Перейти к содержанию
PolskiCert.pl
Войти Создать аккаунт

Косвенная речь (mowa zależna)

Преобразование высказываний в косвенную речь (mowa zależna), косвенные вопросительные предложения (zdania pytajne zależne), вводящие глаголы (czasowniki wprowadzające), а также сдвиги местоимений (zaimki) и обстоятельств (okoliczniki).

Уровни: B2 · C1 · 48 заданий

Читать статью

  1. 1. (B2)

    Anna powiedziała do Piotra: „Przygotuję twoje dokumenty”. Piotr relacjonuje to sekretarce: Anna powiedziała, że przygotuje ... dokumenty.

    1. A. moje
    2. B. swoje
    3. C. twoje
    Полониуш объясняет:

    После изменения говорящего лица нужно согласовать местоимения (zaimki) с новой коммуникативной ситуацией. В словах Анны местоимение „twoje” относилось к Петру, а когда Пётр пересказывает это высказывание, он должен сказать „moje”. Формы „twoje” и „swoje” указывали бы соответственно на секретаршу или на Анну, а не на документы Петра.

    Правило: сдвиг притяжательных местоимений (zaimki dzierżawcze) в косвенной речи (mowa zależna)

  2. 2. (B2)

    Anna powiedziała: „Jestem zmęczona”. W mowie zależnej: Anna powiedziała, ... jest zmęczona.

    1. A. żeby
    2. B. czy
    3. C. że
    4. D. aby
    Полониуш объясняет:

    Повествовательное предложение (zdanie oznajmujące) в косвенной речи (mowa zależna) вводится союзом (spójnik) „że”. „Czy” служит для введения косвенных вопросов, а не обычных утверждений. „Żeby” и „aby” требуют другой конструкции и здесь не сочетаются с формой „jest”.

    Правило: повествовательное предложение (zdanie oznajmujące) в косвенной речи (mowa zależna), вводимое союзом (spójnik) że

  3. 3. (B2)

    Dyrektor oświadczył w poniedziałek: „Za tydzień rozpoczniemy kontrolę”. Następnego dnia sekretarka zrelacjonowała, że dyrektor oświadczył, iż kontrola rozpocznie się ... .

    1. A. tydzień wcześniej
    2. B. tydzień później
    3. C. za tydzień
    Полониуш объясняет:

    Обстоятельства времени (okoliczniki czasu), зависящие от момента речи, нужно сдвигать, когда пересказ создаётся в другой день. Выражение „za tydzień” из высказывания директора относилось к понедельнику, поэтому в пересказе на следующий день правильным является „tydzień później”. „Za tydzień” отсчитывало бы время от вторника, а „tydzień wcześniej” меняет временное направление на противоположное.

    Правило: сдвиг обстоятельств времени (okoliczniki czasu) в косвенной речи (mowa zależna)

  4. 4. (B2)

    Katarzyna powiedziała Piotrowi: „Pożyczę ci mój samochód, jeśli oddasz mi swój klucz”. W mowie zależnej: Katarzyna powiedziała Piotrowi, że pożyczy ... samochód, jeśli odda jej swój klucz.

    1. A. jej swój
    2. B. mu swój
    3. C. ci mój
    Полониуш объясняет:

    В косвенной речи (mowa zależna) местоимения (zaimki) нужно согласовать с новой перспективой: адресат высказывания становится „mu”, а вещь, принадлежащая подлежащему (podmiot) предложения, определяется как „swój”. Сочетание „ci mój” сохраняет формы из прямой речи (mowa niezależna). Выражение „jej swój” меняет получателя действия и не соответствует ситуации, описанной в предложении.

    Правило: сдвиг личных и притяжательных местоимений (zaimki osobowe i dzierżawcze) в косвенной речи (mowa zależna)

  5. 5. (B2)

    Kierownik powiedział stażyście: „Proszę natychmiast poprawić tabelę”. W protokole zapisano: Kierownik ... stażyście natychmiast poprawić tabelę.

    1. A. zapytał
    2. B. poprosił
    3. C. kazał
    Полониуш объясняет:

    Глагол (czasownik) „kazać” может образовывать конструкцию „kazać komuś coś zrobić”, то есть сочетается с дательным падежом (celownik) лица и инфинитивом (bezokolicznik). „Poprosił stażyście” ошибочно, потому что „poprosić” требует винительного падежа (biernik) лица или конструкции „poprosić kogoś o coś”. „Zapytał stażyście” также нарушает управление глагола (rekcja czasownika), поскольку правильно говорится „zapytał stażystę” или „zapytał stażystę o coś”.

    Правило: управление глагола (rekcja czasownika) kazać в косвенной речи (mowa zależna)

  6. 6. (B2)

    Klientka powiedziała konsultantowi: „Proszę anulować rezerwację”. W relacji napiszemy: Klientka poprosiła konsultanta, ... rezerwację.

