местоимение (zaimek) „się” не должно открывать предложение и не должно стоять в конце группы сказуемого (orzeczenie), если после глагола (czasownik) есть другие компоненты. В этом предложении правильный порядок слов (szyk) - „spotkaliśmy się z organizatorami”, с местоимением непосредственно после глагола.

Правило: порядок местоимения (zaimek) się при возвратном глаголе
17. (B2)

... warunki umowy, możecie dziś podpisać dokumenty.
1. A. Skoro wy zaakceptowali
2. B. Skoroście zaakceptowali
3. C. Skoroście zaakceptowaliście
Полониуш объясняет:

Личное окончание (końcówka osobowa) прошедшего времени (czas przeszły) может присоединяться к союзу (spójnik), поэтому правильным является сочетание „skoroście zaakceptowali”. В форме „skoroście zaakceptowaliście” личное окончание повторено. Выражение „skoro wy zaakceptowali” неправильно, потому что при местоимении (zaimek) „wy” глагол (czasownik) в прошедшем времени должен иметь личное окончание: „zaakceptowaliście”.

Правило: подвижное личное окончание (końcówka osobowa) прошедшего времени (czas przeszły) при союзе (spójnik)
18. (B2)

Wybierz odpowiedź tak, aby informacja, o którą pytamy, znalazła się na końcu zdania. Gdzie zespół przedstawił wyniki badań?
1. A. Zespół przedstawił wyniki badań na konferencji.
2. B. Na konferencji zespół przedstawił wyniki badań.
3. C. Zespół na konferencji przedstawił wyniki badań.
Полониуш объясняет:

Вопрос касается места, поэтому обстоятельственное выражение места (okolicznik miejsca) должно находиться в конце предложения, если оно должно быть информацией, выделенной как ответ на вопрос.

Правило: порядок слов (szyk zdania) и информационная структура высказывания
19. (B2)

Wybierz wariant, który nie może rozpocząć samodzielnego zdania ze względu na miejsce zaimka nieakcentowanego.
1. A. nagle się okazało, że termin minął
2. B. okazało się, że termin minął
3. C. się okazało, że termin minął
Полониуш объясняет:

Краткая форма возвратного местоимения (zaimek zwrotny) „się” не может стоять в начале предложения. Вариант „się okazało, że termin minął” нарушает это правило. В вариантах „okazało się, że termin minął” и „nagle się okazało, że termin minął” местоимение не открывает предложение, поэтому его позиция правильна.

Правило: местоимение (zaimek) się не открывает предложение
20. (B2)

Wybierz wariant z błędną pisownią cząstki „by” i końcówki osobowej.
1. A. zgłosili byśmy uwagi
2. B. gdybyśmy mieli czas
3. C. zgłosilibyśmy uwagi
Полониуш объясняет:

Частицу (partykuła) „by” с личной формой глагола (czasownik) пишем слитно: „zgłosilibyśmy”. Слитно она пишется также в союзе „gdybyśmy”. Запись „zgłosili byśmy uwagi” разделяет элементы одной формы условного наклонения (tryb przypuszczający), поэтому она ошибочна.

Правило: слитное написание частицы (partykuła) by с личной формой глагола (czasownik)
21. (B2)

Zachowując sens informacji: Najpierw zespół porównał oferty, a dopiero potem wybrał dostawcę. ... , zespół wybrał dostawcę.
1. A. Po porównać oferty
2. B. Porównując oferty
3. C. Porównawszy oferty
Полониуш объясняет:

Если одно действие было завершено перед другим, можно употребить деепричастие предшествования (imiesłów przysłówkowy uprzedni), например „porównawszy oferty”. Форма „porównując oferty” указывает на одновременность действий, поэтому не передает смысла „najpierw..., a dopiero potem...”. Выражение „po porównać oferty” неправильно, потому что после предлога (przyimek) „po” не используется инфинитив (bezokolicznik).

