Причастия и деепричастия (imiesłowy)

Действительные и страдательные причастия (imiesłowy przymiotnikowe czynne i bierne), деепричастия одновременного и предшествующего действия (imiesłowy przysłówkowe współczesne i uprzednie), эквиваленты предложений (równoważniki zdań) и замена придаточных предложений (zdania podrzędne) конструкциями с причастиями и деепричастиями (konstrukcje imiesłowowe).

Уровни: B2 · C1 · 48 заданий

Читать статью

1. (B2)

Analizując dane z ostatniego kwartału, ...
1. A. termin został przesunięty
2. B. w raporcie pojawił się błąd
3. C. zespół zauważył nieścisłość
Полониуш объясняет:

В конструкции с деепричастием (imiesłów przysłówkowy) исполнитель действия деепричастия должен быть тем же, что и подлежащее (podmiot) главного предложения (zdanie główne). Данные может анализировать „zespół”, поэтому именно он может заметить неточность. В предложениях с формами „pojawił się błąd” и „termin został przesunięty” подлежащее не выполняет действия анализа.

Правило: тождество подлежащего главного предложения и деепричастного оборота
2. (B2)

Do archiwum przeniesiono akta ... w poprzednim systemie.
1. A. założonych
2. B. założeni
3. C. założone
Полониуш объясняет:

Существительное (rzeczownik) „akta” имеет форму множественного числа (liczba mnoga) и сочетается с причастием в нелично-мужском роде (rodzaj niemęskoosobowy). После глагола (czasownik) „przeniesiono” употребляется винительный падеж (biernik), а для существительных нелично-мужского рода множественного числа форма винительного падежа такая же, как именительного падежа (mianownik): „założone”. Формы „założeni” и „założonych” не согласуются с существительным „akta” в этом контексте.

Правило: согласование страдательного причастия (imiesłów przymiotnikowy bierny) с существительным pluralia tantum в винительном падеже (biernik)
3. (B2)

Dyrektor najpierw podpisał umowę, a potem wysłał ją do archiwum. Wybierz poprawną konstrukcję: Dyrektor, ... umowę, wysłał ją do archiwum.
1. A. podpisywając
2. B. podpisując
3. C. podpisawszy
Полониуш объясняет:

Деепричастие предшествования (imiesłów przysłówkowy uprzedni) обозначает действие, более раннее, чем действие, выраженное в главном предложении (zdanie główne). Поскольку директор сначала подписал договор, а потом отправил его, нужна форма „podpisawszy”. Формы „podpisując” и „podpisywając” обозначают одновременное действие, поэтому не подходят к этому временному соотношению.

Правило: деепричастие предшествования (imiesłów przysłówkowy uprzedni) от глагола совершенного вида (czasownik dokonany)
4. (B2)

Komisja, ... wcześniej wszystkie załączniki, wydała pozytywną opinię.
1. A. przeanalizowałszy
2. B. przeanalizowawszy
3. C. przeanalizując
Полониуш объясняет:

Деепричастие предшествования (imiesłów przysłówkowy uprzedni) образуется от глаголов совершенного вида (czasowniki dokonane) и обозначает действие, более раннее, чем действие в главном предложении (zdanie główne). От глаголов, оканчивающихся на „-ować”, правильной является форма с суффиксом (przyrostek) „-owawszy”, например „przeanalizowawszy”. Форма „przeanalizując” является ошибочной попыткой образовать деепричастие одновременности (imiesłów przysłówkowy współczesny) от глагола совершенного вида, а „przeanalizowałszy” содержит неправильный суффикс.

Правило: деепричастие предшествования (imiesłów przysłówkowy uprzedni) от глаголов совершенного вида (czasowniki dokonane) с суффиксом (przyrostek) -wszy
5. (B2)

Koordynator rozmawiał z osobami ... w przygotowanie konferencji.
1. A. zaangażowanymi
2. B. zaangażowanych
3. C. zaangażowane
Полониуш объясняет:

После предлога (przyimek) „z” в значении сопровождения употребляется творительный падеж (narzędnik), поэтому причастие должно иметь форму творительного падежа множественного числа (liczba mnoga). К выражению „z osobami” подходит „zaangażowanymi”. Формы „zaangażowane” и „zaangażowanych” не согласуются с существительным в этом контексте.

Правило: согласование страдательного причастия (imiesłów przymiotnikowy bierny) с существительным в творительном падеже (narzędnik) множественного числа
6. (B2)

Lekarz rozmawia z pacjentem, jednocześnie ... wyniki badań w komputerze.
1. A. sprawdzony
2. B. sprawdzając
3. C. sprawdziwszy
Полониуш объясняет:

Деепричастие одновременности (imiesłów przysłówkowy współczesny) выражает действие, одновременное с действием главного предложения (zdanie główne), и образуется от глаголов несовершенного вида (czasowniki niedokonane). Обстоятельство (okolicznik) „jednocześnie” требует формы „sprawdzając”. Форма „sprawdziwszy” обозначает более раннее действие, а „sprawdzony” является страдательным причастием (imiesłów przymiotnikowy bierny).

