Повелительное наклонение (tryb rozkazujący) и условное наклонение (tryb przypuszczający)

Образование повелительного наклонения (rozkaźnik), условное наклонение (tryb przypuszczający), реальные и нереальные условные периоды (okresy warunkowe), пожелательные предложения (zdania życzeniowe) и конструкции с „niech”.

Уровни: B1 · B2 · C1 · 54 задания

Читать статью

1. (B1)

Czy ... mi pomóc po lekcji?
1. A. możecie by
2. B. mogli byście
3. C. moglibyście
Полониуш объясняет:

В вежливой просьбе используется условное наклонение (tryb przypuszczający), например „moglibyście”. Частица „by” здесь пишется слитно с глаголом (czasownik) и личным окончанием (końcówka osobowa). „Mogli byście” имеет ошибочное раздельное написание (pisownia rozdzielna), а „możecie by” ошибочно соединяет настоящее время (czas teraźniejszy) с частицей „by”.

Правило: слитное написание частицы by с личной формой глагола
2. (B1)

Dzieci, ... jutro na autobus.
1. A. nie spóźniajcie
2. B. nie spóźniajcie się
3. C. nie spóźniaj się
Полониуш объясняет:

При обращении к группе детей используется форма 2-го лица множественного числа (liczba mnoga): „nie spóźniajcie się”. „Nie spóźniaj się” является формой единственного числа (liczba pojedyncza). „Nie spóźniajcie” неверно, потому что глагол (czasownik) „spóźniać się” требует местоимения (zaimek) „się”.

Правило: отрицательное повелительное наклонение (tryb rozkazujący) возвратного глагола во множественном числе (liczba mnoga)
3. (B1)

Dzieci, ... przy oknie, bo jest zimno.
1. A. nie bawcie
2. B. nie bawcie się
3. C. nie bawicie się
Полониуш объясняет:

В запрете, обращенном к нескольким лицам, используется форма повелительного наклонения (tryb rozkazujący), например „nie bawcie się”. Глагол (czasownik) „bawić się” требует возвратного местоимения (zaimek) „się”. Форма „nie bawicie się” является формой изъявительного наклонения (tryb oznajmujący), а „nie bawcie” здесь неполно.

Правило: отрицательное повелительное наклонение (tryb rozkazujący) второго лица множественного числа (liczba mnoga)
4. (B1)

Ewo, może ... tę sprawę z kierownikiem.
1. A. omówiłbyś
2. B. omówiła byś
3. C. omówiłabyś
Полониуш объясняет:

В условном наклонении (tryb przypuszczający) частица „by” с личным окончанием пишется слитно с глаголом (czasownik). К женщине обращаются формой женского рода (rodzaj żeński) „omówiłabyś”. Запись „omówiła byś” нарушает правило слитного написания (pisownia łączna), а форма „omówiłbyś” мужского рода (rodzaj męski).

Правило: написание частицы by с личной формой глагола и согласование рода в условном наклонении (tryb przypuszczający)
5. (B1)

Kasia teraz prowadzi samochód. ... po obiedzie.
1. A. Niech oddzwoni
2. B. Niech oddzwonić
3. C. Niech oddzwonisz
Полониуш объясняет:

Повеление или просьба, относящиеся к третьему лицу, образуются с помощью „niech” и глагола (czasownik) в 3-м лице. „Oddzwoni” является формой 3-го лица единственного числа (liczba pojedyncza). „Oddzwonisz” - это 2-е лицо, а „oddzwonić” - инфинитив (bezokolicznik).

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица с niech
6. (B1)

Lekarz mówi o Marku: Marek jest chory. ... teraz głośnej muzyki.
1. A. Niech nie słucha
2. B. Niech nie słuchać
3. C. Niech nie słuchasz
Полониуш объясняет:

Для третьего лица повелительное наклонение (tryb rozkazujący) образуется с помощью „niech” и формы 3-го лица глагола (czasownik), например „słucha”. В отрицании (przeczenie) добавляется „nie”: „niech nie słucha”. „Niech nie słuchasz” ошибочно соединяет „niech” с формой 2-го лица, а „Niech nie słuchać” с инфинитивом (bezokolicznik).