    1. A. żeby anulował
    2. B. czy anulował
    3. C. że anulował
    Полониуш объясняет:

    Просьба в косвенной речи (mowa zależna) выражается конструкцией „poprosić kogoś, żeby” с формой условного наклонения (tryb przypuszczający). „Żeby anulował” указывает, что должен сделать консультант. „Że anulował” означало бы информацию о выполненном действии, а „czy anulował” вводило бы вопрос, а не просьбу.

    Правило: просьба в косвенной речи (mowa zależna) через żeby с формой условного наклонения (tryb przypuszczający)

  7. 7. (B2)

    Lekarka powiedziała pacjentowi: „Dobrze byłoby, gdyby odpoczął pan kilka dni”. Pacjent relacjonował później: Lekarka ... mi, żebym odpoczął kilka dni.

    1. A. zapytała
    2. B. poradziła
    3. C. poprosiła
    Полониуш объясняет:

    Глагол (czasownik) „poradzić” сочетается с дательным падежом (celownik), поэтому правильно „poradziła mi, żebym...”. Глагол „poprosić” требует винительного падежа (biernik) лица, поэтому следовало бы сказать „poprosiła mnie”, а не „poprosiła mi”. Глагол „zapytać” также не подходит к конструкции с дательным падежом и придаточным цели, введённым через „żeby”.

    Правило: управление глагола (rekcja czasownika) poradzić в косвенной речи (mowa zależna)

  8. 8. (B2)

    Mama powiedziała synowi: „Idź po zakupy”. W mowie zależnej: Mama powiedziała synowi, ... poszedł po zakupy.

    1. A. czy
    2. B. że
    3. C. niech
    4. D. żeby
    Полониуш объясняет:

    Распоряжение в косвенной речи (mowa zależna) чаще всего вводится через „żeby” и форму типа „poszedł”. „Że” вводит повествовательное предложение (zdanie oznajmujące), а „czy” - косвенное вопросительное предложение. „Niech poszedł” является неправильным сочетанием повелительной частицы (partykuła rozkazująca) с формой прошедшего времени (czas przeszły).

    Правило: приказ в косвенной речи (mowa zależna) через żeby с формой условного наклонения (tryb przypuszczający)

  9. 9. (B2)

    Menedżer powiedział do asystentki: „Wyślij kontrahentowi potwierdzenie jeszcze dziś”. W notatce zapisano: Menedżer poprosił asystentkę, ... kontrahentowi potwierdzenie tego dnia.

    1. A. żeby wysłał
    2. B. żeby wysłała
    3. C. że wysłała
    Полониуш объясняет:

    Просьбу или распоряжение в косвенной речи (mowa zależna) можно ввести конструкцией „żeby” с формой условного наклонения (tryb przypuszczający), согласованной с исполнителем действия. Исполнителем является ассистентка, поэтому нужна форма „żeby wysłała”. „Że wysłała” представляет действие как факт, а „żeby wysłał” имеет несогласованный род (rodzaj) исполнителя.

    Правило: просьба в косвенной речи (mowa zależna) через żeby с формой условного наклонения (tryb przypuszczający)

  10. 10. (B2)

    Menedżer stwierdził: „Mój dział przygotuje analizę tutaj do końca miesiąca”. W notatce sporządzonej w innej siedzibie napisano, że menedżer stwierdził, ... dział przygotuje analizę tam do końca miesiąca.

    1. A. że jego
    2. B. czy jego
    3. C. że mój
    Полониуш объясняет:

    Повествовательное предложение (zdanie oznajmujące) в косвенной речи (mowa zależna) вводится союзом (spójnik) „że”, а местоимение (zaimek) „mój” нужно изменить в соответствии с перспективой пересказывающего на „jego”. Сочетание „czy jego” подходит для косвенного вопроса, а не для повествовательного предложения. Выражение „że mój” оставляет местоимение из прямой речи (mowa niezależna) и ошибочно предполагает, что отдел принадлежит человеку, который пересказывает.

    Правило: показатель повествовательного предложения (zdanie oznajmujące) и сдвиг притяжательного местоимения (zaimek dzierżawczy) в косвенной речи (mowa zależna)

  11. 11. (B2)

    Na konferencji w poniedziałek rzecznik zapowiedział: „Za dwa dni opublikujemy pełny raport”. W artykule napisanym tydzień później podano, że rzecznik zapowiedział publikację pełnego raportu ...

    1. A. dwa dni temu
    2. B. dwa dni później
    3. C. za dwa dni
    Полониуш объясняет:

    При пересказе чужого высказывания обстоятельство (okolicznik) „za dwa dni” меняется на „dwa dni później”, потому что мы отсчитываем время от момента высказывания пресс-секретаря. Выражение „za dwa dni” сохраняет перспективу прямой речи (mowa niezależna). Форма „dwa dni temu” относилась бы ко времени, предшествующему пересказу, а не к объявленному сроку.