Правило: сокращение временного придаточного с помощью деепричастия предшествования (imiesłów przysłówkowy uprzedni)
22. (B2)

Zamień zdanie złożone na pojedyncze. Firma zmieniła procedury, żeby ograniczyć koszty. Firma zmieniła procedury w celu ... kosztów.
1. A. ograniczenia
2. B. ograniczyć
3. C. ograniczeniem
Полониуш объясняет:

Выражение „w celu” сочетается с родительным падежом (dopełniacz) отглагольного существительного (rzeczownik odczasownikowy): „w celu ograniczenia kosztów”. Форма „ograniczeniem” имеет неправильный падеж, а „ograniczyć” является инфинитивом (bezokolicznik), скалькированным с конструкций типа „żeby ograniczyć”.

Правило: родительный падеж (dopełniacz) отглагольного существительного (rzeczownik odczasownikowy) после выражения w celu
23. (B2)

Zamień zdanie złożone na pojedyncze. Jeżeli komisja odrzuci wniosek, można złożyć odwołanie. W razie ... wniosku można złożyć odwołanie.
1. A. odrzuci
2. B. odrzuceniu
3. C. odrzucenia
Полониуш объясняет:

Выражение „w razie” требует родительного падежа (dopełniacz): „w razie odrzucenia wniosku”. Форма „odrzuceniu” имеет неправильный падеж, а „odrzuci” является личной формой глагола (czasownik), которую не употребляют после этого предложного выражения.

Правило: родительный падеж (dopełniacz) отглагольного существительного (rzeczownik odczasownikowy) после выражения w razie
24. (B2)

Zamień zdanie złożone na pojedyncze. Przed tym, jak podpiszesz umowę, przeczytaj regulamin. Przed ... umowy przeczytaj regulamin.
1. A. podpisać
2. B. podpisaniem
3. C. podpisanie
Полониуш объясняет:

Предлог (przyimek) „przed” в значении времени сочетается с творительным падежом (narzędnik) отглагольного существительного (rzeczownik odczasownikowy): „przed podpisaniem umowy”. Форма „podpisanie” имеет здесь неправильный падеж, а инфинитив (bezokolicznik) „podpisać” не сочетается напрямую с предлогом „przed” в этой конструкции.

Правило: творительный падеж (narzędnik) отглагольного существительного (rzeczownik odczasownikowy) после предлога (przyimek) przed в значении времени
25. (C1)

Aby dochować wymogów procedury, należy ... wniosek w formie elektronicznej.
1. A. złożenia
2. B. złożyć
3. C. złożenie
Полониуш объясняет:

После модального глагола (czasownik modalny) „należy” в значении обязанности употребляется инфинитив (bezokolicznik). Формы „złożenia” и „złożenie” являются отглагольными существительными (rzeczownik odczasownikowy), поэтому не сочетаются напрямую с „należy” в этой конструкции. Ошибка часто возникает из-за смешения конструкций „należy złożyć” и „obowiązek złożenia”.

Правило: инфинитив (bezokolicznik) после модального глагола (czasownik modalny) należy
26. (C1)

... decyzja zapadła bez konsultacji z ekspertami.
1. A. Okazało, że
2. B. Się okazało, że
3. C. Okazało się, że
Полониуш объясняет:

Местоимение (zaimek) „się” не должно открывать предложение, поэтому запись „Się okazało, że” неправильна. Глагол (czasownik) „okazać się” требует возвратного местоимения (zaimek zwrotny), поэтому вариант „Okazało, że” синтаксически неполон. В нейтральном порядке слов (szyk neutralny) местоимение стоит после формы глагола: „Okazało się, że”.

Правило: место возвратного местоимения (zaimek zwrotny) „się” при глаголе
27. (C1)

... dokumentacji archiwalnej komisja sformułowała wnioski końcowe.
1. A. Po przeanalizowania
2. B. Po przeanalizować
3. C. Po przeanalizowaniu
Полониуш объясняет:

Предлог (przyimek) „po” в конструкции, обозначающей временную последовательность, требует отглагольного существительного (rzeczownik odczasownikowy) в предложном падеже (miejscownik), отсюда „po przeanalizowaniu”. Инфинитив (bezokolicznik) „po przeanalizować” неправилен, потому что предлог не сочетается с инфинитивом. Форма „po przeanalizowania” нарушает требование падежа.