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица с niech
7. (B1)

Marek mówi: Chętnie ... ten film, ale dziś nie mam czasu.
1. A. obejrzałbym
2. B. obejrzałem bym
3. C. obejrzał bym
Полониуш объясняет:

В условном наклонении (tryb przypuszczający) частица „by” пишется слитно с личной формой глагола (czasownik): „obejrzałbym”. Запись „obejrzał bym” ошибочна, потому что отделяет частицу, которая в этой позиции должна быть соединена с глаголом. Форма „obejrzałem bym” ошибочно соединяет прошедшее время (czas przeszły) с частицей „by”.

Правило: слитное написание частицы by с личной формой глагола
8. (B1)

Niech Ola ... dziś wcześniej spać.
1. A. połóż się
2. B. położy się
3. C. położy
Полониуш объясняет:

После „niech” в отношении Oli нужна форма 3-го лица единственного числа (liczba pojedyncza): „położy się”. „Połóż się” является формой 2-го лица единственного числа. „Położy” не подходит, потому что в значении „iść spać” глагол (czasownik) требует местоимения (zaimek) „się”.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица с niech и возвратным глаголом
9. (B1)

Niech panie ... ten formularz przed rozmową.
1. A. podpisać
2. B. podpiszą
3. C. podpiszcie
Полониуш объясняет:

Конструкция с „niech” для третьего лица требует глагола (czasownik) в 3-м лице: „podpiszą”. „Podpiszcie” является формой 2-го лица множественного числа (liczba mnoga), а „podpisać” - инфинитивом (bezokolicznik).

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица с niech
10. (B1)

Piotrze i Marku, gdybyście wrócili wcześniej z pracy, ... do mnie krótką wiadomość?
1. A. napiszecie
2. B. napisali byście
3. C. napisalibyście
Полониуш объясняет:

В предложении с „gdybyście” вторая часть также должна иметь условное наклонение (tryb przypuszczający). Частица „by” пишется слитно с формой глагола (czasownik), поэтому запись „napisali byście” неверна. Форма „napiszecie” - это будущее время (czas przyszły), а не условное наклонение.

Правило: условное наклонение (tryb przypuszczający) в предложении с нереальным условием
11. (B1)

Proszę powiedzieć kolegom, żeby ... samochodu przed bramą.
1. A. nie stawiali
2. B. nie stawiał
3. C. nie stawialiby
Полониуш объясняет:

В зависимом предложении (zdanie zależne), выражающем распоряжение, адресованное определенной группе, после „żeby” используется личная форма (forma osobowa), согласованная с исполнителем действия. В этом предложении речь идет о kolegów, поэтому нужна форма множественного числа (liczba mnoga) лично-мужского рода (rodzaj męskoosobowy): „nie stawiali”. Форма „nie stawiał” не согласуется с множественным числом, а „nie stawialiby” содержит дополнительное „by”.

Правило: согласование формы после żeby с исполнителем действия
12. (B1)

W zdaniu „Anno i Marku, nie ... tak szybko” potrzebna jest forma rozkazująca dla „wy”.
1. A. mówić
2. B. mówicie
3. C. mówcie
Полониуш объясняет:

В запрете, обращенном к нескольким лицам, используется форма повелительного наклонения (tryb rozkazujący) 2-го лица множественного числа (liczba mnoga), например „nie mówcie”. Форма „mówicie” является формой настоящего времени (czas teraźniejszy), а „mówić” является инфинитивом (bezokolicznik). Они не образуют правильного запрета для адресатов „wy”.

Правило: отрицательные повелительные предложения (zdania rozkazujące) во втором лице множественного числа (liczba mnoga)
13. (B1)

Wskaż formę niepoprawną w rozkazie z „niech”.
1. A. niech przyniosą
2. B. niech zaczekają
3. C. niech usiądziecie
Полониуш объясняет:

После „niech” в таком повелении выступает глагол (czasownik) в 3-м лице. Формы „przyniosą” и „zaczekają” являются формами 3-го лица множественного числа (liczba mnoga). „Usiądziecie” - это 2-е лицо множественного числа, поэтому сочетание „niech usiądziecie” неправильно.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица с niech
14. (B1)

Wybierz formę niepoprawną.
1. A. usiądźcie tutaj
2. B. siadajcie tutaj
3. C. usiądźcie się tutaj
Полониуш объясняет:

Форма „usiądźcie się tutaj” неправильна, потому что глагол (czasownik) „usiąść” в значении занятия места не соединяется с „się”. „Usiądźcie tutaj” и „siadajcie tutaj” являются правильными формами повелительного наклонения (tryb rozkazujący) во множественном числе (liczba mnoga).