    Правило: сдвиг обстоятельства времени (okolicznik czasu) za dwa dni в косвенной речи (mowa zależna)

  12. 12. (B2)

    Po badaniu lekarka oświadczyła: „Pacjent jest przytomny i może wrócić do domu”. W raporcie napisano: Lekarka oświadczyła, że pacjent ... przytomny i może wrócić do domu.

    1. A. będzie
    2. B. jest
    3. C. był
    Полониуш объясняет:

    В польской косвенной речи (mowa zależna) не применяется автоматический сдвиг времени под влиянием глагола в прошедшем времени (czas przeszły). Если в прямом высказывании врач говорит о состоянии, актуальном в момент заявления, в пересказе остаётся форма „jest”. Формы „był” и „będzie” меняют время события, поэтому не передают содержания цитируемого высказывания.

    Правило: отсутствие согласования времён в польской косвенной речи (mowa zależna)

  13. 13. (B2)

    Po krótkiej naradzie trener najpierw poradził, a potem kazał zawodnikom, żeby ... tempo biegu.

    1. A. zmniejszyli
    2. B. zmniejszcie
    3. C. zmniejszą
    Полониуш объясняет:

    После глаголов (czasowniki) „poradzić” и „kazać” содержание рекомендации или приказа можно ввести через „żeby” с формой условного наклонения (tryb przypuszczający). „Zmniejszyli” является правильной формой, относящейся к спортсменам. „Zmniejszą” - это форма будущего времени (czas przyszły), а „zmniejszcie” - непреобразованное повелительное наклонение (tryb rozkazujący).

    Правило: рекомендация и приказ в косвенной речи (mowa zależna) через żeby с формой условного наклонения (tryb przypuszczający)

  14. 14. (B2)

    Podczas spotkania w Gdańsku organizator powiedział: „Tutaj odbędzie się finał”. Po powrocie do Warszawy relacjonujemy: Organizator powiedział, że finał odbędzie się ... .

    1. A. tam
    2. B. tutaj
    3. C. tu
    4. D. tędy
    Полониуш объясняет:

    Обстоятельство места (okolicznik miejsca) зависит от места, в котором мы пересказываем высказывание. Когда мы говорим уже в Варшаве о встрече в Гданьске, „tutaj” из цитаты меняется на „tam”. „Tu” и „tutaj” указывали бы место текущего говорения, а „tędy” означает направление пути, а не место события.

    Правило: сдвиг обстоятельства места (okolicznik miejsca) tutaj на tam в косвенной речи (mowa zależna)

  15. 15. (B2)

    Podczas środowego posiedzenia prezes oświadczył: „Wczoraj zakończyliśmy negocjacje”. W piątkowym sprawozdaniu zapisano, że prezes oświadczył, iż negocjacje zakończono ...

    1. A. dzień wcześniej
    2. B. wczoraj
    3. C. tego dnia
    Полониуш объясняет:

    В косвенной речи (mowa zależna) обстоятельство (okolicznik) „wczoraj” нужно соотнести с моментом исходного высказывания, поэтому его заменяют на „dzień wcześniej”. Форма „wczoraj” сохраняет перспективу человека, говорящего непосредственно, а не пересказывающего. Выражение „tego dnia” означало бы день заседания, а не день, предшествующий заседанию.

    Правило: сдвиг обстоятельства времени (okolicznik czasu) в косвенной речи (mowa zależna)

  16. 16. (B2)

    Podczas wizyty w Krakowie ekspert stwierdził: „Tu należy postawić dodatkowe znaki”. W raporcie napisanym w Warszawie zrelacjonowano, że ekspert stwierdził, iż dodatkowe znaki należy postawić ... .

    1. A. tam
    2. B. tu
    3. C. tutaj
    Полониуш объясняет:

    Обстоятельства места (okoliczniki miejsca) типа „tu” и „tutaj” относятся к месту, в котором находится говорящий. В сообщении, составленном в Warszawie, нужно указать Kraków с точки зрения автора отчёта, поэтому используется „tam”. Формы „tu” и „tutaj” ошибочно переносили бы точку отсчёта на место написания отчёта.

    Правило: сдвиг обстоятельств места (okoliczniki miejsca) в косвенной речи (mowa zależna)

  17. 17. (B2)

    Prezes powiedziała: „Nie zgodzę się na tę zmianę”. W relacji napiszemy: Prezes powiedziała, że ... na tę zmianę.

    1. A. nie zgodzi się
    2. B. nie zgodziła się
    3. C. nie zgodzę się
    Полониуш объясняет:

    В польской косвенной речи (mowa zależna) не применяется автоматическое согласование времён, поэтому высказывание о будущем решении сохраняет будущее значение. Форма „nie zgodzi się” имеет правильное третье лицо и соответствует словам prezes. „Nie zgodzę się” не меняет лицо, а „nie zgodziła się” ошибочно переносит высказывание в прошлое.

    Правило: отсутствие согласования времён в польской косвенной речи (mowa zależna)

  18. 18. (B2)

    Przed głosowaniem, które odbędzie się za godzinę, przewodniczący oświadczył w imieniu komisji: „Popieramy ten wniosek”. W protokole zapisano: Przewodniczący oświadczył, że komisja ... ten wniosek.