Правило: отглагольное существительное (rzeczownik odczasownikowy) в предложном падеже (miejscownik) после предлога (przyimek) po
28. (C1)

Które wyrażenie ma niepoprawny neutralny szyk grupy nominalnej?
1. A. niezależny audyt finansowy
2. B. pilna kontrola doraźna
3. C. finansowy niezależny audyt
Полониуш объясняет:

В нейтральном порядке слов качественное прилагательное (przymiotnik jakościowy) обычно стоит перед существительным (rzeczownik), а относительное прилагательное (przymiotnik relacyjny) - после существительного. Поэтому правильны выражения „niezależny audyt finansowy” и „pilna kontrola doraźna”. В выражении „finansowy niezależny audyt” этот порядок изменен способом, не соответствующим нейтральному синтаксису (składnia) именной группы.

Правило: качественное прилагательное (przymiotnik jakościowy) перед существительным (rzeczownik) и относительное прилагательное (przymiotnik relacyjny) после существительного
29. (C1)

Organ zażądał dodatkowych dokumentów w celu ... tożsamości wnioskodawcy.
1. A. potwierdzić
2. B. potwierdzenie
3. C. potwierdzenia
Полониуш объясняет:

Выражение „w celu” сочетается с существительным (rzeczownik) в родительном падеже (dopełniacz), чаще всего с отглагольным существительным (rzeczownik odczasownikowy). Поэтому правильна форма „potwierdzenia”. Инфинитив (bezokolicznik) „potwierdzić”, а также именительный падеж (mianownik) или винительный падеж (biernik) „potwierdzenie” не подходят к этой синтаксической конструкции.

Правило: конструкция w celu с родительным падежом (dopełniacz) отглагольного существительного (rzeczownik odczasownikowy)
30. (C1)

Po ... dokumentacji audytorzy sformułowali trzy zastrzeżenia proceduralne.
1. A. przeanalizowano
2. B. przeanalizowaniu
3. C. przeanalizować
Полониуш объясняет:

В значении временной последовательности предлог (przyimek) „po” сочетается с предложным падежом (miejscownik), также когда после него стоит отглагольное существительное (rzeczownik odczasownikowy): „po przeanalizowaniu dokumentacji”. Инфинитив (bezokolicznik) „przeanalizować” не может употребляться после этого предлога, а форма „przeanalizowano” является глагольной формой, а не компонентом предложной группы.

Правило: конструкция po с предложным падежом (miejscownik) отглагольного существительного
31. (C1)

Po ... konsultacji społecznych ministerstwo przedstawiło zmieniony projekt ustawy.
1. A. zakończenie
2. B. zakończyć
3. C. zakończeniu
Полониуш объясняет:

Предлог (przyimek) „po” в значении временной последовательности требует предложного падежа (miejscownik). Поэтому в конструкции, сокращающей временное предложение, следует употребить форму „zakończeniu”. Формы „zakończenie” и „zakończyć” не соответствуют синтаксическим требованиям предлога „po”.

Правило: замена временного предложения предложным выражением с отглагольным существительным (rzeczownik odczasownikowy)
32. (C1)

Rada ... za projektem, gdyby przedstawiono dodatkowe gwarancje finansowe.
1. A. opowiedziała by się
2. B. opowiedziałaby się
3. C. opowiedział by się
Полониуш объясняет:

В условном наклонении (tryb przypuszczający) частица (partykuła) „by” с личной формой глагола (czasownik) пишется слитно. Форма также должна согласовываться с подлежащим (podmiot) в роде (rodzaj) и числе (liczba), поэтому при подлежащем „rada” нужна форма женского рода „opowiedziałaby się”. Написание „opowiedziała by się” отделяет частицу вопреки норме, а „opowiedział by się” дополнительно имеет неправильный род.

