Учреждение и формальности: лексика на B1, B2 и C1

Официальная лексика объединяет несколько тем из стандартов: dane osobowe, mieszkanie, wynajem, bank, pocztę, instytucje użyteczności publicznej, prawo i porządek. Здесь теряют баллы из-за отсутствия нужного слова, неправильного глагола, неправильного падежа или слишком разговорного стиля. Кандидат понимает ситуацию, но пишет *dałem aplikację вместо złożyłem wniosek.

Что охватывает раздел „urząd i formalności”

На уровнях B1, B2 и C1 речь не идет о знании законов. Речь идет о языке взрослого человека, который живет в Польше и решает дела в учреждениях.

Самые важные группы слов:

• dane osobowe: imię, nazwisko, adres, data urodzenia, miejsce urodzenia, obywatelstwo, stan cywilny,
• urząd: urząd miasta, urząd wojewódzki, wydział, okienko, numer sprawy, termin, podpis, pieczęć,
• dokumenty: wniosek, załącznik, zaświadczenie, potwierdzenie, decyzja, odwołanie, wezwanie,
• pobyt i meldunek: karta pobytu, zezwolenie na pobyt, meldunek, zameldowanie, adres pobytu,
• bank i ubezpieczenie: konto, rachunek, przelew, opłata, składka, ubezpieczenie zdrowotne,
• mieszkanie: umowa najmu, czynsz, kaucja, opłaty, wypowiedzenie umowy, protokół,
• korespondencja: pismo, e-mail, odpowiedź, prośba, informacja, załączenie.

На B1 нужно ясно говорить о своих делах и понимать основные письма. На B2 нужно лучше обосновывать и использовать формальные выражения. На C1 добавляются skarga, reklamacja, argumentacja и официальный стиль без разговорности.

Wniosek, zaświadczenie, decyzja: три слова, три функции

Wniosek - это документ, которым вы о чем-то просите. Самая частая схема - złożyć wniosek o + винительный падеж (biernik) (винительный падеж отвечает на вопрос „o co?”). Правильно: Złożyłem wniosek o kartę pobytu. Не: *złożyłem wniosek na kartę pobytu.

Zaświadczenie - это документ, который что-то подтверждает: zaświadczenie o niekaralności, zaświadczenie o dochodach, zaświadczenie z uczelni, zaświadczenie od pracodawcy. В письме вы можете написать: Proszę o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu.

Decyzja - это официальное решение по делу. Decyzję się wydaje, odbiera, otrzymuje, doręcza. Можно czekać na decyzję или odwołać się od decyzji. В этом разделе стоит повторить падежи и склонение существительного (odmiana rzeczownika).

Практические сочетания:

• złożyć wniosek o wydanie dokumentu,
• dołączyć załączniki do wniosku,
• uzupełnić brakujące dane,
• otrzymać wezwanie do uzupełnienia dokumentów,
• odwołać się od decyzji,
• podpisać formularz.

Побyt, meldunek, bank и ubezpieczenie

В официальном польском языке важны отглагольные существительные, то есть названия действий, образованные от глаголов (czasownik): zameldować się - zameldowanie, ubezpieczyć się - ubezpieczenie, złożyć - złożenie.

Сравните:

• Chcę się zameldować pod tym adresem.
• Proszę o potwierdzenie zameldowania pod tym adresem.

Первое предложение подходит для разговора. Второе - для письма.

В теме pobytu полезны глаголы: przebywać, mieszkać, zameldować się, przedłużyć, odebrać, okazać. Мы говорим: mieszkam w Krakowie, jestem zameldowany w Krakowie, mam adres pobytu w Krakowie, przebywam w Polsce legalnie. Можно mieszkać w jednym miejscu, a być zameldowanym w innym.

В банке мы говорим: otworzyć konto, założyć rachunek, zrobić przelew, zapłacić kartą, wypłacić gotówkę. В теме страхования: mieć ubezpieczenie zdrowotne, opłacać składkę, zgłosić szkodę. Предлоги (przyimek) повторите в разделе предлоги и их управление.