Правило: правильные формы повелительного наклонения (tryb rozkazujący) глаголов изменения положения
15. (B1)

Wybierz formę rozkaźnika w 1. osobie liczby mnogiej: Zanim wyjdziemy, ... jeszcze raz listę.
1. A. sprawdzimy
2. B. sprawdźcie
3. C. sprawdźmy
Полониуш объясняет:

Повелительное наклонение (tryb rozkazujący) в 1-м лице множественного числа (liczba mnoga) выражает совместное предложение и здесь имеет форму „sprawdźmy”. „Sprawdzimy” является формой будущего времени (czas przyszły), а „sprawdźcie” относится ко 2-му лицу множественного числа.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) в 1-м лице множественного числа
16. (B1)

Wybierz poprawną formę rozkazującą od czasownika „napisać” dla osoby „my”.
1. A. napisamy
2. B. napiszemy
3. C. napiszmy
Полониуш объясняет:

Для лица „my” повелительное наклонение (tryb rozkazujący) часто выражает предложение совместного действия, например „napiszmy”. Форма „napiszemy” обозначает будущее время (czas przyszły), а „napisamy” является ошибочной формой, образованной из-за чрезмерного упрощения спряжения (koniugacja). Только „napiszmy” является правильной формой повелительного наклонения.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) первого лица множественного числа
17. (B1)

Wybierz poprawną formę rozkazującą od czasownika „przeczytać” dla osoby „ty”.
1. A. przeczytasz
2. B. przeczytaj
3. C. przeczytać
Полониуш объясняет:

В указании, обращённом к одному человеку, используется форма повелительного наклонения (tryb rozkazujący), например „przeczytaj”. Форма „przeczytasz” является формой будущего времени (czas przyszły), а „przeczytać” является инфинитивом (bezokolicznik). Эти формы не являются повелительным наклонением для лица „ty”.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) второго лица единственного числа
18. (B1)

Wybierz poprawną formę trybu rozkazującego: Marto, ... teraz do Adama, bo jest w pracy.
1. A. nie dzwonisz
2. B. nie dzwoń
3. C. nie dzwońcie
Полониуш объясняет:

В распоряжении, обращенном к одному человеку, используется форма 2-го лица единственного числа (liczba pojedyncza) повелительного наклонения (tryb rozkazujący): „nie dzwoń”. „Nie dzwońcie” является формой множественного числа (liczba mnoga), а „nie dzwonisz” - это форма изъявительного наклонения (tryb oznajmujący).

Правило: отрицательное повелительное наклонение (tryb rozkazujący) во 2-м лице единственного числа (liczba pojedyncza)
19. (B2)

Adamie, ... ten nośnik do szafy pancernej, zanim wyjdziesz z archiwum.
1. A. włóż
2. B. włuż
3. C. włóżesz
Полониуш объясняет:

Форма повелительного наклонения (rozkaźnik) от глагола „włożyć” во втором лице единственного числа (liczba pojedyncza) имеет вид „włóż”. Написание „włuż” орфографически ошибочно, потому что в этой форме выступает „ó”. Форма „włóżesz” является неправильным образованием по образцу личных форм простого будущего времени (czas przyszły prosty).

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) глагола „włożyć”
20. (B2)

Adamie, zanim prześlemy ofertę klientowi, ... sprawdzić jeszcze wyliczenia?
1. A. możesz by
2. B. mógł byś
3. C. mógłbyś
Полониуш объясняет:

В вежливой просьбе используется форма условного наклонения (tryb przypuszczający), например „mógłbyś”. Частица „-byś” здесь пишется слитно с формой глагола (czasownik), поэтому „mógł byś” является ошибочным написанием. Выражение „możesz by” является синтаксической калькой и не образует правильной польской формы условного наклонения.

Правило: условное наклонение (tryb przypuszczający) второго лица единственного числа и написание частицы by с глаголом
21. (B2)

Dyrektorka nalegała, żebyśmy przed wysłaniem wniosku ... wspólną decyzję.
1. A. podjęliśmy
2. B. podjęlibyśmy
3. C. podjęli
Полониуш объясняет:

После формы „żebyśmy” глагол (czasownik) употребляется в форме прошедшего времени (czas przeszły) без дополнительной частицы „-by” и без личного окончания (końcówka) „-śmy”. Форма „podjęlibyśmy” содержит ненужное второе „by”, а „podjęliśmy” повторяет личное окончание, уже присутствующее в „żebyśmy”. Правильная схема - „żebyśmy podjęli”.