    1. A. popiera
    2. B. popierała
    3. C. popieramy
    Полониуш объясняет:

    Когда человек говорит от имени группы, в косвенной речи (mowa zależna) нужно согласовать форму глагола (czasownik) с названием этой группы. „Komisja popiera” имеет третье лицо единственного числа (liczba pojedyncza) и сохраняет настоящее время, потому что голосование ещё только состоится. „Popieramy” без оснований оставляет первое лицо множественного числа (liczba mnoga), а „popierała” вводит неоправданное прошедшее время.

    Правило: изменение лица глагола (czasownik) в косвенной речи (mowa zależna) после высказывания от имени группы

  19. 19. (B2)

    Radca prawny powiedział do klienta: „Na pana miejscu złożyłbym odwołanie”. Klient zrelacjonował: Radca prawny ... mi, żebym złożył odwołanie.

    1. A. zapytał
    2. B. poradził
    3. C. kazał
    Полониуш объясняет:

    Вводящий глагол (czasownik) должен передавать намерение высказывания прямой речи (mowa niezależna). Оборот „na pana miejscu” сигнализирует рекомендацию, поэтому подходит глагол „poradził”. „Kazał” означает приказ, которого в цитате нет, а „zapytał” не подходит ни по значению, ни синтаксически к местоимению (zaimek) „mi”.

    Правило: выбор вводящего глагола (czasownik) в косвенной речи (mowa zależna)

  20. 20. (B2)

    Reporter zapytał rzeczniczkę, ... minister podpisze rozporządzenie jeszcze dziś.

    1. A. czy
    2. B. że
    3. C. jeśli
    Полониуш объясняет:

    Косвенный вопрос, требующий ответа да/нет (pytanie zależne rozstrzygające), в польском языке вводится союзом (spójnik) „czy”. „Jeśli” является калькой с английского if и вводит условие, а не косвенный вопрос после глагола (czasownik) „zapytać”. „Że” вводит повествовательное предложение, поэтому превратило бы вопрос в утверждение.

    Правило: косвенный вопрос, требующий ответа да/нет, вводимый союзом (spójnik) czy

  21. 21. (B2)

    Tomasz powiedział Ewie: „Zgubiłem mój bilet”. Ewa relacjonuje: Tomasz powiedział mi, że zgubił ... bilet.

    1. A. twój
    2. B. nasz
    3. C. swój
    4. D. mój
    Полониуш объясняет:

    В косвенной речи (mowa zależna) притяжательное местоимение (zaimek dzierżawczy) нужно согласовать с лицом, о котором идёт речь. „Swój” относится к подлежащему (podmiot) придаточного предложения, то есть к Tomasza. „Mój”, „twój” и „nasz” изменили бы владельца билета, поэтому не передают смысла цитируемого высказывания.

    Правило: сдвиг притяжательного местоимения (zaimek dzierżawczy) в косвенной речи (mowa zależna)

  22. 22. (B2)

    W czwartek minister stwierdził: „Wczoraj zakończyliśmy negocjacje”. W sobotę relacjonujemy: Minister stwierdził, że zakończyli negocjacje ... .

    1. A. dzień wcześniej
    2. B. wczoraj
    3. C. jutro
    4. D. poprzedni dzień
    Полониуш объясняет:

    В косвенной речи (mowa zależna) обстоятельство (okolicznik) „wczoraj” мы соотносим с днём исходного высказывания, а не с днём пересказа. Поэтому в субботнем пересказе четвергового высказывания следует использовать форму „dzień wcześniej”. „Wczoraj” указывало бы на пятницу, „jutro” - на воскресенье, а „poprzedni dzień” имеет неправильную падежную форму (przypadek).

    Правило: сдвиг обстоятельства времени (okolicznik czasu) wczoraj на dzień wcześniej в косвенной речи (mowa zależna)

  23. 23. (B2)

    W końcowym wniosku raportu audytor uznał, ... wszystkie faktury zostały opisane zgodnie z procedurą.

    1. A. że
    2. B. czy
    3. C. żeby
    Полониуш объясняет:

    Глагол (czasownik) „uznać” в значении принятия чего-либо как вывода вводит содержание суждения союзом (spójnik) „że”. „Czy” вводит косвенный вопрос (pytanie zależne), а „żeby” - приказ, просьбу или цель, поэтому они не подходят для передачи содержания вывода.

    Правило: союз (spójnik) że после глаголов, вводящих содержание суждения

  24. 24. (B2)

    W poniedziałek prezes oświadczył: „Dziś podpisałem umowę”. W środę relacjonujemy tę wypowiedź: Prezes oświadczył, że podpisał umowę ... .

