Reported speech at B2 and C1: rules and common mistakes

Indirect speech (mowa zależna) appears when you do not quote someone's words literally, but report them. At levels B2 and C1, the standard requires you to recognize direct speech (mowa niezależna) and indirect speech, and to change one construction into the other. You usually lose points for small shifts: *powiedział, co instead of powiedział, że, *zapytał, czy kiedy instead of zapytał, kiedy, or for leaving the pronoun "ja" when you need to write "on".

The most important rule: do not translate the quotation literally

Direct speech is a quotation. For example: Mama powiedziała: „Idź po zakupy”. Indirect speech is a subordinate clause (zdanie podrzędne), that is, part of a larger sentence: Mama powiedziała, żebym poszedł po zakupy.

In practice, you do four things. First, you choose a reporting verb: powiedział, zapytała, poprosił, stwierdziła, wyjaśnił, obiecała, ostrzegł, poradziła. This verb decides what construction comes next.

Then you choose a conjunction (spójnik) or an interrogative pronoun (zaimek pytajny). For information, you usually use „że”: Kierownik powiedział, że spotkanie zacznie się o dziewiątej. In official style, you will also see „iż”: Rzecznik poinformował, iż decyzja została odłożona. For an order, request or piece of advice, you use „żeby”, „aby” or „by”: Lekarz zalecił, żeby pacjent został w domu.

Next, you change the person, pronouns and verb forms. Anna mówi: „Przyjdę jutro”. The reported version is: Anna powiedziała, że przyjdzie następnego dnia. Finally, you watch the word order and punctuation. In an indirect question, there is usually no question mark. See also conjunctions and complex sentences.

Table: how to choose the indirect construction

Type of direct utterance	Reporting verb	Construction in indirect speech	Correct example
Information	powiedzieć, stwierdzić, wyjaśnić, poinformować	że + zdanie	Urzędniczka wyjaśniła, że brakuje jednego dokumentu.
Official information	oświadczyć, poinformować, podkreślić	że albo iż + zdanie	Minister poinformował, iż rozmowy będą kontynuowane.
Yes/no question	zapytać, spytać, dowiadywać się	czy + zdanie oznajmujące	Sąsiad zapytał, czy mogę odebrać paczkę.
Detailed question	zapytać, spytać, dowiadywać się	kto, co, gdzie, kiedy, dlaczego, jak, ile + zdanie	Lekarz zapytał, kiedy zaczęły się objawy.
Order	kazać, polecić, nakazać	żeby, aby, by + forma typu poszedł, zrobiła	Szef polecił, żebyśmy wysłali raport dzisiaj.
Request	prosić, poprosić	żeby, aby, by + forma typu zadzwonił	Koleżanka poprosiła, żebym zadzwonił po spotkaniu.
Advice	radzić, doradzić	żeby, aby, by + forma typu poczekała	Prawnik doradził, żeby klient poczekał na decyzję.
Promise	obiecać, zapewnić	że + zdanie	Właściciel obiecał, że naprawi ogrzewanie.

After „żeby”, „aby” and „by”, you use forms that look like the past tense but express a purpose, request or order. This connects with the topic of the imperative and conditional moods.

Indirect questions: „czy” only for yes/no questions

If a question can be answered with „tak” or „nie”, use „czy” in indirect speech.

Czy ma pan dowód osobisty? Urzędnik zapytał, czy mam dowód osobisty.

Czy spotkanie jest aktualne? Marta zapytała, czy spotkanie jest aktualne.

If the question begins with „gdzie”, „kiedy”, „dlaczego”, „jak”, „ile”, „kto”, „co”, do not add „czy”.

Gdzie jest kasa? Klient zapytał, gdzie jest kasa.

Kiedy będzie decyzja? Cudzoziemiec zapytał, kiedy będzie decyzja.

The mistake is to combine two introductions: *Zapytał, czy kiedy będzie decyzja. Correct: Zapytał, kiedy będzie decyzja.

Do not write: *Zapytał, gdzie jest urząd? Correct: Zapytał, gdzie jest urząd. A question mark appears only when the whole sentence is a question: Czy wiesz, gdzie jest urząd?

Pronouns, persons, and adverbials: the most common shifts

The hardest thing is point of view. In a quotation, a specific person is speaking in a specific place and time. In a report, someone else is speaking, later or somewhere else.

Anna powiedziała: "Ja złożę dokumenty jutro". In reported speech: Anna powiedziała, że złoży dokumenty następnego dnia.

Piotr powiedział do mnie: "Przyniosę ci umowę". In reported speech: Piotr powiedział mi, że przyniesie mi umowę. If you are speaking to another person about the same situation, everything depends on who "ja", "ty", "mnie", "tobie" are in the new statement.