Правило: подвижное личное окончание (końcówka) прошедшего времени (czas przeszły) и частица by
33. (C1)

Raport skorygowano ... nowych danych.
1. A. w następstwie ujawniono
2. B. w następstwo ujawnienia
3. C. w następstwie ujawnienia
Полониуш объясняет:

Выражение „w następstwie” сочетается с родительным падежом (dopełniacz) и может вводить причину, подобно „na skutek” или „wskutek”. Поэтому правильна конструкция с отглагольным существительным (rzeczownik odczasownikowy) „ujawnienia”. Вариант „w następstwie ujawniono” ошибочно вставляет личную форму глагола (czasownik), а „w następstwo ujawnienia” нарушает устойчивую форму предложного выражения.

Правило: синтаксическая синонимия причинных выражений с отглагольным существительным (rzeczownik odczasownikowy)
34. (C1)

Senat uczelni upoważnił rektora ... porozumienia z instytutem partnerskim.
1. A. o podpisanie
2. B. do podpisania
3. C. podpisać
Полониуш объясняет:

Глагол (czasownik) „upoważnić” требует конструкции „kogoś do czegoś”, поэтому после предлога (przyimek) „do” употребляется отглагольное существительное (rzeczownik odczasownikowy) в родительном падеже (dopełniacz): „do podpisania”. Инфинитив (bezokolicznik) „podpisać” не реализует этого управления. Выражение „o podpisanie” уместно при других глаголах, например „prosić o podpisanie”.

Правило: отглагольное существительное (rzeczownik odczasownikowy) после upoważnić kogoś do czegoś
35. (C1)

... tej sprawy bez zapoznania się z pełnymi aktami.
1. A. Się nie rozstrzyga
2. B. Nie rozstrzyga się
3. C. Nie się rozstrzyga
Полониуш объясняет:

Местоимение (zaimek) „się” не должно открывать предложение и не должно стоять непосредственно после отрицательной частицы (partykuła) в конструкции типа „nie się”. В безличном предложении естественным и правильным является порядок слов (szyk) „nie rozstrzyga się”. Ошибка в варианте „się nie rozstrzyga” часто возникает из-за восприятия „się” как постоянного элемента глагола (czasownik).

Правило: местоимение (zaimek) się не открывает предложение и не стоит после одного nie
36. (C1)

Uzupełnij zdanie poprawnym szykiem: ... na niepublikowane dane, jeżeli nie wskazano ich źródła.
1. A. Się nie należy powoływać
2. B. Nie należy powoływać się
3. C. Nie należy powoływać
Полониуш объясняет:

Глагол (czasownik) „powoływać się” в значении ссылки на что либо требует возвратного местоимения (zaimek zwrotny) „się”. Местоимение „się” не должно открывать предложение, поэтому конструкция „Się nie należy powoływać” неправильна. Вариант „Nie należy powoływać” опускает обязательный элемент возвратной конструкции.

Правило: место местоимения się в инфинитивной конструкции
37. (C1)

Uzupełnij zdanie poprawnym szykiem partykuły: Projekt wolno upublicznić ...
1. A. dopiero po uzyskaniu akceptacji redakcji
2. B. po dopiero uzyskaniu akceptacji redakcji
3. C. po uzyskaniu akceptacji dopiero redakcji
Полониуш объясняет:

Частица (partykuła) „dopiero” предшествует тому компоненту предложения, который ограничивает время или условие выполнения действия. В этом предложении она относится ко всему предложному выражению (wyrażenie przyimkowe) „po uzyskaniu akceptacji redakcji”, поэтому стоит перед ним. Размещение ее после предлога (przyimek) или внутри именной группы (grupa rzeczownikowa) нарушает отнесенность частицы.

Правило: место частицы (partykuła) dopiero при предложном выражении (wyrażenie przyimkowe)
38. (C1)

Uzupełnij zdanie poprawnym zapisem cząstki warunkowej: Gdyby nie klauzula poufności, opinię ... do akt sprawy.
1. A. dołączyli byśmy
2. B. dołączyliśmy by
3. C. dołączylibyśmy
Полониуш объясняет:

В условном наклонении (tryb warunkowy) частица (partykuła) „by” с личным окончанием (końcówka osobowa) соединяется с формой прошедшего времени (czas przeszły) глагола (czasownik). Поэтому правильна запись „dołączylibyśmy”. Записи „dołączyli byśmy” и „dołączyliśmy by” разбивают условную форму способом, не соответствующим норме.