Аренда квартиры: слова, которые часто возвращаются

Стандарты B1, B2 и C1 охватывают dom, mieszkanie, koszty mieszkania и wynajmowanie mieszkania. На B2 появляется rynek mieszkaniowy w Polsce, а на C1 - rodzaje własności lokalu.

Основные слова:

• właściciel mieszkania, najemca, lokator,
• umowa najmu, okres najmu, wypowiedzenie umowy,
• czynsz, opłaty, rachunki, kaucja,
• protokół zdawczo-odbiorczy,
• awaria, naprawa, remont,
• adres lokalu, metraż, wyposażenie.

Самые важные глаголы: wynająć mieszkanie, podpisać umowę, płacić czynsz, wpłacić kaucję, wypowiedzieć umowę, zgłosić awarię, odebrać klucze, oddać mieszkanie.

Обратите внимание на пару wynająć - wynajmować. Wynająć может означать „wziąć w najem” или „dać komuś w najem”. Поэтому уточняйте: Wynająłem mieszkanie od właściciela. Właściciel wynajął mi mieszkanie.

Официальная переписка: просто, вежливо, без разговорности

В формальном письме укажите цель, данные, просьбу и обоснование. Готовясь к письму, соедините этот раздел с темой письмо: формы высказывания и критерии оценки.

Полезная схема:

1. Обращение: Szanowni Państwo,
2. Цель: Zwracam się z prośbą o udzielenie informacji w sprawie mojego wniosku.
3. Данные дела: Wniosek złożyłem 12 maja w urzędzie wojewódzkim.
4. Обоснование: Informacja jest mi potrzebna do uzupełnienia dokumentów.
5. Приложения: W załączeniu przesyłam kopię potwierdzenia złożenia wniosku.
6. Завершение: Z poważaniem, imię i nazwisko.

Хорошие формальные выражения:

• Proszę o informację, czy dokumenty są kompletne.
• Zwracam się z prośbą o wyznaczenie terminu wizyty.
• W odpowiedzi na pismo przesyłam brakujące załączniki.
• Uprzejmie proszę o potwierdzenie otrzymania wiadomości.
• Chciałbym odwołać się od decyzji.

Избегайте: hej, dzięki z góry, załatwcie to szybko, mam problem z papierami.

Примеры предложений из жизни в Польше

1. Chciałbym złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia o zameldowaniu.
2. Proszę o informację, jakie dokumenty muszę dołączyć do wniosku.
3. W zeszłym tygodniu otrzymałem wezwanie do uzupełnienia brakujących załączników.
4. Czekam na decyzję w sprawie mojego pobytu.
5. Chciałabym otworzyć konto i zamówić kartę płatniczą.
6. Mam ubezpieczenie zdrowotne, ale nie znam numeru polisy.
7. Podpisałem umowę najmu na rok i wpłaciłem kaucję.
8. W załączeniu przesyłam potwierdzenie przelewu za czynsz.
9. Chciałabym zgłosić awarię ogrzewania w wynajmowanym mieszkaniu.
10. Proszę o potwierdzenie, że moje pismo zostało doręczone.

Типичные ошибки украинско-, русско- и англоязычных людей

Украинский и русский:

• *Podałem wniosek o pobyt. Правильно: Złożyłem wniosek o pobyt. Это калька глагола „подати” или „подать”. По-польски формальный документ чаще всего składa.
• *Potrzebuję sprawkę o niekaralności. Правильно: Potrzebuję zaświadczenia o niekaralności. Это ложный друг от украинского и русского слова, обозначающего zaświadczenie.
• *Mam propiskę w Warszawie. Правильно: Jestem zameldowany w Warszawie. В польском официальном языке мы используем слова meldunek, zameldowanie, być zameldowanym.
• *Czekam decyzję. Правильно: Czekam na decyzję. Глагол czekać сочетается с na + винительный падеж.
• *Decyzja po mojej sprawie jeszcze nie przyszła. Правильно: Decyzja w mojej sprawie jeszcze nie została wydana или Nie otrzymałem jeszcze decyzji w mojej sprawie. Это калька выражения с предлогом „po”.