Правило: конструкция żebyśmy с формой прошедшего времени без дополнительной частицы by
22. (B2)

Gdyby komisja w ubiegłym roku przyznała nam dodatkowe środki, dziś ... z nowej pracowni.
1. A. korzystalibyśmy by
2. B. korzystalibyśmy
3. C. korzystamy
Полониуш объясняет:

В нереальном условном предложении после „gdyby” во второй части предложения употребляется условное наклонение (tryb przypuszczający). Форма „korzystamy” имеет изъявительное наклонение (tryb oznajmujący) и не подходит к условию, противоположному фактам. Форма „korzystalibyśmy by” содержит избыточно повторённую частицу „by”.

Правило: нереальное условное предложение с условным наклонением (tryb przypuszczający) в обеих частях
23. (B2)

Gdyby zarząd zaakceptował harmonogram w piątek, w poniedziałek ... konsultacje, ale decyzję odłożono.
1. A. zaczęliśmy
2. B. zaczęlibyśmy
3. C. zaczęli byśmy
Полониуш объясняет:

Предложение описывает нереальную ситуацию, потому что решение не было принято, поэтому в главном предложении нужно условное наклонение (tryb przypuszczający). Форма „zaczęliśmy” обозначает факт, а не следствие невыполненного условия. Написание „zaczęli byśmy” является ошибочным, потому что частицу „-byśmy” присоединяют к форме глагола (czasownik) слитно.

Правило: нереальное условное предложение с формой условного наклонения (tryb przypuszczający) в главном предложении
24. (B2)

Gdybyś zadzwonił godzinę wcześniej, ... protokół jeszcze przed zamknięciem biura.
1. A. przyniósł bym
2. B. przynieść bym
3. C. przyniósłbym
Полониуш объясняет:

В условном наклонении (tryb przypuszczający) частицу „-bym” пишут слитно с личной формой глагола (czasownik) в прошедшем времени (czas przeszły). Форма „przyniósł bym” нарушает правило слитного написания (pisownia łączna), а „przynieść bym” ошибочно соединяет инфинитив (bezokolicznik) с личным окончанием (końcówka). В таком условном предложении нужна личная форма: „przyniósłbym”.

Правило: условное наклонение (tryb przypuszczający) первого лица единственного числа и написание частицы by с глаголом
25. (B2)

Gdybyśmy razem z Adamem dostali dane wczoraj, ... raport przed południem.
1. A. zaczęli byśmy
2. B. zaczęlibyśmy
3. C. zaczęłybyśmy
Полониуш объясняет:

В нереальном условном предложении используются формы условного наклонения (tryb przypuszczający) в обеих частях предложения. При группе, включающей мужчину, используется форма лично-мужского рода (rodzaj męskoosobowy) „zaczęlibyśmy”. Написание „zaczęli byśmy” ошибочно отделяет частицу „by”, а „zaczęłybyśmy” имеет форму нелично-мужского рода (niemęskoosobowy), не соответствующую контексту.

Правило: нереальное условное предложение с лично-мужской формой условного наклонения (tryb przypuszczający)
26. (B2)

Jako ojciec ucznia chętnie ... głos w tej sprawie, gdyby rada szkoły poprosiła mnie o opinię.
1. A. zabrał by
2. B. bym zabrał
3. C. zabrał bym
Полониуш объясняет:

Частица условного наклонения (tryb przypuszczający) может стоять перед глаголом (czasownik) как отдельное слово: „bym zabrał”. Когда она стоит после глагола, она пишется слитно, поэтому „zabrał bym” ошибочно. Форма „zabrał by” не имеет окончания (końcówka) первого лица и не соответствует смыслу предложения.

Правило: подвижность частицы by в условном наклонении (tryb przypuszczający)
27. (B2)

Jeśli chcesz, żeby dokumenty się nie pogniotły, ... je do teczki.
1. A. włóż
2. B. włóź
3. C. włoż
Полониуш объясняет:

Правильная форма повелительного наклонения (tryb rozkazujący) от глагола (czasownik) „włożyć” - это „włóż”. Написание „włoż” нарушает написание с „ó”, а „włóź” ошибочно заменяет „ż” буквой „ź”.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) глагола włożyć
28. (B2)

Jeśli jutro będziesz w centrum, ... odebrać za mnie zaświadczenie?
1. A. mógłbyś
2. B. mógł byś
3. C. mogłbyś
Полониуш объясняет:

В условном наклонении (tryb przypuszczający) частицу „by” пишут слитно с формой глагола, поэтому правильное написание - „mógłbyś”. Форма „mógł byś” ошибочно отделяет частицу „by” от глагола. Форма „mogłbyś” дополнительно орфографически неправильна, потому что в ней отсутствует „ó”.