Правило: подвижное личное окончание (końcówka) прошедшего времени (czas przeszły) и частица by
39. (C1)

Uzupełnij zdanie rzeczownikiem odczasownikowym: Bez ... zgody organu pełnomocnik nie może cofnąć wniosku.
1. A. uprzednie uzyskanie
2. B. uprzednio uzyskać
3. C. uprzedniego uzyskania
Полониуш объясняет:

После предлога (przyimek) „bez” употребляется родительный падеж (dopełniacz), поэтому правильна конструкция с отглагольным существительным (rzeczownik odczasownikowy) „uprzedniego uzyskania”. Инфинитив (bezokolicznik) „uprzednio uzyskać” не может выполнять здесь функцию, требуемую предлогом. Форма „uprzednie uzyskanie” имеет именительный падеж (mianownik) или винительный падеж (biernik), а не родительный.

Правило: отглагольное существительное (rzeczownik odczasownikowy) в родительном падеже (dopełniacz) после предлога bez
40. (C1)

Uzupełnij zdanie tak, aby zachować sens przyczynowy: ... nieusunięcia braków formalnych pismo pozostawiono bez rozpoznania.
1. A. Wbrew
2. B. Wobec
3. C. Pomimo
Полониуш объясняет:

Выражение „wobec nieusunięcia braków formalnych” указывает на причину административного решения. „Pomimo” вводит уступительное, а не причинное отношение, поэтому изменяло бы смысл предложения. „Wbrew” сочетается с дательным падежом (celownik) и также не выражает здесь требуемой причины.

Правило: синтаксическая синонимия в выражении причины
41. (C1)

W uzasadnieniu projektu wskazano, że urząd przeniesie archiwum do ... na obrzeżach miasta.
1. A. magazynowego nowego budynku
2. B. budynku nowego magazynowego
3. C. nowego budynku magazynowego
Полониуш объясняет:

В нейтральном порядке слов (szyk) именной группы качественное прилагательное (przymiotnik jakościowy), такое как „nowy”, обычно стоит перед существительным (rzeczownik), а относительное прилагательное (przymiotnik relacyjny), такое как „magazynowy”, после существительного. Выражения „magazynowego nowego budynku” и „budynku nowego magazynowego” нарушают этот порядок и звучат как синтаксические кальки.

Правило: относительное прилагательное (przymiotnik relacyjny) стоит после существительного (rzeczownik), качественное перед ним
42. (C1)

Wniosek można złożyć elektronicznie, bez ... go osobiście w urzędzie.
1. A. konieczności podpisywać
2. B. konieczność podpisywania
3. C. konieczności podpisywania
Полониуш объясняет:

Предлог (przyimek) „bez” требует родительного падежа (dopełniacz), а существительное (rzeczownik) „konieczność” сочетается здесь с отглагольным существительным (rzeczownik odczasownikowy) в родительном падеже. Следовательно, правильна конструкция „bez konieczności podpisywania”. Вариант „konieczność podpisywania” имеет неправильный падеж (przypadek), а „konieczności podpisywać” ошибочно соединяет существительное с инфинитивом (bezokolicznik).

Правило: конструкция bez konieczności с родительным падежом (dopełniacz) отглагольного существительного (rzeczownik odczasownikowy)
43. (C1)

Wskaż zapis niepoprawny.
1. A. gdybyśmy uwzględnili
2. B. gdy byśmy uwzględnili
3. C. choćbyście protestowali
Полониуш объясняет:

Частицу (partykuła) „by” с личным окончанием (końcówka osobowa) пишут слитно с союзом (spójnik) в таких формах, как „gdybyśmy” и „choćbyście”. Написание „gdy byśmy” ошибочно, потому что оно разделяет элементы, образующие одну форму союза с подвижным личным окончанием. Такая ошибка часто возникает из-за восприятия „by” как всегда отдельного слова.