Правило: деепричастие одновременности (imiesłów przysłówkowy współczesny) от глагола несовершенного вида (czasownik niedokonany)
7. (B2)

Nie znam adresów firm ... szkolenia z cyberbezpieczeństwa.
1. A. prowadzącymi
2. B. prowadzące
3. C. prowadzących
Полониуш объясняет:

Действительное причастие (imiesłów przymiotnikowy czynny) склоняется как прилагательное (przymiotnik) и должно иметь тот же падеж (przypadek), число и род, что и определяемое существительное (rzeczownik). В выражении „firm prowadzących” существительное „firm” стоит в родительном падеже (dopełniacz) множественного числа (liczba mnoga), поэтому требует формы „prowadzących”. Формы „prowadzące” и „prowadzącymi” соответствуют другим падежам.

Правило: согласование действительного причастия (imiesłów przymiotnikowy czynny) с существительным в родительном падеже (dopełniacz) множественного числа
8. (B2)

Podczas dyżuru recepcjonista uzupełniał bazę danych, równocześnie ... telefony od klientów.
1. A. odbierany
2. B. odebrawszy
3. C. odbierając
Полониуш объясняет:

Деепричастие одновременности (imiesłów przysłówkowy współczesny) называет действие, выполняемое в то же время, что и действие в главном предложении (zdanie główne). Поэтому при обстоятельстве (okolicznik) „równocześnie” нужна форма „odbierając”, образованная от глагола несовершенного вида (czasownik niedokonany). „Odebrawszy” обозначает более раннее действие, а „odbierany” является страдательным причастием (imiesłów przymiotnikowy bierny), поэтому не подходит к этой конструкции.

Правило: деепричастие одновременности (imiesłów przysłówkowy współczesny) от глагола несовершенного вида (czasownik niedokonany) при одновременном действии
9. (B2)

Podczas dyżuru technicy zapisywali wyniki, jednocześnie ... temperaturę w komorze.
1. A. skontrolując
2. B. kontrolując
3. C. skontrolowawszy
Полониуш объясняет:

Деепричастие одновременности (imiesłów przysłówkowy współczesny) обозначает действие, одновременное с действием главного предложения (zdanie główne), и образуется от глаголов несовершенного вида (czasowniki niedokonane). Форма „kontrolując” происходит от глагола „kontrolować” и подходит к обстоятельству (okolicznik) „jednocześnie”. Форма „skontrolowawszy” обозначает более раннее действие, а „skontrolując” ошибочно соединяет глагол совершенного вида (czasownik dokonany) с суффиксом (przyrostek) деепричастия одновременности.

Правило: деепричастие одновременности (imiesłów przysłówkowy współczesny) от глаголов несовершенного вида (czasowniki niedokonane)
10. (B2)

Pracownicy punktu informacyjnego pomagali podróżnym ... na opóźniony pociąg.
1. A. czekających
2. B. czekającym
3. C. czekające
Полониуш объясняет:

Действительное причастие (imiesłów przymiotnikowy czynny) склоняется как прилагательное (przymiotnik) и должно согласовываться с существительным (rzeczownik) в падеже (przypadek), числе и роде. Глагол (czasownik) „pomagali” требует дательного падежа (celownik), поэтому к существительному „podróżnym” подходит форма „czekającym”. Формы „czekających” и „czekające” имеют другой падеж или другой грамматический род.

Правило: согласование действительного причастия (imiesłów przymiotnikowy czynny) с существительным в дательном падеже (celownik) множественного числа
11. (B2)

Sześć ofert ... po terminie odrzucono bez oceny merytorycznej.
1. A. złożonych
2. B. złożonymi
3. C. złożone
Полониуш объясняет:

После числительных (liczebnik) от пяти существительное (rzeczownik) стоит в родительном падеже (dopełniacz) множественного числа (liczba mnoga), а страдательное причастие (imiesłów przymiotnikowy bierny) должно с ним согласовываться. Поэтому правильной является форма „złożonych”, относящаяся к слову „ofert”. Формы „złożone” и „złożonymi” имеют другой падеж, чем требуется в этом предложении.

Правило: согласование страдательного причастия (imiesłów przymiotnikowy bierny) с существительным после числительных от пяти
12. (B2)

... treść umowy z prawnikiem, dyrektor dopiero potem podpisał aneks.
1. A. Skonsultując
2. B. Konsultując
3. C. Skonsultowawszy
Полониуш объясняет:

Деепричастие предшествования (imiesłów przysłówkowy uprzedni) называет действие, завершённое до действия главного предложения (zdanie główne). Форма „skonsultowawszy” происходит от глагола совершенного вида (czasownik dokonany) „skonsultować” и согласуется со значением выражения „dopiero potem”. Форма „konsultując” обозначает одновременность, а „skonsultując” является ошибочной попыткой образовать деепричастие одновременности (imiesłów przysłówkowy współczesny) от глагола совершенного вида.

Правило: деепричастие предшествования (imiesłów przysłówkowy uprzedni) от глаголов совершенного вида (czasowniki dokonane)
13. (B2)

Uwagi, ... podczas konsultacji, trafiły do końcowego raportu.
1. A. zgłoszeni
2. B. zgłoszonych
3. C. zgłoszone
Полониуш объясняет:

Страдательное причастие (imiesłów przymiotnikowy bierny) должно согласовываться с существительным (rzeczownik), которое оно определяет. Существительное „uwagi” имеет нелично-мужской род (rodzaj niemęskoosobowy) и стоит здесь в именительном падеже (mianownik) множественного числа (liczba mnoga), поэтому правильной является форма „zgłoszone”. Формы „zgłoszeni” и „zgłoszonych” имеют другой род или падеж.