Правило: слитное написание частицы „by” с формами глагола в условном наклонении (tryb przypuszczający)
29. (B2)

Jeżeli podczas nocnego testu system ... poważny błąd, raport zostanie wysłany automatycznie.
1. A. wykrył by
2. B. wykryje
3. C. wykryje by
Полониуш объясняет:

В реальном условном предложении, относящемся к будущему, используется форма будущего времени (czas przyszły), например „wykryje”. Форма „wykrył by” является ошибочной также орфографически, потому что частицу „by” с личной формой глагола (czasownik) пишут слитно. Форма „wykryje by” соединяет будущее время с ненужной частицей „by”.

Правило: реальное условное предложение с будущим временем после jeżeli
30. (B2)

Nie zamówiłam kopii, bo gdyby były potrzebne, ... je od razu w sekretariacie.
1. A. wzięła bym
2. B. wzięłabym
3. C. wziąłabym
Полониуш объясняет:

В женском роде (rodzaj żeński) правильная форма условного наклонения (tryb przypuszczający) от глагола (czasownik) „wziąć” - это „wzięłabym”. Написание „wzięła bym” ошибочно, потому что частицу „-bym” пишут слитно с глаголом. Форма „wziąłabym” смешивает мужскую основу (temat) „wziął-” с женским окончанием (końcówka).

Правило: условное наклонение (tryb przypuszczający) глагола wziąć в женском роде (rodzaj żeński) и написание частицы by
31. (B2)

Po analizie akt chętnie ... państwu rekomendację, lecz nie mam dostępu do wszystkich dokumentów.
1. A. przedstawiłbym by
2. B. przedstawił bym
3. C. przedstawiłbym
Полониуш объясняет:

Частицу „-bym” с личной формой глагола (czasownik) пишут слитно, поэтому правильна форма „przedstawiłbym”. Написание „przedstawił bym” нарушает принцип слитного написания (pisownia łączna). Форма „przedstawiłbym by” содержит удвоенную частицу условного наклонения (tryb przypuszczający).

Правило: слитное написание (pisownia łączna) частицы by с личной формой глагола (czasownik)
32. (B2)

Skoro Marta zna ten przepis najlepiej, ... sernik na jutro.
1. A. niech upieczę
2. B. niech upiec
3. C. niech upiecze
Полониуш объясняет:

Форма повелительного наклонения (rozkaźnik) третьего лица образуется с помощью „niech” и личной формы (forma osobowa) глагола, поэтому правильным является „niech upiecze”. Форма „niech upiec” соединяет „niech” с инфинитивом (bezokolicznik), что неграмматично. Форма „niech upieczę” неправильна, поскольку правильная форма первого лица единственного числа (liczba pojedyncza) - „upiekę”, а контекст указывает на Martę.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица через niech
33. (B2)

Skoro z sali usunięto już sprzęt, nie czekajmy, tylko ... jeszcze stare kartony, żeby ekipa mogła umyć podłogę.
1. A. wyniesiemy
2. B. wynieśmi
3. C. wynieśmy
Полониуш объясняет:

После формы „nie czekajmy, tylko” нужна форма повелительного наклонения (rozkaźnik), побуждающая к совместному действию, поэтому правильная форма - „wynieśmy”. Форма „wyniesiemy” является будущим временем (czas przyszły), а форма „wynieśmi” ошибочна.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) первого лица множественного числа (liczba mnoga) глагола wynieść
34. (B2)

Uzupełnij zdanie poprawną formą trybu rozkazującego: Po kontroli ... te segregatory do magazynu.
1. A. wynieśmy
2. B. wyniesiemy
3. C. wynieśmi
Полониуш объясняет:

Форма „wynieśmy” является правильной формой повелительного наклонения (tryb rozkazujący) первого лица множественного числа (liczba mnoga) от глагола (czasownik) „wynieść”. Форма „wyniesiemy” - это будущее время (czas przyszły), а не повелительное наклонение. Форма „wynieśmi” имеет неправильное окончание (końcówka).