    1. A. tego dnia
    2. B. ten dzień
    3. C. jutro
    4. D. dziś
    Полониуш объясняет:

    В косвенной речи (mowa zależna) обстоятельства (okoliczniki), связанные с моментом говорения, нужно согласовать с моментом пересказа. Поскольку высказывание с понедельника мы пересказываем в среду, „dziś” из цитаты меняется на „tego dnia”. „Dziś” и „jutro” указывают на другие дни, а „ten dzień” не образует правильного обстоятельства времени (okolicznik czasu) в этом предложении.

    Правило: сдвиг обстоятельства времени (okolicznik czasu) dziś на tego dnia в косвенной речи (mowa zależna)

  25. 25. (C1)

    Audytor zapytał zarząd, ... spółka wdrożyła zalecenia pokontrolne w terminie.

    1. A. jeśli
    2. B. żeby
    3. C. czy
    Полониуш объясняет:

    В косвенном вопросе, требующем ответа да/нет (pytanie zależne rozstrzygające), используется союз (spójnik) „czy” и порядок слов (szyk zdania) повествовательного предложения. „Jeśli” вводит условие, а не содержание вопроса. „Żeby” служит, в частности, для передачи приказов или цели, поэтому не подходит после глагола (czasownik) „zapytać” в этом контексте.

    Правило: косвенный вопрос, требующий ответа да/нет, вводимый союзом (spójnik) czy

  26. 26. (C1)

    Choć przyczyn awarii jeszcze nie potwierdzono, rzecznik spółki ..., że opóźnienie wynikało wyłącznie z błędu dostawcy.

    1. A. zweryfikował
    2. B. udowodnił
    3. C. utrzymywał
    Полониуш объясняет:

    Глагол (czasownik) „utrzymywał” позволяет пересказать чужое высказывание с дистанцией и без принятия ответственности за его истинность. „Udowodnił” означает, что тезис был доказан, что противоречит информации об отсутствии подтверждения причин. „Zweryfikował” также предполагает проверку и подтверждение, поэтому не подходит к контексту неопределённости.

    Правило: вводящий глагол (czasownik) как носитель оценки в косвенной речи (mowa zależna)

  27. 27. (C1)

    Dyrektor napisał przed tygodniem: „Nie zamierzam rezygnować z funkcji”. W relacji zależnej: Dyrektor napisał, że nie ... rezygnować z funkcji.

    1. A. zamierza
    2. B. zamierzał
    3. C. zamierzył
    Полониуш объясняет:

    В польской косвенной речи (mowa zależna) не действует английское согласование времён, поэтому время исходного высказывания в принципе сохраняется. Форма „zamierzał” была бы неоправданным сдвигом времени назад под влиянием английского backshiftu. „Zamierzył” меняет вид (aspekt) и значение глагола (czasownik), потому что означает принятие намерения, а не продолжающееся намерение, выраженное в цитате.

    Правило: отсутствие согласования времён в польской косвенной речи (mowa zależna)

  28. 28. (C1)

    Dyrektorka poprosiła analityków, ... zestawienie kosztów do poniedziałku.

    1. A. żeby uzupełnili
    2. B. że uzupełnili
    3. C. czy uzupełnili
    Полониуш объясняет:

    Просьба в косвенной речи (mowa zależna) передаётся с помощью конструкции „żeby” с соответствующей формой глагола (czasownik). „Że uzupełnili” представляет информацию как факт, а не как просьбу. „Czy uzupełnili” вводит косвенный вопрос, поэтому не передаёт намерение глагола „poprosić”.

    Правило: просьба в косвенной речи (mowa zależna) через żeby с формой условного наклонения (tryb przypuszczający)

  29. 29. (C1)

    Ekspertka wyjaśniła w raporcie: „Mechanizm działa tylko przy niskich stopach procentowych”. Relacjonując jej tezę, napiszemy: Ekspertka wyjaśniła, że mechanizm ... tylko przy niskich stopach procentowych.

    1. A. zadziała
    2. B. działa
    3. C. działał
    Полониуш объясняет:

    Настоящее время (czas teraźniejszy) из исходного высказывания остается настоящим временем также после вводящего глагола (czasownik wprowadzający) в прошедшем времени (czas przeszły). „Działał” вытекало бы из ложного применения согласования времен (następstwo czasów). „Zadziała” вводило бы будущее время (czas przyszły) и изменяло бы смысл общего тезиса экспертки.

    Правило: отсутствие согласования времен (następstwo czasów) в польской косвенной речи (mowa zależna)

  30. 30. (C1)

    Fragment „Referent odłożył pismo. Po co miał się spieszyć? Przecież termin był nierealny” oddaje myśli postaci bez cudzysłowu i bez czasownika mówienia. To przykład mowy ...

    1. A. pozornie zależnej
    2. B. niezależnej właściwej
    3. C. zależnej właściwej
    Полониуш объясняет:

    Несобственно-косвенная речь (mowa pozornie zależna) соединяет повествование от третьего лица с перспективой персонажа, поэтому в ней могут появляться вопросы и оценки, принадлежащие герою. „Mowa niezależna właściwa” требовала бы прямого воспроизведения высказывания, обычно в кавычках. „Mowa zależna właściwa” была бы подчинена глаголу (czasownik) типа „powiedział”, „pomyślał” albo „zapytał”.