Правило: согласование страдательного причастия (imiesłów przymiotnikowy bierny) с существительным во множественном числе нелично-мужского рода
14. (B2)

W czasie rejestracji sekretarz sprawdzał listę obecności, jednocześnie ... uczestników konferencji.
1. A. witając
2. B. przywitawszy
3. C. witany
Полониуш объясняет:

Деепричастие одновременности (imiesłów przysłówkowy współczesny) выражает действие, одновременное с действием главного предложения (zdanie główne), и имеет то же подлежащее (podmiot). Секретарь одновременно проверял список и приветствовал участников, поэтому правильной является форма „witając”. „Przywitawszy” обозначает более раннее действие, а „witany” является страдательной формой и меняет смысловое отношение.

Правило: деепричастие одновременности (imiesłów przysłówkowy współczesny) при тождестве подлежащего и одновременности действий
15. (B2)

W protokole wymieniono decyzje ... podczas posiedzenia zarządu.
1. A. podjętych
2. B. podjęci
3. C. podjęte
Полониуш объясняет:

Страдательное причастие (imiesłów przymiotnikowy bierny) склоняется как прилагательное (przymiotnik) и должно согласовываться с существительным (rzeczownik) в роде, числе и падеже (przypadek). Существительное „decyzje” здесь имеет форму винительного падежа (biernik) множественного числа (liczba mnoga) нелично-мужского рода (rodzaj niemęskoosobowy), поэтому правильной является форма „podjęte”. Формы „podjętych” и „podjęci” имеют другой падеж или род.

Правило: согласование страдательного причастия (imiesłów przymiotnikowy bierny) с существительным
16. (B2)

W raporcie opisano sytuację rodziców ... dziećmi z niepełnosprawnością.
1. A. opiekujące się
2. B. opiekujący się
3. C. opiekujących się
Полониуш объясняет:

Действительное причастие (imiesłów przymiotnikowy czynny) должно согласовываться с существительным (rzeczownik), к которому оно относится. В предложении речь идет о „rodziców”, то есть о форме родительного падежа (dopełniacz) или винительного падежа (biernik) множественного числа (liczba mnoga) лично-мужского рода (rodzaj męskoosobowy), поэтому необходимо „opiekujących się”. Формы „opiekujący się” и „opiekujące się” имеют другие значения падежа или рода.

Правило: согласование действительного причастия (imiesłów przymiotnikowy czynny) с существительным лично-мужского рода (rodzaj męskoosobowy) во множественном числе
17. (B2)

W sali siedzieli studenci ... wykładu z historii sztuki.
1. A. słuchające
2. B. słuchając
3. C. słuchający
Полониуш объясняет:

Действительное причастие (imiesłów przymiotnikowy czynny) склоняется как прилагательное (przymiotnik) и согласуется с существительным (rzeczownik) в роде, числе и падеже (przypadek). Существительное „studenci” имеет лично-мужской род (rodzaj męskoosobowy) во множественном числе (liczba mnoga), поэтому требует формы „słuchający”. Форма „słuchające” является нелично-мужской, а „słuchając” - это деепричастие (imiesłów przysłówkowy), которое не склоняется по падежам.

Правило: согласование действительного причастия (imiesłów przymiotnikowy czynny) с лично-мужским существительным
18. (B2)

Wczoraj odebrałam z drukarni zaproszenia ... specjalnie na konferencję.
1. A. przygotowany
2. B. przygotowując
3. C. przygotowane
Полониуш объясняет:

Страдательное причастие (imiesłów przymiotnikowy bierny) согласуется с определяемым существительным (rzeczownik) так же, как прилагательное (przymiotnik). Существительное „zaproszenia” имеет множественное число (liczba mnoga) и нелично-мужской род (rodzaj niemęskoosobowy), поэтому правильной является форма „przygotowane”. Форма „przygotowany” имеет единственное число (liczba pojedyncza), а „przygotowując” является деепричастием (imiesłów przysłówkowy), а не причастием.

Правило: согласование страдательного причастия (imiesłów przymiotnikowy bierny) с нелично-мужским существительным
19. (B2)

Wskaż formę niepoprawną.
1. A. wysławszy
2. B. wysyłając
3. C. wysłając
Полониуш объясняет:

Форма „wysławszy” является правильным предшествующим деепричастием (imiesłów uprzedni) от глагола совершенного вида (czasownik dokonany) „wysłać”. Форма „wysyłając” является правильным одновременным деепричастием (imiesłów współczesny) от глагола несовершенного вида (czasownik niedokonany) „wysyłać”. Форма „wysłając” ошибочна, потому что переносит суффикс (przyrostek) -ąc на основу глагола совершенного вида.