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) первого лица множественного числа (liczba mnoga) глагола wynieść
35. (B2)

... wcześniej otrzymali pełne dane, przygotowalibyśmy dokładniejszą prognozę.
1. A. Gdy byśmy
2. B. Gdybyśmy
3. C. Gdyby śmy
Полониуш объясняет:

Союз (spójnik) с частицей условного наклонения (tryb przypuszczający) и личным окончанием (końcówka) образует форму „gdybyśmy”, которая пишется слитно. Написания „gdy byśmy” и „gdyby śmy” ошибочно разделяют элементы этой формы. Такое разделение часто возникает из-за переноса чужих моделей написания частицы, соответствующей польскому „by”.

Правило: написание формы gdybyśmy в нереальном условном периоде (okres warunkowy nierzeczywisty)
36. (B2)

Zanim wejdziesz do archiwum, ... z recepcji identyfikator.
1. A. weźnij
2. B. wez
3. C. weź
Полониуш объясняет:

Глагол (czasownik) „wziąć” имеет неправильную форму повелительного наклонения (tryb rozkazujący) „weź”. Форма „weźnij” является разговорной неправильной сверхрегуляризацией, а „wez” является орфографически ошибочным написанием, потому что в нем отсутствует буква „ź”.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) неправильного глагола wziąć
37. (C1)

Aby nie uszkodzić patyny, ... powierzchnię delikatnie, kolistymi ruchami.
1. A. trzyjcie
2. B. trzejcie
3. C. trzycie
Полониуш объясняет:

Форма повелительного наклонения (tryb rozkazujący) глагола (czasownik) „trzeć” во 2-м лице множественного числа (liczba mnoga) имеет форму „trzyjcie”. Формы „trzejcie” и „trzycie” являются результатом ошибочного образования формы повелительного наклонения от основы (temat) без правильного чередования звуков.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) трудных форм глагола trzeć
38. (C1)

Gdyby ekspertyza wykazała naruszenia, zarząd ... od podpisania aneksu.
1. A. wstrzymałby się
2. B. wstrzymał się by
3. C. wstrzymał by się
Полониуш объясняет:

В условном наклонении (tryb przypuszczający) частицу „by” пишут слитно с личной формой глагола (czasownik), поэтому правильна форма „wstrzymałby się”. Написания „wstrzymał by się” и „wstrzymał się by” нарушают принцип слитного написания (pisownia łączna) частицы „by” с глаголом.

Правило: слитное написание (pisownia łączna) частицы by с личной формой глагола (czasownik)
39. (C1)

Gdyby rzeczoznawca nie zignorował pęknięć, konstrukcja nie ... po pierwszym obciążeniu.
1. A. runęła by
2. B. runęłaby
3. C. by runęła
Полониуш объясняет:

В нереальном условном периоде в главной части нужна форма условного наклонения (tryb przypuszczający). В порядке слов (szyk) „nie runęłaby” частицу „by” пишут слитно с формой „runęła”, написание „runęła by” нарушает это правило, а после отрицания (przeczenie) „nie” форма „by runęła” имеет в этом предложении ошибочный порядок слов.

Правило: нереальный условный период, порядок слов (szyk) и написание частицы by
40. (C1)

Gdyby Trybunał nie odroczył rozprawy, pełnomocnicy już wczoraj ... końcowe stanowiska.
1. A. wygłosiliby by
2. B. wygłosili by
3. C. wygłosiliby
Полониуш объясняет:

В главной части нереального условного периода (okres warunkowy nierzeczywisty) используется условное наклонение (tryb przypuszczający), а частицу „by” записывают слитно с личной формой глагола (czasownik). Написание „wygłosili by” ошибочно, потому что отделяет частицу от глагола. Форма „wygłosiliby by” без необходимости удваивает частицу „by”.

Правило: нереальный условный период (okres warunkowy nierzeczywisty) и слитное написание (pisownia łączna) частицы by с глаголом (czasownik)
41. (C1)

Gdyby wspólnicy przewidzieli konsekwencje klauzuli, zapewne ... z umowy jeszcze przed terminem.
1. A. wycofałyby się
2. B. wycofali by się
3. C. wycofaliby się
Полониуш объясняет:

Условное наклонение (tryb przypuszczający) в 3-м лице множественного числа (liczba mnoga) лично-мужского рода (rodzaj męskoosobowy) имеет форму „wycofaliby się”, а частицу „by” записывают слитно с глаголом (czasownik). Написание „wycofali by się” орфографически ошибочно, тогда как „wycofałyby się” имеет нелично-мужской род (niemęskoosobowy) и не согласуется с подлежащим (podmiot) „wspólnicy”.