Правило: подвижное личное окончание (końcówka osobowa) прошедшего времени (czas przeszły) и частица (partykuła) by
44. (C1)

Wskaż zdanie niepoprawne ze względu na miejsce zaimka „się”.
1. A. W debacie często się odwoływano do danych.
2. B. Się odwoływano do danych.
3. C. W debacie odwoływano się do danych.
4. D. Do danych odwoływano się często.
Полониуш объясняет:

Местоимение (zaimek) „się” не должно открывать предложение. В конструкции „odwoływać się do czegoś” оно является обязательной частью глагола (czasownik), но его место находится после глагольной формы или после другого ударного слова. Предложение „Się odwoływano do danych” воспроизводит чужую схему и является неправильным в стандартном польском языке.

Правило: местоимение (zaimek) się не открывает предложение
45. (C1)

Wybierz neutralny szyk wyrażenia: W projekcie przewidziano ... przy wejściu do budynku.
1. A. parkingowe nowe miejsca
2. B. nowe miejsca parkingowe
3. C. miejsca nowe parkingowe
Полониуш объясняет:

В нейтральном порядке слов (szyk) качественное прилагательное (przymiotnik jakościowy) обычно стоит перед существительным (rzeczownik), а относительное прилагательное (przymiotnik relacyjny) после существительного. Поэтому правильным является выражение „nowe miejsca parkingowe”: „nowe” обозначает качественный признак, а „parkingowe” определяет тип мест. Порядки „parkingowe nowe miejsca” и „miejsca nowe parkingowe” нарушают этот принцип и звучат как кальки с языков с более фиксированным порядком слов.

Правило: относительное прилагательное (przymiotnik relacyjny) стоит после существительного (rzeczownik), качественное прилагательное (przymiotnik jakościowy) перед ним
46. (C1)

Wybierz poprawny początek zdania: ... powołali na wszystkie ekspertyzy, decyzja pozostanie w mocy.
1. A. Choć się byśmy
2. B. Choćbyśmy się
3. C. Choćby się my
Полониуш объясняет:

В условных и уступительных конструкциях частица (partykuła) „by” соединяется с союзом (spójnik) и с подвижным личным окончанием (końcówka osobowa), поэтому правильна форма „choćbyśmy”. Местоимение (zaimek) „się” занимает позицию после этой формы, а не перед личным местоимением „my”. Варианты „choćby się my” и „choć się byśmy” разбивают эту конструкцию способом, не соответствующим норме.

Правило: подвижное личное окончание (końcówka osobowa) и частица (partykuła) by при союзах (spójnik)
47. (C1)

Wybierz wyrażenie o neutralnym szyku: W informacji prasowej zapisano, że przy dworcu powstanie ...
1. A. nowy spożywczy sklep
2. B. nowy sklep spożywczy
3. C. spożywczy nowy sklep
Полониуш объясняет:

В нейтральном порядке слов (szyk) качественное прилагательное (przymiotnik jakościowy), такое как „nowy”, обычно стоит перед существительным (rzeczownik), а относительное прилагательное (przymiotnik relacyjny), такое как „spożywczy”, после существительного. Сочетания „spożywczy nowy sklep” и „nowy spożywczy sklep” переносят классифицирующее прилагательное перед существительным, что нарушает нейтральный порядок польской именной группы.

Правило: относительное прилагательное (przymiotnik relacyjny) стоит после существительного (rzeczownik), качественное прилагательное (przymiotnik jakościowy) перед ним
48. (C1)

Zdanie „Posiedzenie odroczono z powodu braku kworum” można bez zmiany sensu przekształcić w zdanie: „Posiedzenie odroczono ... braku kworum”.
1. A. w celu
2. B. na skutek
3. C. na przekór
4. D. pomimo
Полониуш объясняет:

Выражения „z powodu” и „na skutek” вводят причину события. „Pomimo” имеет противопоставительное значение, потому что указывает на обстоятельство, которое не помешало действию. „W celu” обозначает намерение, а „na przekór” выражает действие вопреки чему-либо, поэтому они не сохраняют смысл исходного предложения.

Правило: синтаксическая синонимия причинных выражений