Правило: различение одновременного и предшествующего деепричастия (imiesłów współczesny i uprzedni) по виду глагола
20. (B2)

Wskaż imiesłów przysłówkowy uprzedni poprawnie utworzony od czasownika dokonanego.
1. A. pisząc
2. B. napisany
3. C. napisawszy
Полониуш объясняет:

Предшествующее деепричастие (imiesłów przysłówkowy uprzedni) образуется от глаголов совершенного вида (czasowniki dokonane), чаще всего с помощью суффикса (przyrostek) „-wszy” или „-łszy”. Форма „napisawszy” происходит от глагола совершенного вида „napisać”. Форма „pisząc” является одновременным деепричастием (imiesłów przysłówkowy współczesny), а „napisany” - это страдательное причастие (imiesłów przymiotnikowy bierny).

Правило: распознавание предшествующего деепричастия (imiesłów przysłówkowy uprzedni) с суффиксом (przyrostek) -wszy
21. (B2)

Wskaż niepoprawnie utworzoną formę imiesłowu przysłówkowego uprzedniego.
1. A. usiadłszy
2. B. zamknąwszy
3. C. napisząc
Полониуш объясняет:

Предшествующее деепричастие (imiesłów przysłówkowy uprzedni) образуется от глаголов совершенного вида (czasowniki dokonane) с помощью суффиксов (przyrostki) „-wszy” или „-łszy”. Формы „zamknąwszy” и „usiadłszy” являются правильными предшествующими деепричастиями. Форма „napisząc” ошибочна; правильное предшествующее деепричастие от глагола „napisać” - это „napisawszy”.

Правило: распознавание предшествующего деепричастия (imiesłów przysłówkowy uprzedni) от глаголов совершенного вида
22. (B2)

Wskaż wyrażenie niepoprawne.
1. A. zmęczone dzieci
2. B. otwartą drzwi
3. C. czytające kobiety
Полониуш объясняет:

Причастие (imiesłów przymiotnikowy) должно согласовываться с определяемым существительным (rzeczownik). Существительное „drzwi” употребляется во множественном числе (liczba mnoga), поэтому правильная форма - „otwarte drzwi”. Выражения „zmęczone dzieci” и „czytające kobiety” имеют правильное согласование рода (rodzaj), числа (liczba) и падежа (przypadek).

Правило: согласование причастия (imiesłów przymiotnikowy) с существительным во множественном числе
23. (B2)

Zespół testował aplikacje ... osoby z niepełnosprawnościami.
1. A. wspierające
2. B. wspierających
3. C. wspierającymi
Полониуш объясняет:

Действительное причастие (imiesłów przymiotnikowy czynny) должно согласовываться с определяемым существительным (rzeczownik). Существительное „aplikacje” здесь употребляется в винительном падеже (biernik) множественного числа (liczba mnoga) нелично-мужского рода (rodzaj niemęskoosobowy), поэтому правильной является форма „wspierające”. Формы „wspierających” и „wspierającymi” подходят к другим падежам.

Правило: согласование действительного причастия (imiesłów przymiotnikowy czynny) с существительным в винительном падеже множественного числа нелично-мужского рода
24. (B2)

Zgłoszenia ... po terminie nie będą rozpatrywane.
1. A. złożeni
2. B. złożone
3. C. złożonych
Полониуш объясняет:

Страдательное причастие (imiesłów przymiotnikowy bierny) должно иметь то же число, род и падеж (przypadek), что и существительное (rzeczownik), которое оно определяет. Существительное „zgłoszenia” стоит во множественном числе (liczba mnoga) нелично-мужского рода (rodzaj niemęskoosobowy), поэтому правильная форма - „złożone”. Формы „złożeni” и „złożonych” не согласуются с этим существительным.

Правило: согласование страдательного причастия (imiesłów przymiotnikowy bierny) с существительным во множественном числе
25. (C1)

Akta sprawy zawierały zeznania ... w przedziale sypialnym pasażera.
1. A. ukradzionego
2. B. okradzionego
3. C. okradniętego
Полониуш объясняет:

От глагола (czasownik) „okraść” правильное страдательное причастие (imiesłów bierny) имеет вид „okradziony”, а в этом предложении требуется форма родительного падежа (dopełniacz): „okradzionego pasażera”. Причастие „ukradziony” относится к предмету, который у кого-то забрали, поэтому не подходит к лицу, лишенному имущества. Форма „okradnięty” является ошибочной аналогией с причастиями, образуемыми более регулярно от других глаголов.

Правило: страдательное причастие (imiesłów przymiotnikowy bierny) глагола okraść
26. (C1)

Dopiero ... komplet załączników, referent nadał sprawie dalszy bieg.
1. A. sprawdziłszy
2. B. sprawdziwszy
3. C. sprawdzając
Полониуш объясняет:

Предшествующее деепричастие (imiesłów przysłówkowy uprzedni) обозначает действие, более раннее по отношению к действию главного предложения, и образуется от глагола совершенного вида (czasownik dokonany). От глагола „sprawdzić” правильной является форма „sprawdziwszy”. Форма „sprawdzając” обозначает одновременное действие, а „sprawdziłszy” ошибочно переносит модель с глаголов типа „usiąść - usiadłszy”.