    Правило: несобственно-косвенная речь (mowa pozornie zależna) как соединение повествования с перспективой персонажа

  31. 31. (C1)

    Komisja wezwała spółkę, ... praktyk naruszających konkurencję.

    1. A. zaniechawszy
    2. B. że zaniechała
    3. C. żeby zaniechała
    Полониуш объясняет:

    После глаголов (czasownik), выражающих приказ, призыв или требование, приказ в косвенной речи (mowa zależna) вводится через „żeby” albo „aby” и форму типа „zaniechała”. Выражение „że zaniechała” означало бы констатацию факта, а не распоряжение. Деепричастие (imiesłów przysłówkowy) „zaniechawszy” не образует дополнительного придаточного предложения, требуемого в этой конструкции.

    Правило: приказ в косвенной речи (mowa zależna) через żeby с формой условного наклонения (tryb przypuszczający)

  32. 32. (C1)

    Komisja znała sam fakt uchylenia decyzji, lecz nie znała motywów, dlatego dociekała, ... wojewoda uchylił decyzję.

    1. A. czy
    2. B. dlaczego
    3. C. żeby
    Полониуш объясняет:

    Когда косвенный вопрос (pytanie zależne) касается причины, он вводится соответствующим вопросительным местоимением (zaimek pytający), здесь „dlaczego”. „Czy” служит для общих вопросов, а контекст ясно говорит, что сам факт отмены решения был известен. „Żeby” не вводит вопрос о причине.

    Правило: косвенный вопрос (pytanie zależne) с вопросительным местоимением (zaimek pytający)

  33. 33. (C1)

    Monitoring potwierdził obecność urzędnika w archiwum, lecz on mówił: „Nie wchodziłem tam po godzinach”. Krytyczny autor relacji napisze: Urzędnik ..., że nie wchodził tam po godzinach.

    1. A. wykazał
    2. B. utrzymywał
    3. C. przyznał
    4. D. zaprzeczył
    Полониуш объясняет:

    Вводящий глагол (czasownik wprowadzający) может не только вводить чужое высказывание, но и сигнализировать оценку его достоверности. „Utrzymywał” означает, что кто-то настаивал на своем утверждении вопреки обстоятельствам, ставящим его под сомнение. „Przyznał” и „wykazał” предполагают истинность содержания, а „zaprzeczył, że nie wchodził” меняет смысл высказывания на противоположный.

    Правило: выбор вводящего глагола (czasownik wprowadzający) как носителя оценки в косвенной речи (mowa zależna)

  34. 34. (C1)

    Na naradzie, która jeszcze trwa, koordynator powiedział: „Raport trafi do rektora jutro”. W mowie zależnej: Koordynator powiedział, że raport ... do rektora jutro.

    1. A. trafił
    2. B. trafi
    3. C. trafiłby
    Полониуш объясняет:

    В польской косвенной речи (mowa zależna) время придаточного предложения сохраняет временную отнесенность исходного высказывания. Поскольку в цитате речь идет о будущем, правильна форма будущего времени (czas przyszły) „trafi”. „Trafił” переносит событие в прошлое, а „trafiłby” вводит условное наклонение (tryb przypuszczający), которого нет в исходном высказывании.

    Правило: отсутствие согласования времен (następstwo czasów) в польской косвенной речи (mowa zależna)

  35. 35. (C1)

    Na posiedzeniu w maju minister zapowiedział: „Nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia przyszłego roku”. W protokole z tego posiedzenia należy zapisać: Minister zapowiedział, że nowe przepisy ... 1 stycznia następnego roku.

    1. A. weszłyby w życie
    2. B. weszły w życie
    3. C. wejdą w życie
    Полониуш объясняет:

    При передаче речи на польском сохраняется будущее время (czas przyszły), если исходное высказывание касалось будущего. Правильно „wejdą w życie”, потому что протокол воспроизводит содержание заявления, а не более позднее фактическое состояние. Формы „weszłyby w życie” и „weszły w życie” меняют значение высказывания: первая вводит условное наклонение (tryb przypuszczający), вторая представляет событие как совершившийся факт.

    Правило: отсутствие согласования времен (następstwo czasów) в польской косвенной речи (mowa zależna)

  36. 36. (C1)

    Nie ustalono w raporcie, ... usunięto z akt pierwotną wersję załącznika.

    1. A. z czyjej inicjatywy
    2. B. czyjej inicjatywy
    3. C. z kogo inicjatywy
    Полониуш объясняет:

    В косвенном вопросе (pytanie zależne) с вопросительным местоимением (zaimek pytający) сохраняется конструкция, требуемая смыслом предложения: „z czyjej inicjatywy”. Само „czyjej inicjatywy” не образует здесь правильного обстоятельства (okolicznik). Выражение „z kogo inicjatywy” является ошибочным сочетанием формы вопросительного местоимения-существительного (zaimek pytajny rzeczowny) „kto” с существительным (rzeczownik), вместо притяжательной формы „czyjej”.