Правило: условное наклонение (tryb przypuszczający) лично-мужского рода (rodzaj męskoosobowy) и написание частицы by
42. (C1)

Jako sekretarz komisji usłyszałem, że rektorowi zależało, ... w protokole odnotował każde zdanie odrębne.
1. A. żebym
2. B. żeby bym
3. C. żeby ja
Полониуш объясняет:

После глагола (czasownik), выражающего волю или ожидание, используется конструкция „żebym”, „żebyś”, „żebyśmy” с формой типа „odnotował”. Вариант „żeby ja” опускает требуемое личное окончание (końcówka) при союзе (spójnik). Вариант „żeby bym” является калькой из языков, в которых аналог частицы „by” пишется отдельно, но в польском языке такая форма ошибочна.

Правило: написание частицы by в союзе (spójnik) żeby с личным окончанием (końcówka)
43. (C1)

Jeżeli strona kwestionuje doręczenie, pełnomocnik ... dowód odbioru.
1. A. niech przedłożył
2. B. niech przedłożyłby
3. C. niech przedłoży
Полониуш объясняет:

Повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица образуется с помощью „niech” и формы настоящего времени (czas teraźniejszy) или простого будущего времени (czas przyszły prosty), например „niech przedłoży”. После „niech” не употребляется форма прошедшего времени (czas przeszły) „przedłożył” или условное наклонение (tryb przypuszczający) „przedłożyłby” в функции приказа.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица через niech
44. (C1)

Komisja zażądała, żeby biegli ... pomiary przed wydaniem opinii.
1. A. powtórzyć
2. B. powtórzyliby
3. C. powtórzyli
Полониуш объясняет:

После глаголов (czasownik) волеизъявления, таких как „zażądać”, в придаточном предложении (zdanie podrzędne) с „żeby” употребляется личная форма, имеющая вид прошедшего времени (czas przeszły), согласованная с подлежащим (podmiot). Инфинитив (bezokolicznik) „powtórzyć” не подходит к выраженному подлежащему „biegli”, а форма „powtórzyliby” неправильно сочетается с „żeby biegli”.

Правило: условное наклонение (tryb przypuszczający) в придаточном предложении после глагола волеизъявления и союза żeby
45. (C1)

Niech komisja ... uzasadnienie decyzji do akt sprawy.
1. A. dołącz
2. B. dołączyłaby
3. C. dołączy
Полониуш объясняет:

Повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица образуется с помощью „niech” и формы 3-го лица настоящего времени (czas teraźniejszy) или простого будущего времени (czas przyszły prosty), поэтому правильно „niech komisja dołączy”. Форма „dołącz” является повелительным наклонением 2-го лица и не согласуется с подлежащим (podmiot) „komisja”. „Dołączyłaby” - это условное наклонение (tryb przypuszczający), а не повелительная конструкция с „niech”.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица через niech
46. (C1)

Oby żaden z tych dokumentów nie ... w archiwum, bo postępowanie trzeba będzie powtórzyć.
1. A. zaginąłby
2. B. zaginął
3. C. zaginąć
Полониуш объясняет:

В желательных предложениях (zdania życzeniowe) с частицей (partykuła) „oby” используется личная форма (forma osobowa) прошедшего времени (czas przeszły), например „zaginął”. Форма „zaginąłby” содержит неправильную в этом контексте частицу „by”, а „zaginąć” является инфинитивом (bezokolicznik), который здесь не образует правильного сказуемого (orzeczenie).

Правило: желательные предложения с частицей (partykuła) oby и личной формой прошедшего времени (czas przeszły)
47. (C1)

Obyśmy ... tej decyzji, kiedy skutki okażą się nieodwracalne.
1. A. nie żałowali
2. B. nie byśmy żałowali
3. C. nie żałowalibyśmy
Полониуш объясняет:

В пожелательных предложениях с „obyśmy” употребляется форма, имеющая вид прошедшего времени (czas przeszły), например „nie żałowali”. Форма „nie żałowalibyśmy” без необходимости добавляет частицу „by”, а написание „nie byśmy żałowali” является калькой чужого порядка слов (szyk zdania) и не образует правильной пожелательной конструкции.