Правило: предшествующее деепричастие (imiesłów przysłówkowy uprzedni) от глагола совершенного вида, суффикс -wszy
27. (C1)

Doświadczenie należy rozpocząć dopiero wtedy, gdy roztwory są ... do temperatury czterech stopni Celsjusza.
1. A. ochłodnione
2. B. ochłodzone
3. C. ochłódzone
Полониуш объясняет:

Страдательное причастие (imiesłów bierny) от глагола „ochłodzić” имеет вид „ochłodzony”, а во множественном числе (liczba mnoga) нелично-мужского рода (rodzaj niemęskoosobowy): „ochłodzone”. Форма „ochłódzone” содержит необоснованное „ó”. Форма „ochłodnione” является ошибочной аналогией с прилагательным (przymiotnik) „chłodny”.

Правило: страдательное причастие (imiesłów przymiotnikowy bierny) глагола „ochłodzić”
28. (C1)

Który zapis jest poprawny interpunkcyjnie?
1. A. Po zakończeniu kontroli organ rozpatrzywszy zastrzeżenia, wydał zalecenia.
2. B. Po zakończeniu kontroli organ rozpatrzywszy zastrzeżenia wydał zalecenia.
3. C. Po zakończeniu kontroli organ, rozpatrzywszy zastrzeżenia, wydał zalecenia.
4. D. Po zakończeniu kontroli organ, rozpatrzywszy zastrzeżenia wydał zalecenia.
Полониуш объясняет:

Деепричастный оборот (imiesłowowy równoważnik zdania), включенный в главное предложение (zdanie główne), отделяется запятыми с обеих сторон. Правильная запись: „organ, rozpatrzywszy zastrzeżenia, wydał zalecenia”, потому что весь оборот был выделен двумя запятыми. В остальных вариантах отсутствует запятая перед этой конструкцией, после нее или обе запятые, поэтому границы причастной конструкции обозначены неправильно.

Правило: пунктуация (interpunkcja) при деепричастном обороте, включенном в главное предложение
29. (C1)

Który zapis jest poprawny interpunkcyjnie?
1. A. Rada nadzorcza zatwierdziła sprawozdanie zapoznawszy się z opinią audytora.
2. B. Rada nadzorcza zatwierdziła sprawozdanie, zapoznawszy się z opinią audytora.
3. C. Rada nadzorcza zatwierdziła, sprawozdanie zapoznawszy się z opinią audytora.
4. D. Rada nadzorcza zatwierdziła sprawozdanie zapoznawszy się, z opinią audytora.
Полониуш объясняет:

Деепричастный оборот (imiesłowowy równoważnik zdania), стоящий после главного предложения (zdanie główne), отделяется от него запятой. В записи „sprawozdanie, zapoznawszy się z opinią audytora” запятая стоит перед всем оборотом. Запятая не ставится между сказуемым (orzeczenie) и дополнением (dopełnienie), а также внутри сочетания „zapoznawszy się z opinią”.

Правило: пунктуация при деепричастном обороте (imiesłowowy równoważnik zdania) после главного предложения
30. (C1)

Równoważnik „Zapoznawszy się z aktami, pełnomocnik sporządził zażalenie” zastąp zdaniem podrzędnym: Pełnomocnik sporządził zażalenie ... .
1. A. zanim zapoznał się z aktami
2. B. po tym, jak zapoznał się z aktami
3. C. podczas gdy zapoznawał się z aktami
Полониуш объясняет:

Деепричастие (imiesłów) „zapoznawszy się” указывает на действие, предшествующее составлению жалобы. Ему соответствует придаточное предложение (zdanie podrzędne) с выражением „po tym, jak zapoznał się z aktami”. Вариант „podczas gdy zapoznawał się z aktami” меняет отношение на одновременность, а „zanim zapoznał się z aktami” меняет порядок действий на обратный.

Правило: замена деепричастного оборота (imiesłowowy równoważnik zdania) придаточным предложением времени
31. (C1)

W dokumentacji po jednorazowym nakłuciu odnotowano ... błonę bębenkową.
1. A. przekłótą
2. B. przekłutą
3. C. przekłuwaną
Полониуш объясняет:

Страдательное причастие (imiesłów bierny) от глагола совершенного вида (czasownik dokonany) „przekłuć” имеет форму „przekłuty”, в винительном падеже (biernik) женского рода (rodzaj żeński): „przekłutą”. Форма „przekłótą” орфографически неверна, несмотря на ассоциацию с инфинитивом (bezokolicznik) „kłuć”. Форма „przekłuwaną” происходит от глагола несовершенного вида (czasownik niedokonany) „przekłuwać” и обозначает процесс или повторяемость, а не результат однократно завершённого действия.

Правило: страдательное причастие (imiesłów przymiotnikowy bierny) глагола „przekłuć” в значении результата действия
32. (C1)

W zdaniu „Gdy komisja przeanalizowała odwołania, sporządziła raport końcowy” zdanie podrzędne można poprawnie zastąpić wyrażeniem: ...
1. A. przeanalizując odwołania
2. B. przeanalizowawszy odwołania
3. C. analizując odwołania
Полониуш объясняет:

Глагол совершенного вида (czasownik dokonany) „przeanalizować”, а действие анализа предшествует составлению отчёта, поэтому правильным является деепричастие предшествующего действия (imiesłów przysłówkowy uprzedni) „przeanalizowawszy”. Выражение „analizując odwołania” означало бы одновременное действие, а не предшествующее. Форма „przeanalizując” ошибочна в этом значении, потому что деепричастие одновременного действия (imiesłów przysłówkowy współczesny) образуется от глаголов несовершенного вида.