In the quotation	In reported speech (mowa zależna)	Example
dziś	tego dnia	Powiedział, że tego dnia pracuje zdalnie.
jutro	następnego dnia	Zapowiedziała, że przyjdzie następnego dnia.
wczoraj	poprzedniego dnia	Wyjaśnił, że poprzedniego dnia był u lekarza.
teraz	wtedy	Powiedziała, że wtedy nie może rozmawiać.
tutaj	tam	Napisał, że tam zostawił klucze.
ten	tamten or ten, depending on the situation	Stwierdził, że tamten formularz jest nieaktualny.

Polish does not have obligatory tense backshifting the way English does. You can say: Lekarz powiedział, że wyniki są dobre, if they are still good. You can also say: Lekarz powiedział, że wyniki były dobre, if you are talking about an earlier situation.

With pronouns, declension (odmiana) matters. The forms "mi", "mnie", "mu", "jej", "nam" must fit the verb. Review adjective and pronoun declension and verb government.

Examples of sentences that are genuinely useful in Poland

1. Pracownik urzędu powiedział, że muszę donieść tłumaczenie aktu urodzenia.

2. Konsultantka zapytała, czy chcę przedłużyć umowę na telefon.

3. Lekarz zapytał mnie, od kiedy mam gorączkę i czy brałem już jakieś leki.

4. Właściciel mieszkania obiecał, że naprawi zamek do końca tygodnia.

5. Nauczycielka poprosiła, żebyśmy wysłali prace mailem, a nie przez komunikator.

Reported speech combines verbs, cases (przypadki), and word order (szyk). Therefore, also review syntax and word order.

Typical mistakes made by Ukrainian, Russian, and English speakers

Among Ukrainian speakers, a common mistake is with the conjunction (spójnik) "co", because Ukrainian "що" can tempt you as an equivalent of Polish "że". Wrong: *Powiedziała, co nie ma czasu. Correct: Powiedziała, że nie ma czasu.

The second mistake made by Ukrainian speakers is leaving the person from the quotation unchanged. Wrong: *Ołena powiedziała, że przyjdę jutro. Correct, if Ołena is speaking: Ołena powiedziała, że przyjdzie następnego dnia.

Among Russian speakers, a calque after "что" also appears. Wrong: *On zapytał, co mam paszport. Correct: On zapytał, czy mam paszport. In Polish, "co" does not introduce a yes-no question.

Another Russian-speaker mistake concerns a command after "żeby". Wrong: *Lekarz powiedział, żeby pacjent zostanie w łóżku. Correct: Lekarz powiedział, żeby pacjent został w łóżku.

Among English speakers, the calque from English "asked if" is strong. Wrong: *Zapytała mnie, jeśli mam czas. Correct: Zapytała mnie, czy mam czas. Polish "jeśli" introduces a condition, not an embedded question. For a reported yes-no question, use "czy".

The second mistake made by English speakers is automatic tense backshifting. Wrong, if the information is still current: *Lekarz powiedział, że wyniki były dobre, więc nie muszę się martwić. Correct: Lekarz powiedział, że wyniki są dobre, więc nie muszę się martwić. English often moves the verb back in reported speech, but Polish does not do this automatically. The tense follows the real time of the situation.

The third mistake made by English speakers is using the infinitive (bezokolicznik) instead of a clause with "żeby". Wrong: *Szef poprosił mnie przyjść wcześniej. Correct: Szef poprosił mnie, żebym przyszedł wcześniej. This is a calque from the construction "asked me to come".

All three groups often leave a question mark after a reported question. Wrong: *Urzędnik zapytał, kiedy złożyłem wniosek? Correct: Urzędnik zapytał, kiedy złożyłem wniosek.

What it looks like in the exam and what to revise

Direct speech (mowa niezależna) and reported speech (mowa zależna) are included in the standard requirements at B2 and C1 in the syntax section. This covers the formal markers of direct and reported speech and the conversion of direct speech into reported speech. It may appear in the "grammatical correctness" module, but it is also useful in writing and speaking.

At B2, the written part has four modules worth 40 points each, 160 points in total. In the sample papers, the grammatical correctness module has 8 tasks and lasts 60 minutes. Task types include, among other things, choosing the correct form, filling gaps with words, aspect (aspekt), the past and future tenses, and transforming sentences. The passing threshold at B2 is at least 60% in each module separately and in the oral part.

At C1, the written part also has four modules worth 40 points each, 160 points in total. In the sample papers, the grammatical correctness module has 7 tasks and lasts 60 minutes. At this level, producing forms independently becomes more important. The published facts about the C1 papers state that there are no tasks where you choose one of the given forms. The passing threshold at C1 is also at least 60% in each module separately and in the oral part. Points from modules are not combined into an average. One weak module means a failed exam.

Before the exam, briefly revise:

• when to use "że", "iż", "czy", "żeby", "aby" and "by",
• how to change "ja", "ty", "mój", "twój", "mi", "ci" in reporting,
• how to transform direct questions into reported questions,
• which adverbials (okoliczniki) change most often: "dziś", "jutro", "wczoraj", "tutaj", "teraz",
• which introductory verbs (czasowniki wprowadzające) fit information, a question, a request, an order and advice,
• when after "żeby" you need to use a form such as "zrobił", "zrobiła", "zrobili".