    Правило: косвенный вопрос (pytanie zależne) с вопросительным местоимением (zaimek pytający) и требуемой предложной конструкцией

  37. 37. (C1)

    Pełnomocnik zażądał od wykonawcy, ... nie przekazywał dokumentacji podwykonawcom bez pisemnej zgody.

    1. A. czy
    2. B. że
    3. C. żeby
    Полониуш объясняет:

    Требование в косвенной речи (mowa zależna) вводится конструкцией „żeby” с формой условного наклонения (tryb przypuszczający). „Że” вводит прежде всего сообщение, а не приказ или требование. „Czy” служит для косвенных общих вопросов, поэтому не подходит после глагола „zażądał”.

    Правило: приказ и требование в косвенной речи (mowa zależna) через żeby с формой условного наклонения (tryb przypuszczający)

  38. 38. (C1)

    Po kontroli archiwum inspektorzy ustalali, ... zaginioną teczkę przekazano przed likwidacją wydziału.

    1. A. komu
    2. B. kim
    3. C. kogo
    Полониуш объясняет:

    В косвенном вопросе (pytanie zależne) вопросительное местоимение (zaimek pytający) должно иметь падеж (przypadek), требуемый глаголом (czasownik) в придаточном предложении. Глагол „przekazać” в значении „dać komuś” сочетается с дательным падежом (celownik), поэтому правильно „komu”. Формы „kogo” и „kim” нарушают управление глагола (rekcja czasownika): первая является винительным падежом (biernik), вторая - творительным падежом (narzędnik).

    Правило: косвенный вопрос (pytanie zależne) с вопросительным местоимением (zaimek pytający) и управлением глагола (rekcja czasownika)

  39. 39. (C1)

    Podczas czwartkowej konferencji prezes powiedział: „Spółka pozostaje wypłacalna”. W depeszy wysłanej godzinę później napisano: Prezes zapewnił, że spółka ... wypłacalna.

    1. A. będzie pozostawała
    2. B. pozostawała
    3. C. pozostaje
    Полониуш объясняет:

    В польской косвенной речи (mowa zależna) не действует английское согласование времен (następstwo czasów): время придаточного предложения остается таким, каким оно следует из исходного высказывания. Поскольку prezes говорил о состоянии, актуальном в момент высказывания, правильна форма „pozostaje”. Форма „pozostawała” является калькой backshiftu, а „będzie pozostawała” безосновательно переносит информацию в будущее.

    Правило: отсутствие согласования времен (następstwo czasów) в польской косвенной речи (mowa zależna)

  40. 40. (C1)

    Podczas posiedzenia, które nadal trwa, ekspert powiedział przed chwilą: „System działa prawidłowo”. W mowie zależnej: Ekspert powiedział, że system ... prawidłowo.

    1. A. zadziałał
    2. B. działał
    3. C. działa
    Полониуш объясняет:

    В польской косвенной речи (mowa zależna) не применяется механическое согласование времен (następstwo czasów). Если исходное высказывание касается актуального состояния и контекст подтверждает его продолжение, сохраняется форма настоящего времени (czas teraźniejszy) „działa”. „Działał” было бы необоснованным сдвигом в прошлое, а „zadziałał” изменяло бы вид (aspekt) и значение.

    Правило: отсутствие согласования времен (następstwo czasów) в польской косвенной речи (mowa zależna)

  41. 41. (C1)

    Prowadzący zapytał przedstawiciela resortu, ... projekt obejmuje także umowy zawarte przed 2020 rokiem.

    1. A. jeśli
    2. B. gdyby
    3. C. czy
    Полониуш объясняет:

    Косвенный общий вопрос (pytanie zależne rozstrzygające) вводится союзом (spójnik) „czy”. Союз „jeśli” вводит условие, а не содержание вопроса. Форма „gdyby” требовала бы условного наклонения (tryb przypuszczający) и также не выполняет здесь вопросительной функции.

    Правило: косвенный общий вопрос, вводимый союзом (spójnik) czy

  42. 42. (C1)

    Przewodnicząca poprosiła protokolanta, ... zastrzeżenie w dosłownym brzmieniu.

    1. A. żeby odnotował
    2. B. odnotowałby
    3. C. że odnotował
    Полониуш объясняет:

    Просьба, обращенная к адресату, передается в косвенной речи (mowa zależna) конструкцией с „żeby” и личной формой, соответствующей исполнителю действия. „Że odnotował” сообщает о совершившемся факте, а не о просьбе. Сама форма „odnotowałby” без союза (spójnik) „żeby” не образует правильного зависимого предложения после глагола „poprosić”.

    Правило: просьба в косвенной речи (mowa zależna) через żeby с формой условного наклонения (tryb przypuszczający)

  43. 43. (C1)

    Przewodniczący nakazał sekretarzowi, ... protokół przed głosowaniem.