Правило: замена придаточного предложения времени деепричастием предшествующего действия (imiesłów przysłówkowy uprzedni)
33. (C1)

W zdaniu „Po tym, jak sporządził opinię, radca prawny przekazał ją zarządowi” zdanie podrzędne można zastąpić wyrażeniem: ...
1. A. sporządziłszy opinię
2. B. sporządzając opinię
3. C. sporządziwszy opinię
Полониуш объясняет:

Действие составления заключения было завершено до его передачи, поэтому нужно деепричастие предшествующего действия (imiesłów przysłówkowy uprzedni) от глагола совершенного вида (czasownik dokonany) „sporządzić”. Форма „sporządzając opinię” означала бы одновременное действие и происходит от глагола несовершенного вида (czasownik niedokonany). Форма „sporządziłszy opinię” ошибочна, потому что в этом глаголе используется суффикс (przyrostek) „-wszy”, а не „-łszy”.

Правило: деепричастие предшествующего действия (imiesłów przysłówkowy uprzedni) от глаголов совершенного вида, суффикс -wszy
34. (C1)

W zdaniu „Po tym, jak usiadł ponownie przy stole prezydialnym, mecenas wznowił przesłuchanie świadka” zdanie podrzędne można zastąpić wyrażeniem: ...
1. A. usiąwszy ponownie przy stole prezydialnym
2. B. usiadłszy ponownie przy stole prezydialnym
3. C. siadając ponownie przy stole prezydialnym
Полониуш объясняет:

Если одно действие было выполнено раньше другого и имеет то же подлежащее (podmiot), используется деепричастие предшествующего действия (imiesłów przysłówkowy uprzedni). Поэтому правильна форма „usiadłszy”, образованная от глагола совершенного вида (czasownik dokonany) „usiąść”. Форма „siadając” - это деепричастие одновременного действия (imiesłów przysłówkowy współczesny), которое указывает на одновременность действий, поэтому не подходит к этому предложению. Форма „usiąwszy” нестандартна и возникла по ошибочной аналогии.

Правило: деепричастие предшествующего действия (imiesłów przysłówkowy uprzedni) от глаголов совершенного вида, суффикс -łszy
35. (C1)

W zdaniu „Po tym, jak wszedł do sali, ekspert zamknął drzwi od środka” zdanie podrzędne można zastąpić wyrażeniem: ...
1. A. wchodząc do sali
2. B. wejwszy do sali
3. C. wszedłszy do sali
Полониуш объясняет:

Действие входа было завершено до закрытия двери, поэтому нужно использовать деепричастие предшествующего действия (imiesłów przysłówkowy uprzedni). Правильная форма от глагола совершенного вида (czasownik dokonany) „wejść” звучит „wszedłszy”. „Wchodząc” означало бы одновременное действие, а „wejwszy” является ошибочной формой, созданной по ложной аналогии.

Правило: деепричастие предшествующего действия (imiesłów przysłówkowy uprzedni) от глаголов совершенного вида, суффикс -łszy
36. (C1)

Wskaż poprawną formę imiesłowu biernego od czasownika „okraść” w znaczeniu czynności jednorazowo zakończonej.
1. A. okradany
2. B. okradnięty
3. C. okradziony
Полониуш объясняет:

От глагола совершенного вида (czasownik dokonany) „okraść” образуется страдательное причастие (imiesłów bierny) „okradziony”. Форма „okradany” происходит от глагола несовершенного вида (czasownik niedokonany) „okradać” и указывает на длительность или повторение действия. Форма „okradnięty” является ошибочной аналогией к другим глаголам с основой, оканчивающейся на „-nąć”.

Правило: страдательное причастие (imiesłów przymiotnikowy bierny) глагола „okraść”
37. (C1)

Wskaż zdanie z błędnym użyciem imiesłowowego równoważnika zdania.
1. A. Zapoznawszy się z protokołem, strona formalnie wycofała wniosek.
2. B. Otrzymawszy protokół, strona formalnie wycofała wniosek.
3. C. Zapoznawszy się z protokołem, wniosek został formalnie wycofany przez stronę.
4. D. Przeczytawszy protokół, strona formalnie wycofała wniosek.
Полониуш объясняет:

В деепричастном обороте (imiesłowowy równoważnik zdania) подлежащее (podmiot) действия, выраженного деепричастием, должно быть таким же, как подлежащее главного предложения (zdanie główne). В предложении со страдательной конструкцией (konstrukcja bierna) подлежащим главного предложения является wniosek, поэтому возникает смысл, будто это wniosek zapoznał się z protokołem. Предложения, в которых подлежащим главного предложения является strona, сохраняют тождество подлежащего.

Правило: тождество подлежащего (podmiot) главного предложения и деепричастного оборота (imiesłowowy równoważnik zdania)
38. (C1)

Wstaw w lukę poprawne przekształcenie zdania „Gdy rozporządzenie weszło w życie”: ..., jednostki samorządu zmieniły procedury.
1. A. Po wejściu rozporządzenia w życie
2. B. Wszedłszy w życie
3. C. Wchodząc w życie
Полониуш объясняет:

Деепричастный оборот (imiesłowowy równoważnik zdania) требует тождества подлежащего (podmiot) с подлежащим главного предложения (zdanie główne). В данном предложении подлежащим действия „weszło w życie” является rozporządzenie, а подлежащим главного предложения являются jednostki samorządu. Поэтому вместо конструкции с деепричастием нужно использовать правильное выражение „po wejściu rozporządzenia w życie”.