Правило: пожелательные предложения с oby и формой, имеющей вид прошедшего времени (czas przeszły)
48. (C1)

Po nieprzespanej nocy przed obroną pomyślałem: ... nazwiska promotora w podziękowaniach.
1. A. obym nie przekręcił
2. B. oby bym nie przekręcił
3. C. obym nie przekręcić
Полониуш объясняет:

В желательных предложениях (zdania życzeniowe) с „oby” подвижное личное окончание (końcówka osobowa) соединяется с частицей (partykuła), образуя форму „obym”, а глагол выступает в форме на -ł: „przekręcił”. Конструкция „oby bym” ошибочно разделяет и дублирует элемент „by”. После „obym” не используется инфинитив (bezokolicznik), поэтому „nie przekręcić” здесь неправильно.

Правило: желательные предложения с oby и формой условного наклонения (tryb przypuszczający)
49. (C1)

Podczas próby technicznej lina się zaklinowała. ... ją równomiernie, nie szarpcie.
1. A. ciągnicie
2. B. ciągcie
3. C. ciągnijcie
Полониуш объясняет:

Глагол (czasownik) „ciągnąć” имеет в повелительном наклонении (tryb rozkazujący) форму „ciągnij”, а во 2-м лице множественного числа (liczba mnoga) „ciągnijcie”. Форма „ciągcie” пропускает обязательный элемент основы (temat), а „ciągnicie” является ошибочным соединением повелительной формы с формой настоящего времени (czas teraźniejszy).

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) глаголов (czasownik), оканчивающихся на -nąć
50. (C1)

Przed zakończeniem posiedzenia niech każdy członek komisji ... protokół.
1. A. podpiszę
2. B. podpisze
3. C. podpisać
Полониуш объясняет:

Конструкция с „niech” образует повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица и требует личной формы, например „podpisze”. Форма „podpiszę” относится к первому лицу единственного числа (liczba pojedyncza), а „podpisać” является инфинитивом (bezokolicznik), поэтому не подходит к этой конструкции.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) третьего лица через niech
51. (C1)

Rada nadzorcza zażądała, ... korektę strategii jeszcze przed walnym zgromadzeniem.
1. A. żeby zarząd przedstawić
2. B. żeby zarząd przedstawił
3. C. że zarząd przedstawiłby
Полониуш объясняет:

После глаголов (czasownik) волеизъявления и требования вводится придаточное предложение (zdanie podrzędne) с союзом (spójnik) „żeby” и личной формой типа „przedstawił”. Конструкция „żeby zarząd przedstawić” соединяет союз с инфинитивом (bezokolicznik), несмотря на выраженное подлежащее (podmiot), что неверно. После глагола „zażądać” в этом значении не употребляется предложение с „że” и условным наклонением (tryb przypuszczający).

Правило: условное наклонение (tryb przypuszczający) в придаточных предложениях после глаголов волеизъявления
52. (C1)

Rektor polecił, żeby dziekan ... sprawozdanie do końca tygodnia.
1. A. przedstawiłby
2. B. przedstawił
3. C. przedstawić
Полониуш объясняет:

После глаголов (czasownik) волеизъявления и распоряжения придаточное предложение (zdanie podrzędne) с союзом (spójnik) „żeby” требует личной формы типа „przedstawił”. Инфинитив (bezokolicznik) „przedstawić” является иностранной калькой в таком предложении, а „przedstawiłby” без необходимости повторяет частицу „by”, уже присутствующую в союзе „żeby”.

Правило: условное наклонение (tryb przypuszczający) в придаточных предложениях после żeby
53. (C1)

Wskaż formę niepoprawną.
1. A. oślepł bym
2. B. rozwiedliby się
3. C. klaskałbyś
Полониуш объясняет:

Частица „by” пишется слитно с личной формой глагола (czasownik), поэтому написание „oślepł bym” неверно. Формы „rozwiedliby się” и „klaskałbyś” записаны согласно правилу слитного написания (pisownia łączna) частицы „by”.

Правило: слитное написание (pisownia łączna) частицы by с личной формой глагола (czasownik)
54. (C1)

Wybierz poprawną formę trybu rozkazującego 1. osoby liczby mnogiej czasownika „trzeć”.
1. A. trzejmy
2. B. trzemy
3. C. trzyjmy
Полониуш объясняет:

Глагол (czasownik) „trzeć” образует повелительную форму от основы (temat) „trzyj-”: „trzyj”, „trzyjmy”, „trzyjcie”. Форма „trzejmy” является ошибочной аналогией к более регулярным основам, а „trzemy” - это форма изъявительного наклонения (tryb oznajmujący), а не повелительного.

Правило: повелительное наклонение (tryb rozkazujący) глаголов (czasownik) с нерегулярной основой (temat)