    1. A. że sporządził
    2. B. żeby sporządził
    3. C. czy sporządził
    Полониуш объясняет:

    Приказ или распоряжение в косвенной речи (mowa zależna) выражается конструкцией с „żeby” и личной формой (forma osobowa) типа „sporządził”. „Czy sporządził” вводит вопрос, а не приказ. „Że sporządził” означало бы констатацию факта и не сочетается правильно с глаголом (czasownik) „nakazać komuś” в этом значении.

    Правило: приказ в косвенной речи (mowa zależna) с помощью żeby с формой условного наклонения (tryb przypuszczający)

  44. 44. (C1)

    Przewodniczący poprosił ekspertki, żeby ... streszczenie opinii do protokołu najpóźniej następnego dnia.

    1. A. dołączyć
    2. B. dołączą
    3. C. dołączyły
    Полониуш объясняет:

    Просьба в косвенной речи (mowa zależna) после „żeby” выражается формой условного наклонения (tryb przypuszczający), здесь согласованной с существительным (rzeczownik) „ekspertki”. „Dołączą” является формой будущего времени (czas przyszły), а не формой, требуемой после „żeby” в этой конструкции. Инфинитив (bezokolicznik) „dołączyć” не указывает исполнительниц просьбы и не подходит к предложению с выраженным адресатом.

    Правило: просьба в косвенной речи (mowa zależna) с помощью żeby с формой условного наклонения (tryb przypuszczający)

  45. 45. (C1)

    Świadek przez kilka miesięcy zaprzeczał, lecz po okazaniu korespondencji zmienił stanowisko i ... , że znał treść umowy przed jej podpisaniem.

    1. A. przemilczał
    2. B. przyznał
    3. C. zaprzeczył
    Полониуш объясняет:

    Глагол (czasownik) „przyznał” вводит высказывание, в котором кто-то признаёт истинным то, что раньше отрицал или чего не хотел подтверждать. Контекст „zmienił stanowisko” показывает, что речь идёт именно о таком раскрытии и признании факта. „Przemilczał” означало бы отсутствие высказывания на эту тему, а „zaprzeczył” повторило бы прежнюю позицию вместо её изменения.

    Правило: вводящий глагол (czasownik wprowadzający) как носитель оценки в косвенной речи (mowa zależna)

  46. 46. (C1)

    Uzupełnij fragment mowy pozornie zależnej w narracji trzecioosobowej: Senator czytał uzasadnienie decyzji. Dlaczego ... przypisywano intencje, których nigdy nie miał?

    1. A. sobie
    2. B. jemu
    3. C. mi
    Полониуш объясняет:

    В несобственно-прямой речи (mowa pozornie zależna) сохраняется эмоциональная форма мысли героя, но местоимения (zaimek) согласуются с повествованием от третьего лица. Местоимение „mi” относилось бы к прямой речи (mowa niezależna), то есть к непосредственной цитате мысли. „Sobie” изменило бы участника ситуации и предполагало бы, что те, кто приписывал, приписывали эти намерения самим себе.

    Правило: сдвиг местоимений (zaimek) в несобственно-прямой речи (mowa pozornie zależna)

  47. 47. (C1)

    W raporcie nie przedstawiono dowodów, lecz jedynie odnotowano zarzut strony: pełnomocnik ... , że organ działał z rażącym naruszeniem prawa.

    1. A. utrzymywał
    2. B. zaprzeczył
    3. C. wykazał
    Полониуш объясняет:

    Вводящий глагол (czasownik) в косвенной речи (mowa zależna) может сигнализировать отношение автора сообщения к чужому высказыванию. „Utrzymywał” означает, что кто-то представлял данное утверждение, а пересказывающий сохраняет по отношению к нему дистанцию. „Wykazał” предполагало бы доказательство тезиса, что исключает информация об отсутствии доказательств, а „zaprzeczył, że” не подходит к существительному (rzeczownik) „zarzut”, потому что меняет на противоположный смысл приведённого содержания.

    Правило: вводящий глагол (czasownik) как носитель оценки в косвенной речи (mowa zależna)

  48. 48. (C1)

    Wskaż niepoprawne uzupełnienie zdania: Senator zapytał biuro analiz, ... .

    1. A. czy projekt wymaga notyfikacji
    2. B. jakie skutki wywoła uchwała
    3. C. jeśli komisja ma quorum
    Полониуш объясняет:

    Косвенный общий вопрос (pytanie zależne rozstrzygające) в польском языке вводится союзом (spójnik) „czy”, а не союзом „jeśli”. Корректны конструкции „czy projekt wymaga notyfikacji” и „jakie skutki wywoła uchwała”, потому что они соответствуют соответственно общему вопросу и вопросу с вопросительным местоимением (zaimek pytający). Выражение „jeśli komisja ma quorum” является калькой с английского „if” и не образует корректного косвенного вопроса.

    Правило: косвенный общий вопрос (pytanie zależne rozstrzygające), вводимый союзом (spójnik) czy