Правило: условие тождества подлежащего и невозможность употребления деепричастного оборота (imiesłowowy równoważnik zdania)
39. (C1)

Wstaw w lukę poprawne przekształcenie zdania „Kiedy komisja przeanalizowała odwołania”: ..., komisja podtrzymała decyzję.
1. A. Przeanalizowane odwołania
2. B. Analizując odwołania
3. C. Przeanalizowawszy odwołania
Полониуш объясняет:

Если действие из оборота было завершено до действия главного предложения (zdanie główne), используется деепричастие предшествующего действия (imiesłów przysłówkowy uprzedni). Форма „przeanalizowawszy” соответствует предложению „kiedy komisja przeanalizowała”. Форма „analizując” обозначает одновременное действие, а выражение „przeanalizowane odwołania” не является деепричастным оборотом (imiesłowowy równoważnik zdania) предложения.

Правило: замена придаточного предложения деепричастием предшествующего действия (imiesłów przysłówkowy uprzedni) при сохранении тождества подлежащего
40. (C1)

Wybierz poprawne dokończenie zdania: Porównując obie ekspertyzy, ...
1. A. biegły dostrzegł sprzeczność w danych
2. B. w danych ujawniła się sprzeczność
3. C. zwrócono uwagę na sprzeczność w danych
4. D. sprzeczność w danych została dostrzeżona
Полониуш объясняет:

В деепричастном обороте (imiesłowowy równoważnik zdania) подлежащее (podmiot) должно быть тем же, что и в главном предложении (zdanie główne). В предложении с формой „porównując” именно эксперт выполняет действие сравнения, и именно он должен быть подлежащим дальнейшей части. Конструкции „sprzeczność została dostrzeżona”, „sprzeczność się ujawniła” и „zwrócono uwagę” не указывают на того же исполнителя действия.

Правило: тождество подлежащего главного предложения и деепричастного оборота (imiesłowowy równoważnik zdania)
41. (C1)

Wybierz poprawny zapis z imiesłowowym równoważnikiem zdania.
1. A. Nie uzyskawszy wymaganej większości, posłowie skierowali projekt do komisji.
2. B. Nie uzyskawszy wymaganej większości projekt skierowano do komisji.
3. C. Nie uzyskawszy, wymaganej większości posłowie skierowali projekt do komisji.
4. D. Nie uzyskawszy wymaganej większości, projekt skierowano do komisji.
Полониуш объясняет:

Деепричастный оборот (równoważnik imiesłowowy) нужно отделить запятой от главного предложения (zdanie główne), а его подразумеваемое подлежащее (podmiot) должно быть тем же, что и подлежащее главного предложения. В предложении „Nie uzyskawszy wymaganej większości, posłowie skierowali projekt do komisji” именно posłowie не получили большинства и именно они направили проект в комиссию. Конструкции с безличной формой (forma bezosobowa) или с подлежащим „projekt” нарушают условие тождества подлежащего, а запись с запятой после „uzyskawszy” ошибочно разрывает синтаксическую связь.

Правило: тождество подлежащего и пунктуация при деепричастном обороте (imiesłowowy równoważnik zdania)
42. (C1)

Wybierz poprawny zapis zdania.
1. A. Rzecznik, odpowiadając na zarzuty, podkreślił konieczność zmian.
2. B. Rzecznik, odpowiadając na zarzuty podkreślił konieczność zmian.
3. C. Rzecznik odpowiadając na zarzuty podkreślił konieczność zmian.
4. D. Rzecznik odpowiadając na zarzuty, podkreślił konieczność zmian.
Полониуш объясняет:

Деепричастный оборот (imiesłowowy równoważnik zdania) отделяется запятой от главного предложения (zdanie główne). Если конструкция с деепричастием вставлена между подлежащим (podmiot) и сказуемым (orzeczenie), её нужно отделить запятыми с обеих сторон. Поэтому правильна только запись с двумя запятыми, а варианты с одной запятой или без запятых нарушают это пунктуационное правило.

Правило: пунктуация при вставленном деепричастном обороте (imiesłowowy równoważnik zdania)
43. (C1)

Wybierz szereg poprawnych imiesłowów biernych w kontekstach urzędowo-medycznych: skóra została ..., pasażer był ..., próbki były ... .
1. A. przekłuta, okradziony, ochłodzone
2. B. przekłóta, okradziony, ochłodzone
3. C. przekłuta, ukradziony, ochłodzony
Полониуш объясняет:

Правильные страдательные причастия (imiesłowy bierne) - это „przekłuta”, „okradziony” и „ochłodzone”. Форма „przekłóta” содержит орфографическую ошибку (błąd ortograficzny), потому что в этом причастии пишется „u”. Слово „ukradziony” относится к вещи, отнятой у кого-то, а не к человеку, лишенному имущества, а при существительном (rzeczownik) „próbki” нужна форма множественного числа нелично-мужского рода (liczba mnoga niemęskoosobowa) „ochłodzone”.