Английский:

• *Aplikowałem o kartę pobytu. Правильно: Złożyłem wniosek o kartę pobytu. Это калька с „to apply for”. В официальном польском языке лучше выражение złożyć wniosek.
• *Potrzebuję zaświadczenie. Правильно: Potrzebuję zaświadczenia. После глагола potrzebować мы используем родительный падеж (dopełniacz).
• *Proszę dla informacji o mojej sprawie. Правильно: Proszę o informację w mojej sprawie. По-польски proszę o + винительный падеж.
• *Decyzja była zrobiona wczoraj. Правильно: Decyzja została wydana wczoraj. По-польски decyzję się wydaje. Если хотите тренировать такие конструкции, смотрите страдательный залог (strona bierna) и безличные формы.
• *Mój adres jest Warszawa. Правильно: Mój adres to ulica Lipowa 5 w Warszawie или Mieszkam w Warszawie. Это синтаксическая калька с английского „my address is”.

Как это выглядит на экзамене

Этот раздел может появиться на B1, B2 и C1, потому что стандарты охватывают dane osobowe, mieszkanie, wynajem, bank, pocztę, instytucje użyteczności publicznej, а также stosunki społeczne. В языковых функциях появляются просьба, вопрос об информации, предоставление информации, обоснование, выражение необходимости, а на C1 также składanie skargi i reklamacji.

Экзамен имеет четыре модуля (moduł) письменной части (część pisemna): аудирование, понимание письменных текстов, грамматическую правильность и письмо, а также устную часть (część ustna). На B1 каждый письменный модуль имеет 30 баллов, всего 120 баллов. Письменная часть длится до 190 минут, а устная - до 15 минут. В примерных экзаменационных вариантах (arkusz) от марта 2020 г. B1 имеет 5 заданий на аудирование, 5 заданий на чтение, 8 заданий по грамматике и письмо длительностью 75 минут.

На B2 каждый письменный модуль имеет 40 баллов, всего 160 баллов. Письменная часть длится до 250 минут, а устная - до 15 минут. В примерных экзаменационных вариантах есть 5 заданий на аудирование, 5 заданий на чтение, 8 заданий по грамматике и 90 минут письма. На C1 оценивание письменной части такое же, как на B2, устная часть длится до 20 минут, а в грамматике 7 заданий.

Официальная лексика может понадобиться в аудировании, чтении, письме и говорении: в разговоре в учреждении, банке, объявлении, письме, регламенте, официальном e-mail, просьбе, жалобе или описании проблемы с арендой.

В модуле грамматической правильности тема возвращается через падежи, предлоги, местоимения (zaimek), глаголы и страдательный залог. На B1 в примерном экзаменационном варианте есть, среди прочего, задания на склонение существительных, прилагательных (przymiotnik) и местоимений, вопрос о части предложения, преобразование предложений и предлоги. На B2 добавляются причастия (imiesłów przymiotnikowy), страдательный залог, безличные формы и замена сложных предложений простыми. На C1 нет закрытых заданий по грамматике, поэтому форму нужно создать самостоятельно.

Порог сдачи считается отдельно для каждого модуля и для устной части. На B1 нужно получить не менее 50% по каждому модулю и за устную часть. На B2 и C1 нужно получить не менее 60% по каждому модулю и за устную часть. Баллы не усредняются.

Что повторить перед экзаменом

Перед экзаменом особенно повторите:

• глаголы: złożyć, dołączyć, uzupełnić, odebrać, otrzymać, wydać, odwołać się, zameldować się, wynająć, wypowiedzieć,
• сочетания: wniosek o, zaświadczenie o, decyzja w sprawie, odwołanie od decyzji, wezwanie do uzupełnienia,
• падежи после глаголов: potrzebować zaświadczenia, czekać na decyzję, prosić o informację,
• лексику квартиры: czynsz, opłaty, kaucja, umowa najmu, wypowiedzenie, awaria,
• формальные выражения для e-mail и письма,
• разницу между разговорным и официальным стилем.

Возьмите реальный formularz, pismo z urzędu или umowę najmu и выпишите целые выражения, а не отдельные слова. На экзамене важно правильное соединение слов в предложении.