Правило: образование и выбор страдательного причастия (imiesłów przymiotnikowy bierny) в зависимости от значения глагола, а также рода и числа существительного
44. (C1)

Wybierz wariant z poprawną interpunkcją: Spółka ... wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
1. A. , nie uzyskawszy zgody wierzycieli
2. B. nie uzyskawszy zgody wierzycieli,
3. C. , nie uzyskawszy zgody wierzycieli,
Полониуш объясняет:

Деепричастный оборот (imiesłowowy równoważnik zdania) отделяется запятой независимо от его места в предложении. В этом предложении оборот вставлен между подлежащим (podmiot) и сказуемым (orzeczenie), поэтому он должен быть выделен запятыми с обеих сторон.

Правило: пунктуация (interpunkcja) при вставленном деепричастном обороте (imiesłowowy równoważnik zdania)
45. (C1)

Wybierz zdanie podrzędne, które dokładnie odpowiada równoważnikowi w zdaniu: Nie sprawdziwszy załączników, referent odesłał wniosek.
1. A. Ponieważ referent nie sprawdził załączników
2. B. Ponieważ wniosek nie sprawdził załączników
3. C. Ponieważ załączniki nie sprawdziły referenta
Полониуш объясняет:

При замене деепричастного оборота (równoważnik imiesłowowy) на придаточное предложение (zdanie podrzędne) нужно явно указать то же подлежащее (podmiot), которое выступает в главном предложении. В данном предложении действия „nie sprawdziwszy” и „odesłał” выполняет referent. Варианты, в которых подлежащим становятся „załączniki” или „wniosek”, меняют синтаксические отношения и смысл предложения.

Правило: замена деепричастного оборота придаточным предложением с сохранением подлежащего (podmiot)
46. (C1)

Zdanie „Dopiero gdy minister rozpatrzył odwołanie, utrzymał decyzję w mocy” przekształć na konstrukcję imiesłowową, zachowując znaczenie uprzedniości: Minister ... utrzymał decyzję w mocy.
1. A. , rozpatrzywszy odwołanie,
2. B. , rozpatrzywszy odwołaniem,
3. C. , rozpatrując odwołanie,
Полониуш объясняет:

Предшествующее деепричастие (imiesłów przysłówkowy uprzedni) образуется от глаголов совершенного вида (czasowniki dokonane) и обозначает действие, более раннее по отношению к действию главного предложения. Форма „rozpatrzywszy odwołanie” сохраняет смысл: сначала министр рассмотрел апелляцию, затем оставил решение в силе. Выражение „rozpatrując odwołanie” означало бы одновременное действие, а „rozpatrzywszy odwołaniem” нарушает управление глагола (rekcja czasownika) „rozpatrzyć”, который требует винительного падежа (biernik).

Правило: замена придаточного предложения времени предшествующим деепричастием (imiesłów przysłówkowy uprzedni)
47. (C1)

Zdanie „Po tym, jak dyrektor zatwierdził harmonogram, sekretariat rozesłał zaproszenia” uzupełnij tak, aby zachować sens i poprawność: Sekretariat rozesłał zaproszenia ... .
1. A. zatwierdziwszy wcześniej harmonogram
2. B. po zatwierdzeniu harmonogramu przez dyrektora
3. C. zatwierdzając jednocześnie harmonogram
Полониуш объясняет:

Польский деепричастный оборот (równoważnik imiesłowowy) требует тождества подлежащего (podmiot): исполнитель действия, выраженного деепричастием, и действия главного предложения должен быть одним и тем же лицом или учреждением. В исходном предложении harmonogram zatwierdził dyrektor, а zaproszenia rozesłał sekretariat, поэтому употребление деепричастия изменило бы смысл предложения. Правильна именная конструкция (wyrażenie rzeczownikowe) „po zatwierdzeniu harmonogramu przez dyrektora”, которая ясно указывает исполнителя первого действия.

Правило: условие тождества подлежащего (podmiot) в деепричастном обороте (imiesłowowy równoważnik zdania)
48. (C1)

Zdanie „Pracownica archiwum najpierw porównała kopie z oryginałami, a potem odnotowała braki” można, zachowując następstwo czynności, poprawnie skrócić jako: ...
1. A. Porównane kopie z oryginałami, pracownica archiwum odnotowała braki.
2. B. Porównałszy kopie z oryginałami, pracownica archiwum odnotowała braki.
3. C. Porównując kopie z oryginałami, pracownica archiwum odnotowała braki.
4. D. Porównawszy kopie z oryginałami, pracownica archiwum odnotowała braki.
Полониуш объясняет:

Последовательность действий требует предшествующего деепричастия (imiesłów przysłówkowy uprzedni) „porównawszy”, которое сообщает, что сравнение завершилось до фиксации недочетов. Форма „porównując” указывает на одновременность, поэтому не сохраняет смысла исходного предложения. „Porównałszy” является ошибочной формой причастия (imiesłów), а „porównane kopie” не образует правильного деепричастного оборота (równoważnik imiesłowowy) с подлежащим (podmiot) „pracownica”.

Правило: замена сложносочиненных предложений (zdania współrzędne) с последовательностью действий предшествующим деепричастием (imiesłów przysłówkowy uprzedni)